تىزىملىك
تىل تاللاش:
6-باب 148 – 161-بېيىتلەر (14 بېيىت)

ئىنساننىڭ قەدر-قىممىتى، بىلىم ۋە ئەقىلنىڭ بايانى

Insanning Qedr-Qimmiti, Bilim we Eqilning Bayani

ئىنساننىڭ قەدر-قىممىتى، بىلىم ۋە ئەقىلنىڭ بايانى. قۇتادغۇبىلىكنىڭ 6-بابى، 148–161-بېيىتلەر.

🎙️ CD پىلاستىنكىسى: 011 ئىنسان بالىسىنىڭ قەدرى بىلىم ۋە ئەقىل بىلەن بولىدىغانلىقى — 02:45
مەنبە:
نەزمىي يەشمىسى:
ياراتتى ۋە يۈكسەلتتى تاللاپ ئادەم،
بېرىپ ھوش - ئەقىل، پەزىل، ئىلىمنى ھەم.

God created man and exalted him by His choice; He endowed him with virtue, knowledge, intellect, and discernment.

Tanrı insanı yarattı, seçerek yükseltti, ona fazilet, bilgi, akıl ve anlayış verdi.

نەسرىي يەشمىسى:
خۇدا ئىنساننى خىللاپ، تاللىدى ۋە ياراتتى، ئۇنىڭغا پەزىلەت، بىلىم، ئەقىل ۋە پاراسەت بەردى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۆرۈتتى ئۈدۈردى سەچۈ يالڭۇقۇغ ئاڭار بەردى ئەردەم بىلىگ ئۆگ ئۇقۇغ
Törütti üdürdi seçü yalñukuğ, añar berdi erdem bilig ög ukuğ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tanrı insanı yarattı, seçerek yükseltti, ona fazilet, bilgi, akıl ve anlayış verdi.
🇬🇧 EN God created man and exalted him by His choice; He endowed him with virtue, knowledge, intellect, and discernment.
نەزمىي يەشمىسى:
تىلىنى چىقىرىپ، ئاڭا بەردى دىل،
ئۇيات بەردى يەنە گۈزەل، خۇش پېئىل.

He bestowed upon him a heart and loosened his tongue; He gifted him with modesty, noble character, and refined conduct.

Ona hem gönül verdi, hem de onun dilini açtı, ona güzel biçim, güzel tavır ve hareket ihsan etti.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇنىڭغا قەلب ئاتا قىلدى ھەم تىلىنى راۋان قىلدى، ھايا ھ.م گۈزەل خۇلق ۋە قىلىق بەردى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كۆڭۈل بەردى ھەم مە يورىتتى تىلىگ ئۇۋۇت بەردى قىلق ھەم قىلىنچى سىلىگ
Köñül berdi hem me yorıttı tilig, uvut berdi kılk hem kılınçı silig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ona hem gönül verdi, hem de onun dilini açtı, ona güzel biçim, güzel tavır ve hareket ihsan etti.
🇬🇧 EN He bestowed upon him a heart and loosened his tongue; He gifted him with modesty, noble character, and refined conduct.
نەزمىي يەشمىسى:
بىلىم بەردى، ئىنسان زورايدى بۇ كۈن،
ئەقىل بەردى، شۇڭا يېشىلدى تۈگۈن.

Through knowledge, man rose to greatness today; through understanding, the knots of difficulty were untied.

Ona bilgi verdi ve insan bugün yükseldi, ona anlayış verdi ve böylece düğümler çözüldü.

نەسرىي يەشمىسى:
بىلىم بەرگەنلىكى ئۈچۈن ئىنسان بۈگۈنكى بۈيۈكلۈككە ئېرىشتى، پاراسەت بەرگەنلىكى ئۈچۈن تۈگۈنلەر يېشىلدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىلىگ بەردى يالڭۇق بەدۈدى بۇ كۈن ئۇقۇش بەردى ئۆترۈ يازىلدى تۈگۈن
Bilig berdi yalñuk bedüdi bu kün, ukuş berdi ötrü yazıldı tügün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ona bilgi verdi ve insan bugün yükseldi, ona anlayış verdi ve böylece düğümler çözüldü.
🇬🇧 EN Through knowledge, man rose to greatness today; through understanding, the knots of difficulty were untied.
نەزمىي يەشمىسى:
خۇدا بەرسە كىمگە ئەقىل - ھوش،
بىلىك، تولا ياخشىلىققا ئۇزاتۇر ئېلىگە.

Whomever God endows with discernment, intellect, and knowledge stretches forth his hand to myriad good deeds.

Tanrı kime anlayış, akıl ve bilgi verirse, o pek çok iyiliklere elini uzatır.

نەسرىي يەشمىسى:
خۇدا كىمگە ئەقىل پاراسەت ۋە بىلىم بەرگەن بولسا، ئۇنىڭ قولىدىن كۆپ ياخشىلىقلار كەلدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بايات كىمكە بەرسە ئۇقۇش ئۆگ بىلىگ ئۈكۈش ئەدگۈلۈككە ئۇزاتتى ئەلىگ
Bayat kimke berse ukuş ög bilig, üküş edgülükke uzattı elig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tanrı kime anlayış, akıl ve bilgi verirse, o pek çok iyiliklere elini uzatır.
🇬🇧 EN Whomever God endows with discernment, intellect, and knowledge stretches forth his hand to myriad good deeds.
نەزمىي يەشمىسى:
بىلىمنى بۈيۈك بىل، ئوقۇشنى ئۇلۇغ،
بۇ ئىككى يۈكسەلتۈر قۇلتىمۇ تولۇق.

Know knowledge to be sublime and understanding to be supreme; these two virtues elevate the chosen servant of God.

Bilgiyi büyük ve anlayışı ulu bil, seçkin kulu bu iki şey yükseltir.

نەسرىي يەشمىسى:
بىلىمنى بۈيۈك، ئىدراكنى ئۇلۇغ دەپ بىل، بۇ ئىككىسى خىللانغان قۇل بەندە نىڭ مەرتىۋىسىنى ئۆستۈرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىلىگنى بەدۈك بىل ئۇقۇشنى ئۇلۇغ بۇ ئىكى بەدۈتۈر ئۈدۈرمىش قۇلۇغ
Biligni bedük bil ukuşnı uluğ, bu iki bedütür üdürmiş kuluğ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bilgiyi büyük ve anlayışı ulu bil, seçkin kulu bu iki şey yükseltir.
🇬🇧 EN Know knowledge to be sublime and understanding to be supreme; these two virtues elevate the chosen servant of God.
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ سۆزگە گۇۋاھتۇر تۆۋەندىكى سۆز،
بۇ سۆزنى ئىشتىكىن، سۆزۈڭ بۇندا ئۇز.

In witness of this, here is a wise maxim; hear this word and let all argument cease:

Buna şahit olarak, işte şu söz geldi, bu sözü işit ve bu hususta sözünü kes.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ سۆزنىڭ دەلىلى سۈپىتىدە مۇنۇ سۆز كەلدى، بۇ سۆزنى ئاڭلىغىن دە، سۆزۈڭنى شۇ يەردە توختات.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ سۆزكە تانۇقى مۇنۇ كەلدى سۆز بۇ سۆزنى ئەشىتگىل سۆزۈگ مۇندا ئۈز
Bu sözke tanukı munu keldi söz, bu sözni eşitgil sözüg munda üz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Buna şahit olarak, işte şu söz geldi, bu sözü işit ve bu hususta sözünü kes.
🇬🇧 EN In witness of this, here is a wise maxim; hear this word and let all argument cease:
نەزمىي يەشمىسى:
ئەقىل قايدا بولسا، ئۇلۇغلۇق بولۇر،
بىلىم كىمدە بولسا، بۈيۈكلۈك تاپۇر.

'Wherever understanding abides, majesty is found; in whomever knowledge resides, greatness is attained.'

Anlayış nerede olursa, orası ululuk kazanır, bilgi kimde olursa, o büyüklük bulur.

نەسرىي يەشمىسى:
قەيەردە ئىدراك بولسا، ئۇلۇغلۇققا ئېرىشىدۇ، بىلىم كىمدە بولسا، ئۇ بۈيۈكلۈككە ئىگە بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇقۇش قايدا بولسا ئۇلۇغلۇق بۇلۇر بىلىگ كىمدە بولسا بەدۈكلۈك ئالۇر
Ukuş kayda bolsa uluğluk bulur, bilig kimde bolsa bedüklük alur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Anlayış nerede olursa, orası ululuk kazanır, bilgi kimde olursa, o büyüklük bulur.
🇬🇧 EN 'Wherever understanding abides, majesty is found; in whomever knowledge resides, greatness is attained.'
نەزمىي يەشمىسى:
ئەقىللىك ئۇقار ئول،
بىلىملىك بىلۇر، بىلىملىك، ئەقىللىك تىلەككە يېتۇر.

The discerning one understands, the knowledgeable one knows; and those who know and understand shall surely attain their desires.

Anlayışlı olan anlar, bilgili olan bilir, bilen ve anlayan her vakit dileğine erişir.

نەسرىي يەشمىسى:
پاراسەتلىك ئۇقالايدۇ، بىلىملىك بىلەلەيدۇ، بىلىملىك، پاراسەتلىكلەر تىلىكىگە يېتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇقۇشلۇغ ئۇقار ئول بىلىگلىگ بىلىر بىلىگلى ئۇقۇغلى تىلەككە تەگىر
Ukuşluğ ukar ol biliglig bilir, biligli ukuğlı tilekke tegir
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Anlayışlı olan anlar, bilgili olan bilir, bilen ve anlayan her vakit dileğine erişir.
🇬🇧 EN The discerning one understands, the knowledgeable one knows; and those who know and understand shall surely attain their desires.
نەزمىي يەشمىسى:
بىلىم مەنىسىن بىل، بىلىم نېمە دەر،
بىلىم ئۇ ساقايتۇر كېسەل بولسا ئەر.

Comprehend the meaning of knowledge, and hear what knowledge declares: 'From the person who possesses knowledge, illness departs.'

Bilginin mânasını bil, bak, bilgi ne der : bilgiyi bilen insandan hastalik uzaklaşır.

نەسرىي يەشمىسى:
بىلىمنىڭ مەنىسىنى بىل، بىلىم نېمە دەيدۇ: بىلىم بىلگەن ئەردىن ھامان كېسەل يىراقلىشىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىلىگ مانىسى بىل نەگۈ تەر بىلىگ بىلىگ بىلسە ئۆترۈ يىرار ئەردە ئىگ
Bilig manisi bil negü ter bilig, bilig bilse ötrü yırar erde ig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bilginin mânasını bil, bak, bilgi ne der : bilgiyi bilen insandan hastalik uzaklaşır.
🇬🇧 EN Comprehend the meaning of knowledge, and hear what knowledge declares: 'From the person who possesses knowledge, illness departs.'
نەزمىي يەشمىسى:
بىلىمسىز كىشى بارچە ئاغرىق بولۇر،
داۋالانمىسا ئۇ تىرىكلا ئۆلۈر.

The ignorant man is ever afflicted with sickness; and if the ailment goes untreated, he quickly perishes.

Bilgisiz insan hep hastalıklı olur, hastalık tedâvî edilemezse, insan çabuk ölür.

نەسرىي يەشمىسى:
بىلىمسىز كىشىلەرنىڭ بارچىسى كېسەلچان كېلىدۇ، كېسەلنى داۋالىمىسا كىشى تېزلا ئۆلۈپ كېتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىلىگسىز كىشى بارچا ئىگلىگ بولۇر ئىگىگ ئەملەمەسە كىشى تەرك ئۆلۈر
Biligsiz kişi barça iglig bolur, igig emlemese kişi terk ölür
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bilgisiz insan hep hastalıklı olur, hastalık tedâvî edilemezse, insan çabuk ölür.
🇬🇧 EN The ignorant man is ever afflicted with sickness; and if the ailment goes untreated, he quickly perishes.
نەزمىي يەشمىسى:
كېسەلنى داۋالات، بار، ئەي بىلمىگەن،
ئەي ئالىم، نادانغا داۋا ئەيلە سەن.

Go then, O ignorant one, and heal your affliction; and you, O blessed sage, prescribe the remedy for ignorance!

Ey bilgisiz, git, hastalığını tedavi ettir, ey mes'ûd âlim, bilgisizliğin ilâcını sen söyle.

نەسرىي يەشمىسى:
يۈر، ئەي بىلىمسىز، كېسىلىڭنى داۋالا، ئەي ئالىم، بىلىمسىز لىك نىڭ داۋاسىنى سەن ئېيتىپ بەر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يورى ئاي بىلىگسىز ئىگىڭنى ئوتا بىلىگسىز ئوتىن سەن ئاي بىلگە قۇدا
Yorı ay biligsiz igiñni ota, biligsiz otın sen ay bilge kuda
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey bilgisiz, git, hastalığını tedavi ettir, ey mes'ûd âlim, bilgisizliğin ilâcını sen söyle.
🇬🇧 EN Go then, O ignorant one, and heal your affliction; and you, O blessed sage, prescribe the remedy for ignorance!
نەزمىي يەشمىسى:
ئەقىلدۈر بۇرۇندۇق، ئاڭا يەتسە ئەر،
تۈمەنمىڭ تىلىكى ھەم بولسا يېتەر.

Understanding is like a guiding rein in man's hand; whoever holds it attains his purpose and realizes myriad aspirations.

Anlayış bir yulardır, insan onu elinde tutarsa, dileğine erişir ve bütün arzularına nail olur.

نەسرىي يەشمىسى:
پاراسەت بىر چۈلۈۋردۇر، ئۇنىڭغا ئېرىشكەن كىشى تۈمەنلىگەن ئارزۇسى بولسىمۇ، تىلىگىنىگە يېتەلەيدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇقۇش ئول بۇرۇندۇق ئانى يەتسە ئەر تىلەككە تەگىر ئول تۈمەن ئارزۇ يەر
Ukuş ol burunduk anı yetse er, tilekke tegir ol tümen ârzû yer
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Anlayış bir yulardır, insan onu elinde tutarsa, dileğine erişir ve bütün arzularına nail olur.
🇬🇧 EN Understanding is like a guiding rein in man's hand; whoever holds it attains his purpose and realizes myriad aspirations.
نەزمىي يەشمىسى:
كىشىگە ئېرۇر كۆپ ئەقىل پايدىسى،
بىلىم بىلسە ئىنسان ئەزىز بولغۇسى.

Great is the benefit of understanding to man; and through knowledge, man becomes truly noble and revered.

Anlayışın insana faydası çok olur, insan bilgi bilirse, aziz olur.

نەسرىي يەشمىسى:
قارا، پاراسەتنىڭ كىشىگە پايدىسى كۆپ، بىلىم بىلگەندىن كېيىن كىشى ئەزىز بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇقۇش بولسا ئەركە كۆر ئاسغى ئۈكۈش بىلىگ بىلسە ئۆترۈ بولۇر ئەر كۈسۈش
Ukuş bolsa erke kör asğı üküş, bilig bilse ötrü bolur er küsüş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Anlayışın insana faydası çok olur, insan bilgi bilirse, aziz olur.
🇬🇧 EN Great is the benefit of understanding to man; and through knowledge, man becomes truly noble and revered.
نەزمىي يەشمىسى:
جىمىكى ئىشىڭنى ئەقىل بىرلە قىل،
بىلىم بىرلە ۋاقتىڭنى ساقلاشنى بىل.

Accomplish all your works through understanding; and with knowledge, guard the precious time granted to you from being squandered.

Bütün işini-gücünü anlayış yolu ile yap, eline geçen bu zamanı israftan bilgi ile koru.

نەسرىي يەشمىسى:
ھەرقانداق ئىشنى پاراسەت بىلەن ئىشلە، ئېرىشكەن ۋاقىتلىرىڭنى بىلىم بىلەن مۇستەھكەملە.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇقۇش بىرلە ئىشلەر قامۇغ ئىش كۈدۈگ بىلىگ بىرلە بەكلە بۇ بۇلمىش ئۈدۈگ
Ukuş birle işler kamuğ iş küdüg, bilig birle bekle bu bulmış üdüg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bütün işini-gücünü anlayış yolu ile yap, eline geçen bu zamanı israftan bilgi ile koru.
🇬🇧 EN Accomplish all your works through understanding; and with knowledge, guard the precious time granted to you from being squandered.
ئاۋازلىق كىتاب
6-باب: ئىنساننىڭ قەدر-قىممىتى، بىلىم ۋە ئەقىلنىڭ بايانى
100%
00:00 --:--