تىزىملىك
تىل تاللاش:
59-باب 4439 – 4455-بېيىتلەر (17 بېيىت) بايان قىلغۇچى: ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)

چارۋىچىلار ۋە مالدارلار بىلەن مۇئامىلە قىلىش

Charwichilar we Maldarlar bilen Mu'amile Qilish

چارۋىچىلار ۋە مالدارلار بىلەن مۇئامىلە قىلىش. قۇتادغۇبىلىكنىڭ 59-بابى، 4439–4455-بېيىتلەر.

🎙️ CD پىلاستىنكىسى: 064 چارۋىچىلار بىلەن مۇناسىۋەت قىلىش ھەققىدە — 02:36
مەنبە:
#4439 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇلاردىن كېلەر سوڭ بۇ چارۋىچىلار،
پۈتۈن يىلقىلارغا بولۇر باشچىلار.

Next come the cattle breeders and the herds, Who shepherd livestock, flocks, and grazing birds.

Bundan sonra hayvan yetiştirenler gelir, hayvan sürülerinin başında bunlar bulunurlar.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇنىڭدىن كېيىن چارۋىچىلار تۇرىدۇ، ھەر خىل ھايۋانلارنى ئۇلار باشقۇرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇنىڭدا باسا ئول بۇ ئىگدىشچىلەر قامۇغ يىلقىلارقا بۇلار باشچىلار
Munıñda basa ol bu igdişçiler, kamuğ yılkılarka bular başçılar
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bundan sonra hayvan yetiştirenler gelir, hayvan sürülerinin başında bunlar bulunurlar.
🇬🇧 EN Next come the cattle breeders and the herds, Who shepherd livestock, flocks, and grazing birds.
#4440 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇلار بەك ئاق كۆڭۈل، چىن راستچىل ئېرۇر،
كىشىگە يۈكىنى يۈكلىمەس بولۇر.

Honest and frank are they, with no deceit; No heavy burden on the folk they meet.

Bunlar doğru ve dürüst insanlardır, hiç bir gizli-kapaklı tarafları yoktur ve kimseye de yük olmazlar.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇلار ئىشەنچلىك، چىن كىشىلەر بولۇپ يوشۇرۇن تەرەپلىرى يوق، بۇلارنىڭ كىشىلەرگە ئېغىرى چۈشمەيدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۈتۈن چىن بولۇرلار قاتى يوق بۈكى كىشىلەركە تەگمەز بۇلارنىڭ يۈكى
Bütün çın bolurlar katı yok büki, kişilerke tegmez bularnıñ yüki
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bunlar doğru ve dürüst insanlardır, hiç bir gizli-kapaklı tarafları yoktur ve kimseye de yük olmazlar.
🇬🇧 EN Honest and frank are they, with no deceit; No heavy burden on the folk they meet.
#4441 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يېمەك كىيمەك، ئۇلاغ ئات، ئايغىر ۋە يۈك،
توشۇرچى بۇلاردىن چىقار بەلگىلىك.

Food, clothing, mounts, swift steeds for army course, And beasts of burden come from their resource.

Yiyeceği, giyeceği ve ordunun binek atı, aygırı ile yük hayvanlarını bunlar yetiştirirler.

نەسرىي يەشمىسى:
يېمەك، كىيىم كېچەك، مىنىدىغان ئات، ئوردا ئايغىرى ھەمدە يۈك توشۇيدىغان مال كۆلۈكلەرنى بۇلار يېتىشتۈرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يەگۈ كەدگۈ مىڭۈ ئات ئادغىر سۈلۈك بۇلاردىن چىقار ھەم يۈدۈرگۈ كۆلۈك
Yegü kedgü miñü at adğır sülük, bulardın çıkar hem yüdürgü kölük
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Yiyeceği, giyeceği ve ordunun binek atı, aygırı ile yük hayvanlarını bunlar yetiştirirler.
🇬🇧 EN Food, clothing, mounts, swift steeds for army course, And beasts of burden come from their resource.
#4442 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
قىمىز، سۈت، يا يۈڭ، ياغ، قېتىق يا قۇرۇت،
بىسات يا كىگىز ھەم ھۇزۇر ئۆيگە تۇت.

Koumiss, milk, wool, butter, yogurt, and curds, Carpets and felts are gathered from their herds.

Kımız, süt yahut yün, yağ veya yoğurt ve peynir ile evin rahatını te'min eden yaygı veya keçe hep bunlardan gelir.

نەسرىي يەشمىسى:
قېمىز، سۈت ياكى يۇڭ، ماي ۋە قېتىق، قۇرۇت، كىگىز كېچەك قاتارلىق ئۆي بىساتىغا ئىگە بول.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قىمىز سۈت يا يۈڭ ياغ يا يوغرۇت قۇرۇت يادىم يا كىدىز ھەم ئازار ئەۋكە تۇت
Kımız süt ya yüñ yağ ya yoğrut kurut, yadım ya kidiz hem azar evke tut
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kımız, süt yahut yün, yağ veya yoğurt ve peynir ile evin rahatını te'min eden yaygı veya keçe hep bunlardan gelir.
🇬🇧 EN Koumiss, milk, wool, butter, yogurt, and curds, Carpets and felts are gathered from their herds.
#4443 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يۇلاردۇر پايدىلىق كىشىلەر تامام،
تولا ياخشى كۆرگىن ئۇلارنى بۇتام.

These people are most useful to our needs; Treat them with kindness, O son of good deeds!

Bu zümreye dâhil kimseler çok faydalı insanlardır, ey yavrum, bunlar ile de iyi münâsebette bulunmalısın.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ تەبىقە پايدىلىق كىشىلەر بولۇپ ھېسابلىنىدۇ، بۇلار بىلەنمۇ ياخشى مۇناسۋەت قىل، ئەي بوتام.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاسىغلىغ كىشىلەر بولۇر بۇ قوتۇ بۇلارىغ يەمە ئەدگۈ تۇت ئاي بوتۇ
Asığlığ kişiler bolur bu kotu, bularığ yeme edgü tut ay botu
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu zümreye dâhil kimseler çok faydalı insanlardır, ey yavrum, bunlar ile de iyi münâsebette bulunmalısın.
🇬🇧 EN These people are most useful to our needs; Treat them with kindness, O son of good deeds!
#4444 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
قېتىلغىن، قوشۇلغىن، يېگۈز ھەم ئىچۈر،
دۇرۇسلۇق ئىچىدە تىرىكلىك كەچۈر.

Mingle with them, give them to eat and drink; Live uprightly, of honest conduct think!

Onlara katıl, karış, onları yedir, içir ve hayatını doğruluk içinde geçir.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇلارغا قوشۇلۇپ، ئارىلىشىپ يۈرگىن، يېگۈز، ئىچكۈز، توغرىلىق بىلەن ئۆمۈر كەچۈرگىن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قاتىلغىل قارىلغىل يىتۈر ھەم ئىچۈر كۆنىلىك ئۆزەلە تىرىگلىك كەچۈر
Katılğıl karılğıl yitür hem içür, könilik özele tiriglik keçür
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Onlara katıl, karış, onları yedir, içir ve hayatını doğruluk içinde geçir.
🇬🇧 EN Mingle with them, give them to eat and drink; Live uprightly, of honest conduct think!
#4445 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە سورىسا بەرگىن، كېرەك بولسا ئال،
ئۇلار ھىيلە بىلمەس، كۆردۈم ئۇشبۇ ھال.

Give what they ask, take what thou dost require; They are sincere, untaught in craft or fire.

Ne isterlerse ver, ne lâzım olursa, al, hîle bilmeyen bu zümrenin dâima doğru hareket ettiğini gördüm.

نەسرىي يەشمىسى:
نېمە سورىسا، بەرگىن، كېرەك بولسا ئال، بۇ تەبىقىنىڭ توغرىلىقىنى كۆردۈمكى، ئۇلار ھىيلە بىلمەيدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ قولسا بەرگىل كەرەك بولسا ئال كۆنى كۆردۈم ئۇش بۇ قوتۇ بىلمەز ئال
Negü kolsa bergil kerek bolsa al, köni kördüm uş bu kotu bilmez al
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ne isterlerse ver, ne lâzım olursa, al, hîle bilmeyen bu zümrenin dâima doğru hareket ettiğini gördüm.
🇬🇧 EN Give what they ask, take what thou dost require; They are sincere, untaught in craft or fire.
#4446 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇلاردىن تىلىمە بىلىم يا يوسۇن،
مىجەزى ئېرۇر تۈز، ئەي خۇلقى پۇزۇن.

Seek not refined court manners from their speech; Their ways are plain and rustic in their reach.

Bunlarda görgü veya bilgi arama, tavır ve hareketleri de serbest olur, ey temiz kalpli insan.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇلاردىن قائىدە يوسۇن ياكى بىلىم تىلىمە، ئەي مۇلايىم، ئۇلارنىڭ ئۆرپ ئادەتلىرى ئەركىن بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇلاردا تىلەمە تۆرۈ يا بىلىگ يورىقلارى كەڭرۈ بولۇر ئاي سىلىگ
Bularda tileme törü ya bilig, yorıkları keñrü bolur ay silig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bunlarda görgü veya bilgi arama, tavır ve hareketleri de serbest olur, ey temiz kalpli insan.
🇬🇧 EN Seek not refined court manners from their speech; Their ways are plain and rustic in their reach.
#4447 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۇلارغا قوشۇلساڭ، ئۆزنى تۇتۇپ ئال،
بۇلاردۇر يوسۇنسىز، ئۇسۇلسىز، قوپال.

Watch well thyself when in their company; For they are crude, devoid of subtlety.

Bunlar ile münâsebette kendine dikkat et, bunlar görgüsüz, usulsüz ve kaba insanlardır.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇلارغا ئارىلاشقاندا، ئۆزۈڭنى تۇت، چۈنكى ئۇلار ئەدەپ قائىدىسىز، قوپال كېلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇلارقا قاتىلسا ئۆزۈڭنى تۇتۇن تۆرۈسۈز توقۇسۇز بولۇرلار ئوتۇن
Bularka katılsa özüñni tutun, törüsüz tokusuz bolurlar otun
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bunlar ile münâsebette kendine dikkat et, bunlar görgüsüz, usulsüz ve kaba insanlardır.
🇬🇧 EN Watch well thyself when in their company; For they are crude, devoid of subtlety.
#4448 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
سۆزۈڭنى ياخشى قىل، ئاداش بولمىغىل،
بۇ ئاددىي كىشىلەر، بىلىمسىز، جاھىل.

Speak kindly to them, make not comrades fast; For untaught folk are simple to the last.

Onlara tatlı söz söyle, fakat onlara arkadaş gibi hareket etme, bunlar câhil ve başın insanlardır.

نەسرىي يەشمىسى:
ياخشى سۆز قىلغىن، ئەمما دوستلاشمىغىن، چۈنكى بىلىمسىز، نادانلار ساددا بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تىلىن ئەدگۈ سۆزلە ئىشىمسىنمەگىل باسىنغان بولۇرلار بىلىگسىز چىگىل
Tilin edgü sözle işimsinmegil, basınğan bolurlar biligsiz çigil
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Onlara tatlı söz söyle, fakat onlara arkadaş gibi hareket etme, bunlar câhil ve başın insanlardır.
🇬🇧 EN Speak kindly to them, make not comrades fast; For untaught folk are simple to the last.
#4449 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تولا ياخشى دەپتۇ قانۇن تۈزگۈچى،
خەلققە قوشۇلۇپ سىناپ بىلگۈچى.

Well said the lawmaker of ancient sight, Who tested mortals in the open light:

Kanun koyan ve halk arasına karışarak, onu tecrübe yolu ile tanıyan insan çok güzel söylemiş.

نەسرىي يەشمىسى:
خەلققە ئارىلىشىپ ھەممىنى سىناپ بىلگەن قانۇن تۈزگۈچىلەر ياخشى ئېيتقانىدى:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇دى ياقشى ئايمىش تۆرۈ بەرگۈچى بودۇن بىرلە قاتلىپ سىناپ بىلگۈچى
İdi yakşı aymış törü bergüçi, bodun birle katlıp sınap bilgüçi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kanun koyan ve halk arasına karışarak, onu tecrübe yolu ile tanıyan insan çok güzel söylemiş.
🇬🇧 EN Well said the lawmaker of ancient sight, Who tested mortals in the open light:
#4450 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بىلىمسىزنى ئارتۇق يېقىن تۇتمىغىل،
قىلۇر قىلماس ئىشنى، يېقىن تۇتسا، بىل.

'Draw not untutored men too close to thee; Or they will do what should not done to be!

Bilgisiz kimseyi kendine fazla yakın tutmamalısın, yakın tutarsan, şüphesiz, münasebetsiz bir harekette bulunur.

نەسرىي يەشمىسى:
بىلىمسىزنى ئارتۇق يېقىن تۇتماسلىق كېرەك، يېقىن تۇتساڭ، شۈبھىسىزكى، قىلمايدىغان ئىشنى قىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىلىگسىزنى ئارتۇق ياقىن تۇتماغۇ ياقىن تۇتسا شەكسىز قىلۇر قىلماغۇ
Biligsizni artuk yakın tutmağu, yakın tutsa şeksiz kılur kılmağu
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bilgisiz kimseyi kendine fazla yakın tutmamalısın, yakın tutarsan, şüphesiz, münasebetsiz bir harekette bulunur.
🇬🇧 EN 'Draw not untutored men too close to thee; Or they will do what should not done to be!
#4451 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇنىڭدىنمۇ ياخشى ئېيتمىشتۇر بىلىك،
بىلىم بىرلە ئىشقا تەگكۈزگىن ئېلىگ.

More beautifully does true wisdom say; Touch every venture in a learned way:

Bak, bilgi bundan daha güzel söyler, işe dâima bilgi ile el uzatmalıdır.

نەسرىي يەشمىسى:
قارا، بىلىم بۇنىڭدىنمۇ ياخشىراق بىر سۆزنى ئېيتىدۇ، ھەرقانداق ئىشقا بىلىم بىلەن قول سېلىش كېرەك.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تاقى مۇندا ياقشى ئايۇر كۆر بىلىگ بىلىگ بىرلە ئىشكە تەگۈرگۈ ئەلىگ
Takı munda yakşı ayur kör bilig, bilig birle işke tegürgü elig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bak, bilgi bundan daha güzel söyler, işe dâima bilgi ile el uzatmalıdır.
🇬🇧 EN More beautifully does true wisdom say; Touch every venture in a learned way:
#4452 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تۈت ئۆزنى، بىلىمسىزگە بولما يېقىن،
ياشار بەخت ئىچىدە تۇتسا ئەر ئۆزىن.

Touch not the ignorant; guard thyself well; The man of self-restraint shall safely dwell.

Bilgisiz kimselere yaklaşma, kendine hâkim ol, kendisine hâkim olan insan hayatını saadet içinde geçirir.

نەسرىي يەشمىسى:
بىلىمسىزگە يېقىنلاشما، ئۆزۈڭنى تۇتۇۋال، ئۆزىنى تۇتالغان كىشى بەختلىك ياشايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىلىگسىزكە ياقما ئۆزۈڭنى تۇتۇن ئۆزىن تۇتغۇچى ئەر تىرىلدى قۇتۇن
Biligsizke yakma özüñni tutun, özin tutğuçı er tirildi kutun
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bilgisiz kimselere yaklaşma, kendine hâkim ol, kendisine hâkim olan insan hayatını saadet içinde geçirir.
🇬🇧 EN Touch not the ignorant; guard thyself well; The man of self-restraint shall safely dwell.
#4453 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
قوپالدۇر بىلىمسىز سۆزى، خۇلقى ھەم،
يىراق تۇر، تېزىپ يۈر بىلىمسىزلەردىن.

Keep far from ignorant persons in thy stride; For ignorant speech and deeds are crude inside.'

Bilgisiz insanlardan uzak dur, kaç, bilgisizin sözü ve hareketi dâima kabadır.

نەسرىي يەشمىسى:
بىلىمسىز كىشىدىن يىراق تۇر، ئۇلاردىن قاچ، چۈنكى بىلىمسىزنىڭ سۆز ھەرىكەتلىرى تامامەن قوپالدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىلىگسىز كىشىدىن يىراق تۇر تەزە بىلىگسىز سۆزى قىلقى بارچا ئوتۇن
Biligsiz kişidin yırak tur teze, biligsiz sözi kılkı barça otun
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bilgisiz insanlardan uzak dur, kaç, bilgisizin sözü ve hareketi dâima kabadır.
🇬🇧 EN Keep far from ignorant persons in thy stride; For ignorant speech and deeds are crude inside.'
#4454 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
شۇ ياڭلىغ بولۇرلار بۇ چارۋىچىلار،
قوشۇلساڭ، سۆزۈم ساڭا يولچى بولار.

Such are the herdsmen who maintain the stock; My words will guide thee if thou join their flock.

işte hayvan yetiştirenler böyle olurlar, onlara katılmak istersen, bu sözüm sana yolu gösterir.

نەسرىي يەشمىسى:
مانا، چارۋىچىلار ئەنە شۇنداق بولىدۇ، ئارىلىشىشنى خالىساڭ، سۆزۈم ساڭا يولچى بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ ياڭلىغ بولۇر ئەمدى ئىگدىشچىلەر قاتىلماق تىلەسە سۆزۈم يولچىلار
Bu yañlığ bolur emdi igdişçiler, katılmak tilese sözüm yolçılar
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR işte hayvan yetiştirenler böyle olurlar, onlara katılmak istersen, bu sözüm sana yolu gösterir.
🇬🇧 EN Such are the herdsmen who maintain the stock; My words will guide thee if thou join their flock.
#4455 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ياشاپ قانداق، ھەسسە ئېلىشنى نېچۈڭ،
بايان قىلدىم، ساڭا بۇنى بەلگىلىك.

I have explained to thee in clarity, How to consort and take thy portion free.

Nasıl yaşamak ve nasıl kendi nasibini almak lâzım geldiğini işte sana açıkça izah ettim. Gönderen GunGun zaman: :

نەسرىي يەشمىسى:
قانداق ياشاش ۋە ئۆز ئۈلۈشۈڭنى قانداق ئېلىش كېرەكلىكىنى ساڭا روشەن سۆزلەپ بەردىم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئايۇ بەردىم ئەمدى ساڭا بەلگۈلۈگ نەگۈ تەگ تىرىلگۈ ئالىنغۇ ئۈلۈگ
Ayu berdim emdi saña belgülüg, negü teg tirilgü alınğu ülüg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Nasıl yaşamak ve nasıl kendi nasibini almak lâzım geldiğini işte sana açıkça izah ettim. Gönderen GunGun zaman: :
🇬🇧 EN I have explained to thee in clarity, How to consort and take thy portion free.
ئاۋازلىق كىتاب
59-باب: چارۋىچىلار ۋە مالدارلار بىلەن مۇئامىلە قىلىش
100%
00:00 --:--