تىزىملىك
تىل تاللاش:
55-باب 4376 – 4391-بېيىتلەر (16 بېيىت) بايان قىلغۇچى: ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)

مۇنەججىملەر (يۇلتۇزچىلار) بىلەن مۇئامىلە قىلىش بايانى

Munejjimler (Yultuzchilar) bilen Mu'amile Qilish Bayani

مۇنەججىملەر (يۇلتۇزچىلار) بىلەن مۇئامىلە قىلىش بايانى. قۇتادغۇبىلىكنىڭ 55-بابى، 4376–4391-بېيىتلەر.

🎙️ CD پىلاستىنكىسى: 060 مۇنەججىملەر بىلەن مۇناسىۋەت قىلىش ھەققىدە — 02:40
مەنبە:
#4376 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇلاردىن سوڭ ئەمدى بۇ يۈلتۈر چىدۇر،
كۆرەرسەن بۇ يول بەك ئىنچىكە ئېرۇر.

Next come astrologers who watch the sky; Their science is a pathway deep and high.

Bunlardan sonra da müneccimler gelir, iyı'ce dikkat edersen,

نەسرىي يەشمىسى:
بۇنىڭدىن كېيىنكىسى مۇنەججىملاردۇر، دىققەت قىلىنسا، بۇ بەك نازۇك يولدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇنىڭدا باسا ئەمدى يۇلدۇزچى ئول باقا كۆرسە يەترۈ ئىدى يىنچگە يول
Munıñda basa emdi yulduzçı ol, baka körse yetrü idi yinçge yol
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bunlardan sonra da müneccimler gelir, iyı'ce dikkat edersen,
🇬🇧 EN Next come astrologers who watch the sky; Their science is a pathway deep and high.
#4377 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يىل ، ئاي ، كۈن ھېسابى بۇلاردىن بولۇر،
كېرەكلىك ئېرۇر بۇ ھېساب ئەي جەسۇر.

They calculate the years, the months, the sun; Such reckoning is needed by everyone.

Yıl, ay ve günlerin hesabını bunlar tutarlar, ey kudretli insan, bu hesap çok lüzumlu bir şeydir.

نەسرىي يەشمىسى:
يىل، ئاي، كۈنلەرنىڭ ھېسابىنى شۇلار قىلىدۇ، ئەي قۇدرەتلىك، بۇ ھېساب ئىشلىرى بەكمۇ زۆرۈر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يىل ئاي كۈن ساقىشى بۇلاردا بولۇر قەرەقلىغ-تۇرۇر بۇ ساقىش ئاي ئۇنۇر
Yıl ay kün sakışı bularda bolur, kereklig-turur bu sakış ay unur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Yıl, ay ve günlerin hesabını bunlar tutarlar, ey kudretli insan, bu hesap çok lüzumlu bir şeydir.
🇬🇧 EN They calculate the years, the months, the sun; Such reckoning is needed by everyone.
#4378 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئوقى ھەندىسەنى دېسەڭ بىلەيىن،
ئېچىلغاي ھېساب ئىشىكى شۇندىن كېيىن.

If thou wouldst master it, study geometry; The door of numbers opens unto thee.

Bunu öğrenmek istersen, hendese okumalısın, bundan sonra sana hesap kapısı açılır.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇنى بىلەي دېسەڭ، ھەندەسەنى ئۆگەن، شۇنىڭدىن كېيىن ساڭا ھېساب ئىشىكى ئېچىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىلەيىن تەسە سەن ئوقى ھەندەسە ئاچىلغاي ساقىش قاپغى مۇندا باسا
Bileyin tese sen okı hendese, açılğay sakış kapğı munda basa
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bunu öğrenmek istersen, hendese okumalısın, bundan sonra sana hesap kapısı açılır.
🇬🇧 EN If thou wouldst master it, study geometry; The door of numbers opens unto thee.
#4379 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تولۇق بىل كۆپەيتىش ، بۆلۈش ۋە كەسىر،
كامالغا يېتىشتە ئىمتىھاندۇر بىر.

Learn multiplication, division, fractions too; This is the test of complete scholars true.

Darb ve taksim oku, bütün kesirleri iyice ögren, bu kamil bir insan için, mükemmel bir imtihandır, bunu yap.

نەسرىي يەشمىسى:
كۆپەيتىش ۋە بۆلۈشنى ئوقۇغىن، كەسىرنى پۈتۈن بىل، بۇ كامالەتكە يەتكەنلەر ئۈچۈن بىر ئىمتىھان ھېسابلىنىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوقى زارب ئۇ قىسمەت تۈكەل بىل كۈسۇر تۈكەلكە تۈكەل ئىمتىھان ئول يەتۈر
Okı zarb u kısmet tükel bil küsûr, tükelke tükel imtihân ol yetür
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Darb ve taksim oku, bütün kesirleri iyice ögren, bu kamil bir insan için, mükemmel bir imtihandır, bunu yap.
🇬🇧 EN Learn multiplication, division, fractions too; This is the test of complete scholars true.
#4380 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ تەزئىڧ يا تەنسىڧنى سەن ياخشى بىل،
ئەگەر بىلسەڭ ئاندىن ساناق جەزىر قىل.

Learn duplication and halving with great care; Then calculate square roots without despair.

Sen taz'if ve tansifi iyice öğren, bunları öğrendikten sonra, aded cezrini ele al.

نەسرىي يەشمىسى:
مەيلى قوشۇش بولسۇن، مەيلى ئېلىش بولسۇن تولۇق بىلسەڭ، ئاندىن يىلتىزدىن چىقىرىشنى باشلىيالايسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يا تازىف يا تانسىف ئۆزۈڭ يەترۈ بىل قالى بىلدىڭ ئەرسە ئادەد جەدرى قىل
Ya tazif ya tansif özüñ yetrü bil, kalı bildiñ erse aded cedri kıl
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sen taz'if ve tansifi iyice öğren, bunları öğrendikten sonra, aded cezrini ele al.
🇬🇧 EN Learn duplication and halving with great care; Then calculate square roots without despair.
#4381 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يەنە جەمئىي تەڧرىق ، مىساھەتكە ئۆت،
يەتتە قات پەلەكنى بىر تال چۆپچە تۇت.

Proceed to addition, subtraction, survey's art; Hold seven heavens like straw within thy heart!

Sonra cemi, tefrik ve mesahayı geç, yedi kat feleği, bir çöp parçası imiş gibi, avucunda tut.

نەسرىي يەشمىسى:
يەنە قوشۇش، ئېلىشنى، مۇساھەتنى① ئۆگەن، يەتتە قەۋەت پەلەكنى بىر تال چۆپتەك ئالقىنىڭدا تۇتالايسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانا جەم ئۈ تەفرىك مىساھاتقا ئۆت يەتى قات فەلەكنى ياتۇر يامچا تۇت
Yana cem ü tefrik misâhatka öt, yeti kat felekni yatur yamça tut
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sonra cemi, tefrik ve mesahayı geç, yedi kat feleği, bir çöp parçası imiş gibi, avucunda tut.
🇬🇧 EN Proceed to addition, subtraction, survey's art; Hold seven heavens like straw within thy heart!
#4382 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تىلسەڭ يەنە سەن ئالگېبرانى ئۇق،
يەنە ئوقلىدىسنىڭ ئىشىكىنى سوق.

Study algebra and equations in thy line; Knock at Euclid's gate for insight divine!

Daha da istersen, cebir ve mukabele oku, bir de Oklidis'in kapısını da iyice çal.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇنىڭدىن قالسا، ئەلجەبر② ئوقۇغىن، ① مۇساھەت ترىگونومېتىرىيە. ② ئەلجەبر ئالگېبرا. ئاندىن ئوقلىدىس① ئىشىكىنى چۈشىنىپ قاق.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تاقى قولسا جەبر ئۈ مۇقابەل ئوقى يەمە ئوقلىدىس قاپغى يەترۈ توقى
Takı kolsa cebr ü mukâbel okı, yeme oklidis kapğı yetrü tokı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Daha da istersen, cebir ve mukabele oku, bir de Oklidis'in kapısını da iyice çal.
🇬🇧 EN Study algebra and equations in thy line; Knock at Euclid's gate for insight divine!
#4383 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ دۇنيا ، ئاخىرەت ئىشىنى ، ئىشەن،
قىلۇر بۇنى ئالىم ھېسابلاش بىلەن.

Whether for earthly life or world to be, The wise use numbers to order degree.

Gerek dünya işi, gerek ahiret işi olsun, inan ki. âlim bunları hesap ile birbirinden ayırarak, zapteder.

نەسرىي يەشمىسى:
مەيلى بۇ دۇنيانىڭ ياكى ئاخىرەتنىڭ ئىشلىرى بولسۇن، دانالار ھېساب بىلەن پەرقلەندۈرۈپ قىلىدۇ، بۇنىڭغا ئىشەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كەرەك دۈنيا ئىشى كەرەك ئۇقبى تۇت ساقىش بىرلە ئادرا تۇتار بىلگە بۈت
Kerek dünyâ işi kerek ukbi tut, sakış birle adra tutar bilge büt
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Gerek dünya işi, gerek ahiret işi olsun, inan ki. âlim bunları hesap ile birbirinden ayırarak, zapteder.
🇬🇧 EN Whether for earthly life or world to be, The wise use numbers to order degree.
#4384 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇزۇلسا ھېساب گەر ، ئەي ياخشى كىشى،
بۇزۇلغاي ھەر ئىككى دۇنيانىڭ ئىشى.

If calculation errs, all things decay, In this world and the Next, O man of day!

Hesap bozuluru, dünya ve ahiret işi de onunla birlikte bozulur, ey iyi insan.

نەسرىي يەشمىسى:
ھېساب بۇزۇلسا، بۇ دۇنيانىڭ ۋە ئاخىرەتنىڭ ئىشىمۇ ئۇنىڭ بىلەن تەڭلا بۇزۇلدۇ، ئەي ياخشى كىشى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ساقىش ئارتاسا دۈنيا ئۇقبى ئىشى نەچە بىرلە ئارتار ئاي ئەدگۈ كىشى
Sakış artasa dünyâ ukbi işi, neçe birle artar ay edgü kişi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hesap bozuluru, dünya ve ahiret işi de onunla birlikte bozulur, ey iyi insan.
🇬🇧 EN If calculation errs, all things decay, In this world and the Next, O man of day!
#4385 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بولۇرسەن ئۆزۈڭ گەر بىر ئىش ئىشلىمەك،
يامان - ياخشى ۋاقى ھېسابلاش كېرەك.

Whenever thou wouldst start an enterprise, Inquire what season is auspicious, wise.

Her hangi bir işe başlamak istenen, önce zamanın bunun için iyi veya kötü olup-olmadığını sormak lazımdır.

نەسرىي يەشمىسى:
ھەرقانداق ئىشنى قىلىشنى خالىساڭ، ياخشى ۋە يامان پەيتنى سوراش كېرەك.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قىلايىن تەسە سەن ئۆزۈڭ ئىش كۈدۈگ ئايىتغۇ كەرەك ئەدگۈ ئىسىز ئۈدۈگ
Kılayın tese sen özüñ iş küdüg, ayıtğu kerek edgü isiz üdüg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Her hangi bir işe başlamak istenen, önce zamanın bunun için iyi veya kötü olup-olmadığını sormak lazımdır.
🇬🇧 EN Whenever thou wouldst start an enterprise, Inquire what season is auspicious, wise.
#4386 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كۈن، ئاينىڭ قۇتلۇقى ھەم ئەسلىرى بار،
مۇبارەك چاغنى تاپ، ئەي قەلبى پاك ئەر.

Some days and months are blessed, some unblest; Ask and select the day that proves the best!

Gün ve ayların kutlusu olduğu gibi, kutsuzu da vardır, bunları sor ve kutlu olanını seç, ey remiz kalpli insan.

نەسرىي يەشمىسى:
كۈن، ئاينىڭ قۇتلۇقى ۋە قۇتسىزى بار، ئۇنى سورا، قۇتلۇقىنى تۆت، ئەي ئادەملەر ياخشىسى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كۈن ئاي قۇتلۇغى بار يەمە قۇتسۇزى ئايىت قۇتلۇغىن تۇت ئاي يالڭۇق تۈزى
Kün ay kutluğı bar yeme kutsuzı, ayıt kutluğın tut ay yalñuk tüzi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Gün ve ayların kutlusu olduğu gibi, kutsuzu da vardır, bunları sor ve kutlu olanını seç, ey remiz kalpli insan.
🇬🇧 EN Some days and months are blessed, some unblest; Ask and select the day that proves the best!
#4387 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تولا ياخشى دەپتۇ بىلىملىك قېرى،
ئىشىڭنى بىلىملىككە دەپ قىل، يۈرى.

How well the wise elder of years has told: 'Consult the learned, let thy works unfold!

Bilgili, görmüş-geçirmis ihtiyar çok güzel söylemiş, isini her vakit bilgiliye sor ve ona göre hareket er.

نەسرىي يەشمىسى:
بىلىملىك مويسىپىت بەك ياخشى ئېيتقان، يۈر، ئىشىڭنى بىلىملىكتىن سوراپ قىل.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇دى ياقشى ئايمىش بىلىگلىگ قارى بىلىگلىگكە ئايتىپ ئىشىڭ قىل يورى
İdi yakşı aymış biliglig karı, biligligke aytıp işiñ kıl yorı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bilgili, görmüş-geçirmis ihtiyar çok güzel söylemiş, isini her vakit bilgiliye sor ve ona göre hareket er.
🇬🇧 EN How well the wise elder of years has told: 'Consult the learned, let thy works unfold!
#4388 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بىلىم بىرلە ئىنسان ئىشىن باشلىسا،
تاپار مەقسىتىنى ئېچۈك ئىشلىسە.

When man begins his work with wisdom bright, His goal is realized in perfect light.

İnsan ise bilgi ile baslara, onun her işinde muvaffak olacağını önceden kabûl et.

نەسرىي يەشمىسى:
ئادەم ئىشنى بىلىم بىلەن باشلىسا، ھەممە ئىشىدا تىلىكىگە يېتىدۇ، دەپ ھېسابلا.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىلىگ بىرلە يالڭۇق ئىشىن باشلاسا تىلەك بولدى ساقىن نەگۈ ئىشلەسە
Bilig birle yalñuk işin başlasa, tilek boldı sakın negü işlese
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İnsan ise bilgi ile baslara, onun her işinde muvaffak olacağını önceden kabûl et.
🇬🇧 EN When man begins his work with wisdom bright, His goal is realized in perfect light.
#4389 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ھەر ئىشتا پايدىلىق ئاۋۋال ئىلىم ئول،
كېيىن قالسا ئىلىم، يەتمەس ئىشقا قول.

In all affairs knowledge must lead the way; When knowledge lags, success will go astray.'

Her iste önceden bilgi edinmek faydalıdır, bilgi sonraya bırakılırsa, insan isinde muvaffak olamaz.

نەسرىي يەشمىسى:
ھەممە ئىشتا ئالدى بىلەن بىلىم پايدا كەلتۈرىدۇ، بىلىمدە كەينىدە قالسا، ئىشقا قول قىسقىلىق قىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۈكەل ئىشتە ئاشنۇ تۇسۇلۇر بىلىگ كەنىكسە بىلىگ ئىشكە يەتمەز ئەلىگ
Tükel işte aşnu tusulur bilig, kenikse bilig işke yetmez elig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Her iste önceden bilgi edinmek faydalıdır, bilgi sonraya bırakılırsa, insan isinde muvaffak olamaz.
🇬🇧 EN In all affairs knowledge must lead the way; When knowledge lags, success will go astray.'
#4390 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۇلاردىن سورا، تېز پۈتۈپ كەتمە چىن،
بىلۈرچى خۇدادۇر، سەن تۇت ئۇنى چىڭ.

Yet though thou ask them, do not blindly swear; God is the Knower: trust in Him with prayer!

Sözü onlara sor, fakat hemen inanıverme, her şeyi bilen Tanrıdır ve ancak ona kuvvetle sarılmalıdır.

نەسرىي يەشمىسى:
سۆزنى مۇنەججىمدىن سورا، لېكىن دەرھال ئىشىنىپ كەتمە، بىلگۈچى خۇدادۇر، بۇنى ئېسىڭدە چىڭ تۆت.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئايىت سۆز ئولارقا يەمە بۈتمە تەرك بىلىگلى بايات ئول مۇنى تۇتغۇ بەرك
Ayıt söz olarka yeme bütme terk, biligli bayat ol munı tutğu berk
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sözü onlara sor, fakat hemen inanıverme, her şeyi bilen Tanrıdır ve ancak ona kuvvetle sarılmalıdır.
🇬🇧 EN Yet though thou ask them, do not blindly swear; God is the Knower: trust in Him with prayer!
#4391 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇلارغا ھەم ياخشى قارا، سەن ياراش،
تىلىڭنى تىيىپ تۇت، دىلىن قىلما غەش.

Treat them with kindness, live in harmony sweet; Hurt not their feelings, nor with insult meet!

Bunlara da iyi muamele er, anlat, onlara çıkışma ve incitecek söz söyleyerek, kalplerini kırma.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇلار بىلەنمۇ ياخشى مۇئامىلە قىل، چىقىشىپ ئۆت، سۆزنى رەت قىلما، دىلىنى رەنجىتمە. ① ئوقلىدىس قەدىمكى يۇنان ماتېماتىكى، ئاسترونوم، پەيلاسوپ. ئەسلى ئىسمى ئركلىد.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇلارىغ يەمە ئەدگۈ تۇتغىل ياراش تىلىن سەرمە ئىرمە كۆڭۈل قىلما باش
Bularığ yeme edgü tutğıl yaraş, tilin serme irme köñül kılma baş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bunlara da iyi muamele er, anlat, onlara çıkışma ve incitecek söz söyleyerek, kalplerini kırma.
🇬🇧 EN Treat them with kindness, live in harmony sweet; Hurt not their feelings, nor with insult meet!
ئاۋازلىق كىتاب
55-باب: مۇنەججىملەر (يۇلتۇزچىلار) بىلەن مۇئامىلە قىلىش بايانى
100%
00:00 --:--