تىزىملىك
تىل تاللاش:
15-باب 620 – 656-بېيىتلەر (37 بېيىت) بايان قىلغۇچى: ئايتولدى (ۋەزىر)

ئايتولدىنىڭ ئۆزىنىڭ بەخت ۋە دۆلەت ئىكەنلىكىنى بايان قىلىشى

Aytoldining Özining Bext we Dölet Ikenlikini Bayan Qilishi

ئايتولدىنىڭ ئۆزىنىڭ بەخت ۋە دۆلەت ئىكەنلىكىنى بايان قىلىشى. قۇتادغۇبىلىكنىڭ 15-بابى، 620–656-بېيىتلەر.

🎙️ CD پىلاستىنكىسى: 020 ئايتولدىنىڭ ئىلىككە ئۆزىنىڭ بەخت ۋە دۆلەت ئىكەنلىكىنى ئېيتىشى — 05:51
مەنبە:
#620 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەلىگ تەنھا بىر كۈن ئۆزى ئولتۇرۇپ،
چاقىردى، ئايتولدى كىردى خۇش بولۇپ.

Sitting alone one day, the King summoned Ay-Toldi, who entered into his presence with inward joy.

Hükümdar bir gün yalnız başına otururken, onu çağırttı, Ay-Toldı, içten sevinerek yanına girdi.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەلىگ بىر كۈنى ئۆزى يالغۇز ئولتۇرۇپ، ئايتولدىنى چاقىردى، ئايتولدى ئىچ ئىچىدىن سۆيۈندى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇لىگ بىر كۈن ئولدرۇپ ئۆزى يالڭۇزۇن ئوقىپ كىردى ئاي تولدى سەۋنۈر ئۆزۈن
İlig bir kün oldrup özi yalñuzun, okıp kirdi ay toldı sevnür özün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hükümdar bir gün yalnız başına otururken, onu çağırttı, Ay-Toldı, içten sevinerek yanına girdi.
🇬🇧 EN Sitting alone one day, the King summoned Ay-Toldi, who entered into his presence with inward joy.
#621 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كىرىپ تۇردى ئايتولدى ئۇدۇلدا تىك،
كەل ئولتۇر، دېدى ئۇنى ئىملەپ ئەلىگ.

Ay-Toldi entered and stood respectfully before him; the King made a sign to him, saying: 'Come, sit down here.'

Ay-Toldı girip, karşısında ayakta durdu, hükümdar:—Gel, buraya otur — diye işaret etti.

نەسرىي يەشمىسى:
ئايتولدى كىرىپ، ئۇدۇلىدا ئۆرە تۇردى، ئەلىگ، بېرى كېلىپ ئولتۇر، دەپ ئىشارەت قىلدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىرىپ تۇردى ئاي تولدى ئۇترۇ ئۆرۈ ئىلىگ ئىملەدى كەلگىل ئولدۇر بەرۈ
Kirip turdı ay toldı utru örü, ilig imledi kelgil oldur berü
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ay-Toldı girip, karşısında ayakta durdu, hükümdar:—Gel, buraya otur — diye işaret etti.
🇬🇧 EN Ay-Toldi entered and stood respectfully before him; the King made a sign to him, saying: 'Come, sit down here.'
#622 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
چىقاردى بۇ ئايتولدى بىر توپنى،
كۆر، ئۇنى قويۇپ ئاستىغا ئولتۇردى، كۆر.

Behold, Ay-Toldi drew forth a round ball, placed it on the floor beneath him, and sat upon it.

Ay-Toldı cebinden bir top çıkarıp, yere koydu ve onu altına çekip, üzerine oturdu.

نەسرىي يەشمىسى:
ئايتولدى يېنىدىن بىر توپنى چىقىرىپ ۋە ئۇنى ئاستىغا قويۇپ ئولتۇردى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
چىقاردى توپىق قودتى ئاي تولدى كۆر ئانى ياستانىپ ئۆترۈ ئولدۇردى كۆر
Çıkardı topık kodtı ay toldı kör, anı yastanıp ötrü oldurdı kör
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ay-Toldı cebinden bir top çıkarıp, yere koydu ve onu altına çekip, üzerine oturdu.
🇬🇧 EN Behold, Ay-Toldi drew forth a round ball, placed it on the floor beneath him, and sat upon it.
#623 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يىلىمدىن سۆز ئاچتى ئەلىگ قانچىلاپ،
ئېچىپ سۆز ئايتولدىمۇ بەردى جاۋاب.

The King questioned him on various branches of knowledge; Ay-Toldi began to speak, offering wise answers to every inquiry.

Hükümdar bir çok şeyler hakkında onun fikrini sordu, Ay-Toldı onlara cevap verdi ve bildiklerini söyledi.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەلىگ خىلمۇخىل بىلىملەر ھەققىدە سورىدى، ئايتولدى سۆز ئېچىپ، جاۋاب بەردى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئايىتتى ئىلىگ تەگمە تۆرلۈگ بىلىگ يانۇت بەردى ئاي تولدى ئاچتى تىلىگ
Ayıttı ilig tegme törlüg bilig, yanut berdi ay toldı açtı tilig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hükümdar bir çok şeyler hakkında onun fikrini sordu, Ay-Toldı onlara cevap verdi ve bildiklerini söyledi.
🇬🇧 EN The King questioned him on various branches of knowledge; Ay-Toldi began to speak, offering wise answers to every inquiry.
#624 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
سۆيۈندى ئەلىگ، كۆر، يورۇتۇپ يۈزىن،
كۆرۈپ ئايتولدى بۇنى يۈمدى كۆزىن.

The King rejoiced and his face radiated with a smile; seeing this, Ay-Toldi closed his eyes.

Hükümdar sevindi, tekrar yüzü güldü, Ay-Toldı bunu görünce, gözünü yumdu.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەلىگ سۆيۈندى ۋە يۈزىگە كۈلكە يۈگۈردى، ئايتولدى ئۇنى كۆرۈپ، كۆزىنى يۇمدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەۋىندى ئىلىگ كۆر يارۇتتى يۈزىن ئانى كۆردى ئاي تولدى يۇمدى كۆزىن
Sevindi ilig kör yaruttı yüzin, anı kördi ay toldı yumdı közin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hükümdar sevindi, tekrar yüzü güldü, Ay-Toldı bunu görünce, gözünü yumdu.
🇬🇧 EN The King rejoiced and his face radiated with a smile; seeing this, Ay-Toldi closed his eyes.
#625 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەلىگ ھېچنىمە، كەستى ئەلىگ سۆزىن،
بۇ ئايتولدى ئولتۇردى ئاچماي كۆزىن.

The King fell silent and uttered not a word; Ay-Toldi kept his eyes closed and opened them not.

Hükümdar bir müddet sustu ve hiç ses çıkarmadı, Ay-Toldı da gözünü yumdu ve hiç açmadı.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەلىگ سۆزدىن توختاپ، ئۇن تىن چىقارمىدى، ئايتولدىمۇ كۆزىنى يۇمغىنىچە پەقەت ئاچمىدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سۆزىن كەستى ئىلىگ ھىچ ئۈندەمەدى كۆزىن يۇمدى ئاي تولدى ھىچ ئاچمادى
Sözin kesti ilig hiç ündemedi, közin yumdı ay toldı hiç açmadı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hükümdar bir müddet sustu ve hiç ses çıkarmadı, Ay-Toldı da gözünü yumdu ve hiç açmadı.
🇬🇧 EN The King fell silent and uttered not a word; Ay-Toldi kept his eyes closed and opened them not.
#626 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەلىگ باشلىدى سۆزنى بىردەم تۇرۇپ،
جاۋاب بەردى ئايتولدى تەرىن تۇرۇپ.

Then the King resumed his speech, putting further questions; Ay-Toldi answered, yet knit his brow in a frown.

Hükümdar, bir az sonra, tekrar söze başladı, Ay-Toldı cevap verdi ve yüzünü buruşturdu.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەلىگ يەنە سۆزگە كىرىشىپ، سوئال سورىدى، ئايتولدى جاۋاب بەردى دە، چىرايىنى تۈردى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانا ئايتۇ كىردى ئىلىگ ئۆز سۆزىن يانۇت بەردى ئاي تولدى تۈگدى يۈزىن
Yana aytu kirdi ilig öz sözin, yanut berdi ay toldı tügdi yüzin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hükümdar, bir az sonra, tekrar söze başladı, Ay-Toldı cevap verdi ve yüzünü buruşturdu.
🇬🇧 EN Then the King resumed his speech, putting further questions; Ay-Toldi answered, yet knit his brow in a frown.
#627 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەلىگ ئاڭا كۆز سالدى ئوبدان قاراپ،
تولۇق تاپتى ئەقىل - ھوش، ئىلىمنى سىناپ.

The King observed him closely from every angle, discerning his full intellect, wisdom, and knowledge.

ئەلىگ ئايتولدىغا ھەر جەھەتتىن سەپسالدى، ئۇنىڭ بىلىمى، ئەقىل ئىدراكى بارلىقىنى تولۇق سەزدى.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەلىگ ئايتولدىغا ھەر جەھەتتىن سەپسالدى، ئۇنىڭ بىلىمى، ئەقىل ئىدراكى بارلىقىنى تولۇق سەزدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەلىگ ئاڭا كۆز سالدى ئوبدان قاراپ، تولۇق تاپتى ئەقىل ھوش، ئىلىمنى سىناپ.
ئەلىگ ئاڭا كۆز سالدى ئوبدان قاراپ، / تولۇق تاپتى ئەقىل ھوش، ئىلىمنى سىناپ.
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ئەلىگ ئايتولدىغا ھەر جەھەتتىن سەپسالدى، ئۇنىڭ بىلىمى، ئەقىل ئىدراكى بارلىقىنى تولۇق سەزدى.
🇬🇧 EN The King observed him closely from every angle, discerning his full intellect, wisdom, and knowledge.
#628 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
خۇشال باقتى ئەلىگ ئاۋۇتتى ئۆزىن، بۇ ئايتولدى بەك تېز ئۆرۈدى يۈزىن،
ئەلىكنىڭ ئايتولدىغا ئېتىمائىلىرى.

He looked upon him with pleasure and satisfaction; yet Ay-Toldi quickly turned his face away.

Hükümdar ona her bakımdan dikkat etti, onun bilgisini, aklını ve anlayışını tam buldu.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەلىگ سۆيۈنۈپ باقتى ۋە كۆڭلى خۇرسەن بولدى، ئەمما ئايتولدى تېزلا يۈزىنى ئۇرۇۋالدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
باقا كۆردى ئىلىگ قامۇغ تۆرلۈگۈن تۈكەل بۇلدى بىلگى ئۇقۇشى ئۆگۈن
Baka kördi ilig kamuğ törlügün, tükel buldı bilgi ukuşı ögün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hükümdar ona her bakımdan dikkat etti, onun bilgisini, aklını ve anlayışını tam buldu.
🇬🇧 EN He looked upon him with pleasure and satisfaction; yet Ay-Toldi quickly turned his face away.
#629 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەلىگ كايىپ ئارتۇق، قارايدى يۈزى،
دېدى: ئالدىر اڭغۇلۇق يامان ئىش ئۆزى.

The King grew exceedingly angry, his complexion darkened, and he said: 'Alas! Haste is an evil thing for a man!'

Hükümdar çok hiddetlendi ve yüzünü ekşiterek, dedi : —Hey, acele ile hareket etmek insan için kötü bir şeydir.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەلىگ غەزەپلەندى، چىرايى تۇتۇلدى ۋە دېدى: ھەي، ئالدىراڭغۇلۇق ئادەم ئۈچۈن يامان ئىش.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇لىگ بۇشتى ئارتۇق قارارتتى مەڭىز ئايۇر ئاي ئىۋەكلىك كىشىكە ئىسىز
İlig buştı artuk kararttı meñiz, ayur ay iveklik kişike isiz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hükümdar çok hiddetlendi ve yüzünü ekşiterek, dedi : —Hey, acele ile hareket etmek insan için kötü bir şeydir.
🇬🇧 EN The King grew exceedingly angry, his complexion darkened, and he said: 'Alas! Haste is an evil thing for a man!'
#630 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ نۆۋەت بۇ ئىشتا يېڭىلدىم ئۆزۈم،
نېمىشقا كىشىگە مەن ئاچتىم سۆزۈم.

'This time the fault is mine alone; how could I have disclosed my confidence to another so readily?'

Bu sefer kabahat kendimde oldu, nasıl oldu da başkasına sırrımı hemen açıverdim.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ نۆۋەت مەن ئۆزۈم خاتا قىلدىم، نېمە دەپ بىراۋغا سۆز ئاچقاندىمەن!
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياڭىلدى بۇ تۈشتە مەنىڭ بۇ ئۆزۈم نەگۈ تەگ ئاچايىن كىشىكە سۆزۈم
Yañıldı bu tüşte meniñ bu özüm, negü teg açayın kişike sözüm
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu sefer kabahat kendimde oldu, nasıl oldu da başkasına sırrımı hemen açıverdim.
🇬🇧 EN 'This time the fault is mine alone; how could I have disclosed my confidence to another so readily?'
#631 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تېمە دەر بىلىملىك، سۆزىن ئاڭلا، بىل،
شېشىپ قىلغان ئىشنىڭ پۇشايمانى يىل.

Hear what the sage declared with learned tongue: 'The regret of an action taken in haste endures for years.'

Dinle, bak, bilgili insan ne der, acele ile yapılan bir işin peşimanlığı yıllarca sürer.

نەسرىي يەشمىسى:
بىلىملىك كىشىنىڭ نېمە دېگەنلىكىنى ئاڭلا: ئالدىراپ قىلىنغان ئىشلار يىللاپ ئۆكۈنچ بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل بىلىگلىگ تىلىن ئىۋە قىلمىش ئىشلەر ئۆكۈنچى يىلىن
Negü ter eşitgil biliglig tilin, ive kılmış işler ökünçi yılın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dinle, bak, bilgili insan ne der, acele ile yapılan bir işin peşimanlığı yıllarca sürer.
🇬🇧 EN Hear what the sage declared with learned tongue: 'The regret of an action taken in haste endures for years.'
#632 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
شېشىپ قىلغان ئىشلار ھامان خام قالۇر،
چالا پىشقان ئاشتىن كېسەللىك كېلۇر.

'Deeds done in haste remain ever crude and unfinished; and he who eats food undercooked in haste falls sick.'

Acele ile yapılan işler dâima çiğ kalır, acele ile pişirilen yemeği yiyen insan hasta olur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئالدىراپ قىلىنغان ئىشلار دائىم خام بولىدۇ، ئالدىراپ خام پىشۇرۇلغان ئاشنى يېسە كېسەل بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇ۋە قىلمىش ئىشلەر نەچە يەگ بولۇر ئىۋە بىشمىش ئاشنى يەسە ئىگ بولۇر
İve kılmış işler neçe yeg bolur, ive bışmış aşnı yese ig bolur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Acele ile yapılan işler dâima çiğ kalır, acele ile pişirilen yemeği yiyen insan hasta olur.
🇬🇧 EN 'Deeds done in haste remain ever crude and unfinished; and he who eats food undercooked in haste falls sick.'
#633 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئېرۇر بۇ شاشماقلىق، يېڭىلىش بېشى،
تەمكىنلىك بىلەندۈر ياخشىلىق ئىشى.

'Precipitous haste is the root of all error; while calm deliberation is the hallmark of every noble deed.'

Bütün yanlışlıkların başı aceleciliktir, bütün iyi işler dâima teenni ile yapılan işlerdir.

نەسرىي يەشمىسى:
ئالدىراڭغۇلۇق بارلىق خاتالىقلارنىڭ بېشى، ئېغىر بېسىقلىق ياخشىلارنىڭ ئىشى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇ۋەقلىق-تۇرۇر بارچا ياڭلۇق باشى ئامۇللۇق-تۇرۇر بارچا ئەدگۈ ئىشى
İveklik-turur barça yañluk başı, amulluk-turur barça edgü işi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bütün yanlışlıkların başı aceleciliktir, bütün iyi işler dâima teenni ile yapılan işlerdir.
🇬🇧 EN 'Precipitous haste is the root of all error; while calm deliberation is the hallmark of every noble deed.'
#634 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بولۇپ ئالدىر اقسان، سېنى تونۇماي،
تۇتۇپمەن يېقىن، ئىشلىتىپ قارىماي.

'My haste was this: before truly knowing you and thoroughly testing you in service, I drew you close to myself.'

Acelecilik şurada oldu ki, seni tanımadan ve kâfi derecede denemeden, kendime yakın tuttum.

نەسرىي يەشمىسى:
ئالدىراڭغۇلۇقۇم شۇكى، سېنى چۈشەنمەي، خىزمەتتە سىناپ كۆرمەي تۇرۇپ ئۆزۈمگە يېقىن تۇتتۇم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇ۋەكلىك بۇ ئەردى سەنى بىلمەدىن ياقىن تۇتتۇم ئۆزكە تاپىندۇرمادىن
İveklik bu erdi seni bilmedin, yakın tuttum özke tapındurmadın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Acelecilik şurada oldu ki, seni tanımadan ve kâfi derecede denemeden, kendime yakın tuttum.
🇬🇧 EN 'My haste was this: before truly knowing you and thoroughly testing you in service, I drew you close to myself.'
#635 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تېچۈك بولسىمۇ بەگلەر خادىم قۇلىن،
سېلىپ ئىشقا سوڭ، ئاچقاي ئېھسان بولىن.

'Whatever servant a ruler takes into his court, he should first test him in service before opening the pathway of favors.'

بەگلەر، ھەرقانداق بىر خىزمەتچى قۇلىنى خىزمەتكە سېلىپ كۆرۈپ، ئاندىن يولىدا غەمخورلۇق قىلسا بولىدۇ.

نەسرىي يەشمىسى:
بەگلەر، ھەرقانداق بىر خىزمەتچى قۇلىنى خىزمەتكە سېلىپ كۆرۈپ، ئاندىن يولىدا غەمخورلۇق قىلسا بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تېچۈك بولسىمۇ بەگلەر خادىم قۇلىن، سېلىپ ئىشقا سوڭ، ئاچقاي ئېھسان بولىن.
تېچۈك بولسىمۇ بەگلەر خادىم قۇلىن، / سېلىپ ئىشقا سوڭ، ئاچقاي ئېھسان بولىن.
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR بەگلەر، ھەرقانداق بىر خىزمەتچى قۇلىنى خىزمەتكە سېلىپ كۆرۈپ، ئاندىن يولىدا غەمخورلۇق قىلسا بولىدۇ.
🇬🇧 EN 'Whatever servant a ruler takes into his court, he should first test him in service before opening the pathway of favors.'
#636 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئاۋۋال پىشۇرۇپ ئىشتا، كۆرسۇن سىناپ،
قەدىرلەپ كۆتۈرسۇن بۇنىڭغا قاراپ.

'First put a servant to work and examine him; only when his true worth is proven should he be elevated.'

Hangi kul olursa-olsun, önce ona hizmet gördürmeli, ondan sonra usûlü dâiresinde ihsanda bulunmalıdır.

نەسرىي يەشمىسى:
خىزمەتتە پىشۇرۇش، سىناش ۋە بايقاش كېرەك، قەدىر قىممەتنى بىلسە، ئاندىن يۇقىرى كۆتۈرۈش لازىم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قايۇ ئەرسە بەگلەر تاپۇغچى قۇلىن تاپىندۇرغۇ ئۆترۈ ئاچىنسا يولىن
Kayu erse begler tapuğçı kulın, tapındurğu ötrü açınsa yolın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hangi kul olursa-olsun, önce ona hizmet gördürmeli, ondan sonra usûlü dâiresinde ihsanda bulunmalıdır.
🇬🇧 EN 'First put a servant to work and examine him; only when his true worth is proven should he be elevated.'
#637 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ ئايتولدى ئېيتتى: ئەي، ئەلىگ قۇتى،
نېمىشقا كايىپ مۇنچە تاشتى ئوتى.

Ay-Toldi said: 'O fortunate King! Why has the fire of your wrath flared up so fiercely?'

Ay-Toldı :—Ey devletli hükümdar, acaba neye hiddet buyuruldu da böyle âteş kesildin.

نەسرىي يەشمىسى:
ئايتولدى ئېيتتى: ئەي، دۆلەتلىك ئەلىك، نېمىگە غەزەپلىنىپ ئوت بولۇپ ياندىڭ؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ ئاي تولدى ئايدى ئاي ئىلىگ قۇتى نەگۈكە بۇشار ئەركى تولدى ئوتى
Bu ay toldı aydı ay ilig kutı, negüke buşar erki toldı otı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ay-Toldı :—Ey devletli hükümdar, acaba neye hiddet buyuruldu da böyle âteş kesildin.
🇬🇧 EN Ay-Toldi said: 'O fortunate King! Why has the fire of your wrath flared up so fiercely?'
#638 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
گۇناھىم تېمىكىن، بىلمىدىم ئۆزۈم،
دېسە ئۇنى، سوڭرا ئىشىتسە سۆزۈم.

'I myself know not what my transgression is; let the King explain it to me, and then deign to hear my defense.'

Acaba günâhım nedir, kendim bilmiyorum, bana bunu söyle, sonra bir de benim sözümü dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
گۇناھىم نېمە ئىكەنلىكىنى ئۆزۈممۇ بىلمەيمەن، ئۇنى ئېيتىپ بەرسەڭ، سۆزۈمنى باشقىدىن ئاڭلىساڭ بولاتتى
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يازۇقۇم نە ئەركى بىلۈمەز ئۆزۈم ئايۇ بەرسۈ ئەۋرە ئەشىتسۈ سۆزۈم
Yazukum ne erki bilümez özüm, ayu bersü evre eşitsü sözüm
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Acaba günâhım nedir, kendim bilmiyorum, bana bunu söyle, sonra bir de benim sözümü dinle.
🇬🇧 EN 'I myself know not what my transgression is; let the King explain it to me, and then deign to hear my defense.'
#639 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
گۇناھىم بار ئولسا، قىيىنا، ئەرك ساڭا،
يوق ئولسا، يۈزۈڭنى قارايتما ماڭا.

'If I am at fault, punish me, for authority is yours; but if I have committed no offense, do not turn your countenance darkly upon me.'

Kusurum varsa, cezalandır, kudret senindir, kusurum yok ise, bana muğber olma.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر خاتالىقىم بولسا، مېنى جازالىغىن، ئىختىيار سەندە، ئەگەر خاتالىقىم بولمىسا، ماڭا چىرايىڭنى تۈرمە.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بار ئەرسە يازۇقۇم قىنا ئەرك ساڭا يوق ئەرسە يۈزۈڭنى قارارتما ماڭا
Bar erse yazukum kına erk saña, yok erse yüzüñni karartma maña
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kusurum varsa, cezalandır, kudret senindir, kusurum yok ise, bana muğber olma.
🇬🇧 EN 'If I am at fault, punish me, for authority is yours; but if I have committed no offense, do not turn your countenance darkly upon me.'
#640 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە دەيدۇ ئاڭلا، ئەقىل ئوخشىتىپ،
قىياس مەنە بىرلە ئۇنى ئۇقتۇرۇپ.

Hear how Reason illustrated such an occurrence through an allegorical comparison:

Akıl, bu mânayı kasdederek, böyle bir hâdise hakkında ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەقىل پاراسەت بۇ توغرىدا قىياسى مەنە بىلەن ئوخشىتىپ، نېمە دېگەنلىكىنى ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل ئۇقۇش مەڭزەتۈ قىياس مانى بىرلە ئاڭار ياڭزاتۇ
Negü ter eşitgil ukuş meñzetü, kıyâs mani birle añar yañzatu
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Akıl, bu mânayı kasdederek, böyle bir hâdise hakkında ne der, dinle.
🇬🇧 EN Hear how Reason illustrated such an occurrence through an allegorical comparison:
#641 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
خاتا قىلسا خادىم چاقىرتماق كېرەك،
نېمىشقا يېڭىلدى، سورىماق كېرەك.

'If a servant errs, he must be summoned and asked why he committed the fault.'

Eğer hizmetkâr yanılırsa, onu çağırtmak ve neden yanılmış olduğunu sormak lâzımdır.

نەسرىي يەشمىسى:
”خىزمەتكار خاتالاشسا، ئۇنى چاقىرتىش كېرەك ۋە نېمىشقا خاتا قىلغانلىقىنى سوراش لازىم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تاپۇغچى ياڭىلسا ئوقىتغۇ كەرەك نەگۈكە ياڭىلمىش ئايىتغۇ كەرەك
Tapuğçı yañılsa okıtğu kerek, negüke yañılmış ayıtğu kerek
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer hizmetkâr yanılırsa, onu çağırtmak ve neden yanılmış olduğunu sormak lâzımdır.
🇬🇧 EN 'If a servant errs, he must be summoned and asked why he committed the fault.'
#642 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
گۇناھى بار ئولسا، تۇتۇپ قىيىنسۇن،
يوق ئولسا، دىلىنى ئاۋۇتماق كېرەك.

'If he is guilty, let him be punished; but if he is innocent, let his heart be gladdened with abundant kindness.'

ئەگەر خاتالىقى بولسا، ئۇنى جازالاش لازىم، يوق بولسا، كۆپ ياخشىلىق بىلەن خۇشال قىلىش كېرەك.“

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر خاتالىقى بولسا، ئۇنى جازالاش لازىم، يوق بولسا، كۆپ ياخشىلىق بىلەن خۇشال قىلىش كېرەك.“
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
گۇناھى بار ئولسا، تۇتۇپ قىيىنسۇن، يوق ئولسا، دىلىنى ئاۋۇتماق كېرەك.
گۇناھى بار ئولسا، تۇتۇپ قىيىنسۇن، / يوق ئولسا، دىلىنى ئاۋۇتماق كېرەك.
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ئەگەر خاتالىقى بولسا، ئۇنى جازالاش لازىم، يوق بولسا، كۆپ ياخشىلىق بىلەن خۇشال قىلىش كېرەك.“
🇬🇧 EN 'If he is guilty, let him be punished; but if he is innocent, let his heart be gladdened with abundant kindness.'
#643 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەلىگ قىلدى سۆزنى تېشىپ ئاچچىقى،
دېدى: سەن بىلىمسىز، كىشى ئەخمىقى.

Still burning with wrath, the King addressed him: 'O ignorant and foolish man!'

Hükümdar aynı şekilde hiddetle konuşmağa devam etti ve dedi: — Ey bilgisiz, ey ahmak insan !

نەسرىي يەشمىسى:
ئەلىگ يەنىلا غەزەپلىنىپ سۆز باشلىدى، دېدىكى، ئەي بىلىمسىز، ئەخمەق ئادەم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانا ئوق بۇشۇپ ئايدى ئىلىگ سۆزى ئايۇر ئاي بىلىگسىز كىشى مۇندۇزى
Yana ok buşup aydı ilig sözi, ayur ay biligsiz kişi munduzı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hükümdar aynı şekilde hiddetle konuşmağa devam etti ve dedi: — Ey bilgisiz, ey ahmak insan !
🇬🇧 EN Still burning with wrath, the King addressed him: 'O ignorant and foolish man!'
#644 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆزۈڭگە قاراپ باق، كىم ئەردىڭ ماڭا،
ئۆزۈڭگە قاراپ باق كەلدى قەيەردىن ساڭا.

'Look upon yourself: who were you before me? Whence came this insolence and arrogance upon you?'

Kendine bir bak, sen benim için kim idin, sana bu küstahlık nereden geliyor.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆزۈڭگە قارىغىن، مېنىڭ ئالدىمدا كىم ئىدىڭ؟ ساڭا بۇنداق كىبىر قەيەردىن كەلدى؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆزۈڭكە باقا كۆر كىم ئەردىڭ ماڭا قايۇدىن كەلىر بۇ فۇزۇللۇق ساڭا
Özüñke baka kör kim erdiñ maña, kayudın kelir bu fuzûlluk saña
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kendine bir bak, sen benim için kim idin, sana bu küstahlık nereden geliyor.
🇬🇧 EN 'Look upon yourself: who were you before me? Whence came this insolence and arrogance upon you?'
#645 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
دېسەم خىزمىتىڭ بارمۇ، يوق خىزمىتىڭ،
دېسەم تەگدى پايداڭ، يوق مەنپەئەتىڭ.

'If I consider whether you have rendered service, you have done none; if I look for your benefit, none has yet appeared.'

Bana hizmetin geçti desem, henüz bir hizmetin yok, faydan dokundu desem, henüz bir faydan da olmadı.

نەسرىي يەشمىسى:
خىزمەت كۆرسەتتىمىكىن دېسەم، كۆرسەتكەن خىزمىتىڭ يوق، نەپ بەردىمىكىن دېسەم، پايداڭنىڭ تايىنى يوق.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تاپۇغلۇغ تەسە-مەن ئۆزۈڭ تاپغى يوق تۇسۇغلۇغ تەسە-مەن يانا ئاسغى يوق
Tapuğluğ tese-men özüñ tapğı yok, tusuğluğ tese-men yana asğı yok
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bana hizmetin geçti desem, henüz bir hizmetin yok, faydan dokundu desem, henüz bir faydan da olmadı.
🇬🇧 EN 'If I consider whether you have rendered service, you have done none; if I look for your benefit, none has yet appeared.'
#646 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كۆرمەي خىزمىتىڭنى قەدىرلەپ سېنى،
ئورۇن بەردىم ئەرسە، سەن باستىڭ مېنى.

'Though you had rendered no service, I honored you with favors; I granted you rank, yet you dared to treat me with disrespect.'

Hizmetin dokunmadığı hâlde seni taltif edip, ihsanda bulundum, sana mevki verdim, fakat sen bana tahakküme kalkıştın.

نەسرىي يەشمىسى:
خىزمەت كۆرسەتمىسەڭمۇ، قەدىرلەپ مەرھەمەت كۆرسەتتىم، ئورۇن بەرگەنىدىم، بىراق مېنى كەمسىتتىڭ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تاپۇغسۇز ئاغىرلاپ ئاچىندىم سەنى ئورۇن بەردىم ئەرسە باسىندىڭ مەنى
Tapuğsuz ağırlap açındım seni, orun berdim erse basındıñ meni
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hizmetin dokunmadığı hâlde seni taltif edip, ihsanda bulundum, sana mevki verdim, fakat sen bana tahakküme kalkıştın.
🇬🇧 EN 'Though you had rendered no service, I honored you with favors; I granted you rank, yet you dared to treat me with disrespect.'
#647 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قويۇپ توپنى ئولتۇردۇڭ ئۈستىدە سەن،
بۇ توپ ئولتۇرۇر يەرمۇ، ئوبدان چۈشەن.

'You placed a ball beneath yourself to sit upon; reflect within your heart: is a ball something upon which a man sits?'

Otururken, altına bir top koyup, üstüne oturdun, böyle bir şeyin üzerine oturulurmu, bir düşün.

نەسرىي يەشمىسى:
ئولتۇرۇش ئۈچۈن ئاستىڭغا توپ قويدۇڭ، ئوبدان چۈشەن، توپ ئولتۇرىدىغان نەرسىمۇ؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
توپىق ياستادىڭ ئەمدى ئولدۇرغۇقا نە ئولدرۇغ يەرى بۇ ما كۆڭلۈن ئۇقا
Topık yastadıñ emdi oldurğuka, ne oldruğ yeri bu ma köñlün uka
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Otururken, altına bir top koyup, üstüne oturdun, böyle bir şeyin üzerine oturulurmu, bir düşün.
🇬🇧 EN 'You placed a ball beneath yourself to sit upon; reflect within your heart: is a ball something upon which a man sits?'
#648 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ساڭا سۆزلىدىم ھەم سۆزۈڭ ئاڭلىدىم،
كۆزۈڭ يۈمغىنىڭدا ئۆزۈم تاڭلىدىم.

'I spoke with you and listened to your words; when you closed your eyes, I was left in utter astonishment.'

Ben sana söz söyledim, senin sözünü dinledim, sen gözünü yumunca, şaştım-kaldım.

نەسرىي يەشمىسى:
مەن ساڭا سۆزلىدىم، سۆزلىرىڭنى ئاڭلىدىم، كۆزۈڭنى يۇمغان ئىدىڭ، ھەيران قالدىم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ساڭا سۆزلەدىم مەن سۆزۈگ تىڭلادىم كۆزۈڭ يۇمدۇڭ ئەرسە ئۆزۈم تاڭلادىم
Saña sözledim men sözüg tıñladım, közüñ yumduñ erse özüm tañladım
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ben sana söz söyledim, senin sözünü dinledim, sen gözünü yumunca, şaştım-kaldım.
🇬🇧 EN 'I spoke with you and listened to your words; when you closed your eyes, I was left in utter astonishment.'
#649 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كەچۈردۈم، يەنە سۆز سۆزلىدىم ساڭا،
تېچۈن ئۆرۈدۈڭ يۈز، قېنى ئېيت ماڭا.

'I overlooked that and spoke to you again; tell me, why did you then turn your face away?'

Bunu affettim, sana tekrar hitap ettim, bu sefer de neden yüzünü çevirdin, izah edermisin ?

نەسرىي يەشمىسى:
بۇنىمۇ كەچۈردۈم، يەنە ساڭا سۆزلىدىم، نېمىشقا يۈز ئۆرۈگەنلىكىڭنى ماڭا ئېيتىپ بەرگىن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كەچۈردۈم يانا سۆزلەدىم سۆز ساڭا نەلۈك يۈز ئەۋۈردۈڭ ئايۇ بەر ماڭا
Keçürdüm yana sözledim söz saña, nelük yüz evürdüñ ayu ber maña
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bunu affettim, sana tekrar hitap ettim, bu sefer de neden yüzünü çevirdin, izah edermisin ?
🇬🇧 EN 'I overlooked that and spoke to you again; tell me, why did you then turn your face away?'
#650 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئىشتىمەپمىدىڭ سەن ھېچكىمنىڭ سۆزىن،
يېقىن بەگكە بولساڭ، كۆزەتكىن ئۆزۈڭ.

'Have you not heard this maxim from the sages: When you are near to a ruler, guard yourself with utmost vigilance?'

Hakimlerin şu sözünü duymadınmı:—Beye yakın olursan, kendini iyice kolla!

نەسرىي يەشمىسى:
دانالاردىن بۇنداق بىر سۆز ئاڭلىمىغانمىدىڭ؟ بەگكە يېقىن بولسا، ئۆزىنى قاتتىق كۆزەتكۈلۈك.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەشىتمەزمۈ ئەردىڭ بۈگۈدىن بۇ سۆز ياقىن بولسا بەگكە كۈدەزگۈ كەد ئۆز
Eşitmezmü erdiñ bügüdin bu söz, yakın bolsa begke küdezgü ked öz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hakimlerin şu sözünü duymadınmı:—Beye yakın olursan, kendini iyice kolla!
🇬🇧 EN 'Have you not heard this maxim from the sages: When you are near to a ruler, guard yourself with utmost vigilance?'
#651 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ساڭا دېمىگەنمۇ ئاتاڭ يا ئاناڭ،
ئەي ئوغلۇم بېگىڭگە ئۆزۈڭ قىلما تەڭ.

'Did not your father and mother warn you: O my son, never deem yourself equal to your master?'

Sana baban yahut annen:— Ey oğlum, kendini efendin ile bir tutma ! — demediler mi?

نەسرىي يەشمىسى:
ئاتاڭ يا ئاناڭ: ئەي ئوغلۇم، بېگىڭگە ئۆزۈڭنى تەڭ قىلما، دەپ ئېيتمىغانمىدى؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئايۇ بەرمەدىمۈ ئاتاڭ يا ئاناڭ ئاي ئوغلۇم بەگىڭكە ئۆزۈڭ قىلما تەڭ
Ayu bermedimü atañ ya anañ, ay oğlum begiñke özüñ kılma teñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sana baban yahut annen:— Ey oğlum, kendini efendin ile bir tutma ! — demediler mi?
🇬🇧 EN 'Did not your father and mother warn you: O my son, never deem yourself equal to your master?'
#652 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نەسىھەت بەرمىدىمۇ ساڭا توپ بېشىڭ،
بېگىڭنى باسما سەن، كۆزەتكىن بېشىڭ.

'Did not the elder of your companions instruct you: Never show disrespect before your lord, but guard your head?'

Sana takım-başın : —Beyine karşı kafa tutma, başını gözet ! —diye emir vermedimi ?

نەسرىي يەشمىسى:
ساڭا دوستلىرىڭنىڭ يىگىتبېشى: بېگىڭنى كەمسىتمە، بېشىڭنى قوغدا، ەپ تاپشۇرمىغانمۇ؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۇتۇزمادىمۇ كۆر ساڭا ھىل باشىڭ باسىنما بەگىڭنى كۈدەزگىل باشىڭ
Tutuzmadımu kör saña hıl başıñ, basınma begiñni küdezgil başıñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sana takım-başın : —Beyine karşı kafa tutma, başını gözet ! —diye emir vermedimi ?
🇬🇧 EN 'Did not the elder of your companions instruct you: Never show disrespect before your lord, but guard your head?'
#653 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ بەگلەر ئېرۇر ئوت، يېقىن بارما ئەر،
كۆيۈشۈڭ ئېنىقتۇر، بارارسەن ئەگەر.

'Rulers are like fire—do not draw near to fire; for if you approach it, you are certain to be burned!'

Bu beyler âteştir, âteşe yaklaşma, yaklaşırsan, yanmak muhakkaktır.

نەسرىي يەشمىسى:
بەگلەر بىر ئىتتۇركى، بۇ ئوتقا يېقىن بارما، ئەگەر يېقىن بارساڭ، جەزمەن كۆيسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ بەگلەر ئوت ئول ئوتقا بارما ياغۇق قالى باردىڭ ئەرسە كۈيۈرمەك ئانۇق
Bu begler ot ol otka barma yağuk, kalı bardıñ erse küyürmek anuk
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu beyler âteştir, âteşe yaklaşma, yaklaşırsan, yanmak muhakkaktır.
🇬🇧 EN 'Rulers are like fire—do not draw near to fire; for if you approach it, you are certain to be burned!'
#654 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
غاپىل بولما، بەگلەر كۆيەر ئوت ئېرۇر،
يېقىنلاشماق ئوتقا پالاكەت بولۇر.

'Be not heedless: rulers are a blazing fire; to whoever draws too close, that blazing fire brings ruin.'

İhmalci olma, beyler yanar âteştir, yanar âteş, ona yaklaşan için bir felâkettir.

نەسرىي يەشمىسى:
بىخۇد بولما، بەگلەر كۆيۈۋاتقان ئوتتۇر، كۆيۈۋاتقان ئوتقا يېقىنلاشساڭ، بۇ ساڭا جۇت بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوسال بولما بەگلەر كۈيەر ئوت-تۇرۇر كۈيەر ئوتقا ياقسا ئاڭار يۇت-تۇرۇر
Osal bolma begler küyer ot-turur, küyer otka yaksa añar yut-turur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İhmalci olma, beyler yanar âteştir, yanar âteş, ona yaklaşan için bir felâkettir.
🇬🇧 EN 'Be not heedless: rulers are a blazing fire; to whoever draws too close, that blazing fire brings ruin.'
#655 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
دىققەت قىلسا بەگلەر كۆيەر ئوتتەڭ ئول،
غادايسا ئۈزەر باش، شورار قاننى ئول.

'If you reflect, rulers are truly like consuming fire: if one shows disrespect, they sever his head and demand his blood.'

Dikkat edersen, beyler gerçekten yanar âteş gibidir, kafa tutanın başını koparır ve kanını emer.

نەسرىي يەشمىسى:
سەپسالساڭ، بەگلەر كۆيەر ئوت ھېسابلىنىدۇ، كەمسىتسەڭ بېشىڭنى ئۇزۇپ، قېنىڭنى شورايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
باقا كۆرسە بەگلەر كۈيەر ئوت سانى باسىنسا ئۈزەر باش سورار ئۆز قانى
Baka körse begler küyer ot sanı, basınsa üzer baş sorar öz kanı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dikkat edersen, beyler gerçekten yanar âteş gibidir, kafa tutanın başını koparır ve kanını emer.
🇬🇧 EN 'If you reflect, rulers are truly like consuming fire: if one shows disrespect, they sever his head and demand his blood.'
#656 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ساڭا باقسا ئارتۇق قورقۇنچ ئىچرە تۇر،
ئەگەر قورقمىساڭ، كۈچ بىلەن قورقتۇر.

'When a ruler casts his gaze upon you, fear him; and if you do not fear him of your own accord, he will compel you through his might.'

Sana fazla bakarsa, onun bakışından kork, eğer korkmazsan, o seni korkmağa mecbur eder.

نەسرىي يەشمىسى:
ساڭا ئارتۇقچە نەزەر ئاغدۇرسا ئۇنىڭدىن قورققىن، ئەگەر قورقمساڭ، كۈچ بىلەن قورقىتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
باقا تۇرسا ئارتۇق ئانىن قورقۇ تۇر قالى قورقماسا سەن كۈچۈن قورقىتۇر
Baka tursa artuk anın korku tur, kalı korkmasa sen küçün korkıtur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sana fazla bakarsa, onun bakışından kork, eğer korkmazsan, o seni korkmağa mecbur eder.
🇬🇧 EN 'When a ruler casts his gaze upon you, fear him; and if you do not fear him of your own accord, he will compel you through his might.'
ئاۋازلىق كىتاب
15-باب: ئايتولدىنىڭ ئۆزىنىڭ بەخت ۋە دۆلەت ئىكەنلىكىنى بايان قىلىشى
100%
00:00 --:--