تىزىملىك
تىل تاللاش:
27-باب 1850 – 1920-بېيىتلەر (71 بېيىت) بايان قىلغۇچى: ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)

ئۆگدۈلمىشنىڭ پادىشاھقا ئەقىل ۋە پاراسەتنى شەرھلىشى

Ögdülmishning Padishahqa Eqil we Parasetni Sherhlishi

ئۆگدۈلمىشنىڭ پادىشاھقا ئەقىل ۋە پاراسەتنى شەرھلىشى. قۇتادغۇبىلىكنىڭ 27-بابى، 1850–1920-بېيىتلەر.

🎙️ CD پىلاستىنكىسى: 032 ئۆگدۈلمىشنىڭ ئىلىككە ئەقىل-ئىدراك تەرىپىنى ئېيتىشى — 10:41
مەنبە:
#1850 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
جاۋاب بەردى ئۆگىدۈلمىش، ئېيتتى: ئەقىل - قىلىقى دۇرۇس،
قىممىتى تولا، بىل.

Ögdülmiş answered: 'The conduct of Intellect is upright, and its honor is boundless;'

Ögdilmiş cevap verdi ve : — Aklın hareketi doğru ve itibarı büyüktür — dedi —

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆگدۈلمىش جاۋاب بېرىپ دېدى: ئىدراكنىڭ قىلمىشى توغرا، شادلىقى كۆپتۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانۇت بەردى ئۆگدۈلمىش ئايدى ئۇقۇش قىلىنچى كۆنى كۆر كۈۋەنچى ئۈكۈش
Yanut berdi ögdülmiş aydı ukuş, kılınçı köni kör küvençi üküş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ögdilmiş cevap verdi ve : — Aklın hareketi doğru ve itibarı büyüktür — dedi —
🇬🇧 EN Ögdülmiş answered: 'The conduct of Intellect is upright, and its honor is boundless;'
#1851 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يۈزى، تۈرقى كۆركەم، يېشىدۇر كىچىك،
پۈتۈن ياخشىلىققا بولۇر ئۇ كېچىك.

'Its countenance and form are beauteous, forever young and vigorous; it is the open gateway to every good deed;'

Yüzü, şekli güzel ve dâima genç ve dinçtir, her türlü iyiliğe geçit veren odur.

نەسرىي يەشمىسى:
ھۆسنى چىرايى كۆركەم ۋە يېشى كىچىك، ئۇ بارلىق ياخشىلىققا ئۆتكەلدۈر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يۈزى كۆركى كۆركلۈ نە ياشى كىچىگ قامۇغ ئەدگۈلۈككە ئانىڭدىن كەچىگ
Yüzi körki körklü ne yaşı kiçig, kamuğ edgülükke anıñdın keçig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Yüzü, şekli güzel ve dâima genç ve dinçtir, her türlü iyiliğe geçit veren odur.
🇬🇧 EN 'Its countenance and form are beauteous, forever young and vigorous; it is the open gateway to every good deed;'
#1852 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
سەۋرلىك، سىلىق، خۇلقى يۇمشاق ھامان،
دىلى ھەممە جانلىق ئۈچۈن مېھرىبان.

'It is forbearing, pure, gentle in disposition, and full of tender compassion toward every living creature;'

Halîm, selîm ve sakin tabiatlıdır, o bütün canlılar için şefkat dolu bir gönüldür.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇ تەمكىن، خۇش يېئىل ۋە مۇلايىم جىمى جانلىقلارغا رەھىمدىلدۈر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆرۈگ ھەم سىلىگ ئول نە قىلقى ئامۇل قامۇغ تەپرەنۈركە باغىرساق كۆڭۈل
Örüg hem silig ol ne kılkı amul, kamuğ teprenürke bağırsak köñül
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Halîm, selîm ve sakin tabiatlıdır, o bütün canlılar için şefkat dolu bir gönüldür.
🇬🇧 EN 'It is forbearing, pure, gentle in disposition, and full of tender compassion toward every living creature;'
#1853 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
قەيەرگە سۇنسا قول تۈزىتىپ بارۇر،
سۆزى يەتسە ئەگە، شۇ يەردە ئۆتۈر.

'Whichever enterprise it toucheth flourisheth, and wherever its voice reacheth, people obey its counsel;'

Nereye eli dokunursa, orası düzelir, sözü nereye erişirse, orası o söze uyar.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇ قاياققا قول ئۇزارتسا ئىش راۋاج تاپىدۇ، سۆزى قەيەرگە يەتسە ئېتىبارلىق بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قايۇقا ئەلىگ ئۇرسا ئىتلۈ بارىر قايۇقا سۆزى تەگسە يەتلۈ بارىر
Kayuka elig ursa itlü barır, kayuka sözi tegse yetlü barır
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Nereye eli dokunursa, orası düzelir, sözü nereye erişirse, orası o söze uyar.
🇬🇧 EN 'Whichever enterprise it toucheth flourisheth, and wherever its voice reacheth, people obey its counsel;'
#1854 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئىسسىق يۈز، ئومۇمغا سۆيۈملۈك ئېرۇر،
كىشىلەرگە پايدا ئۈنىڭدىن تېگۈر.

'Its face is warm and beloved by all, and all humankind reapeth rich benefits from its presence;'

Sıcak yüzlü, her kes için sevimlidir, insanlar ondan fayda görürler.

نەسرىي يەشمىسى:
قارا، ئۇنىڭ چىرايى ئىللىق، ھەممىگە يېقىملىق، كىشىلەرگە ئۇنىڭدىن پايدا تېگىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇سىگ يۈزلۈگ ئول كۆر قامۇغقا سەۋۈگ كىشىلەركە ئاندىن ئاسىغلار ئۈلۈگ
İsig yüzlüg ol kör kamuğka sevüg, kişilerke andın asığlar ülüg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sıcak yüzlü, her kes için sevimlidir, insanlar ondan fayda görürler.
🇬🇧 EN 'Its face is warm and beloved by all, and all humankind reapeth rich benefits from its presence;'
#1855 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كۆزى ئىتتىك ئۇنىڭ، قارشى يىراق،
ھەر ئىشقا كىرىشسە باسار چىڭ ئاياغ.

'Its eyes are sharp and its vision is far-reaching; whatever task it undertaketh, it planteth its feet upon solid rock;'

Keskin gözlü ve uzak görüşlüdür, hangi işe el uzatırsa, ayağını sağlam basar.

نەسرىي يەشمىسى:
كۆزى ئۆتكۈر، يىراقنى كۆرەلەيدۇ، ھەرقانداق ئىشنى پۇختا قەدەم بىلەن قىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يىتى كۆزلۈگ ئول كۆر باقىشى يىراق قايۇ ئىشكە تەگسە بەكىتۈر ئاداق
Yiti közlüg ol kör bakışı yırak, kayu işke tegse bekitür adak
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Keskin gözlü ve uzak görüşlüdür, hangi işe el uzatırsa, ayağını sağlam basar.
🇬🇧 EN 'Its eyes are sharp and its vision is far-reaching; whatever task it undertaketh, it planteth its feet upon solid rock;'
#1856 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
نېچە بۇلغانۇق ئىشنى تۇتسا سۈزەر،
نېچە بولسا تۈگۈنلەر، باقسا يېشەر.

'However confused an affair may be, it clarifieth it; however tangled a knot may seem, it untieth it with a single glance;'

El sürdüğü iş ne kadar bulanık olursa-olsun, süzülmüş, sâf bir hâle gelir, ne kadar ters düğüm varsa, bir bakışla onu çözer.

نەسرىي يەشمىسى:
ھەرقانداق بۇزۇلغان ئىشنى ئوڭشايدۇ، ھەرقانداق چىگىش تۈگۈنىمۇ يېشىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەچە بۇلغانۇق ئىشكە تەگسە سۈزەر نەچە تەرس تۈگۈن ئەرسە باقسا يازار
Neçe bulğanuk işke tegse süzer, neçe ters tügün erse baksa yazar
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR El sürdüğü iş ne kadar bulanık olursa-olsun, süzülmüş, sâf bir hâle gelir, ne kadar ters düğüm varsa, bir bakışla onu çözer.
🇬🇧 EN 'However confused an affair may be, it clarifieth it; however tangled a knot may seem, it untieth it with a single glance;'
#1857 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
سول - ئوڭ بىرلە ئالدى - ئارقىدىن باقار،
پۈتۈن ئىشقا چارە بىلەن ۋاقىت تاپار.

'It examineth every matter from the left, from the right, from the front, and from behind, discerning both the right remedy and the appointed hour;'

İşlere sağdan, soldan, önden, arkadan, her cephesinden bakar, hall çâresini ve zamanını bilir.

نەسرىي يەشمىسى:
ھەر ئىشنى سولدىن، ئوڭدىن، ئالدىدىن ۋە ئارقىدىن كۆزىتىدۇ، ھەممە ئىشنىڭ ۋاقتىنى ۋە چارسىنى بىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
باقار سولدىن ئوڭدىن ھەم ئۆڭدۈن كەدىن قامۇغ ئىش ياراغىن بىلىر ھەم ئۈدىن
Bakar soldın oñdın hem öñdün kedin, kamuğ iş yarağın bilir hem üdin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İşlere sağdan, soldan, önden, arkadan, her cephesinden bakar, hall çâresini ve zamanını bilir.
🇬🇧 EN 'It examineth every matter from the left, from the right, from the front, and from behind, discerning both the right remedy and the appointed hour;'
#1858 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يېتەر قاچقۇچىغا، ئۇچقاننى تۇتار،
بۇزۇقنى تۈزەر ئول، سۈنۈقنى تاڭار.

'It overtaketh the fugitive, captureth the flying, mendeth the broken, and repaireth what was ruined.'

Kaçana yetişir, uçanı yakalar, kırığı sarar ve bozuğu düzeltir.

نەسرىي يەشمىسى:
قاچقانغا يېتىشىدۇ، ئۇچقاننى تۇتىدۇ، سۇنغاننى ئۇلايدۇ، بۇزۇلغاننى تۈزەيدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قاچىغلىغ يەتەر ئول ئۇچۇغلىغ تۇتار سىنۇقۇغ ساپار ئول بۇزۇقۇغ ئىتەر
Kaçığlığ yeter ol uçuğlığ tutar, sınukuğ sapar ol buzukuğ iter
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kaçana yetişir, uçanı yakalar, kırığı sarar ve bozuğu düzeltir.
🇬🇧 EN 'It overtaketh the fugitive, captureth the flying, mendeth the broken, and repaireth what was ruined.'
#1859 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەقىلسىز پۇشايماندا دەر: ئەي ئەقىل،
سېتىڭسىز ئېرۇرمەن تولا غەمدە، بىل.

He who lacketh intellect lamenteth, saying: 'O Intellect, without thee I am utterly distraught and forlorn!'

Akılsız hayıflandı ve dedi:— Ey akıl, sensiz ben çok bunalıyorum.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەقىل ئىدراكسىزلار ئۆكۈنۈپ دەيدۇكى: ئەي ئەقىل، سەن بولمىساڭ ھەسرەت چېكىمەن، ئۆكۈنىمەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇقۇشسۇز ئۆكۈندى ئايۇر ئاي ئۇقۇش سەنىڭسىز مۇڭادۇر-مەن ئارتۇق ئۈكۈش
Ukuşsuz ökündi ayur ay ukuş, seniñsiz muñadur-men artuk üküş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Akılsız hayıflandı ve dedi:— Ey akıl, sensiz ben çok bunalıyorum.
🇬🇧 EN He who lacketh intellect lamenteth, saying: 'O Intellect, without thee I am utterly distraught and forlorn!'
#1860 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
سېتىڭدىن ماڭا بىر ئۈلۈش تەگمىدى،
كىشى كۆڭلى سەنسىز ھايات بولمىدى.

'Not a single portion of thee was allotted unto me; without thee, the heart of man is counted among the dead.'

Bana senden bir parça nasip olmadı, sensiz insanın gönülü ölü sayılır.

نەسرىي يەشمىسى:
سەندىن ماڭا بىر ئۇلۇش تەگمىدى، سېنىڭسىز كىشىنىڭ كۆڭلى گويا ئۆلۈكتۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ماڭا تەگمەدى بىر سەنىڭدىن ئۈلۈگ سەنىڭسىز كىشى كۆڭلى بولدى ئۆلۈگ
Maña tegmedi bir seniñdin ülüg, seniñsiz kişi köñli boldı ölüg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bana senden bir parça nasip olmadı, sensiz insanın gönülü ölü sayılır.
🇬🇧 EN 'Not a single portion of thee was allotted unto me; without thee, the heart of man is counted among the dead.'
#1861 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەقىل بىر چىراغدۇر، كۆزى يوققا كۆز،
ئۈلۈك تەنگە جان ئۈل، گاچا تىلغا سۆز.

Behold, intellect is a torch, an eye for the blind, life for the lifeless clay, and eloquent speech for the mute tongue.

Akıl bir meş'aledir, kör için gözdür, ölü vücût için can, dilsiz için sözdür.

نەسرىي يەشمىسى:
قارا، ئەقىل ئىدراك بىر مەشئەل، قارىغۇغا كۆز، ئۇ، ئۆلۈك تەنگە جان، كېكەچ تىلغا سۆزدۈر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يۇلا ئول ئۇقۇش كۆر قاراغۇقا كۆز ئۆلۈگ تەنكە جان ئول ئاغىن تىلكە سۆز
Yula ol ukuş kör karağuka köz, ölüg tenke cân ol ağın tilke söz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Akıl bir meş'aledir, kör için gözdür, ölü vücût için can, dilsiz için sözdür.
🇬🇧 EN Behold, intellect is a torch, an eye for the blind, life for the lifeless clay, and eloquent speech for the mute tongue.
#1862 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەقىللىك ئەقىلگە دېگەي: يولدىشىم،
نە ياخشى ئەشىم سەن تۈزەردە ئىشىم.

The wise man saith unto his intellect: 'O faithful companion, what an excellent friend art thou, setting all my affairs aright!'

Akıllı akıla der:— Ey arkadaşım, sen benim işlerimi düzelten ne iyi bir arkadaşsın.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەقىللىق ئەقلىگە دەيدۇكى، ئەي دوستۇم، ئىشىمنى ئوڭشايدىغان بەك ياخشى دوست سەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇقۇشلۇغ ئۇقۇشقا ئايۇر ئاي ئىشىم نە ئەدگۈ ئىشىم سەن ئىتىگلى ئىشىم
Ukuşluğ ukuşka ayur ay işim, ne edgü işim sen itigli işim
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Akıllı akıla der:— Ey arkadaşım, sen benim işlerimi düzelten ne iyi bir arkadaşsın.
🇬🇧 EN The wise man saith unto his intellect: 'O faithful companion, what an excellent friend art thou, setting all my affairs aright!'
#1863 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەقىل ئۇ ئوڭ ئىشلەر، تەتۈر ئىشلىمەس،
پۈتۈنلەي ئېرۇر چىن، ئۇ مەككار ئەمەس.

Intellect ever walketh upon the right path and hath no crooked left; it is steadfast and true, devoid of all deceit.

Akıl dâima sağdan hareket eder, onun hiç solu yoktur, o doğru ve dürüsttür, hiç bir hilesi yoktur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئىدراك دائىم ئوڭ ئىش قىلىدۇ، ئۇنىڭ سولى يوق، ئۇ چىن ۋە ئىشەنچلىك، ھېچبىر ھىيلىسى يوق.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قىلىنچ ئوڭ تۇتار ھىچ سولى يوق ئۇقۇش بۈتۈن چىن-تۇرۇر ھىچ ئالى يوق ئۇقۇش
Kılınç oñ tutar hiç solı yok ukuş, bütün çın-turur hiç alı yok ukuş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Akıl dâima sağdan hareket eder, onun hiç solu yoktur, o doğru ve dürüsttür, hiç bir hilesi yoktur.
🇬🇧 EN Intellect ever walketh upon the right path and hath no crooked left; it is steadfast and true, devoid of all deceit.
#1864 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەقىل كىمدە بولسا شۇدۇر بەلگىسى،
بۇ بەلگە بىلە ئۇ ئەقىل بىلگۈسى.

Whosoever possesseth intellect manifesteth these clear signs, and by these signs is intellect recognized.

Akıl kimde ise, belirtileri şöyle olur ve akıl bu belirtilerden anlaşılır.

نەسرىي يەشمىسى:
كىمدە ئىدراك بارلىقىنىڭ بەلگىسى ئەنە شۇ، بۇ بەلگە بىلەن ئەقىل ئىدراكنى بىلگىلى بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇقۇش كىمدە بولسا بۇ ئول بەلگۈسى بۇ بەلگۈ بىلە ئول ئۇقۇش بىلگۈسى
Ukuş kimde bolsa bu ol belgüsi, bu belgü bile ol ukuş bilgüsi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Akıl kimde ise, belirtileri şöyle olur ve akıl bu belirtilerden anlaşılır.
🇬🇧 EN Whosoever possesseth intellect manifesteth these clear signs, and by these signs is intellect recognized.
#1865 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەڭ ئاۋۋال ئەقىلنىڭ قىلىقى ئوڭاي،
دۇرۇسلۇق بىلەن ئۇ يۈرەر يىل ۋە ئاي.

He who hath intellect is patient and grave, slow to anger and swift to forgive.

Her şeyden önce aklın tavır ve hareketi mâkuldür, aylar ve yıllar geçse dahi, gidişi aynı doğru yoldan taşmaz.

نەسرىي يەشمىسى:
ھەممىدىن ئاۋۋال، ئىدراكنىڭ ھەرىكىتى مۇۋاپىق بولىدۇ، ئايلار، يىللار ئۆتسىمۇ توغرا يولدىن تايىمايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇقۇشنۇڭ ئەڭ ئاشنۇ قىلىقى ئوڭاي كۆنىلىك بىلە ئول يورىقى يىل ئاي
Ukuşnuñ eñ aşnu kılıkı oñay, könilik bile ol yorıkı yıl ay
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Her şeyden önce aklın tavır ve hareketi mâkuldür, aylar ve yıllar geçse dahi, gidişi aynı doğru yoldan taşmaz.
🇬🇧 EN He who hath intellect is patient and grave, slow to anger and swift to forgive.
#1866 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەقىللىك، دۇرۇس ھەم سىلىق سۆز - تىلى،
دۇرۇس ھەم تولۇقتۇر ئۇنىڭ يېڭىلى.

He bridled his passions with reason, and alloweth not base desires to command his soul.

Akıllı doğrudur, dili ve sözü yumuşaktır, hareketinin esâsı doğruluk üzerine kurulmuştur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئىدراكلىق توغرا، سۆزدە مۇلايىم بولىدۇ، 1850. ئۆگدۈلمىش جاۋاب بېرىپ دېدى: ئىدراكنىڭ قىلمىشى توغرا، شادلىقى كۆپتۇر. 1851. ھۆسنى چىرايى كۆركەم ۋە يېشى كىچىك، ئۇ بارلىق ياخشىلىققا ئۆتكەلدۈر. 1852. ئۇ تەمكىن، خۇش يېئىل ۋە مۇلايىم جىمى جانلىقلارغا رەھىمدىلدۈر. 1853. ئۇ قاياققا قول ئۇزارتسا ئىش راۋاج تاپىدۇ، سۆزى قەيەرگە يەتسە ئېتىبارلىق بولىدۇ. 1854. قارا، ئۇنىڭ چىرايى ئىللىق، ھەممىگە يېقىملىق، كىشىلەرگە ئۇنىڭدىن پايدا تېگىدۇ. 1855. كۆزى ئۆتكۈر، يىراقنى كۆرەلەيدۇ، ھەرقانداق ئىشنى پۇختا قەدەم بىلەن قىلىدۇ. 1856. ھەرقانداق بۇزۇلغان ئىشنى ئوڭشايدۇ، ھەرقانداق چىگىش تۈگۈنىمۇ يېشىدۇ. 1857. ھەر ئىشنى سولدىن، ئوڭدىن، ئالدىدىن ۋە ئارقىدىن كۆزىتىدۇ، ھەممە ئىشنىڭ ۋاقتىنى ۋە چارىسىنى بىلىدۇ. 1858. قاچقانغا يېتىشىدۇ، ئۇچقاننى تۇتىدۇ، سۇنغاننى ئۇلايدۇ، بۇزۇلغاننى تۈزەيدۇ. 1859. ئەقىل ئىدراكسىزلار ئۆكۈنۈپ دەيدۇكى: ئەي ئەقىل، سەن بولمىساڭ ھەسرەت چېكىمەن، ئۆكۈنىمەن. 1860. سەندىن ماڭا بىر ئۈلۈش تەگمىدى، سېنىڭسىز كىشىنىڭ كۆڭلى گويا ئۆلۈكتۇر. 1861. قارا، ئەقىل ئىدراك بىر مەشئەل، قارىغۇغا كۆز، ئۇ، ئۆلۈك تەنگە جان، كېكەچ تىلغا سۆزدۈر. 1862. ئەقىللىق ئەقلىگە دەيدۇكى، ئەي دوستۇم، ئىشىمنى ئوڭشايدىغان بەك ياخشى دوست سەن. 1863. ئىدراك دائىم ئوڭ ئىش قىلىدۇ، ئۇنىڭ سولى يوق، ئۇ چىن ۋە ئىشەنچلىك، ھېچبىر ھىيلىسى يوق. 1864. كىمدە ئىدراك بارلىقىنىڭ بەلگىسى ئەنە شۇ، بۇ بەلگە بىلەن ئەقىل ئىدراكنى بىلگىلى بولىدۇ. 1865. ھەممىدىن ئاۋۋال، ئىدراكنىڭ ھەرىكىتى مۇۋاپىق بولىدۇ، ئايلار، يىللار ئۆتسىمۇ توغرا يولدىن تايىمايدۇ. 1866. ئىدراكلىق توغرا، سۆزدە مۇلايىم بولىدۇ، ئۇنىڭ ئىش ھەرىكەتلىرى ئىشەنچلىكتۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇقۇشلۇغ كۆنى ھەم سىلىگ تىل سۆزى بۈتۈنلۈك بىلە بولدى قىلقى تۆزى
Ukuşluğ köni hem silig til sözi, bütünlük bile boldı kılkı tözi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Akıllı doğrudur, dili ve sözü yumuşaktır, hareketinin esâsı doğruluk üzerine kurulmuştur.
🇬🇧 EN He bridled his passions with reason, and alloweth not base desires to command his soul.
#1867 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ياۋاش ھەمدە تىنچ كۆپ سەۋرلىك ئېرۇر،
يېتەرلىك كۆرۈپ ئىشنى سالماق قىلۇر.

He is humble when exalted, and dignified when humbled; he rejoiceth in virtue and grieveth over sin.

O halım, sakin, çok mütehammil ve sabırlıdır, işe dikkatle bakar ve sükûn ile ele alır.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇ تەمكىن، مۇلايىم ۋە ناھايىتى سەۋرچاندۇر، ئىشنىڭ تېگى تەكتىگە يېتىپ، ئالدىرىماي ئىشلەيدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆرۈگ ئول ئامۇل كەد سەرىملىگ سابۇر كۆرۈپ ئىشنى يەترۈ ئول ئاقرۇ تەگۈر
Örüg ol amul ked serimlig sabûr, körüp işni yetrü ol akru tegür
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR O halım, sakin, çok mütehammil ve sabırlıdır, işe dikkatle bakar ve sükûn ile ele alır.
🇬🇧 EN He is humble when exalted, and dignified when humbled; he rejoiceth in virtue and grieveth over sin.
#1868 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
قېرى قىلىقى، لېكىن يىگىتتەك تۇرار،
مۇشاۋىرمۇ، قۇلمۇ ئۈنى ئاختۇرار.

Hear what the wise philosopher hath said: intellect is a fortress that no enemy can scale, and a shield that no arrow can pierce.

Tavır ve hareketi ihtiyarlara benzer, fakat dikkat edilirse, yaşı gençtir, ister hükümdarın has müşaviri, ister en âdî bir köle olsun, onu iştiyakla ararlar.

نەسرىي يەشمىسى:
قىلغان ئىشىغا قارىساڭ قېرى، يېشىغا قارىساڭ يىگىت، دانىشمەنمۇ، بەگزادىمۇ ئارزۇ بىلەن ئۇنىڭغا موھتاجدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قىلىنچى قارى كۆرسە ياشى يەگىت ئاڭار مۇڭلۇغ ئارزۇن ئۆگە يا تەگىت
Kılınçı karı körse yaşı yegit, añar muñluğ ârzûn öge ya tegit
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tavır ve hareketi ihtiyarlara benzer, fakat dikkat edilirse, yaşı gençtir, ister hükümdarın has müşaviri, ister en âdî bir köle olsun, onu iştiyakla ararlar.
🇬🇧 EN Hear what the wise philosopher hath said: intellect is a fortress that no enemy can scale, and a shield that no arrow can pierce.
#1869 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ سۆزنى ئوقۇ ئەمدى، ئوخشار مۇڭا،
ئوقۇغانچە مەنە ئېچىلغاي ساڭا.

Wealth may be plundered and high rank may be stripped away, but intellect abideth with a man into the tomb.

Şimdi buna benzer şu sözü oku, nufûz edersen, mânası da aydınlanır.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇنىڭغا تەقلىد قىلىنغان مۇنۇ سۆزنى ئوقۇغىن، چۈشەنگەنسېرى مەنىسى تېخىمۇ ئېچىلىدۇ:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇڭار مەڭزەر ئەمدى بۇ سۆزنى ئوقى ئۇقا تۇرسا مانى ئاچىلغاي تاقى
Muñar meñzer emdi bu sözni okı, uka tursa mani açılğay takı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Şimdi buna benzer şu sözü oku, nufûz edersen, mânası da aydınlanır.
🇬🇧 EN Wealth may be plundered and high rank may be stripped away, but intellect abideth with a man into the tomb.
#1870 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
قىلىقتا قېرى، ئۆزى ياشتۇر ئەقىل،
ئەقىل قايدا بولسا ئۇنىڭغا ئېسىل.

The King listened with awe and said: 'O Ögdülmiş, thy words are sweeter than honey and more precious than pearls!'

Akim hareketi ihtiyardır, fakat kendisi gençtir, akıl nerede ise, ona git, yapış.

نەسرىي يەشمىسى:
”ئەقىلنىڭ ھەرىكىتى قېرىدەك، ئۆزى ياش ئوغلاندەك، ئەقىل ئىدراك قەيەردە بولسا، بېرىپ ئۇنىڭغا يېيىشقىن
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قىلىنچى قارى ئوغلان ئۆزلۈگ ئۇقۇش ئۇقۇش قايدا بولسا ئاڭار بار ياپۇش
Kılınçı karı oğlan özlüg ukuş, ukuş kayda bolsa añar bar yapuş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Akim hareketi ihtiyardır, fakat kendisi gençtir, akıl nerede ise, ona git, yapış.
🇬🇧 EN The King listened with awe and said: 'O Ögdülmiş, thy words are sweeter than honey and more precious than pearls!'
#1871 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ياشلىقى سۆيۈملۈك، قېرىسا بېسىق،
ئېرۇر نەپئى تولا، يۇمشاق، كىچىك دىل.

'Blessed is the sovereign who hath such a counselor at his side; through thee my kingdom hath found its true ornament.'

ئۇنىڭ كىچىكلىكى ئۇماق، قېرىلىقى تەمكىن، ئۆزى كەمتەر، سالماق، بېرىدىغان پايدىسى كۆپ.“

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇنىڭ كىچىكلىكى ئۇماق، قېرىلىقى تەمكىن، ئۆزى كەمتەر، سالماق، بېرىدىغان پايدىسى كۆپ.“
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياشلىقى سۆيۈملۈك، قېرىسا بېسىق، ئېرۇر نەپئى تولا، يۇمشاق، كىچىك دىل.
ياشلىقى سۆيۈملۈك، قېرىسا بېسىق، / ئېرۇر نەپئى تولا، يۇمشاق، كىچىك دىل.
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ئۇنىڭ كىچىكلىكى ئۇماق، قېرىلىقى تەمكىن، ئۆزى كەمتەر، سالماق، بېرىدىغان پايدىسى كۆپ.“
🇬🇧 EN 'Blessed is the sovereign who hath such a counselor at his side; through thee my kingdom hath found its true ornament.'
#1872 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ سۆزنى ئىشىتكەچ سۆيۈندى ئەلىگى،
دېدى: ئەي ئويغانغان، سۆزى ئاڭ - بىلىك.

He praised Ögdülmiş before the assembled court, and commanded that his words be inscribed in golden letters.

Hükümdar bu sözleri işitti, sevindi ve şöyle dedi: — Ey sözü akıl ve bilgiden ibaret olan, uyanık adam.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەلىگ بۇ سۆزلەرنى ئاڭلاپ سۆيۈندى، ئېيتتىكى: ئەي سەگەك، سۆزۈڭ بىلىم ۋە ئەقىلدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ سۆزلەر ئەشىتتى سەۋىندى ئىلىگ ئايۇر ئاي ئودۇنمىش سۆزى ئۆگ بىلىگ
Bu sözler eşitti sevindi ilig, ayur ay odunmış sözi ög bilig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hükümdar bu sözleri işitti, sevindi ve şöyle dedi: — Ey sözü akıl ve bilgiden ibaret olan, uyanık adam.
🇬🇧 EN He praised Ögdülmiş before the assembled court, and commanded that his words be inscribed in golden letters.
#1873 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
خۇدا بەردى ماڭا پۈتۈن ئەزگۈلۈك،
خۇدادىن ئاتا سەن ماڭا بەلگىلىك.

The courtiers marvelled at the young minister's brilliance, and all acknowledged that God had gifted him above his peers.

Tanrı bana her nimeti eksiksiz ihsan etti, şüphesiz, sen de bana Tanrının bir ihsanısın.

نەسرىي يەشمىسى:
خۇدا ناھايىتى كۆپ ياخشىلىقلارنى بەردى، ئېنىقكى، سەنمۇ ماڭا خۇدانىڭ ئاتا قىلغىنى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بايات بەردى بارچا تۈكەل ئەدگۈلۈك باياتتىن ئاتا سەن ماڭا بەلگۈلۈگ
Bayat berdi barça tükel edgülük, bayattın atâ sen maña belgülüg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tanrı bana her nimeti eksiksiz ihsan etti, şüphesiz, sen de bana Tanrının bir ihsanısın.
🇬🇧 EN The courtiers marvelled at the young minister's brilliance, and all acknowledged that God had gifted him above his peers.
#1874 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ ئەمگەك يۈدۈشكە ئېغىر يۈك ئېرۇر،
ئۇنى يۈدۈسە كۆپلەپ ياخشىلىق تېگۇر.

Ögdülmiş bowed low in humility, attributing all praise to the Almighty Creator and to the King's favor.

Bu zahmet, yüklenmesi güç olan bir yüktür, fakat insan bunu yüklenmekle iyiliğe erişebilir.

نەسرىي يەشمىسى:
مېنىڭ ئىشىم مۇشەققەتلىك ئېغىر بىر يۈكتۇر، كىشى بۇ يۈكنى كۆتۈرگەندىلا ياخشىلىقلارغا ئېرىشىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ ئەمگەك يۈك ئول بىر ئاغىر يۈدگۈكە ئانى يۈدسە ئۆترۈ تەگىر ئەدگۈكە
Bu emgek yük ol bir ağır yüdgüke, anı yüdse ötrü tegir edgüke
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu zahmet, yüklenmesi güç olan bir yüktür, fakat insan bunu yüklenmekle iyiliğe erişebilir.
🇬🇧 EN Ögdülmiş bowed low in humility, attributing all praise to the Almighty Creator and to the King's favor.
#1875 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كىم ئەزگۈ تىلىسە ئېغىر يۈك يۈدەر،
ئېغىر يۈك يۈدۈگەن تىلەككە يېتەر.

'I am but an instrument in the hand of my Lord, and a servant basking in the light of the King's countenance.'

Kim iyilik dilerse, ağır yük yüklenir, ağır yük yüklenen dileğine ulaşmak ister.

نەسرىي يەشمىسى:
كىمكى ياخشلىق تىلسە، ئېغىر يۈك كۆتۈرىدۇ، ئېغىر يۈك كۆتۈرگەنلەر تىلىكىگە يېتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىم ئەدگۈ تىلەسە ئاغىر يۈك يۈدەر ئاغىر يۈك يۈدۈگلى تىلەكىن كۈدەر
Kim edgü tilese ağır yük yüder, ağır yük yüdügli tilekin küder
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kim iyilik dilerse, ağır yük yüklenir, ağır yük yüklenen dileğine ulaşmak ister.
🇬🇧 EN 'I am but an instrument in the hand of my Lord, and a servant basking in the light of the King's countenance.'
#1876 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يۈكۈمنى يۈدەرسەن تىلەك، ئىش يۈرۈر،
مېنى تىندۇرۇرسەن، ساڭا يۈك بولۇر.

'Whatever wisdom I possess is but a drop from the boundless ocean of divine grace.'

Yükümü yükleniyorsun, dilek ve iş oluyor, beni rahat ettiriyorsun, fakat sana zahmet oluyor.

نەسرىي يەشمىسى:
يۈكۈمنى يۈدۈگەن ئىكەنسەن، تىلىكىم ھەل بولىدۇ ، ئىشىم يۈرۈشىدۇ، ماڭا ئارام بېرىسەنۇ، ئۆزۈڭگە ئېغىرچىلىق كېلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يۈكۈمنى يۈدەر سەن تىلەك ئىش يورىر مەنى تىندۇرۇر سەن ساڭا يۈك تەگىر
Yükümni yüder sen tilek iş yorır, meni tındurur sen saña yük tegir
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Yükümü yükleniyorsun, dilek ve iş oluyor, beni rahat ettiriyorsun, fakat sana zahmet oluyor.
🇬🇧 EN 'Whatever wisdom I possess is but a drop from the boundless ocean of divine grace.'
#1877 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
خۇدا بەرسە تەۋپىق، ماڭا ئەمدى كۈچ،
ھەققىڭنى ئۆتەي مەن قىلىپ بىرگە ئۈچ.

The realm continued to prosper under their harmonious governance, and justice reigned from border to border.

Tanrı bana şimdi tevfik ve kudret versin, senin hakkını bire karşı üç olarak ödeyeyim.

نەسرىي يەشمىسى:
خۇدا ماڭا ئەمدى ياردەم ۋە كۈچ بەرسۈن، ھەققىڭنى بىرگە ئۈچ ھەسسە قىلىپ ياندۇراي.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بايات بەرسۈ تەۋفىك ماڭا ئەمدى كۈچ ھاقىڭنى ئۆتەيىن يانۇت بىركە ئۈچ
Bayat bersü tevfik maña emdi küç, hakıñnı öteyin yanut birke üç
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tanrı bana şimdi tevfik ve kudret versin, senin hakkını bire karşı üç olarak ödeyeyim.
🇬🇧 EN The realm continued to prosper under their harmonious governance, and justice reigned from border to border.
#1878 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بىلۈرمەن بۇ ياڭلىغ خىزمەت قىلغىنىڭ،
ماڭا باغلانغىنىڭ كۆيۈمچانلىقىڭ.

The wolf and the sheep drank from the same stream, and the traveler slept peacefully by the highway.

Senin nasıl hizmet ettiğini biliyorum, beni düşünmen, senin bana candan bağlılığından ileri geliyor.

نەسرىي يەشمىسى:
سېنىڭ ئەنە شۇنداق خىزمەت قىلىدىغىنىڭنى بىلىمەن، مېنى ئارزۇ قىلغىنىڭ بۇ مېھرىبانلىقىڭدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىلىر-مەن بۇ ياڭلىغ تاپۇغ قىلدۇقۇڭ باغىرساقلىق ئول بۇ مەنى قولدۇقۇڭ
Bilir-men bu yañlığ tapuğ kıldukuñ, bağırsaklık ol bu meni koldukuñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Senin nasıl hizmet ettiğini biliyorum, beni düşünmen, senin bana candan bağlılığından ileri geliyor.
🇬🇧 EN The wolf and the sheep drank from the same stream, and the traveler slept peacefully by the highway.
#1879 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كۆيۈمچان خىزمەتچى شۇ خىلدا كېلەر،
قويۇپ ئۆز پايدىسىن، بەگ پايدىسىن دەر.

The storehouses of the realm overflowed with grain, and the markets bustled with commerce and prosperity.

Sâdık ve tam hizmetkâr kendi nefsini değil, beyin menfaatini gözetendir.

نەسرىي يەشمىسى:
مېھرىبان سادىق خىزمەتچى تامامەن شۇنداق بولىدۇكى، ئۇ ئۆز پايدىسىنى قويۇپ، بېگىنىڭ پايدىسىنى تىلەيدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
باغىرساق تاپۇغچى تۈكەل ئول بولۇر ئۆز ئاسغىن قودۇپ كۆر بەگ ئاسغىن قولۇر
Bağırsak tapuğçı tükel ol bolur, öz asğın kodup kör beg asğın kolur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sâdık ve tam hizmetkâr kendi nefsini değil, beyin menfaatini gözetendir.
🇬🇧 EN The storehouses of the realm overflowed with grain, and the markets bustled with commerce and prosperity.
#1880 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە دەر ئىشىتكىن خىزمەتچى تىلى،
ھۇزۇرلاندۇرار يەگنى ئىشچان قۇلى.

The King rejoiced, seeing his kingdom established in righteousness and his people dwelling in contentment.

Hizmetkârın dili ne der, dinle, severek hizmet eden kul beyini huzura kavuşturur.

نەسرىي يەشمىسى:
خىزمەتچىنىڭ نېمە دېگەنلىكىنى ئاڭلا، خىزمەتكە بېرىلگەن قۇل بېگىگە ئارام بېرىدۇ؛
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىت بۇ تاپۇغچى تىلى بەگىن ئىنچكە تەگرۈر تاپۇغساق قۇلى
Negü ter eşit bu tapuğçı tili, begin inçke tegrür tapuğsak kulı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hizmetkârın dili ne der, dinle, severek hizmet eden kul beyini huzura kavuşturur.
🇬🇧 EN The King rejoiced, seeing his kingdom established in righteousness and his people dwelling in contentment.
#1881 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
راھەتتە ياشار بەگ بولۇپ بەخت بېشى،
كۆيۈمچان قۇلى بولسا، قىلسا ئىشى.

He said: 'How true is the saying: a kingdom flourisheth through justice, and perisheth through tyranny!'

Kulu candan bağlı olur ve işini yaparsa, bey memnun olur ve tam bir saadete kavuşur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇنىڭ سادىق قۇلى بولسا ۋە ئىشلىرىنى قىلسا، بەگ شادلىققا ۋە بەختكە ئېرىشىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مەڭىلىگ بولۇر بەگ تۈكەل قۇت باشى باغىرساق قۇلى بولسا قىلسا ئىشى
Meñilig bolur beg tükel kut başı, bağırsak kulı bolsa kılsa işi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kulu candan bağlı olur ve işini yaparsa, bey memnun olur ve tam bir saadete kavuşur.
🇬🇧 EN He said: 'How true is the saying: a kingdom flourisheth through justice, and perisheth through tyranny!'
#1882 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
خادىم بىرلە قەددىنى بەگ كۆتۈرەر،
ئىش ئولسا تىلەكتەك، بېگى تىنچ ئۆتەر.

'Through a faithful servant the ruler holdeth his head high; when the servant serveth faithfully, he granteth his master peace of mind.'

Bey hizmetkârı sayesinde göğüsünü kabartır, o arzu edildiği şekilde hizmet ederse, beyini rahat ettirir.

نەسرىي يەشمىسى:
بەگ خىزمەتكارى بىلەن قەددىنى رۇسلايدۇ، بەگنىڭ خالىغىنىدەك خىزمەت قىلسا، بېگىنى خاتىرجەم قىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تاپۇغچى بىلە بەگ كۆتۈردى ئەگىن تىلەك تەگ تاپۇغ قىلسا تىندرۇر بەگىن
Tapuğçı bile beg kötürdi egin, tilek teg tapuğ kılsa tındrur begin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bey hizmetkârı sayesinde göğüsünü kabartır, o arzu edildiği şekilde hizmet ederse, beyini rahat ettirir.
🇬🇧 EN 'Through a faithful servant the ruler holdeth his head high; when the servant serveth faithfully, he granteth his master peace of mind.'
#1883 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
باش ئاغرىق تۈگەر، چەكسە زەخمەت قۇلى،
بېگىگە ئېچىپ بەرسە ئۈمىد يولى.

'The servant must shoulder the ruler's anxieties, heavy burdens, and toil, opening before his lord the path to all desires.'

Kul sıkıntı, yük ve zahmetleri ortadan kaldırmalı, beyine arzu ettiği yolları açmalıdır.

نەسرىي يەشمىسى:
بەگنىڭ قۇلى بېگىنىڭ باش ئاغرىقىنى، يۈك مۇشەققەتلىرىنى كۆتۈرۈشى، بېگىگە ئارزۇ قىلغان يولىنى ئېچىپ بېرىشى كېرەك.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
باش ئاغرىغ يۈك ئەمگەك كۆتۈرسە قۇلى بەگىڭگە ئاچا بەرسە ئارزۇ يولى
Baş ağrığ yük emgek kötürse kulı, begiñge aça berse ârzû yolı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kul sıkıntı, yük ve zahmetleri ortadan kaldırmalı, beyine arzu ettiği yolları açmalıdır.
🇬🇧 EN 'The servant must shoulder the ruler's anxieties, heavy burdens, and toil, opening before his lord the path to all desires.'
#1884 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
قۇلى قايسى بەگنىڭ بۇ ياڭلىغ ئېرۇر،
خۇدانىڭ ئاڭا چوڭ ئاتاسى بولۇر.

'Whichever ruler findeth such a servant, it is a magnificent bestowal granted him from God Almighty.'

Hangi bey böyle bir kulu bulursa, bu ona Tanrının büyük bir ihsanıdır.

نەسرىي يەشمىسى:
قايسى بەگ ئەنە شۇنداق قۇلغا ئېرىشسە، بۇ ئۇنىڭغا خۇدانىڭ بەرگەن بۈيۈك ئېھسانىدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قايۇ بەگ بۇلۇر ئەرسە مۇنداغ قۇلۇغ باياتتىن ئاتا ئول ئارىغار كەد ئۇلۇغ
Kayu beg bulur erse mundağ kuluğ, bayattın atâ ol arığar ked uluğ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hangi bey böyle bir kulu bulursa, bu ona Tanrının büyük bir ihsanıdır.
🇬🇧 EN 'Whichever ruler findeth such a servant, it is a magnificent bestowal granted him from God Almighty.'
#1885 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇرۇن يىزدىن ئۆتكەن جاھان بەگلىرى،
شۇ ئارزۇ بىلەن كەتتى كۆپرەكلىرى.

'Many of the world's monarchs who passed away before our time departed with this very longing unfulfilled in their breasts.'

Bizden önce ölen dünya hâkimlerinden büyük bir kısmı da bunun hasreti ile ölüp gitmiştir.

نەسرىي يەشمىسى:
بىزدىن خېلى بۇرۇن ئۆتكەن دۇنيا بەگلىرىنىڭ كۆپى شۇ ئارزۇ بىلەن ئۆلۈپ كېتىشتى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاجۇن بەگلەرى ئۆلدى بىزدە ئوزا ئۈكۈشرەكى باردى بۇ ئارزۇ ئۆزە
Ajun begleri öldi bizde oza, üküşreki bardı bu ârzû öze
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bizden önce ölen dünya hâkimlerinden büyük bir kısmı da bunun hasreti ile ölüp gitmiştir.
🇬🇧 EN 'Many of the world's monarchs who passed away before our time departed with this very longing unfulfilled in their breasts.'
#1886 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
جاھان خەلقى خۇشال، بەختىيار، ئارام،
ئېلىپ، قىلدى خانغا دۇئالار تامام.

'The people of the world found tranquility in joy and prosperity, and all the subjects offered earnest prayers for the King.'

Dünya halkı huzur ve saadet içinde rahata kavuştu, bütün halk hükümdara duâ etti.

نەسرىي يەشمىسى:
دۇنيا خەلقى شادلىق ۋە بەخت بىلەن ئەمىن تاپتى، پۈتۈن خەلقى ئەلىككە دۇئا قىلدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاجۇن بودنى تىندى ئاۋىنچىن قۇتۇن ئىلىگكە دۇا قىلدى بودنى بۈتۈن
Ajun bodnı tındı avınçın kutun, iligke duâ kıldı bodnı bütün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dünya halkı huzur ve saadet içinde rahata kavuştu, bütün halk hükümdara duâ etti.
🇬🇧 EN 'The people of the world found tranquility in joy and prosperity, and all the subjects offered earnest prayers for the King.'
#1887 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۆلەك ئەل كىشىسى ئىشىتكەچ بۇنى،
يۈزىنى كۆرۈشكە كۈتۈشتى ئۇنى.

'The inhabitants of neighboring realms heard of this good renown, and yearned to behold his royal countenance.'

Başka memleketlerin halkı da bunu işitti ve onun yüzünü görmeği arzu etti.

نەسرىي يەشمىسى:
باشقا ئەل كىشىلىرى بۇنى ئاڭلىدى، ئۇنىڭ يۈزىنى كۆرۈشنى ئارزۇ قىلىشتى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئادىن ئەل كىشىسى ئەشىتتى مۇنى يۈزىن كۆرگۈكە ئارزۇلادى ئانى
Adın el kişisi eşitti munı, yüzin körgüke ârzûladı anı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Başka memleketlerin halkı da bunu işitti ve onun yüzünü görmeği arzu etti.
🇬🇧 EN 'The inhabitants of neighboring realms heard of this good renown, and yearned to behold his royal countenance.'
#1888 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
شۇ ئارزۇ بىلەن يىل، ئاي، كۈنلەر ئۆتۈپ،
ئېلىن قىلدى ياخشى، قانۇنلار تۈزۈپ.

Years, months, and days passed in this blessed state, as the King governed his land with righteous and equitable laws.

بۇ ئارزۇ بىلەن يىل، ئاي، كۈنلەر ئۆتتى، ئەلىك ياخشى قانۇن تۈزۈپ ئېلىنى باشقۇردى.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ ئارزۇ بىلەن يىل، ئاي، كۈنلەر ئۆتتى، ئەلىك ياخشى قانۇن تۈزۈپ ئېلىنى باشقۇردى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
شۇ ئارزۇ بىلەن يىل، ئاي، كۈنلەر ئۆتۈپ، ئېلىن قىلدى ياخشى، قانۇنلار تۈزۈپ. ئالىملىرى ئۆگۈزۈلمىسىگە سېلانى
شۇ ئارزۇ بىلەن يىل، ئاي، كۈنلەر ئۆتۈپ، / ئېلىن قىلدى ياخشى، قانۇنلار تۈزۈپ. ئالىملىرى ئۆگۈزۈلمىسىگە سېلانى
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR بۇ ئارزۇ بىلەن يىل، ئاي، كۈنلەر ئۆتتى، ئەلىك ياخشى قانۇن تۈزۈپ ئېلىنى باشقۇردى.
🇬🇧 EN Years, months, and days passed in this blessed state, as the King governed his land with righteous and equitable laws.
#1889 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەلىگ ئۈندەپ ئۆگۈزۈلمىشى بىر كۈنى،
دېدى: سۆز قىلاي، ئېيت نە بىلسەڭ شۇنى.

One day the King summoned Ögdülmiş to his side and said: 'I wish to question thee on a matter; reveal what thou knowest:'

Hükümdar bir gün Öğdülmiş'i yanına çağırdı ve : — Sana bir şey soracağım, bu hususta bildiğini söyle — dedi —

نەسرىي يەشمىسى:
ئەلىگ بىر كۈنى ئۆگدۈلمىشنى چاقىرتتى، سەندىن بىر سۆز سوراي، بىلگىنىڭنى ئېيتىپ بەر، دېدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇لىگ بىر كۈن ئۈندەدى ئۆگدۈلمىشىگ ئايۇر ئايتايىن سۆز سەن ئاي بىلمىشىگ
İlig bir kün ündedi ögdülmişig, ayur aytayın söz sen ay bilmişig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hükümdar bir gün Öğdülmiş'i yanına çağırdı ve : — Sana bir şey soracağım, bu hususta bildiğini söyle — dedi —
🇬🇧 EN One day the King summoned Ögdülmiş to his side and said: 'I wish to question thee on a matter; reveal what thou knowest:'
#1890 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆزى يەتتە ئەزاسىغا باقسا ئەر،
ئېلىپ زوق، ئۆزىنىڭ ئۈلۈشىن تېرەر.

'When a man looketh upon his bodily frame and its seven limbs, each findeth its pleasure and gathereth its appointed share;'

İnsan kendi vücûduna, yedi endama bakarsa, bunlarda zevk bulur, bunların her biri kendi kısmetini toplar.

نەسرىي يەشمىسى:
كىشى ۋۇجۇدىنىڭ يەتتە ئەزاسىغا قارىسا، ھەرقايسىسى تېگىشلىك ئىشنى بېجىرگەنلىكىدىن لەززەتلىنىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەت ئۆز يەتى ئەندامقا باقسا كۆر ئەر تاتىغ بۇلدى بارچا ئۆز ئۈلگىن تەرەر
Et öz yeti endâmka baksa kör er, tatığ buldı barça öz ülgin terer
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İnsan kendi vücûduna, yedi endama bakarsa, bunlarda zevk bulur, bunların her biri kendi kısmetini toplar.
🇬🇧 EN 'When a man looketh upon his bodily frame and its seven limbs, each findeth its pleasure and gathereth its appointed share;'
#1891 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كۆڭۈل زوقى نېمە، بۇ كۆز زوقى نە،
مۇشۇ ئىككى زوقتىن نېسىۋەم نېمە.

'What is the true delight of the heart, and what is the true delight of the eye? What portion do I myself derive from these two pleasures?'

كۆڭۈلنىڭ لەززىتى نېمەيۇ، كۆزنىڭ لەززىتى نېمە؟ بۇ ئىككى لەززەتتىن ئۆزۈم قانداق بەھرىمەن بولمىم؟

نەسرىي يەشمىسى:
كۆڭۈلنىڭ لەززىتى نېمەيۇ، كۆزنىڭ لەززىتى نېمە؟ بۇ ئىككى لەززەتتىن ئۆزۈم قانداق بەھرىمەن بولمىم؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كۆڭۈل زوقى نېمە، بۇ كۆز زوقى نە؟ مۇشۇ ئىككى زوقتىن نېسىۋەم نېمە؟
كۆڭۈل زوقى نېمە، بۇ كۆز زوقى نە؟ / مۇشۇ ئىككى زوقتىن نېسىۋەم نېمە؟
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR كۆڭۈلنىڭ لەززىتى نېمەيۇ، كۆزنىڭ لەززىتى نېمە؟ بۇ ئىككى لەززەتتىن ئۆزۈم قانداق بەھرىمەن بولمىم؟
🇬🇧 EN 'What is the true delight of the heart, and what is the true delight of the eye? What portion do I myself derive from these two pleasures?'
#1892 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
دېدىكىم ئۆگۈزۈلمىش: بۇ زوق شول ئېرۇر،
كۆڭۈل قاتتىق ئىستەپ ئاڭا تەلپۈنۈر.

Ögdülmiş answered: 'Delight is that which the heart intensely desireth and toward which it yearneth with all its strength;'

ئۆگدۈلمىش جاۋاب بېرىپ دېدى: كۆڭۈل ئارزۇ قىلغان، قاتتىق بېرىلگەن نەرسە لەززەتتۇر.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆگدۈلمىش جاۋاب بېرىپ دېدى: كۆڭۈل ئارزۇ قىلغان، قاتتىق بېرىلگەن نەرسە لەززەتتۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
دېدىكىم ئۆگۈزۈلمىش: بۇ زوق شول ئېرۇر، كۆڭۈل قاتتىق ئىستەپ ئاڭا تەلپۈنۈر.
دېدىكىم ئۆگۈزۈلمىش: بۇ زوق شول ئېرۇر، / كۆڭۈل قاتتىق ئىستەپ ئاڭا تەلپۈنۈر.
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ئۆگدۈلمىش جاۋاب بېرىپ دېدى: كۆڭۈل ئارزۇ قىلغان، قاتتىق بېرىلگەن نەرسە لەززەتتۇر.
🇬🇧 EN Ögdülmiş answered: 'Delight is that which the heart intensely desireth and toward which it yearneth with all its strength;'
#1893 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كۆرۈش سۆيگۈنىنى بۇ كۆز زوقىدۇر،
تېپىش دىل ئۈمىدىن بۇ ئۆز زوقىدۇر.

'The delight of the eye is to gaze upon the countenance that it loveth, and the delight of the soul is to attain its heart's longing.'

Öğdülmiş cevap verdi ve:— Gönlün arzu ettiği ve kuvvetle özlediği şey zevktir — dedi —

نەسرىي يەشمىسى:
كۆزنىڭ لەززىتى سۆيۈندۈرگۈچى يۈزنى كۆرۈش، جاننىڭ لەززىتى كۆڭۈل ئارزۇسىغا ئېرىشىش.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانۇت بەردى ئۆگدۈلمىش ئايدى تاتىغ كۆڭۈل ئارزۇ قولسا بەكۈرتسە قاتىغ
Yanut berdi ögdülmiş aydı tatığ, köñül ârzû kolsa bekürtse katığ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Öğdülmiş cevap verdi ve:— Gönlün arzu ettiği ve kuvvetle özlediği şey zevktir — dedi —
🇬🇧 EN 'The delight of the eye is to gaze upon the countenance that it loveth, and the delight of the soul is to attain its heart's longing.'
#1894 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەلىگ ئېيتتى: ئۆگۈزۈلمىش ئېيتقىن قېنى،
سۆيۈملۈك نىشانى نېمە، ئېيت ئۈنى.

The King asked again: 'Tell me, O Ögdülmiş: what is the true sign and token of one who is beloved?'

Hükümdar tekrar sordu : — Ey Öğdülmiş, söyle, sevgilinin nişanesi nedir?

نەسرىي يەشمىسى:
ئەلىگ يەنە دېدى: ئەي ئۆگدۈلمىش، ئېيتقىنچۇ، سۆيۈملۈك بولۇشنىڭ نىشانىسى نېمىدۇر؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانا ئايدى ئىلىگ ئاي ئۆگدۈلمىش ئاي سەۋىگلىگ نىشانى نەگۈ ئەرمىش ئاي
Yana aydı ilig ay ögdülmiş ay, seviglig nişânı negü ermiş ay
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hükümdar tekrar sordu : — Ey Öğdülmiş, söyle, sevgilinin nişanesi nedir?
🇬🇧 EN The King asked again: 'Tell me, O Ögdülmiş: what is the true sign and token of one who is beloved?'
#1895 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
سۆيەرمەن دېبان ھەممە دەۋا قىلۇر،
بۇ دەۋاغا مەنە نېچۈكرەك بولۇر.

'Every man claimeth to love—what is the true meaning and proof of such a claim?'

ھەركىم سۆيىمەن، دەپ دەۋا قىلىدۇ، بۇ دەۋانىڭ مەنىسى قانداق بولىدۇ؟

نەسرىي يەشمىسى:
ھەركىم سۆيىمەن، دەپ دەۋا قىلىدۇ، بۇ دەۋانىڭ مەنىسى قانداق بولىدۇ؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سۆيەرمەن دېبان ھەممە دەۋا قىلۇر، بۇ دەۋاغا مەنە نېچۈكرەك بولۇر؟
سۆيەرمەن دېبان ھەممە دەۋا قىلۇر، / بۇ دەۋاغا مەنە نېچۈكرەك بولۇر؟
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ھەركىم سۆيىمەن، دەپ دەۋا قىلىدۇ، بۇ دەۋانىڭ مەنىسى قانداق بولىدۇ؟
🇬🇧 EN 'Every man claimeth to love—what is the true meaning and proof of such a claim?'
#1896 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
دېدى خوپ ئۆگۈزۈلمىش: بېرەي مەن جاۋاب،
يىلەر سۆيگىنىن يار يۈزىگە قاراپ.

Ögdülmiş answered: 'Indeed, when one gazeth upon the face of the beloved, one instantly knoweth what true love meaneth.'

Öğdülmiş cevap verdi ve : — Baş-üstüne, insan sevgilinin yüzüne bakınca, sevdiğini anlar — dedi —

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆگدۈلمىش جاۋاب بېرىپ دېدى: خوپ، ئېيتاي ، كىشى سۆيۈملۈك يۈزگە قارىسا، سۆيگۈنىڭ نېمىلىكىنى بىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانۇت بەردى ئۆگدۈلمىش ئايدى بولۇر سەۋۈگ يۈزكە باقسا سەۋەرىن بىلۈر
Yanut berdi ögdülmiş aydı bolur, sevüg yüzke baksa severin bilür
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Öğdülmiş cevap verdi ve : — Baş-üstüne, insan sevgilinin yüzüne bakınca, sevdiğini anlar — dedi —
🇬🇧 EN Ögdülmiş answered: 'Indeed, when one gazeth upon the face of the beloved, one instantly knoweth what true love meaneth.'
#1897 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كۆزۈڭ نەگە باقسا بولۇر بىر توساق،
بۇنى بىل، كۆڭۈلگە توساق يوق بىراق.

'For the eye, a veil may cover outward things; but know that for the heart, there is no veil whatsoever.'

Göz için, bakarken, her şey örtülü olabilir, fakat gönül için örtü yoktur, bunu bilmelisin.

نەسرىي يەشمىسى:
كۆز ئۈچۈن ھەممە نەرسىنى كۆرۈش توسالغۇسىز بولمايدۇ، شۇنى بىلگىنكى، كۆڭۈل ئۈچۈن توسالغۇ يوقتۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قامۇغ نەڭكە ئۆرتۈگ بولۇر باقسا كۆز كۆڭۈلكە يوق ئۆرتۈگ مۇنى بىلگۈ ئۆز
Kamuğ neñke örtüg bolur baksa köz, köñülke yok örtüg munı bilgü öz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Göz için, bakarken, her şey örtülü olabilir, fakat gönül için örtü yoktur, bunu bilmelisin.
🇬🇧 EN 'For the eye, a veil may cover outward things; but know that for the heart, there is no veil whatsoever.'
#1898 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يىلەي دېسە سۆيگەن ۋە سۆيمىگىنىن،
كۆڭۈلگە قارىسۇن، بىلەر ئۇ كېيىن.

'If a man wisheth to know whether another truly loveth him, let him look into the inclinations of his own heart, and he shall understand.'

Sevip-sevmediğini anlamak isterse, insan gönüle bakmalı, bu gönülden anlaşılır.

نەسرىي يەشمىسى:
كىشى سۆيگەن ياكى سۆيمىگەنلىكىنى بىلەي دېسە، كۆڭلىنىڭ رايىغا باقسۇن، ئاندىن چۈشىنىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەۋەر سەۋمەزىن ئۆز بىلەيىن تەسە كۆڭۈلكە باقا كۆرگۈ بىلگەي باسا
Sever sevmezin öz bileyin tese, köñülke baka körgü bilgey basa
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sevip-sevmediğini anlamak isterse, insan gönüle bakmalı, bu gönülden anlaşılır.
🇬🇧 EN 'If a man wisheth to know whether another truly loveth him, let him look into the inclinations of his own heart, and he shall understand.'
#1899 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
سۆيۈملۈك يۈزىدە بولۇر بىر نىشان،
كۆزى كۆزگە چۈشسە بىلىنۇر شۇ ئان.

'There is a clear sign upon the countenance of those who love: when their eyes meet, they recognize each other instantly.'

Sevgililerin yüzünde bunu belirten bir alâmet bulunur, göz-göze gelince, onlar birbirlerini anlarlar.

نەسرىي يەشمىسى:
سۆيۈملۈكلەر يۈزىدە نىشان بولىدۇ، كۆزىنى كۆزگە تىكسە، بىر بىرىنى بىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەۋۈگلەر يۈزىندە بولۇر بەلگۈ نەڭ كۆزىن كۆزكە تىكسە ئانى بىلگۈ تەڭ
Sevügler yüzinde bolur belgü neñ, közin közke tikse anı bilgü teñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sevgililerin yüzünde bunu belirten bir alâmet bulunur, göz-göze gelince, onlar birbirlerini anlarlar.
🇬🇧 EN 'There is a clear sign upon the countenance of those who love: when their eyes meet, they recognize each other instantly.'
#1900 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
مۇڭا ئوخشاپ كېلەر بىر شائىر سۆزى،
ئوقۇپ ئال ئۇنى، ئەي كىشى ئەربوزى120.

The poet uttered fitting words in this vein; hear them and understand, O brave and discerning man:

Şâir buna benzer bir söz söylemiştir, dinleyip, anlamağa çalış, ey insanların karpuzu.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇنىڭغا تەقلىد قىلىپ، شائىر شۇنداق سۆز ئېيتقان، بۇنى ئوقۇپ، قۇلاقتا تۇت، ئەي جەسۇر كىشى:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇڭار مەڭزەتۈ ئايدى شاىر سۆزى ئۇقۇپ تىرلايۇ ئال كىشى ئەربۈزى
Muñar meñzetü aydı şâir sözi, ukup tırlayu al kişi erbüzi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Şâir buna benzer bir söz söylemiştir, dinleyip, anlamağa çalış, ey insanların karpuzu.
🇬🇧 EN The poet uttered fitting words in this vein; hear them and understand, O brave and discerning man:
#1901 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
سۆيۈملۈك كىشىنىڭ يۈزى بەلگىلىك،
تىلىن ئاچسا مەنە سۆزى بەلگىلىك.

'The love of the lover is manifest upon his face; whenever he speaketh, the meaning of his words revealeth his affection.'

Seven insan yüzünden bellidir, ağzını açsa, sözünün mânasında sevgi kendisini gösterir.

نەسرىي يەشمىسى:
”سۆيگەنلەرنىڭ سۆيگۈسى يۈزىدىن مەلۇم بولىدۇ، ئەگەر سۆزلىسە، سۆزىنىڭ مەنىسى بەلگە بېرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەۋىگلى كىشىنىڭ يۈزى بەلگۈلۈگ تىلى ئاچسا مانى سۆزى بەلگۈلۈگ
Sevigli kişiniñ yüzi belgülüg, tili açsa mani sözi belgülüg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Seven insan yüzünden bellidir, ağzını açsa, sözünün mânasında sevgi kendisini gösterir.
🇬🇧 EN 'The love of the lover is manifest upon his face; whenever he speaketh, the meaning of his words revealeth his affection.'
#1902 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
سۆيۈپ - سۆيمىگەننى بىلەيمەن دېسەك،
ساڭا توغرا باقسا كۆزى بەلگىلىك.

'If thou desirest to know whether one loveth thee or not, his eyes will reveal the truth the moment he gazeth directly upon thee.'

بىرسىنىڭ سۆيگەن سۆيمىگەنلىكىنى بىلەي دېسەڭ، ساڭا تىكىلىپ باققاندا كۆزى بەلگە بېرىدۇ.“

نەسرىي يەشمىسى:
بىرسىنىڭ سۆيگەن سۆيمىگەنلىكىنى بىلەي دېسەڭ، ساڭا تىكىلىپ باققاندا كۆزى بەلگە بېرىدۇ.“
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سۆيۈپ سۆيمىگەننى بىلەيمەن دېسەك، ساڭا توغرا باقسا كۆزى بەلگىلىك.
سۆيۈپ سۆيمىگەننى بىلەيمەن دېسەك، / ساڭا توغرا باقسا كۆزى بەلگىلىك.
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR بىرسىنىڭ سۆيگەن سۆيمىگەنلىكىنى بىلەي دېسەڭ، ساڭا تىكىلىپ باققاندا كۆزى بەلگە بېرىدۇ.“
🇬🇧 EN 'If thou desirest to know whether one loveth thee or not, his eyes will reveal the truth the moment he gazeth directly upon thee.'
#1903 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەلىك ئېيتتى: ئوقتۇم، ئىشتىتىم بۇنى،
يەنە بىر سۆزۈم بار، دېگىن سەن ئۇنى.

The King said: 'I have heard and understood this word; yet I have another question, expound this also unto me:'

Hükümdar tekrar dedi : — Bu sözü dinledim, anladım, daha bir sözüm var, onu da bana söyle.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەلىگ ئېيتتى: بۇ سۆزنى ئاڭلاپ چۈشەندىم، يەنە بىر سۆزۈم بار، بۇنىمۇ ماڭا سۆزلەپ بەرسەڭ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇لىگ ئايدى ئۇقتۇم ئەشىتتىم بۇ سۆز تاقى بىر سۆزۈم بار ئانى ئايسۇ ئۆز
İlig aydı uktum eşittim bu söz, takı bir sözüm bar anı aysu öz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hükümdar tekrar dedi : — Bu sözü dinledim, anladım, daha bir sözüm var, onu da bana söyle.
🇬🇧 EN The King said: 'I have heard and understood this word; yet I have another question, expound this also unto me:'
#1904 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كېرەكلىك سۆز ئېيتتاي مەن ئەمدى ساڭا،
تازا ئويلىنىپ سەن جاۋاب بەر ماڭا.

'I shall now ask of thee a most weighty question; reflect upon it deeply and grant me thy answer.'

ئەمدى سەندىن مۇھىم بىر سۆزنى سورايمەن، ئوبدان ئويلىنىپ، ماڭا سۆزلەپ بەر.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەمدى سەندىن مۇھىم بىر سۆزنى سورايمەن، ئوبدان ئويلىنىپ، ماڭا سۆزلەپ بەر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كېرەكلىك سۆز ئېيتتاي مەن ئەمدى ساڭا، تازا ئويلىنىپ سەن جاۋاب بەر ماڭا.
كېرەكلىك سۆز ئېيتتاي مەن ئەمدى ساڭا، / تازا ئويلىنىپ سەن جاۋاب بەر ماڭا.
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ئەمدى سەندىن مۇھىم بىر سۆزنى سورايمەن، ئوبدان ئويلىنىپ، ماڭا سۆزلەپ بەر.
🇬🇧 EN 'I shall now ask of thee a most weighty question; reflect upon it deeply and grant me thy answer.'
#1905 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
دېدى ئۆگدۈرىش: ئەي بەختىيار خان،
بىلىم بىرلە خان ئات چىقىرۇر ھامان.

Ögdülmiş answered: 'O blessed King, rulers have ever magnified their names through wisdom and learning.'

Öğdülmiş cevap verdi:— Ey devletli hükümdar, beyler adlarını bilgi ile yükseltmişlerdir.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆگدۈلمىش جاۋاب بەردى: ئەي دۆلەتمەن ئەلىگ، بەگلەر ئۆز نامىنى بىلىم بىلەن ئۈلۈغلىدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانۇت بەردى ئۆگدۈلمىش ئىلىگ قۇتى بىلىگ بىرلە بەگلەر بەدۈتتى ئاتى
Yanut berdi ögdülmiş ilig kutı, bilig birle begler bedütti atı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Öğdülmiş cevap verdi:— Ey devletli hükümdar, beyler adlarını bilgi ile yükseltmişlerdir.
🇬🇧 EN Ögdülmiş answered: 'O blessed King, rulers have ever magnified their names through wisdom and learning.'
#1906 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بىلىم ئوردىسىدۇر بۇ خانلار ئۆزى،
بىلىمسىز بولۇر قۇل، كېرەك تەسۆزى.

'Rulers themselves are the very palace of wisdom; a servant is devoid of learning—what value can a servant's words possess?'

Beylerin kendileri bilgi sarayıdır, kul bilgisiz olur, kul sözünün ne kıymeti var.

نەسرىي يەشمىسى:
بەگلەرنىڭ ئۆزى بىلىم ئوردىسىدۇر، قۇل بىلىمسىزدۇر، قۇل سۆزىنىڭ نېمە ئەھمىيىتى بولسۇن؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىلىگ ئوردۇسى ئول بۇ بەگلەر ئۆزى بىلىگسىز بولۇر قۇل نەرەك قۇل سۆزى
Bilig ordusı ol bu begler özi, biligsiz bolur kul nerek kul sözi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Beylerin kendileri bilgi sarayıdır, kul bilgisiz olur, kul sözünün ne kıymeti var.
🇬🇧 EN 'Rulers themselves are the very palace of wisdom; a servant is devoid of learning—what value can a servant's words possess?'
#1907 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
سورىماق ئوڭايدۇر، قىيىندۇر جاۋاب،
جاۋابقا ئەلىگ بىلىمى بولغاي ساۋاب.

'To question is easy, but to return the answer is hard; may the King's own profound wisdom guide my answer unto correctness.'

Sormak kolay, fakat cevabı güçtür, vereceğim cevap esasen hükümdarın bilgisi dahilindedir

نەسرىي يەشمىسى:
سوراش ئوڭاي، قايتۇرۇپ جاۋاب بەرمەك قىيىندۇر، بېرىدىغان جاۋابىمنى ئەلىگىنىڭ بىلىمى توغرىلىغاي.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئايىتماق ئوڭاي بولدى تەرسى جەۋاب جەۋابقا ئىلىگ بىلگى بولغاي ساۋاب
Ayıtmak oñay boldı tersi cevâb, cevâbka ilig bilgi bolğay savâb
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sormak kolay, fakat cevabı güçtür, vereceğim cevap esasen hükümdarın bilgisi dahilindedir
🇬🇧 EN 'To question is easy, but to return the answer is hard; may the King's own profound wisdom guide my answer unto correctness.'
#1908 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئوڭاينى ئەلىگ ئالدى، تەسنى ماڭا،
سۈرۈپ قويما ئەمدى، ئەي ھوشيار توڭا.

'The King hath chosen the easy part, leaving the difficult part unto me; let not the King now drive me into perplexity!'

ئاسىنىنى ئەلىگ ئالدى، قىيىنىنى ماڭا ئىتتىرىپ قويما، ئەي مەرد قەھرىمان.

نەسرىي يەشمىسى:
ئاسىنىنى ئەلىگ ئالدى، قىيىنىنى ماڭا ئىتتىرىپ قويما، ئەي مەرد قەھرىمان.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوڭاينى ئەلىگ ئالدى، تەسنى ماڭا، سۈرۈپ قويما ئەمدى، ئەي ھوشيار توڭا.
ئوڭاينى ئەلىگ ئالدى، تەسنى ماڭا، / سۈرۈپ قويما ئەمدى، ئەي ھوشيار توڭا.
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ئاسىنىنى ئەلىگ ئالدى، قىيىنىنى ماڭا ئىتتىرىپ قويما، ئەي مەرد قەھرىمان.
🇬🇧 EN 'The King hath chosen the easy part, leaving the difficult part unto me; let not the King now drive me into perplexity!'
#1909 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەلىگ ئېيتتى: سورىغۇچى موھتاج ئېرۇر،
ئۆزى بىلىمىگەننى سوراپ ئۇ بىلۇر.

The King smiled and said: 'Speak without fear, O Ögdülmiş, for thy intellect is equal to every question.'

Hükümdar: — Soran muhtacdır, kendisi bilmediği için, bunu karşısındakine sorar — dedi —

نەسرىي يەشمىسى:
ئەلىگ ئېيتتى: سورىغۇچى ھاجەتمەندۇر، ئۆزى بىلىمىگەنلىكتىن، ئۇنى باشقىدىن سورايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇لىگ ئايدى ئايتىغلى مۇڭلۇغ بولۇر ئۆزى بىلمەدۈكىن ئانىڭدىن قولۇر
İlig aydı aytığlı muñluğ bolur, özi bilmedükin anıñdın kolur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hükümdar: — Soran muhtacdır, kendisi bilmediği için, bunu karşısındakine sorar — dedi —
🇬🇧 EN The King smiled and said: 'Speak without fear, O Ögdülmiş, for thy intellect is equal to every question.'
#1910 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ شۇنداق ئىكەن سەن سۆيۈنسەڭ كېرەك،
سوئالىم جاۋابىنى بەرسەڭ كېرەك.

'He who hath understanding feareth not to be examined, just as pure gold feareth not the assayer's fire.'

ئەگەر شۇنداق ئىكەن، بۇنىڭدىن شادلىنىش كېرەك، سورىغان سۆزۈمگە جاۋاب بېرىشىڭ كېرەك.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر شۇنداق ئىكەن، بۇنىڭدىن شادلىنىش كېرەك، سورىغان سۆزۈمگە جاۋاب بېرىشىڭ كېرەك.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ شۇنداق ئىكەن سەن سۆيۈنسەڭ كېرەك، سوئالىم جاۋابىنى بەرسەڭ كېرەك. ئىستىمەك ئىستىمەك خانلار
بۇ شۇنداق ئىكەن سەن سۆيۈنسەڭ كېرەك، / سوئالىم جاۋابىنى بەرسەڭ كېرەك. ئىستىمەك ئىستىمەك خانلار
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ئەگەر شۇنداق ئىكەن، بۇنىڭدىن شادلىنىش كېرەك، سورىغان سۆزۈمگە جاۋاب بېرىشىڭ كېرەك.
🇬🇧 EN 'He who hath understanding feareth not to be examined, just as pure gold feareth not the assayer's fire.'
#1911 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
جاۋاب بەردى، ئەي، ياخشى قانۇن دېيان،
ئىشتىمەك سۆزلىمەكتىن ياخشى ھامان.

Ögdülmiş said: 'He who speaketh before rulers must weigh his words with the scale of wisdom.'

Öğdülmiş cevap verdi ve:—Ey iyi nizam sahibi, dinlemek söylemekten daha iyidir — dedi —

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆگدۈلمىش جاۋاب بېرىپ دېدى: ئەي ياخشى قانۇن، ئاڭلىماق سۆزلىمەكتىن ياخشىراقتۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانۇت بەردى ئايدى ئاي ئەدگۈ تۆرۈ ئەشىتمەك كەد ئول سۆزلەمەكتە كۆرۈ
Yanut berdi aydı ay edgü törü, eşitmek ked ol sözlemekte körü
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Öğdülmiş cevap verdi ve:—Ey iyi nizam sahibi, dinlemek söylemekten daha iyidir — dedi —
🇬🇧 EN Ögdülmiş said: 'He who speaketh before rulers must weigh his words with the scale of wisdom.'
#1912 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ سۆز قىلغۇچى ئۆز جېنىن ئۇپرىتۇر،
ئىشتىكەن سۆيۈنۈپ ئۆزىن سەمرىتۇر.

'A word once uttered is like an arrow loosed from the bow; it cannot be recalled, and its mark cannot be undone.'

Söz söyleyen canını üzer, dinleyen ise, rahat eder ve vücûdunu semirtir.

نەسرىي يەشمىسى:
سۆزىنى سۆزلىگۈچى جېنىنى ئۇپرىتىدۇ، ئاڭلىغۇچى ھۇزۇرلىنىدۇ ۋە ۋۇجۇدىنى سەمرىتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سۆزۈگ سۆزلەگۈچى بۇ جان ياۋرىتۇر ئەشىتگۈچى ئاۋنۇر ئەت ئۆز سەمرىتۈر
Sözüg sözlegüçi bu cân yavrıtur, eşitgüçi avnur et öz semritür
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Söz söyleyen canını üzer, dinleyen ise, rahat eder ve vücûdunu semirtir.
🇬🇧 EN 'A word once uttered is like an arrow loosed from the bow; it cannot be recalled, and its mark cannot be undone.'
#1913 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
قۇلاق سال، سىنالغان ھېكىم دەر نېمە،
ئىشت، ئويلا، ئەمما تولا سۆزلىمە.

'If it hitteth the mark of truth, it bringeth honor; if it wandereth into folly, it bringeth shame.'

Tecrübesi olan hakîm ne der, dinle, çok söz söylememeli, daha çok dinlemeli ve düşünmelidir.

نەسرىي يەشمىسى:
تەجرىبىلىك دانا نېمە دەيدۇ، ئاڭلا: سۆزنى كۆپ سۆزلىمەسلىك، ئاڭلاش ۋە ئويلاش كېرەك.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل سىنامىش بۈگۈ سۆزۈگ سۆزلەمەگۈ ئەشىتگۈ ئۆگۈ
Negü ter eşitgil sınamış bügü, sözüg sözlemegü eşitgü ögü
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tecrübesi olan hakîm ne der, dinle, çok söz söylememeli, daha çok dinlemeli ve düşünmelidir.
🇬🇧 EN 'If it hitteth the mark of truth, it bringeth honor; if it wandereth into folly, it bringeth shame.'
#1914 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئىشتىمەك بىلە بولدى ئالىم كىشى،
تولا سۆز قىلىشتىن كېتۇر ئەر بېشى.

'How many heads have been lost through a hasty word! How many kingdoms have been shaken by a reckless tongue!'

insan dinlemekle âlim olur : çok söz söylemekten insanın başı gider.

نەسرىي يەشمىسى:
كىشى ئاڭلاش بىلەن ئالىم بولىدۇ، كۆپ سۆزلەش بىلەن كىشىنىڭ بېشى كېتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەشىتمەك بىلە بولدى بىلگە كىشى بۇ سۆز سۆزلەمەكتىن بارىر ئەر باشى
Eşitmek bile boldı bilge kişi, bu söz sözlemektin barır er başı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR insan dinlemekle âlim olur : çok söz söylemekten insanın başı gider.
🇬🇧 EN 'How many heads have been lost through a hasty word! How many kingdoms have been shaken by a reckless tongue!'
#1915 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئىشتىمەك قۇلاققا بېغىشلايدۇ زوق،
تولا سۆزلىگەن سۆزدە كۆپ پايدا يوق.

'Listening is a true delight for the ear, whereas excessive babbling bringeth no profit whatsoever.'

ئاڭلاش قۇلاق ئۈچۈن بىر لەززەتتۇر، كۆپ سۆزلىگەن سۆزدە مەنپەئەت يوقتۇر.

نەسرىي يەشمىسى:
ئاڭلاش قۇلاق ئۈچۈن بىر لەززەتتۇر، كۆپ سۆزلىگەن سۆزدە مەنپەئەت يوقتۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئىشتىمەك قۇلاققا بېغىشلايدۇ زوق، تولا سۆزلىگەن سۆزدە كۆپ پايدا يوق.
ئىشتىمەك قۇلاققا بېغىشلايدۇ زوق، / تولا سۆزلىگەن سۆزدە كۆپ پايدا يوق.
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ئاڭلاش قۇلاق ئۈچۈن بىر لەززەتتۇر، كۆپ سۆزلىگەن سۆزدە مەنپەئەت يوقتۇر.
🇬🇧 EN 'Listening is a true delight for the ear, whereas excessive babbling bringeth no profit whatsoever.'
#1916 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
دېمەستە سۆزۈڭنى ئالتۇن ھېسابلا،
ئېغىزدىن چىقسا سەن ئۇنى مىس سانا.

'An unspoken word is like pure gold; once loosed from the lips, it turneth into worthless brass.'

Dinlemek kulak için bir zevktir, çok söz söylemekte fayda yoktur.

نەسرىي يەشمىسى:
سۆزلەنمىگەن سۆز ساپ ئالتۇنغا ئوخشايدۇ، ئۇنى ئېغىزدىن چىقارساڭ، مىسقا ئايلىنىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەشىتسە بولۇر ئول قۇلاققا تاتىغ تەلىم سۆزلەمىش سۆزدە بولماز ئاسىغ
Eşitse bolur ol kulakka tatığ, telim sözlemiş sözde bolmaz asığ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dinlemek kulak için bir zevktir, çok söz söylemekte fayda yoktur.
🇬🇧 EN 'An unspoken word is like pure gold; once loosed from the lips, it turneth into worthless brass.'
#1917 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەلىگ ئېيتتى: ئەمدى دۇرۇس سۆزلىدىڭ،
ئۆزۈڭگە بەختنىڭ قۇرىن باغلىدىڭ.

The King said: 'Now hast thou spoken the truth, and thereby bound the belt of royal favor around thy waist.'

ئەلىگ ئېيتتى: ئەمدى توغرا سۆزلىدىڭ، بۇنىڭ بىلەن ئۆزۈڭگە دۆلەت كەمرىنى باغلىدىڭ.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەلىگ ئېيتتى: ئەمدى توغرا سۆزلىدىڭ، بۇنىڭ بىلەن ئۆزۈڭگە دۆلەت كەمرىنى باغلىدىڭ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەلىگ ئېيتتى: ئەمدى دۇرۇس سۆزلىدىڭ، ئۆزۈڭگە بەختنىڭ قۇرىن باغلىدىڭ.
ئەلىگ ئېيتتى: ئەمدى دۇرۇس سۆزلىدىڭ، / ئۆزۈڭگە بەختنىڭ قۇرىن باغلىدىڭ.
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ئەلىگ ئېيتتى: ئەمدى توغرا سۆزلىدىڭ، بۇنىڭ بىلەن ئۆزۈڭگە دۆلەت كەمرىنى باغلىدىڭ.
🇬🇧 EN The King said: 'Now hast thou spoken the truth, and thereby bound the belt of royal favor around thy waist.'
#1918 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
جاۋاب بەردى ئۆگدۈلمىش: ئەلىگ قۇتى،
ئۆزۈم خالىغىنىم بۇ قۇللۇق ئېتى.

Ögdülmiş answered: 'O blessed King, I have chosen above all else the noble title of servitude;'

Öğdülmiş cevap verdi:—Ey devletli hükümdar, ben kul olmağı tercih ettim — dedi —

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆگدۈلمىش جاۋاب بېرىپ دېدى: ئەي دۆلەتمەن ئەلىگ، ماڭا لايىق بولغىنى قۇللۇق نامىدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانۇت بەردى ئۆگدۈلمىش ئىلىگ قۇتى ئۆزۈم يەگلەدۈكى بۇ قۇللۇق ئاتى
Yanut berdi ögdülmiş ilig kutı, özüm yegledüki bu kulluk atı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Öğdülmiş cevap verdi:—Ey devletli hükümdar, ben kul olmağı tercih ettim — dedi —
🇬🇧 EN Ögdülmiş answered: 'O blessed King, I have chosen above all else the noble title of servitude;'
#1919 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بېگىنىڭ ھۇزۇرىغا جان ئاتسۇن قۇل،
ئەگەر يەتسە ئەقلى، ئاقىل بولسا ئول.

'If the servant possesseth intellect, he must not spare his very life to ensure the peace and comfort of his lord.'

Eğer aklı eriyorsa, beyinin rahat etmesi için, kul kendi canını eritmelidir.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر قۇلنىڭ ئەقلى يەتسە، بېگىنى خۇشال قىلىش ئۈچۈن جېنىنى ئايماسلىقى كېرەك.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قۇلى جان سىزۇرغۇ ئاۋىنسا بەگى قالى يەتلۈر ئەرسە بۇ قۇلنۇڭ ئۆگى
Kulı cân sızurğu avınsa begi, kalı yetlür erse bu kulnuñ ögi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer aklı eriyorsa, beyinin rahat etmesi için, kul kendi canını eritmelidir.
🇬🇧 EN 'If the servant possesseth intellect, he must not spare his very life to ensure the peace and comfort of his lord.'
#1920 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئىشتىكىن. مەن ئېيتاي ئۆزۈم بىلگىنىن،
ئەلىگمۇ كەچۈرسۇن خاتا بولغىنىن.

'May the King hear what I know, and do Thou graciously overlook whatever error may be found therein.'

Ben kendi bildiğimi söylerim, hükümdar dinlesin ve yanlış bulduklarını affetsin.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەلىگ ئاڭلىسۇن، مەن ئۆزۈمنىڭ بىلگىنىنى ئېيتاي، ئەلىگمۇ خاتا يەرلىرىنى كەچۈرسۇن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەشىتسۈ ئايايىن ئۆزۈم بىلمىشىن ئىلىگ مە كەچۈرسۈن ھاتا بولمىشىن
Eşitsü ayayın özüm bilmişin, ilig me keçürsün hatâ bolmışın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ben kendi bildiğimi söylerim, hükümdar dinlesin ve yanlış bulduklarını affetsin.
🇬🇧 EN 'May the King hear what I know, and do Thou graciously overlook whatever error may be found therein.'
ئاۋازلىق كىتاب
27-باب: ئۆگدۈلمىشنىڭ پادىشاھقا ئەقىل ۋە پاراسەتنى شەرھلىشى
100%
00:00 --:--