تىزىملىك
تىل تاللاش:
21-باب 1158 – 1277-بېيىتلەر (120 بېيىت) بايان قىلغۇچى: ئايتولدى (ۋەزىر)

ئايتولدىنىڭ ئوغلى ئۆگدۈلمىشكە قىلغان نەسىھەتلىرى

Aytoldining Oghli Ögdülmishke Qilghan Nesihetliri

ئايتولدىنىڭ ئوغلى ئۆگدۈلمىشكە قىلغان نەسىھەتلىرى. قۇتادغۇبىلىكنىڭ 21-بابى، 1158–1277-بېيىتلەر.

🎙️ CD پىلاستىنكىسى: 026 ئايتولدىنىڭ ئوغلى ئۆگدۈلمىشكە پەند-نەسىھەت قىلغانلىرى — 18:52
مەنبە:
#1158 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بار ئەردى بىر ئوغلىلا ئايتولدىنىڭ،
كىچىك ئىدى ياشى ئاشۇ ئوغلىنىڭ.

Ay-Toldi had an only son, who was still of tender years.

Bu Ay-Toldı'nın bir tek oğlu vardı bu çocuğun yaşı henüz küçük idi.

نەسرىي يەشمىسى:
ئايتولدىنىڭ بىرلا ئوغلى بار ئىدى، بۇ ئوغلىنىڭ يېشى كىچىك ئىدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىر ئۆك ئوغلى ئەردى بۇ ئاي تولدىنىڭ كىچىگ ئەردى ياشى ئۇش ئول ئوغلىنىڭ
Bir ök oğlı erdi bu ay toldınıñ, kiçig erdi yaşı uş ol oğlınıñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu Ay-Toldı'nın bir tek oğlu vardı bu çocuğun yaşı henüz küçük idi.
🇬🇧 EN Ay-Toldi had an only son, who was still of tender years.
#1159 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئاتى ئەردى ئۆگدۈلمىش، ئەسلى ئېرىغ،
يۈزى كۆركەم ئەردى قىلىقى ئېرىغ.

His name was Ögdülmiş; he was of pure lineage, handsome of countenance, and noble in disposition.

Adı Ögdilmiş idi, soyu temiz, yüzü güzel ve huyu iyi idi.

نەسرىي يەشمىسى:
ئېتى ئۆگدۈلمىش، ئەسلى پاك ئىدى، چىرايى كۆركەم، مەجەز خۇلقى ياخشى ئىدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاتى ئەردى ئۆگدۈلمىش ئاسلى ئارىغ يۈزى كۆركلۈگ ئەردى مە قىلقى ئارىغ
Atı erdi ögdülmiş aslı arığ, yüzi körklüg erdi me kılkı arığ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Adı Ögdilmiş idi, soyu temiz, yüzü güzel ve huyu iyi idi.
🇬🇧 EN His name was Ögdülmiş; he was of pure lineage, handsome of countenance, and noble in disposition.
#1160 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قىچقىردى ئوغلىنى ئۆزىگە يېقىن،
تۇتۇپ قۇچتى، كۆزدىن ئېقىتتى ئېقىن.

He called his son close to his side, embraced him in his arms, and wept a flood of tears from his eyes.

Oğlunu yanına çağırdı, tutup kucakladı ve gözünden sel gibi yaş akıttı.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇ، ئوغلىنى ئۆز يېنىغا چاقىردى، تۇتۇپ قۇچاقلىدى ۋە كۆزىدىن ئېقىندەك ياش تۆكتى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوقىدى بۇ ئوغلىن ئۆزىڭە ياقىن تۇتۇپ قۇچتى كۆزدە ئاقىتتى ئاقىن
Okıdı bu oğlın öziñe yakın, tutup kuçtı közde akıttı akın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Oğlunu yanına çağırdı, tutup kucakladı ve gözünden sel gibi yaş akıttı.
🇬🇧 EN He called his son close to his side, embraced him in his arms, and wept a flood of tears from his eyes.
#1161 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
دېدى: ئوغلۇم ئەمدى كېتەرمەن مانا،
بۇ ئورنۇم، مالۇ - مۈلكۈم قالدى ساڭا.

He said: 'O my son, behold, now I must depart; my station and all my worldly goods are left unto thee.'

işte, oğlum—dedi—şimdi ben gidiyorum, bak, evim-barkım, malım-mülküm sana kalıyor.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇ دېدى: ئوغلۇم، مانا ئەمدى ئۆلۈپ كېتىمەن، بۇ ئورنۇم ۋە بارلىق مال مۈلكۈم ساڭا قالدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئايۇر ئەمدى ئوغلۇم بارىر-مەن مۇنۇ ساڭا قالدى ئورنۇم بارى نەڭ ئۇنۇ
Ayur emdi oğlum barır-men munu, saña kaldı ornum barı neñ unu
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR işte, oğlum—dedi—şimdi ben gidiyorum, bak, evim-barkım, malım-mülküm sana kalıyor.
🇬🇧 EN He said: 'O my son, behold, now I must depart; my station and all my worldly goods are left unto thee.'
#1162 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
سەن ئەردىڭ ماڭا كۆز يورۇقى تۈگەل،
كېتۈرمەن سېنىڭدىن، ئېسەن ياخشى قال.

'Thou wast the light of mine eyes; now I am parting from thee—remain thou safe and well!'

Sen benim gözümün nuru idin, şimdi senden ayrılıyorum, sen sağ ve esen kal.

نەسرىي يەشمىسى:
كۆزۈمنىڭ نۇرى سەنلا ئىدىڭ، ئەمدى سەندىن ئايرىلىۋاتىمەن، ئېسەن، ياخشى قال!
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەن ئەردىڭ ماڭا كۆز يارۇقى تۈكەل بارىر-مەن سەنىڭدىن ئەسەن ئەدگۈ قال
Sen erdiñ maña köz yarukı tükel, barır-men seniñdin esen edgü kal
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sen benim gözümün nuru idin, şimdi senden ayrılıyorum, sen sağ ve esen kal.
🇬🇧 EN 'Thou wast the light of mine eyes; now I am parting from thee—remain thou safe and well!'
#1163 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئ. بىر تۈركىي ۋەزىر بەك ياخشى دەپتىكەن،
كۆرەر كۆز يورۇقى ئوغۇل - قىز ئىكەن.

How well hath the Turkic vizier spoken: 'Sons and daughters are in truth the light of the seeing eye.'

Bir türk veziri de çok güzel söylemiş:— Oğul-kız, hakikatte, gören gözün nurudur — demiştir.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ، تۈرك ۋەزىرى قانداق ياخشى ئېيتقان ھە: ئوغۇل قىزنى كۆرەر كۆز نۇرى دەپ بىل.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يەمە ياقشى ئايمىش بۇ تۈرك بۇيرۇقى كۆرۈر كۆز يارۇقى ئوغۇل قىز ئوقى
Yeme yakşı aymış bu türk buyrukı, körür köz yarukı oğul kız okı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bir türk veziri de çok güzel söylemiş:— Oğul-kız, hakikatte, gören gözün nurudur — demiştir.
🇬🇧 EN How well hath the Turkic vizier spoken: 'Sons and daughters are in truth the light of the seeing eye.'
#1164 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئوغۇل - قىز غېمى بۇ - تۈۋى يوق دېڭىز،
ئوغۇل - قىز غېمىدىن سارغايدى مەڭز.

'Anxiety for one's children is a bottomless sea; concern for children turneth the rosy cheek pale.'

Oğul-kız derdi dipsiz bir denizdir, oğul-kız al yanağı soldurur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئوغۇل قىزنىڭ غېمى تۈۋسىز دېڭىزدۇر، قىزىل يۈزنى ئوغۇل قىزنىڭ غېمى سارغايتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوغۇل قىز ساقىنچى بۇ تۈپسۈز تەڭىز ئوغۇل قىز سارىغ قىلدى قىزغۇ مەڭىز
Oğul kız sakınçı bu tüpsüz teñiz, oğul kız sarığ kıldı kızğu meñiz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Oğul-kız derdi dipsiz bir denizdir, oğul-kız al yanağı soldurur.
🇬🇧 EN 'Anxiety for one's children is a bottomless sea; concern for children turneth the rosy cheek pale.'
#1165 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كىشىنىڭ بولسا ئوغلى - قىزى، خوتۇنى،
نېچۈك كۆرگەي ئۇنىڭ كۆزى ئۇيقۇنى.

'If a man hath a wife and children, how can restful slumber visit his eyes?'

Bir kimsenin karısı ve oğlu-kızı varsa, o adam nasıl rahat uyuyabilir.

نەسرىي يەشمىسى:
كىمنىڭ ئوغۇل قىزى ۋە خاتۇنى بولسا، ئۇ كىشىنىڭ قانداقمۇ ئۇيقۇسى كەلسۇن؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىمىڭ بولدى ئەرسە ئوغۇل قىز كىسى نەگۈ تەگ كەلىر ئول كىشىنىڭ ئۇسى
Kimiñ boldı erse oğul kız kisi, negü teg kelir ol kişiniñ usı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bir kimsenin karısı ve oğlu-kızı varsa, o adam nasıl rahat uyuyabilir.
🇬🇧 EN 'If a man hath a wife and children, how can restful slumber visit his eyes?'
#1166 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئوغۇل - قىزنى دەپ يەر ئاتا ئۆز ئېتىن،
ئوغۇل - قىز ئاتىماس ئاتىنىڭ ئېتىن.

'For the sake of his children the father endureth constant hardship, yet the child often remembereth not his father's name.'

Oğul-kızdan dolayı baba dâima eziyet çeker, fakat oğul-kız babasının adını dahi anmaz.

نەسرىي يەشمىسى:
ئوغۇل قىز تۈپەيلىدىن ئاتا زەخمەت چېكىدۇ، ئوغۇل قىز بولسا ئاتىسىنىڭ ئېتىنىمۇ ئاتىمايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوغۇل قىزدا ئۆترۈ ئاتا يەر ئەتىن ئوغۇل قىز ئاتاماز ئاتاسى ئاتىن
Oğul kızda ötrü ata yer etin, oğul kız atamaz atası atın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Oğul-kızdan dolayı baba dâima eziyet çeker, fakat oğul-kız babasının adını dahi anmaz.
🇬🇧 EN 'For the sake of his children the father endureth constant hardship, yet the child often remembereth not his father's name.'
#1167 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ ئايتولدى ئېيتتى؛ ئىشىت،
ئەي ئوغۇل، سۆزۈمنى ئۈتتۈما، مۇڭا قوي كۆڭۈل.

Ay-Toldi said: 'Listen, O my son, forget not my words, but give thy whole heart unto me.'

Ay-Toldı dedi :— Ey oğul, sözümü unutma, bunu can kulağı ile dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
ئايتولدى دېدى: ئەي ئوغلۇم، قۇلاق سال، سۆزۈمنى ئۇنتۇما، ماڭا كۆڭۈل قوي.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ ئاي تولدى ئايدى ئەشىت ئاي ئوغۇل سۆزۈمنى ئۇنىتما ماڭا تۇت كۆڭۈل
Bu ay toldı aydı eşit ay oğul, sözümni unıtma maña tut köñül
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ay-Toldı dedi :— Ey oğul, sözümü unutma, bunu can kulağı ile dinle.
🇬🇧 EN Ay-Toldi said: 'Listen, O my son, forget not my words, but give thy whole heart unto me.'
#1168 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
مېنى كۆر، ئاتا ئەردىم ئەمدى ساڭا،
ئېشىم ئەردى ئايتولدى، باققىن ماڭا.

'Look upon me: I was thy father, and my name was Ay-Toldi—behold now my plight!'

Dikkat et, ben senin baban idim, adım Ay-Toldı idi, şimdi hâlime bak.

نەسرىي يەشمىسى:
ماڭا قارا، مەن سېنىڭ ئاتاڭ ئىدىم، ئېتىم ئايتولدى ئىدى، ئەمدى ماڭا باق!
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مەنى كۆر ئاتا ئەردىم ئەمدى ساڭا ئاتىم ئەردى ئاي تولدى باق كۆر ماڭا
Meni kör ata erdim emdi saña, atım erdi ay toldı bak kör maña
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dikkat et, ben senin baban idim, adım Ay-Toldı idi, şimdi hâlime bak.
🇬🇧 EN 'Look upon me: I was thy father, and my name was Ay-Toldi—behold now my plight!'
#1169 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ھاياتى تولدى ئەمدى ئايتولدىنىڭ،
ئۆكۈنچ بىرلە ئىڭرار، نەپئى يوق ئۈنىڭ.

'The measure of Ay-Toldi's days is fulfilled; behold how he groaneth in remorse, yet remorse availeth nothing.'

Ay-Toldı'nın artık hayatı doldu, bak, şimdi nedametle inliyor, fakat bunun faydası yoktur.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ ئايتولدىنىڭ ئۆمرى توشتى، ئۆكۈنۈش بىلەن نالە قىلدۇيۇ، ئۇنىڭ پايدىسى يوق.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تىرىگلىكى تولدى بۇ ئاي تولدىنىڭ ئۆكۈنچۈن ئۇلىر كۆر ئاسىغ يوق ئانىڭ
Tirigliki toldı bu ay toldınıñ, ökünçün ulır kör asığ yok anıñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ay-Toldı'nın artık hayatı doldu, bak, şimdi nedametle inliyor, fakat bunun faydası yoktur.
🇬🇧 EN 'The measure of Ay-Toldi's days is fulfilled; behold how he groaneth in remorse, yet remorse availeth nothing.'
#1170 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تىرىكلىك چۈچۈكتۈر، ئاچچىقتۇر ئۆلۈم،
ئۆلۈم تۈتتى، قايدا قېچىشقا يولۇم.

'Life was sweet, but death is bitter; death hath made ready for me, and where is my path of flight?'

Bu hayat tatlı idi, ölüm acıdır, ölüm yakaladı, bundan kaçış yolu nerede.

نەسرىي يەشمىسى:
ھايات شېرىن، ئۆلۈم بولسا ئاچچىقتۇر، ئۆلۈم ماڭا تەييارلاندى، ئەمدى قاچار يولۇم قەيەردە؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سۈچىگ بۇ تىرىگلىك ئاچىغ بۇ ئۆلۈم ئانۇندى قانى ئەمدى قاچغۇ يولۇم
Süçig bu tiriglik açığ bu ölüm, anundı kanı emdi kaçğu yolum
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu hayat tatlı idi, ölüm acıdır, ölüm yakaladı, bundan kaçış yolu nerede.
🇬🇧 EN 'Life was sweet, but death is bitter; death hath made ready for me, and where is my path of flight?'
#1171 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئاۋۈندۈم بۇ دۇنياغا كۆڭلۈم بېرىپ،
ۋاپا قىلمىدى ئۆ، مېنىڭدىن بېرىپ.

'I took comfort in this world, giving my heart unto it; yet behold, it grew weary of me and showed no fidelity.'

Bu dünyaya gönülümü vererek, avundum, bak, o benden usandı, bana vefa göstermedi.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ دۇنياغا كۆڭلۈمنى بېرىپ ئاۋۇندۇم، قارا، ئۇ مەندىن بېزىپ، ۋاپا قىلمىدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاۋىندىم بۇ دۈنياقا كۆڭلۈم بەرىپ ۋەفا قىلمادى كۆر مەنىڭدىن ئىرىپ
Avındım bu dünyâka köñlüm berip, vefâ kılmadı kör meniñdin irip
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu dünyaya gönülümü vererek, avundum, bak, o benden usandı, bana vefa göstermedi.
🇬🇧 EN 'I took comfort in this world, giving my heart unto it; yet behold, it grew weary of me and showed no fidelity.'
#1172 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
مېنى ئالدىدى دۇنيا،
سۆيۈپ قىچقىرىپ، كۆڭۈل بەرگەنىدىم، زېرىكتى تېزىپ.

'The world deceived me; it called me with seeming love, but once I gave it my heart, it quickly turned its back upon me.'

Dünya beni aldattı, severek, yanına çağırdı, ona gönül verdim, fakat benden çabuk bıktı.

نەسرىي يەشمىسى:
مېنى دۇنيا ئالدىدى سۆيۈپ ئۆزىگە چاقىردىيۇ، كۆڭۈل بېرىۋېدىم، تېزلا يۈز ئۆرۈدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مەنى ئاردى دۈنيا ئوقىدى سەۋە كۆڭۈل بەردىم ئەرسە ئىرىكتى ئىۋە
Meni ardı dünyâ okıdı seve, köñül berdim erse irikti ive
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dünya beni aldattı, severek, yanına çağırdı, ona gönül verdim, fakat benden çabuk bıktı.
🇬🇧 EN 'The world deceived me; it called me with seeming love, but once I gave it my heart, it quickly turned its back upon me.'
#1173 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
جاپا قىلدى دۇنيا، قېرىدى بۇ قۇت،
سېنى ئالدىمسۇن، مۇنۇ سۆزگە پۈت.

'The world dealt cruelly with me, and this fortune grew decrepit; trust my words, that it may not deceive thee as well.'

Dünya cefa etti, bu saadet ihtiyarladı, bu söze inan, seni de aldatmasın,

نەسرىي يەشمىسى:
دۇنيا جاپا قىلدى، بۇ بەخت قېرىدى، سېنىمۇ ئالدىمسۇن، بۇ سۆزگە ئىشەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
جەفا قىلدى دۈنيا قارىدى بۇ قۇت سەنى ئارماسۇنى مۇنۇ سۆزكە بۈت
Cefâ kıldı dünyâ karıdı bu kut, seni armasunı munu sözke büt
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dünya cefa etti, bu saadet ihtiyarladı, bu söze inan, seni de aldatmasın,
🇬🇧 EN 'The world dealt cruelly with me, and this fortune grew decrepit; trust my words, that it may not deceive thee as well.'
#1174 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كېرەكلىك ئىشىم بارچە يەردە قويۇپ،
كېرەكسىزنى قىلدىم ھەۋەسكە چۈشۈپ.

'O world of sorrow, full of inconstancy and deceit! Why dost thou entice man, only to forsake him in the end?'

Bütün lüzumlu işleri olduğu yerde bıraktım, nefse uyarak, lüzumsuz işler ile uğraştım.

نەسرىي يەشمىسى:
زۆرۈر ئىشلىرىمنىڭ ھەممىسىنى يەردە قويۇپ، ھەۋەسكە بېرىلىپ، كېرەكسىز ئىشلارنى قىلدىم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كەرەكلىگ ئىشىم بارچا يەردە قودۇپ كەرەكسىزنى قىلدىم ھاۋاقا ئۇدۇپ
Kereklig işim barça yerde kodup, kereksizni kıldım havâka udup
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bütün lüzumlu işleri olduğu yerde bıraktım, nefse uyarak, lüzumsuz işler ile uğraştım.
🇬🇧 EN 'O world of sorrow, full of inconstancy and deceit! Why dost thou entice man, only to forsake him in the end?'
#1175 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تىرىكلىك - بوراندەك ئۆتەر ئۆ كېچىپ،
ئىڭرايمەن ئۆزۈمگە بىكار ئېچىنىپ.

'Thou dost adorn thyself like a bride, yet thy touch is like the venom of an adder.'

Hayat, bir kasırga gibi, geçti, gitti, şimdi hâlime acıyarak, boş yere inliyorum.

نەسرىي يەشمىسى:
ھايات خۇددى بوراندەك ئۆتۈپ كەتتى، ئەمدى ئۆزۈمگە ئېچىنىپ، پايدىسىز نالە قىلىۋاتىمەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۈپى يەل كەچەر تەگ تىرىگلىك كەچىپ ئاسىغسىز ئۇلىر-مەن ئۆزۈمكە ئاچىپ
Tüpi yel keçer teg tiriglik keçip, asığsız ulır-men özümke açıp
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hayat, bir kasırga gibi, geçti, gitti, şimdi hâlime acıyarak, boş yere inliyorum.
🇬🇧 EN 'Thou dost adorn thyself like a bride, yet thy touch is like the venom of an adder.'
#1176 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
پارا ياكى مال بىرلە پۈتمەس ئىشىم،
بۈگۈن يوق قولۇمنى توتقۇچى كىشىم.

'Thou dost lift a man up to the heavens, only to dash him down against the stones.'

Rüşvet veya mal ile işim düzeltilemez, bugün elimden tutacak kimsem yoktur.

نەسرىي يەشمىسى:
پارا ياكى مال بېرىش بىلەن ئىشىم ئوڭشالمايدۇ، بۈگۈن قولۇمدىن تۇتۇپ يول كۆرسەتكۈدەك كىشىمۇ يوق،
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئورۇنچۇن يا مالىن ئىتىلمەز ئىشىم ئەلىگ تۇتتاچى يوق بۇ كۈن بىر كىشىم
Orunçun ya mâlın itilmez işim, elig tuttaçı yok bu kün bir kişim
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Rüşvet veya mal ile işim düzeltilemez, bugün elimden tutacak kimsem yoktur.
🇬🇧 EN 'Thou dost lift a man up to the heavens, only to dash him down against the stones.'
#1177 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە دەيدۇ ئاڭلا ئويغانغان كىشى،
ئۆلۈمنى تونۇپ ياخشى يىلگەن كىشى.

'He who is seduced by thy charms shall awaken in the darkness of the grave.'

Gaflet uykusundan uyanmış ve ölümün ne olduğunu iyice anlamış olan insan ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
غەپلەتتىن ئويغانغان ۋە ئۆلۈمنى تولۇق چۈشىنىپ بىلگەن كىشى نېمە دەيدۇ، ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل ئودۇلمىش كىشى ئۆلۈمۈگ ئۇقۇپ يەترۈ بىلمىش كىشى
Negü ter eşitgil odulmış kişi, ölümüg ukup yetrü bilmiş kişi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Gaflet uykusundan uyanmış ve ölümün ne olduğunu iyice anlamış olan insan ne der, dinle.
🇬🇧 EN 'He who is seduced by thy charms shall awaken in the darkness of the grave.'
#1178 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ھېكىم ئىلمى كەتتى ئۆلۈمنى كۆرۈپ،
ئاقىل ئەقلى يىتتى، ئەقىلسىز بولۇپ.

'Hear what the wise and truthful man hath said: the world is a treacherous river that drowneth those who swim in it.'

Ölümü görünce, hakimin bilgisi gitti, akr Ilının aklı kayboldu ve akılsız kaldı.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆلۈمنى كۆرۈپ، دانانىڭ بىلىمى كەتتى، ئاقىلنىڭ ئەقلى يوقاپ، ئەقلىدىن قالدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۈگۈ بىلگى كىتتى ئۆلۈمۈگ كۆرۈپ ئۇقۇشلۇغ ئۆگى يىتتى ئۆگسۈز بولۇپ
Bügü bilgi kitti ölümüg körüp, ukuşluğ ögi yitti ögsüz bolup
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölümü görünce, hakimin bilgisi gitti, akr Ilının aklı kayboldu ve akılsız kaldı.
🇬🇧 EN 'Hear what the wise and truthful man hath said: the world is a treacherous river that drowneth those who swim in it.'
#1179 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمانچە يامان بۇ ئۆلۈم تىرنىقى،
نېمانچە ياماندۇر ئادەم ئۈرمىقى.

'Build not thy house upon the rushing flood, nor set thy hope upon a shadow that fleeteth away.'

Bu ölüm pençesi ne kötü bir şeydir, onun insana çarpması ne kadar fena oluyor.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ ئۆلۈمنىڭ تىرنىقى نېمىدېگەن ياۋۇز نەرسە، ئۆلۈمنىڭ كىشىنى يىقىتمىقى نېمىدېگەن ئەشەددىي!
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نە ياۋلاق نەڭ ئول بۇ ئۆلۈم تارماقى نە ياۋلاق ئەرۈر بۇ كىشىگ ئۇرماقى
Ne yavlak neñ ol bu ölüm tarmakı, ne yavlak erür bu kişig urmakı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu ölüm pençesi ne kötü bir şeydir, onun insana çarpması ne kadar fena oluyor.
🇬🇧 EN 'Build not thy house upon the rushing flood, nor set thy hope upon a shadow that fleeteth away.'
#1180 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
زىننەتلىك سارايلارنى بۇزغان ئۆلۈم،
پۈتۈن جەم بولغاننى چاچقان ئۆلۈم.

'He who trusteth the world is like one who leaneth upon a broken reed; it pierceth his hand and faileth him in need.'

Süslü ve mâmur sarayları viraneye çeviren ölümdür, bütün cemiyetleri darma-dağın eden ölümdür.

نەسرىي يەشمىسى:
ياسىداق ساراينى بۇزغۇچى ئۆلۈمدۇر، بارلىق يىغىلغانلارنى چاچقۇچى ئۆلۈمدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇تىگلىگ سارايىغ بۇزۇغلى ئۆلۈم قامۇغ يۇمغىلارىغ ساچىغلى ئۆلۈم
İtiglig sarâyığ buzuğlı ölüm, kamuğ yumğılarığ saçığlı ölüm
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Süslü ve mâmur sarayları viraneye çeviren ölümdür, bütün cemiyetleri darma-dağın eden ölümdür.
🇬🇧 EN 'He who trusteth the world is like one who leaneth upon a broken reed; it pierceth his hand and faileth him in need.'
#1181 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
مۇڭا ئوخشىتىپ ئېيتتى شېئىر ئېيتقۇچى،
ئوقۇغىن بۇنى سەن، ئايا بىلگۈچى.

'No fortress can shelter the mortal from death, nor can any armor ward off its sharpened arrow.'

Şâir buna benzer bir söz söylemiştir, ey anlayan insan, sen bunu oku.

نەسرىي يەشمىسى:
شېئىر توقۇغۇچى بۇنىڭغا تەقلدتەن بىر سۆزنى ئېيتتى، ئەي بىلگۈچى، سەن بۇنى ئوقۇغىن:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇڭار مەڭزەتۈ ئايدى شىر ئايغۇچى ئوقىغىل مۇنى سەن ئايا بىلگۈچى
Muñar meñzetü aydı şir ayğuçı, okığıl munı sen ayâ bilgüçi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Şâir buna benzer bir söz söylemiştir, ey anlayan insan, sen bunu oku.
🇬🇧 EN 'No fortress can shelter the mortal from death, nor can any armor ward off its sharpened arrow.'
#1182 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە يار جاھاندا ئاڭا ھىيلە يوق،
نېمە ھىيلە باردۇر، ئاڭا چارە يوق.

'Kings in their palaces and hermits in their caves must alike surrender to the summoner of fate.'

Dünyada ne var ki, ona karşı bir tedbir bulunmasın, ne tedbir var ki, ona karşı bir çâre bulunmasın.

نەسرىي يەشمىسى:
”دۇنيادا ھىيلە قىلغىلى بولمايدىغان نېمە بار، چارە قىلغىلى بولمايدىغان قانداق ھىيلە بار؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ بار ئاجۇندا ئاڭار ھىلەسىز نەگۈ ھىلە بار كىم ئاڭار چارەسىز
Negü bar ajunda añar hilesiz, negü hile bar kim añar çâresiz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dünyada ne var ki, ona karşı bir tedbir bulunmasın, ne tedbir var ki, ona karşı bir çâre bulunmasın.
🇬🇧 EN 'Kings in their palaces and hermits in their caves must alike surrender to the summoner of fate.'
#1183 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
پۈتۈن ئىشقا ھىيلە، ئۇسۇل - چارە بار،
مەگەر بۇ ئۆلۈمكىم، ئاڭا چارە يوق.

'There is a device and remedy for every malady, but for death there is no stratagem: death is without remedy.'

ھەرقانداق نەرسىگە بىر ھىيلە، چارە تەدبىر بار، پەقەت ئۆلۈمگە ھىيلە يوق، ئۆلۈم ھىيلىسىزدۇر.“

نەسرىي يەشمىسى:
ھەرقانداق نەرسىگە بىر ھىيلە، چارە تەدبىر بار، پەقەت ئۆلۈمگە ھىيلە يوق، ئۆلۈم ھىيلىسىزدۇر.“
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
پۈتۈن ئىشقا ھىيلە، ئۇسۇل چارە بار، مەگەر بۇ ئۆلۈمكىم، ئاڭا چارە يوق.
پۈتۈن ئىشقا ھىيلە، ئۇسۇل چارە بار، / مەگەر بۇ ئۆلۈمكىم، ئاڭا چارە يوق.
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ھەرقانداق نەرسىگە بىر ھىيلە، چارە تەدبىر بار، پەقەت ئۆلۈمگە ھىيلە يوق، ئۆلۈم ھىيلىسىزدۇر.“
🇬🇧 EN 'There is a device and remedy for every malady, but for death there is no stratagem: death is without remedy.'
#1184 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئىشىتتى ئوغۇل، كۆر، ئاتىسى سۆزىن،
ئەسۋۇز ئاچتى ئاتىسىغا ئۆرۈپ يۈزىن.

The son listened to his father's words, and turning his face toward him, began to speak.

Oğlu babasının sözünü dinledikten sonra, yüzünü ona doğru çevirerek, söze başladı.

نەسرىي يەشمىسى:
ئوغۇل ئاتىسىنىڭ سۆزىنى ئاڭلىدى، ئاتىسىغا يۈزلىنىپ سۆز ئاچتى،
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەشىتتى ئوغۇل كۆر ئاتاسى سۆزىن تىل ئاچتى ئاتاقا ئەۋۈردى يۈزىن
Eşitti oğul kör atası sözin, til açtı ataka evürdi yüzin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Oğlu babasının sözünü dinledikten sonra, yüzünü ona doğru çevirerek, söze başladı.
🇬🇧 EN The son listened to his father's words, and turning his face toward him, began to speak.
#1185 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
دېدى: ئەي ئاتام، بىر سۆزۈم بار ساڭا،
ئېيتايىن ئۈنى مەن جاۋاب بەر ماڭا.

He said: 'O my father, I have a question to ask of thee; let me ask it, and do thou grant me an answer.'

Ey baba — dedi—sana bir suâlim var, onu sorayım, sen cevâbını bana ver.

نەسرىي يەشمىسى:
دېدى: ئەي ئاتا، ساڭا بىر سۆزۈم بار، ئۇنى ئېيتاي، سەن ماڭا جاۋاب بەرگىن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئايۇر ئاي ئاتام بىر سۆزۈم بار ساڭا ئانى ئايتايىن مەن ئايۇ بەر ماڭا
Ayur ay atam bir sözüm bar saña, anı aytayın men ayu ber maña
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey baba — dedi—sana bir suâlim var, onu sorayım, sen cevâbını bana ver.
🇬🇧 EN He said: 'O my father, I have a question to ask of thee; let me ask it, and do thou grant me an answer.'
#1186 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ دۇنيا ئىچىدە ياشىدىڭ تولا،
بىلىم بىلدىڭ، ئەخلاق ئوقۇدۇڭ تولا.

'Thou hast lived long in this world; thou hast acquired wisdom, virtue, and many noble arts.'

Bu dünyada çok yaşadın, bir çok bilgi edindin, fazilet ve meziyetler elde ettin.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ دۇنيادا كۆپ ياشىدىڭ، بىلىم ئۆگەندىڭ، پەزىلەت ۋە ھۈنەر ئىگىلىدىڭ،
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ دۈنيا ئىچىندە تىرىلدىڭ ئۈكۈش بىلىگ بىلدىڭ ئەردەم ئوقىدىڭ ئۇقۇش
Bu dünyâ içinde tirildiñ üküş, bilig bildiñ erdem okıdıñ ukuş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu dünyada çok yaşadın, bir çok bilgi edindin, fazilet ve meziyetler elde ettin.
🇬🇧 EN 'Thou hast lived long in this world; thou hast acquired wisdom, virtue, and many noble arts.'
#1187 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
سورىدىڭ، ئىشىتتىڭ، ئۆگەندىڭ يانا،
ياشىدىڭ سىناپ، كۆپنى كۆردۈڭ يانا.

'Thou hast asked, listened, and learned all things; seeing much, thou hast lived with rich experience.'

Sordun, öğrendin, her şeyi görüp anlayarak, tecrübe ederek yaşadın.

نەسرىي يەشمىسى:
سورىدىڭ، ئاڭلىدىڭ ھەممە نەرسىنى ئۆگەندىڭ، كۆپنى كۆرۈپ، تەجرىبىلىك بولۇپ ياشىدىڭ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئايىتتۇڭ ئەشىتتىڭ يەمە ئۆگرەنۈ سىنايۇ تىرىلدىڭ قامۇغنى كۆرۈ
Ayıttuñ eşittiñ yeme ögrenü, sınayu tirildiñ kamuğnı körü
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sordun, öğrendin, her şeyi görüp anlayarak, tecrübe ederek yaşadın.
🇬🇧 EN 'Thou hast asked, listened, and learned all things; seeing much, thou hast lived with rich experience.'
#1188 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېچۈك بولسا بارمۇ ئۆلۈمگە چارە،
بار ئولسا، ئەي زېرەك ئاختۇرۇپ كۆرە.

'Is there any device whatsoever against death? If there be any, O wise and discerning sage, apply it now unto thyself!'

Ölüme karşı her hangi bir çâre var mı? eğer varsa, ey zeki âlim, ölüme karşı o çâreye baş vur.

نەسرىي يەشمىسى:
قانداق بولمىسۇن ئۆلۈمگە بىرەر تەدبىر بارمۇ؟ ئەي زېرەك ئالىم، ئەگەر بولسا ئۇنى ئۆزۈڭگە ئىشلەت.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ ئەرسە بارمۇ ئۆلۈمكە ئىتىگ ئانى ئۇترۇ تۇتغىل ئاي بىلغە تەتىگ
Negü erse barmu ölümke itig, anı utru tutğıl ay bılge tetig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölüme karşı her hangi bir çâre var mı? eğer varsa, ey zeki âlim, ölüme karşı o çâreye baş vur.
🇬🇧 EN 'Is there any device whatsoever against death? If there be any, O wise and discerning sage, apply it now unto thyself!'
#1189 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەگەر ھىيلە، چارە يوق بولسا بۆلەك،
پۈتۈن مال، خەزىنىنى تارىتىش كېرەك.

'If there be no other stratagem or cure, distribute all thy wealth and treasures without delay.'

Eğer başka bir tedbir ve çâre yoksa, bütün malını ve hazîneni, hepsini dağıt.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر باشقا بىر ھىيلە، ئامال بولمىسا، بارلىق خەزىنە مېلىڭنىڭ ھەممىسىنى ئۈلەشتۈر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەگەر ھىلە چارە يوق ئەرسە ئادىن قامۇغ نەڭ ھازىنە ئۈلەگىل بارىن
Eger hile çâre yok erse adın, kamuğ neñ hazine ülegil barın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer başka bir tedbir ve çâre yoksa, bütün malını ve hazîneni, hepsini dağıt.
🇬🇧 EN 'If there be no other stratagem or cure, distribute all thy wealth and treasures without delay.'
#1190 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
خەزىنە، مۈلۈك - مال گەر ئولسا پاناھ،
ئېسەن بول، تېپىلار بۇ بايلىق يانا.

'If treasures and goods can serve as a ransom for thy head, mayest thou be spared; gold and silver can be regained once more.'

Hazîne ve mal baş için fidye olabiliyorsa, sen sağ ol, altın-gümüş tekrar yerine gelir.

نەسرىي يەشمىسى:
خەزىنە ۋە مال بېشىڭغا بەدەل بولالمىسا، ئېسەن ئامان بول، ئالتۇن كۈمۈش يەنە تېپىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ھازىنە بۇ نەڭ بولا باشقا يۇلۇش ئەسەن بول يانا بولغا ئالتۇن كۈمۈش
Hazine bu neñ bola başka yuluş, esen bol yana bolğa altun kümüş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hazîne ve mal baş için fidye olabiliyorsa, sen sağ ol, altın-gümüş tekrar yerine gelir.
🇬🇧 EN 'If treasures and goods can serve as a ransom for thy head, mayest thou be spared; gold and silver can be regained once more.'
#1191 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە دەر، ئىشىتكىن، كۆزى توق كىشى،
تۈزۈ - نان ئىگىسى، سېخىي ئەر بېشى.

Hear what the generous man of contented heart saith—he whose bread and salt are honored, the leader of the noble-hearted:

Gözü tok, başkaları üzerinde tuz-ekmek hakkı olan, cömertlerin namlısı ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
كۆزى توق، باشقىلارغا ئاش تۇز بېرىدىغان، سېخىيلارنىڭ خىلى نېمە دەيدۇ، ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل كۆزى توق كىشى تۇز ئەتمەك ئىدىسى ئاقى ئەر باشى
Negü ter eşitgil közi tok kişi, tuz etmek idisi akı er başı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Gözü tok, başkaları üzerinde tuz-ekmek hakkı olan, cömertlerin namlısı ne der, dinle.
🇬🇧 EN Hear what the generous man of contented heart saith—he whose bread and salt are honored, the leader of the noble-hearted:
#1192 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كىشىگە ئۈلەشتۈر مال، يېگۈز، ئىچۈر،
سېنى مال كەچۈرگەي، ئۇنى سەن كەچۈر.

'Distribute thy wealth among the people; feed them and give them drink; spend thy wealth before thy wealth spendeth thee!'

Malını insanlara dağıt, yedir ve içir, mal seni kullanacağına, sen onu kullan.

نەسرىي يەشمىسى:
مېلىڭنى كىشىلەرگە ئۈلەشتۈر، يېگۈزگىن ۋە ئىچكۈزگىن، مېلىڭ سېنى تۈگەتكۈچە، سەن مېلىڭنى تۈگەت.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۈلە نەڭ كىشىكە يىتۈر ھەم ئىچۈر سەنى نەڭ كەچۈرگەي سەن ئانى كەچۈر
Üle neñ kişike yitür hem içür, seni neñ keçürgey sen anı keçür
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Malını insanlara dağıt, yedir ve içir, mal seni kullanacağına, sen onu kullan.
🇬🇧 EN 'Distribute thy wealth among the people; feed them and give them drink; spend thy wealth before thy wealth spendeth thee!'
#1193 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئېسەنلىك كېرەك، ئەرگە مال كەم ئەمەس،
تىرىكلىك كېرەك، قۇشقا دان كەم ئەمەس.

'A man needeth health, and wealth shall not be wanting; a bird needeth life, and grain shall not fail.'

İnsana esenlik gerek, mal eksik olmaz, kuş için hayat gerek, yem eksik olmaz.

نەسرىي يەشمىسى:
كىشىگە ئېسەنلىك كېرەك، مال كېمىيىپ قالمايدۇ، قۇش ئۈچۈن ھايات كېرەك، دان كېمىيىپ قالمايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەسەنلىك كەرەك ئەركە نەڭ ئەكسۈمەز تىرىگلىك كەرەك قۇشقا مەڭ ئەكسۈمەز
Esenlik kerek erke neñ eksümez, tiriglik kerek kuşka meñ eksümez
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İnsana esenlik gerek, mal eksik olmaz, kuş için hayat gerek, yem eksik olmaz.
🇬🇧 EN 'A man needeth health, and wealth shall not be wanting; a bird needeth life, and grain shall not fail.'
#1194 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تىرىك بولسا ئىنسان تاپار مەقسىتىن،
ئېسەن بولسا باش - تەن، تىلىكى يېقىن.

'As long as a man is alive, he hath hope of his desire; if life and limb be spared, his longing is near at hand.'

ئىنسانلار ھاياتلا بولىدىكەن، ئارزۇ تىلىكى بولىدۇ، جان تېنى ئامان بولسا، ئارزۇسىغا يېتىدۇ.

نەسرىي يەشمىسى:
ئىنسانلار ھاياتلا بولىدىكەن، ئارزۇ تىلىكى بولىدۇ، جان تېنى ئامان بولسا، ئارزۇسىغا يېتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تىرىك بولسا ئىنسان تاپار مەقسىتىن، ئېسەن بولسا باش تەن، تىلىكى يېقىن.
تىرىك بولسا ئىنسان تاپار مەقسىتىن، / ئېسەن بولسا باش تەن، تىلىكى يېقىن.
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ئىنسانلار ھاياتلا بولىدىكەن، ئارزۇ تىلىكى بولىدۇ، جان تېنى ئامان بولسا، ئارزۇسىغا يېتىدۇ.
🇬🇧 EN 'As long as a man is alive, he hath hope of his desire; if life and limb be spared, his longing is near at hand.'
#1195 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
جاۋاب بەردى ئايتولدى، ئېيتتى: ئوغۇل،
سۆزۈمنى ئىشىت، ئۈز بۇ ئىشتىن كۆڭۈل.

Ay-Toldi answered, saying: 'O my son, hear my words, and abandon hope of such a remedy.'

Ay-Toldı cevap verdi:— Ey oğul, sözümü dinle bu işten vaz geç.

نەسرىي يەشمىسى:
ئايتولدى جاۋاب بېرىپ دېدى: ئەي ئوغۇل، سۆزۈمنى ئاڭلا، بۇ ئىشتىن ۋاز كەچ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانۇت بەردى ئاي تولدى ئايدى ئوغۇل ئەشىتگىل سۆزۈمنى بۇ ئىشتىن تۈڭۈل
Yanut berdi ay toldı aydı oğul, eşitgil sözümni bu iştin tüñül
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ay-Toldı cevap verdi:— Ey oğul, sözümü dinle bu işten vaz geç.
🇬🇧 EN Ay-Toldi answered, saying: 'O my son, hear my words, and abandon hope of such a remedy.'
#1196 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلۈمگە پايدا قىلماس ئالتۇن - كۈمۈش،
ئۆلۈمنى توسالماس بىلىم ھەم ئوقۇش.

'Gold and silver avail nothing against death, nor can intellect and knowledge turn it aside.'

Ölüme karşı altın-gümüş fayda etmez, ölüme bilgi ve akıl da mâni olamaz.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆلۈمگە ئالتۇن كۈمۈش پايدا بەرمەيدۇ، ئۆلۈمنى بىلىم ياكى ئىدراك توسۇپ قالالمايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆلۈمكە ئاسىغ قىلماز ئالتۇن كۈمۈش ئۆلۈمۈگ تىدۇماز بىلىگ يا ئۇقۇش
Ölümke asığ kılmaz altun kümüş, ölümüg tıdumaz bilig ya ukuş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölüme karşı altın-gümüş fayda etmez, ölüme bilgi ve akıl da mâni olamaz.
🇬🇧 EN 'Gold and silver avail nothing against death, nor can intellect and knowledge turn it aside.'
#1197 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلۈمنى توسالماس دۇنيا مېلى،
ئىدى ئۆلمەس ھېچ چاغدا بەگلەر بېگى.

'If worldly wealth could ward off death, the King of kings would have ransomed himself and lived forever.'

Ölümü dünya malı önleyebilse idi, beylerin beyi ölmez idi.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆلۈمنى دۇنيا مېلى توسۇپ قالالما ئىدى، بەگلەر بېگى ئۆلمىگەن، داۋاملىق ياشىغان بولاتتى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆلۈمۈگ تىدار ئەرسە دۈنيا نەڭى يۇلۇپ ئۆلمەگەي ئەردى بەگلەر بەگى
Ölümüg tıdar erse dünyâ neñi, yulup ölmegey erdi begler begi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölümü dünya malı önleyebilse idi, beylerin beyi ölmez idi.
🇬🇧 EN 'If worldly wealth could ward off death, the King of kings would have ransomed himself and lived forever.'
#1198 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ھېكىملەرگە ھېكمەت پايدا قىلمىدى،
ئالىملارغا ئىلىم ياردەم يەرمىدى.

'The wisdom of sages availed them nothing, and the learning of scholars could not lend them aid.'

Hakimlere hikmetleri fayda etmedi, bilginlere bilgileri yardım etmedi.

نەسرىي يەشمىسى:
ھېكىملەرگە ھېكمەتلىرى پايدا قىلمىدى، دانالارغا بىلىملىرى ياردەم بېرەلمىدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ھاقىملەرقە ھىكمەت ئاسىغ قىلمادى بۈگۈلەركە بىلگى ئەلىگ تۇتمادى
Hakimlerke hikmet asığ kılmadı, bügülerke bilgi elig tutmadı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hakimlere hikmetleri fayda etmedi, bilginlere bilgileri yardım etmedi.
🇬🇧 EN 'The wisdom of sages availed them nothing, and the learning of scholars could not lend them aid.'
#1199 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلۈمگە پايدا قىلسا ئەردىن ئوت - ئەم1114،
قالاتتى تېۋىپلار تىرىك مەڭگۈ ھەم.

'If medicines and potions availed against death, physicians would remain alive for evermore.'

Ölüme karşı ilâç ve deva fayda etse idi, tabipler ebediyen hayatta kalırlardı.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆلۈمگە دورا ۋە داۋا پايدا بېرەلسە ئىدى، تېۋىپلار ئەبەدىي ھايات ياشىغان بولاتتى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆلۈمكە ئاسىغ قىلدى ئەرسە ئوت ئەم ئوتاچى تۇرۇ قالغاي ئەردى ئۇلام
Ölümke asığ kıldı erse ot em, otaçı turu kalğay erdi ulam
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölüme karşı ilâç ve deva fayda etse idi, tabipler ebediyen hayatta kalırlardı.
🇬🇧 EN 'If medicines and potions availed against death, physicians would remain alive for evermore.'
#1200 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلۈم يۈز - خاتىر قىلسا ئىدى كۆرۈپ،
مۇبارەك رەسۇللار قالاتتى تۈرۈپ.

'If death showed partiality or deference to any countenance, the blessed prophets would never have died.'

Ölüm karşısındakilere göre muamele etse idi, mübarek peygamberler ölmemiş olurlardı.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆلۈم كىشىگە يۈز خاتىرە قىلسا ئىدى، مۇبارەك پەيغەمبەرلەر ئۆلمىگەن بولاتتى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆلۈم يۈز قىلۇر ئەردى ئەرسە كۆرۈپ ئاغىر ساۋجىلار قالاي ئەردى تۇرۇپ
Ölüm yüz kılur erdi erse körüp, ağır savcılar kalay erdi turup
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölüm karşısındakilere göre muamele etse idi, mübarek peygamberler ölmemiş olurlardı.
🇬🇧 EN 'If death showed partiality or deference to any countenance, the blessed prophets would never have died.'
#1201 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تۇغۇلغان تىرىكلەر ئۆلۈر، بىل مۇنى،
ئۆلۈشكە تۇغۇلغان، تىرىك كىم قېتى.

'Count every living soul among the dead; of all who were born to die, who is there that hath remained alive?'

Doğan her canlıyı ölecek bil, ölmek için doğanlardan diri kalan hani, kim var.

نەسرىي يەشمىسى:
تۇغۇلغان تىرىكلەرنى ئۆلىدۇ، دەپ ھېسابلا، ئۆلۈم ئۈچۈن تۇغۇلغانلاردىن كىم تىرىك قالدى؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
توغۇغلى تىرىگلەر ئۆلۈمكە سانى ئۆلۈمكە توغۇغلى تىرىگ كىم قانى
Toğuğlı tirigler ölümke sanı, ölümke toğuğlı tirig kim kanı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Doğan her canlıyı ölecek bil, ölmek için doğanlardan diri kalan hani, kim var.
🇬🇧 EN 'Count every living soul among the dead; of all who were born to die, who is there that hath remained alive?'
#1202 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ دۇنيا قونالغۇ، كېلۈرچى بارار،
يوغان ئەجدىھادەك يېسە، ئېچىقار.

'This world is an inn through which all wayfarers pass; like a ravenous dragon, the more it devoureth, the hungrier it groweth.'

بۇ دۇنيا بىر ئۆتەڭدۈركى، كەلگەنلەر كېتىدۇ، يەپ تويماس ئەجدىھادەك يېگەنسېرى ئېچىرقايدۇ.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ دۇنيا بىر ئۆتەڭدۈركى، كەلگەنلەر كېتىدۇ، يەپ تويماس ئەجدىھادەك يېگەنسېرى ئېچىرقايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ دۇنيا قونالغۇ، كېلۈرچى بارار، يوغان ئەجدىھادەك يېسە، ئېچىقار.
بۇ دۇنيا قونالغۇ، كېلۈرچى بارار، / يوغان ئەجدىھادەك يېسە، ئېچىقار.
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR بۇ دۇنيا بىر ئۆتەڭدۈركى، كەلگەنلەر كېتىدۇ، يەپ تويماس ئەجدىھادەك يېگەنسېرى ئېچىرقايدۇ.
🇬🇧 EN 'This world is an inn through which all wayfarers pass; like a ravenous dragon, the more it devoureth, the hungrier it groweth.'
#1203 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆگدۈلمىش ئىشتىكىچ، دېدى: ئەي ئاتا،
ئۇقۇلغان ئىكەن بۇ ئۆلۈم بەك يانا.

Ögdülmiş heard this and said: 'O father, since thou didst know full well that death ever doggeth thy steps,'

Öğdülmiş dinledi ve : — Ey baba — dedi — ölümün dâima seni takip ettiğini iyice bildiğin hâlde,

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆگدۈلمىش ئاڭلىدى ۋە دېدى: ئەي ئاتا، ئۆلۈمىڭنى ياخشى چۈشىنىپ يەتكەن ئىكەنسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەشىتتى كۆر ئۆگدۈلمىش ئايدى ئاتا ئىدى كەد ئۇقۇلمىش ئۆلۈمۈگ يەتە
Eşitti kör ögdülmiş aydı ata, idi ked ukulmış ölümüg yete
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Öğdülmiş dinledi ve : — Ey baba — dedi — ölümün dâima seni takip ettiğini iyice bildiğin hâlde,
🇬🇧 EN Ögdülmiş heard this and said: 'O father, since thou didst know full well that death ever doggeth thy steps,'
#1204 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېچۈن غاپىل ئولدۇڭ تىرىكلىك تىلەپ،
نېچۈن تارتىشۇرسەن ئەمدى ئىڭراپ.

'Why didst thou live in heedlessness, squandering thy life, and why dost thou now weep and lament in remorse?'

Niçin ona göre hareket etmedin ve neden şimdi inleyerek, onu çekiştiriyorsun ?

نەسرىي يەشمىسى:
نېمە ئۈچۈن ھاياتىڭنى زايە قىلىپ غەپلەتتە ياشىدىڭ، ئەمدى نېمە ئۈچۈن نالە قىلىپ پۇشايمان يەيسەن؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈلۈك ئۇساندىڭ تىرىگلىك ئىدىپ نەگۈكە ئىلەنۈر سەن ئەمدى ئۇلىپ
Negülük usandıñ tiriglik ıdıp, negüke ilenür sen emdi ulıp
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Niçin ona göre hareket etmedin ve neden şimdi inleyerek, onu çekiştiriyorsun ?
🇬🇧 EN 'Why didst thou live in heedlessness, squandering thy life, and why dost thou now weep and lament in remorse?'
#1205 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېچۈن بۇ قالار مالنى سەن توپلىدىڭ،
ئوشۇق مالنى نېچۈن ئۈلەشتۈرمىدىڭ.

'Why didst thou amass this wealth that must be left behind? Why didst thou not distribute thy surplus to others?'

Geride kalması mukadder olan malı niçin topladın, ihtiyacından artan malı niçin başkalarına dağıtmadın?

نەسرىي يەشمىسى:
قالىدىغان بۇ مال دۇنيانى نېمە ئۈچۈن توپلىغانىدىڭ، ئارتۇق ماللىرىڭنى نېمىشقا ئۈلەشتۈرمىدىڭ؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەلۈك تىردىڭ ئەردى بۇ قالغۇ نەڭىڭ نەگۈكە ئۈلەمەدىڭ ئارتغۇ نەڭىڭ
Nelük tirdiñ erdi bu kalğu neñiñ, negüke ülemediñ artğu neñiñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Geride kalması mukadder olan malı niçin topladın, ihtiyacından artan malı niçin başkalarına dağıtmadın?
🇬🇧 EN 'Why didst thou amass this wealth that must be left behind? Why didst thou not distribute thy surplus to others?'
#1206 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كىشى ئۆتسە غەپلەت ئىچىدە ياشاپ،
ئۆكۈنسۇن ئۆزىنى ئەيىبلىك ساناپ.

'If a man liveth in negligence of his own accord, let him blame himself and let his own words reproach him.'

însan gaflet içinde yaşarsa, peşıman olması ve kendisini suçlu bulması lâzımdır.

نەسرىي يەشمىسى:
ئىنسان ئۆزى غەپلەتتە ياشىغان بولسا، ئۆزىگە ئۆكۈنسۇن، ئۆزىنى ئەيبىلىسۇن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تىرىلسە ئوسال بولسا يالڭۇق ئۆزۈن ئۆكۈنسۈ ئۆزىڭە ئىلەنسۈ سۆزۈن
Tirilse osal bolsa yalñuk özün, ökünsü öziñe ilensü sözün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR însan gaflet içinde yaşarsa, peşıman olması ve kendisini suçlu bulması lâzımdır.
🇬🇧 EN 'If a man liveth in negligence of his own accord, let him blame himself and let his own words reproach him.'
#1207 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆكۈنچىتىن بۇ كۈندە نە پايدا، ئاتا،
باشىن يەرگە ئۇرسا ئىڭراپ مىڭ قاتا.

'What profit is there today, O father, in lamenting and beating one's head against the ground a thousand times?'

ئەي ئاتا، بۈگۈن ئۆكۈنۈپ نالە قىلىپ، مىڭ مەرتەم باشنى يەرگە ئۇرۇشنىڭ نېمە پايدىسى بار؟

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي ئاتا، بۈگۈن ئۆكۈنۈپ نالە قىلىپ، مىڭ مەرتەم باشنى يەرگە ئۇرۇشنىڭ نېمە پايدىسى بار؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆكۈنچىتىن بۇ كۈندە نە پايدا، ئاتا. باشىن يەرگە ئۇرسا ئىڭراپ مىڭ قاتا؟
ئۆكۈنچىتىن بۇ كۈندە نە پايدا، ئاتا. / باشىن يەرگە ئۇرسا ئىڭراپ مىڭ قاتا؟
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ئەي ئاتا، بۈگۈن ئۆكۈنۈپ نالە قىلىپ، مىڭ مەرتەم باشنى يەرگە ئۇرۇشنىڭ نېمە پايدىسى بار؟
🇬🇧 EN 'What profit is there today, O father, in lamenting and beating one's head against the ground a thousand times?'
#1208 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ ئايتولدى ئېيتتى: بالام ئاڭلىغىن،
ئۇ دۇنيا ئىشىن قىل، غاپىل بولمىغىن.

Ay-Toldi said: 'O my son, listen unto me! Look upon me and be not heedless; set thy affairs in order for the morrow.'

Ay-Toldı dedi : — Ey oğlum, dinle, bana bak, sen gafil davranma, âhiret işini yoluna koy.

نەسرىي يەشمىسى:
ئايتولدى دېدى: ئەي ئوغلۇم، ئاڭلا، مېنى كۆر، غەپلەتتە بولما، ئاخىرەت ئىشىنى تۇت.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ ئاي تولدى ئايدى ئاي ئوغلۇم ئەشىت مەنى كۆر ئۇسانما يارىنلىق ئىش ئەت
Bu ay toldı aydı ay oğlum eşit, meni kör usanma yarınlık iş et
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ay-Toldı dedi : — Ey oğlum, dinle, bana bak, sen gafil davranma, âhiret işini yoluna koy.
🇬🇧 EN Ay-Toldi said: 'O my son, listen unto me! Look upon me and be not heedless; set thy affairs in order for the morrow.'
#1209 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
مېنى باستى غەپلەت، پۇشايمان ئۆزۈم،
ئويغان، بولما غاپىل، گۈزەل يۈزلۈكۈم.

'Heedlessness hath ruined me, and I am filled with remorse; stay awake, live not in negligence, O handsome countenance!'

Gaflet beni mahvetti, ben peşimanım, sen uyanık dur, gafil olma, ey güzel yüzlüm!

نەسرىي يەشمىسى:
غاپىللىق مېنى خاراب قىلدى، ئۆكۈنمەكتىمەن، ھوشيار بول، غەپلەتتە يۈرمە، ئەي چىرايلىقىم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوساللىق مەنى ئالقتى ئۆكنۈر ئۆزۈم ئودۇنغىل ئوسال بولما كۆركلۈگ يۈزۈم
Osallık meni alktı öknür özüm, odunğıl osal bolma körklüg yüzüm
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Gaflet beni mahvetti, ben peşimanım, sen uyanık dur, gafil olma, ey güzel yüzlüm!
🇬🇧 EN 'Heedlessness hath ruined me, and I am filled with remorse; stay awake, live not in negligence, O handsome countenance!'
#1210 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلمەككە تۇغۇلدى تۇغۇلغان بارى،
كى قانچە قىلسىمۇ، كېتەر ئاخىرى.

'All who were born were born to die; no matter how much they resist, in the end they are borne away by force.'

Ne kadar doğan varsa, ölmek için doğmuştur, ne kadar dirense de, sonunda zorla götürürler.

نەسرىي يەشمىسى:
تۇغۇلغانلارنىڭ ھەممىسى ئۆلۈش ئۈچۈن تۇغۇلغاندۇر، ھەرقانچە ئۇرۇنسىمۇ، ئاخىر ئۆلۈم مەجبۇرى ئېلىپ كېتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
توغۇغلى نەچە تۇغدى ئۆلگۈ ئۈچۈن نەچە بارماسا ئەلتۈر ئاھىر كۈچۈن
Toğuğlı neçe tuğdı ölgü üçün, neçe barmasa eltür âhır küçün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ne kadar doğan varsa, ölmek için doğmuştur, ne kadar dirense de, sonunda zorla götürürler.
🇬🇧 EN 'All who were born were born to die; no matter how much they resist, in the end they are borne away by force.'
#1211 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ۋاقىت تۇتقۇنىدۇر ئۆلۈرچى ئادەم،
يېتىلسە ۋاقىت، كۆر، باسالماس قەدەم.

'Every mortal man is held as a pawn to time; when his hour arriveth, behold, he cannot take a single step.'

Ölecek insanların hepsi zamana rehindir, vakti gelince, bak, bir adım bile atamaz.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆلگۈچى كىشىلەرنىڭ ھەممىسى ۋاقىتنىڭ تۇتقۇنىدۇر، ۋاقتى يەتكەندە، قارىغىنكى، ئايىغىنى قىسىر قىلالمايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆلۈگلى كىشى بارچا ئۈدكە تۇتۇغ يەتىلسە ئۈدى كۆر ماڭىتماز بۇتۇغ
Ölügli kişi barça üdke tutuğ, yetilse üdi kör mañıtmaz butuğ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölecek insanların hepsi zamana rehindir, vakti gelince, bak, bir adım bile atamaz.
🇬🇧 EN 'Every mortal man is held as a pawn to time; when his hour arriveth, behold, he cannot take a single step.'
#1212 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بىر شائىر ئېيتقان سۆز بۇڭا ئوخشىشۇر،
ئەگەر بۇ ئوقۇلسا، تولۇق سۆز ئېرۇر.

'I lived in negligence, and the world deceived me; it led me on with sweet hopes, and now hath left me desolate.'

Şâirin buna benzer bir sözü vardır, eğer anlaşılırsa, mükemmel bir sözdür.

نەسرىي يەشمىسى:
شائىر بۇنىڭغا تەقلىد قىلىپ بىر سۆزنى ئېيتقان، ئەگەر چۈشەنسە، بۇ مۇكەممەل سۆزدۇر:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇڭار مەڭزەتۈ ئايدى شاىر تىلى تۈكەل سۆز-تۇرۇر بۇ ئۇقۇلسا قالى
Muñar meñzetü aydı şâir tili, tükel söz-turur bu ukulsa kalı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Şâirin buna benzer bir sözü vardır, eğer anlaşılırsa, mükemmel bir sözdür.
🇬🇧 EN 'I lived in negligence, and the world deceived me; it led me on with sweet hopes, and now hath left me desolate.'
#1213 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
چىيىكى تەرسىنىڭ كۈنى بەلگىلىك،
نەپەس - تىن ئېلىشنىڭ سانى بەلگىلىك.

'Be thou not deceived as I was deceived; keep thy thoughts fixed upon the everlasting dwelling.'

Her şeyin bir vakti vardır, günü bellidir, nefes alıp-vermenin sayısı bellidir.

نەسرىي يەشمىسى:
”ھەر نەرسىنىڭ بىر ۋاقتى بار، كۈنى بەلگىلىكتۇر، نەپەس ئېلىپ، تىنىشنىڭمۇ سانى بەلگىلىكتۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قامۇغ نەڭكە ۋاقت ئول كۈنى بەلگۈلۈگ نەفەس تىن توقىرقا سانى بەلگۈلۈگ
Kamuğ neñke vakt ol küni belgülüg, nefes tın tokırka sanı belgülüg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Her şeyin bir vakti vardır, günü bellidir, nefes alıp-vermenin sayısı bellidir.
🇬🇧 EN 'Be thou not deceived as I was deceived; keep thy thoughts fixed upon the everlasting dwelling.'
#1214 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يىل، ئاي، كۈن ئۆتەردەك تىرىكلىك كېچەر،
ئۆتەر كۈن تۈگەتكەي سېنى، بەلگىلىك.

'Wealth and dominion are but borrowed garments; when the lender demandeth them back, thou must return them bare.'

Yıl, ay ve gün nasıl geçiyorsa, hayat da öyle geçer, geçip-giden günler seni de muhakkak alıp-götürecektir.

نەسرىي يەشمىسى:
يىل، ئاي، كۈنلەر ئۆتكىنىدەك ئۆمۈر ئۆتىدۇ، ئېنىقكى، ئۆتۈۋاتقان كۈنلەر سېنىمۇ ئېلىپ كېتىدۇ.“
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يىل ئاي كۈن كەچەر تەگ تىرىگلىك كەچەر كەچەر كۈن كەچۈرگەي سەنى بەلگۈلۈگ
Yıl ay kün keçer teg tiriglik keçer, keçer kün keçürgey seni belgülüg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Yıl, ay ve gün nasıl geçiyorsa, hayat da öyle geçer, geçip-giden günler seni de muhakkak alıp-götürecektir.
🇬🇧 EN 'Wealth and dominion are but borrowed garments; when the lender demandeth them back, thou must return them bare.'
#1215 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يەنە ئېيتتى ئايتولدى: كۆر، ئەي ئوغۇل،
نە ھالدا كېتەرمەن، كۆرۈپ ئويغاق ئول.

'Only righteousness and pure deeds shall accompany thee when thou enterest the narrow grave.'

Ay-Toldı sözüne devam etti ve: — Ey oğul — dedi — ben ne hâlde gidiyorum, beni gör ve uyan.

نەسرىي يەشمىسى:
ئايتولدى يەنە شۇنداق دېدى: ئەي ئوغۇل، مەن قايسى ئەھۋالدا كېتىۋاتىمەن؟ ماڭا قاراپ ئويغان!
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانا ئايدى ئاي تولدى كۆر ئاي ئوغۇل نە ھالىن بارىر-مەن مەنى كۆر ئودۇل
Yana aydı ay toldı kör ay oğul, ne hâlin barır-men meni kör odul
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ay-Toldı sözüne devam etti ve: — Ey oğul — dedi — ben ne hâlde gidiyorum, beni gör ve uyan.
🇬🇧 EN 'Only righteousness and pure deeds shall accompany thee when thou enterest the narrow grave.'
#1216 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
غېمىم سەنلا ئەردىڭ، كېتەرمەن بۈگۈن،
كىچىكلىكتە مەنسىز قالارسەن بۈگۈن.

'Hear what the pious worshipper hath declared: happy is he who soweth seeds of goodness while the day is yet light.'

Tek düşüncem sensin, bu endişe ile gidiyorum, sen bugün küçük yaşta, bensiz kalıyorsun.

نەسرىي يەشمىسى:
ئويلايدىغىنىم پەقەت سەنلا، غەم بىلەن كېتىۋاتىمەن، بۈگۈن مەندىن كىچىك ئايرىلىپ قېلىۋاتىسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەن ئۆك سەن ساقىنچىم بارىر-مەن مۇڭۇن كىچىگلىكتە مىنسىز قالىر سەن بۇ كۈن
Sen ök sen sakınçım barır-men muñun, kiçiglikte minsiz kalır sen bu kün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tek düşüncem sensin, bu endişe ile gidiyorum, sen bugün küçük yaşta, bensiz kalıyorsun.
🇬🇧 EN 'Hear what the pious worshipper hath declared: happy is he who soweth seeds of goodness while the day is yet light.'
#1217 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېچۈكرەك ئۆتەرسەن مېنىڭدىن كېيىن،
غېمىم يوق مېنىڭكى بۆلەك ئۇشبۇدىن.

'When the night falleth, no man can sow or reap; he who went empty-handed into the night shall hunger forever.'

Benden sonra ne olacaksın, benim bundan başka bir düşüncem yoktur.

نەسرىي يەشمىسى:
مەندىن كېيىن قانداق ئەھۋالدا بولسەر: مېنىڭ بۇندىن باشقا غەم ئەندىشەم يوق.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەگ بولۇر سەن مەنىڭدە كەدىن مەنىڭ يوق ساقىنچىم مۇنىڭدا ئادىن
Negü teg bolur sen meniñde kedin, meniñ yok sakınçım munıñda adın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Benden sonra ne olacaksın, benim bundan başka bir düşüncem yoktur.
🇬🇧 EN 'When the night falleth, no man can sow or reap; he who went empty-handed into the night shall hunger forever.'
#1218 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئاتا ئەمگىكى سىڭسە ئوغلىغا كۆپ،
بولۇر بۇ ئوغۇلنىڭ خۇيى - پەيلى خوپ.

'Therefore, O my son, take heed of my counsel, and let my plight be an admonition unto thee.'

Baba oğlunun yetişmesi için emek sarfederse, oğlu o terbiye altında, iyi olarak yetişebilir.

نەسرىي يەشمىسى:
بالىغا ئاتىنىڭ ئەمگىكى سىڭگەن بولسا، ئوغلىنىڭ مىجەز خۇلقى ئوبدان بولۇپ يېتىشىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاتا ئەمگەكى بولسا ئوغلى ئۆزە ئول ئوغلى بىلىر ئۆترۈ قىلق ياڭ تۈزە
Ata emgeki bolsa oğlı öze, ol oğlı bilir ötrü kılk yañ tüze
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Baba oğlunun yetişmesi için emek sarfederse, oğlu o terbiye altında, iyi olarak yetişebilir.
🇬🇧 EN 'Therefore, O my son, take heed of my counsel, and let my plight be an admonition unto thee.'
#1219 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئوغۇلنى قىسىپ تۇتسا، ياخشى ئېرۇر،
ئاتىسى - ئاتىسى بەختلىك بولۇر.

'Serve the Lord God with all thy heart, and obey His commandments with humility.'

Baba çocuğunu sıkı bir terbiye altında yetiştirirse, annesi ve babası bundan dolayı saadet duyar.

نەسرىي يەشمىسى:
ئاتا ئوغلىغا قاتتىق قول بولسا، ئوغلى ياخشى بولىدۇ، ئاتا ئانىسىنىڭمۇ يۈزى يورۇق بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قىسا تۇتسا ئوغلىن كۆر ئەدگۈ بولۇر ئاتاسى ئاناسى يارۇغۇ بولۇر
Kısa tutsa oğlın kör edgü bolur, atası anası yaruğu bolur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Baba çocuğunu sıkı bir terbiye altında yetiştirirse, annesi ve babası bundan dolayı saadet duyar.
🇬🇧 EN 'Serve the Lord God with all thy heart, and obey His commandments with humility.'
#1220 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەگەر چىڭ تۇتۇلماس ئىكەن ئۇ ئوغۇل،
بولۇر زايە، ئاندىن سەن ئۈزگىن كۆڭۈل.

'Be upright in all thy dealings, and let neither falsehood nor deceit enter into thy speech.'

Eğer onu sıkı bir terbiye altında yetiştirecek biri bulunmazsa, o çocuk heder olur, sen artık ondan ümidini kes.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر قاتتىق قول بولمىسا، ئۇ ھالدا ئوغۇل زايە كېتىدۇ، ئۇنداق ئوغۇلدىن ۋاز كەچ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قالى قىستاچى بولماسا ئول ئوغۇل ياۋا بولدى سەن ئول ئوغۇلدىن تۈڭۈل
Kalı kıstaçı bolmasa ol oğul, yava boldı sen ol oğuldın tüñül
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer onu sıkı bir terbiye altında yetiştirecek biri bulunmazsa, o çocuk heder olur, sen artık ondan ümidini kes.
🇬🇧 EN 'Be upright in all thy dealings, and let neither falsehood nor deceit enter into thy speech.'
#1221 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
زەكى بولسا ئالىم، ئوغۇل ئاتىسى،
ئۇنى تۇتقۇلۇق چىڭ، شۇدۇر چارىسى.

'Honor the rights of others, and wrong no man; for the cry of the wronged reacheth straight to the throne of heaven.'

Çocuk babası âlim ve zeki ise, oğluna dâima sıkı bir terbiye vermelidir, bunun usûlü, çâresi budur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئوغلى بار ئاتا ئالىم، زېرەك بولسا، ئوغلىنى دائىم قاتتىق تۇتۇشى كېرەك، ئىشنىڭ چارىسى مۇشۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوغۇللۇق ئاتا بولسا بىلگە تەتىگ قىسا تۇتغۇ تۇتچى ئەمى بۇ ئىتىگ
Oğulluk ata bolsa bilge tetig, kısa tutğu tutçı emi bu itig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Çocuk babası âlim ve zeki ise, oğluna dâima sıkı bir terbiye vermelidir, bunun usûlü, çâresi budur.
🇬🇧 EN 'Honor the rights of others, and wrong no man; for the cry of the wronged reacheth straight to the throne of heaven.'
#1222 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە دەر ئىشتىكىن ئوغۇللۇق كىشى،
كۆپ ئىشنى كەچۈرگەن - يېتىلگەن يېشى.

'Treat the poor and the weak with tenderness, and be not haughty toward those of low degree.'

Tecrübeli, yaşını başını almış ve çocuk sahibi insan ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
بېشىدىن كۆپ ئىشلارنى كەچۈرگەن، يېشى يەتكەن ئوغۇللۇق كىشى نېمە دەيدۇ، ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل ئوغۇللۇغ كىشى باشىندا كەچۈرمىش يەتىلمىش ياشى
Negü ter eşitgil oğulluğ kişi, başında keçürmiş yetilmiş yaşı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tecrübeli, yaşını başını almış ve çocuk sahibi insan ne der, dinle.
🇬🇧 EN 'Treat the poor and the weak with tenderness, and be not haughty toward those of low degree.'
#1223 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كىمنىڭكى بولۇر ئەركە ئوغلى - قىزى،
چېكىپ ئاھ ۋە ھەسرەتتە يىغلار ئۆزى.

'A father's duty is to instruct his child in wisdom and virtue, that he may walk in honor before God and man.'

Kimin çocukları nâz içinde yetiştirilirse, o kimseye ağlamak düşer, keder ona mukadderdir.

نەسرىي يەشمىسى:
كىمنىڭ ئوغۇل قىزى ئەركە بولسا، ئۇ يىغلايدۇ ۋە قايغۇ ھەسرەتلىك بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىمىڭ ئوغلاغۇ بولسا ئوغلى قىزى ئاڭار يىغلاغۇ بولدى مۇڭلۇغ ئۆزى
Kimiñ oğlağu bolsa oğlı kızı, añar yığlağu boldı muñluğ özi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kimin çocukları nâz içinde yetiştirilirse, o kimseye ağlamak düşer, keder ona mukadderdir.
🇬🇧 EN 'A father's duty is to instruct his child in wisdom and virtue, that he may walk in honor before God and man.'
#1224 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كىچىك چاغدا ئوغلىنى قويسا ياۋا،
ئوغۇلدا گۇناھ يوق، ئاتىغا جاپا.

Well hath the teacher spoken: 'He who traineth his child in virtue planteth a fruitful tree in his garden.'

Baba çocuğunu küçüklüğünde başı-boş bırakırsa, kabahat ve suç çocukta değil, babadadır.

نەسرىي يەشمىسى:
ئاتا بالىسىنى كىچىكىدىنلا بوش قويۇۋەتكەن بولسا، ئوغۇلدا گۇناھ يوق، ئەيىب ئاتىدا.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىچىگدە ئاتا ئىدسا ئوغلىن ياۋا ئوغۇلدىن يازۇق يوق ئاتادىن جەفا
Kiçigde ata ıdsa oğlın yava, oğuldın yazuk yok atadın cefâ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Baba çocuğunu küçüklüğünde başı-boş bırakırsa, kabahat ve suç çocukta değil, babadadır.
🇬🇧 EN Well hath the teacher spoken: 'He who traineth his child in virtue planteth a fruitful tree in his garden.'
#1225 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئوغۇل - قىز خۇي - پەيلى بولسا يامان،
يامان قىلغان ئاتا بۇلارنى ھامان.

'He who neglecteth his child's discipline nourisheth a thorn that shall pierce his own heart.'

Çocukların tavrı, hareketi kötü ise, o kötülüğü baba yapmıştır, çocuğu iyi olmaktan mahrum eden odur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئوغۇل قىزىنىڭ مىجەز خۇلقى يامان بولسا، بۇ يامانلىق قىلغان ئوغلىنى ياخشىلىقتىن مەھرۇم قىلغان ئاتىسى بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوغۇل قىز ئىسىز بولسا قىلقى ياڭى ئول ئىسىز ئاتا قىلدى ئىدتى ئوڭى
Oğul kız isiz bolsa kılkı yañı, ol isiz ata kıldı ıdtı oñı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Çocukların tavrı, hareketi kötü ise, o kötülüğü baba yapmıştır, çocuğu iyi olmaktan mahrum eden odur.
🇬🇧 EN 'He who neglecteth his child's discipline nourisheth a thorn that shall pierce his own heart.'
#1226 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قىسىپ تۇتسا ئوغلىن ئاتا ئۆگىتىپ،
ئوغۇل - قىز سۆيۈنۈر چوڭايسا تولۇپ.

When a son or daughter groweth up in wisdom and uprightness, the father rejoiceth and his countenance shineth.

Baba çocuğunu sıkı bir terbiye altına alıp, ona her şeyi öğretirse, çocuğu yetişip-büyüyünce, sevinir.

نەسرىي يەشمىسى:
ئاتا ئوغلىغا قاتتىق قول بولۇپ، ئۇنى ئوقۇتسا، ئوغۇل قىزى يېتىلىپ چوڭ بولغاندا سۆيۈنىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قىسا تۇتسا ئوغلىن ئاتا ئۆگرەتۈ ئۇلۇغ بولسا سەۋنۈر ئوغۇل قىز يەتۈ
Kısa tutsa oğlın ata ögretü, uluğ bolsa sevnür oğul kız yetü
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Baba çocuğunu sıkı bir terbiye altına alıp, ona her şeyi öğretirse, çocuğu yetişip-büyüyünce, sevinir.
🇬🇧 EN When a son or daughter groweth up in wisdom and uprightness, the father rejoiceth and his countenance shineth.
#1227 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئوغۇلنى قىسىپ تۇت ئاتا بولغۇچى،
ساڭا كۈلمىسۇنلەر كېيىن كەلگۈچى.

'Discipline thy son with firmness, O thou who art a father, lest those who come after thee mock thy memory.'

Ey baba olan, çocuğunu sıkı terbiye et, arkadan gelenler sana gülmesinler.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي ئاتا بولغۇچى، ئوغلۇڭنى قاتتىق تۇت، كېيىن كەلگەنلەر سەندىن كۈلمىسۇن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوغۇلۇغ قىسا تۇت ئاتا بولغۇچى ساڭا كۈلمەسۈنى كەدىن كەلگۈچى
Oğuluğ kısa tut ata bolğuçı, saña külmesüni kedin kelgüçi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey baba olan, çocuğunu sıkı terbiye et, arkadan gelenler sana gülmesinler.
🇬🇧 EN 'Discipline thy son with firmness, O thou who art a father, lest those who come after thee mock thy memory.'
#1228 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئوغۇل قىزغا ئۆگەت پەزىلەت، بىلىم،
پەزىلەتلە بولسۇن خۇلقى مۇلايىم.

'Teach thy son and daughter virtue and learning, that through virtue their character may become gentle and refined.'

ئوغۇل قىزغا پەزىلەت، بىلىم ئۆگىتىش لازىمكى، شۇ پەزىلەت بىلەن خۇي پەيلى گۈزەل بولسۇن.

نەسرىي يەشمىسى:
ئوغۇل قىزغا پەزىلەت، بىلىم ئۆگىتىش لازىمكى، شۇ پەزىلەت بىلەن خۇي پەيلى گۈزەل بولسۇن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوغۇل قىزغا ئۆگەت پەزىلەت، بىلىم، پەزىلەتلە بولسۇن خۇلقى مۇلايىم. ئۆگۈلچىنىڭ ئاپتولادىغا جارى بى
ئوغۇل قىزغا ئۆگەت پەزىلەت، بىلىم، / پەزىلەتلە بولسۇن خۇلقى مۇلايىم. ئۆگۈلچىنىڭ ئاپتولادىغا جارى بى
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ئوغۇل قىزغا پەزىلەت، بىلىم ئۆگىتىش لازىمكى، شۇ پەزىلەت بىلەن خۇي پەيلى گۈزەل بولسۇن.
🇬🇧 EN 'Teach thy son and daughter virtue and learning, that through virtue their character may become gentle and refined.'
#1229 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
جاۋابەن ئۆگۈلچىش دېدى: ئەي ئاتا،
غېمىڭ يەپ كۆيەرمەن، بولۇرمەن ئادا.

Ögdülmiş answered: 'O father, my heart burneth with grief and sorrow for thee.'

Öğdülmiş cevap verdi ve : — Ey baba, senin kaygım ile yanıp- tutuşuyorum — dedi —

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆگدۈلمىش جاۋاب بېرىپ ئېيتتى: ئەي ئاتا، سېنىڭ قايغۇڭنى يەپ، كۆيۈپ يانماقتىمەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانۇت بەردى ئۆگدۈلمىش ئايدى ئاتا سەنىڭ قادغۇڭى يەپ كۈيەر-مەن تۈتە
Yanut berdi ögdülmiş aydı ata, seniñ kadğuñı yep küyer-men tüte
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Öğdülmiş cevap verdi ve : — Ey baba, senin kaygım ile yanıp- tutuşuyorum — dedi —
🇬🇧 EN Ögdülmiş answered: 'O father, my heart burneth with grief and sorrow for thee.'
#1230 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
سېنىڭدىن كېيىن مەن تىرىك تۇرمايىن،
سېنىڭ غەملىرىڭنى كۆرۈپ يۈرمەيىن.

'Would that I did not have to live after thee, nor behold these afflictions with mine eyes!'

Ne olurdu, senden sonra yaşamasa idim ve senin bu ıstıraplarına şahit olmasa idim.

نەسرىي يەشمىسى:
سېنىڭدىن كېيىن مەنمۇ ياشىمسام ئىدىم، سېنىڭ قايغۇلىرىڭنى كۆزۈم كۆرمىسە ئىدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەنىڭدە كەدىن مەن تىرىگ تۇرمايىن سەنىڭ قادغۇلارىڭ كۆزۈن كۆرمەيىن
Seniñde kedin men tirig turmayın, seniñ kadğularıñ közün körmeyin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ne olurdu, senden sonra yaşamasa idim ve senin bu ıstıraplarına şahit olmasa idim.
🇬🇧 EN 'Would that I did not have to live after thee, nor behold these afflictions with mine eyes!'
#1231 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
سېنىڭ ئورنۇڭدا بىر شەپقەتلىك ئىگەم،
جېنىمنى ئالسا، مەندە قالمىسا غەم.

'Would that the Merciful Lord had taken my soul in thy stead, and spared me from witnessing this anguish!'

Bir de merhametli rabbim, senin yerine, benim canımı alsa idi de, bana bu acıyı göstermese idi.

نەسرىي يەشمىسى:
مېھرىبان ئىگەم، سېنىڭ ئورنۇڭغا مېنىڭ جېنىمنى ئالسا، ماڭا بۇ قايغۇلارنى كۆرسەتمىسە ئىدى!
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەنىڭ جانىڭى بىر باغىرساق ئىدى ماڭا بەرسۈ قادغۇن مەنى قودمادى
Seniñ cânıñı bir bağırsak idi, maña bersü kadğun meni kodmadı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bir de merhametli rabbim, senin yerine, benim canımı alsa idi de, bana bu acıyı göstermese idi.
🇬🇧 EN 'Would that the Merciful Lord had taken my soul in thy stead, and spared me from witnessing this anguish!'
#1232 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەگەر ئۇنداق ئولماي، يېتىشمە ئەجەل،
پۈتۈلمىش بولۇر بۇ ئەجەلى ئەزەل.

'Yet if He hath not ordained this and thy hour hath come, then truly this decree was written in eternity.'

Eğer senin yerine benim canımı almaz ve ecel sana gelirse, demek bu ecel ezelden mukaddermiş.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر ئۇنداق قىلماي، ساڭا ئەجەل يەتسە، دېمەك ، بۇ ئەجەل ئەزەلدە شۇنداق پۈتۈلگەندۈر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قالى بەرمەز ئەرسە يەتىلسە ئەجەل بىتىلمىش بولۇر بۇ ئەجەلكە ئەزەل
Kalı bermez erse yetilse ecel, bitilmiş bolur bu ecelke ezel
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer senin yerine benim canımı almaz ve ecel sana gelirse, demek bu ecel ezelden mukaddermiş.
🇬🇧 EN 'Yet if He hath not ordained this and thy hour hath come, then truly this decree was written in eternity.'
#1233 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە قايغۇرۇرسەن، نېمە بۇ يىغا،
خۇدا ھۆكمى كەلدى، توختا يىغلىما.

'Why dost thou grieve so sorely? Why this weeping? The decree hath issued from God; cease thy weeping!'

Niçin kederleniyorsun, bu ağlama niçin, gelen Tanrı emridir, ağlamağı bırak.

نەسرىي يەشمىسى:
نېمە ئۈچۈن قايغۇرىسەن، نېمە ئۈچۈن يىغلايسەن؟ خۇدادىن ھۆكۈم كەلدى، يىغلاشنى قوي!
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەرەك قادغۇرار سەن نەرەك بۇ سىغىت بايات ھۈكمى كەلدى سىغىتنى ئاغىت
Nerek kadğurar sen nerek bu sığıt, bayat hükmi keldi sığıtnı ağıt
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Niçin kederleniyorsun, bu ağlama niçin, gelen Tanrı emridir, ağlamağı bırak.
🇬🇧 EN 'Why dost thou grieve so sorely? Why this weeping? The decree hath issued from God; cease thy weeping!'
#1234 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يىغلىساڭ دۇنيا مال، دۆلەت قالدى دەپ،
ئۇ قايتماس ھەر نېمە قىلساڭمۇ كۈچەپ.

'If thou weepest because worldly dominion must be left behind, weep not, for by force this cannot be stayed.'

Eğer dünya ve devlet arkada kaldığı için ağlıyorsan, ağlama, zorla bunun önüne geçilmez.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر، دۇنيا دۆلەت قالىدىغانلىقى ئۈچۈن يىغلىغان بولساڭ، يىغلىما، بۇنداق زارلىنىش بولمايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قالى دۈنيا دەۋلەت قالىرى ئۈچۈن سىغىت قىلسا قىلما بۇ بولماز كۈچۈن
Kalı dünyâ devlet kalırı üçün, sığıt kılsa kılma bu bolmaz küçün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer dünya ve devlet arkada kaldığı için ağlıyorsan, ağlama, zorla bunun önüne geçilmez.
🇬🇧 EN 'If thou weepest because worldly dominion must be left behind, weep not, for by force this cannot be stayed.'
#1235 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەگەر قالغىنىغا بۇ نېمەت يانا،
يىغلىساڭ ئەرزىمەس، توختا، يىغلىما.

'If thou weepest because these diverse bounties are left behind, let it be, for they are not worthy of tears.'

Eğer sen bu çeşitli mimetler arkada kadığı için ağlıyorsan, bırak, bunlar da ağlamağa değmez.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر بۇ نازۇ نېمەتلەر قالغىنى ئۈچۈن يىغلىغان بولساڭ، قوي، يىغلىما!
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قالى بۇ تۈ نىمەت قالىرقا يەمە ئۆزۈڭ يىغلار ئەرسە يورى يىغلاما
Kalı bu tü nimet kalırka yeme, özüñ yığlar erse yorı yığlama
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer sen bu çeşitli mimetler arkada kadığı için ağlıyorsan, bırak, bunlar da ağlamağa değmez.
🇬🇧 EN 'If thou weepest because these diverse bounties are left behind, let it be, for they are not worthy of tears.'
#1236 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
سېنىڭدىن بۇرۇن كۆپ نېمەتلەر يېگەن،
كىشىلەرمۇ كەتكەن شۇ ئىنجىق بىلەن.

'Many who tasted the world's pleasures before thee departed with deep sighs and groans, leaving all behind.'

Senden önce dünyanın zevkini tadan çok kimse, ah-vah ederek, onu bırakıp gitti.

نەسرىي يەشمىسى:
سەندىن ئاۋۋال كۆپ دۇنيا يىغقانلار پەرياد چېكىپ ئۇنى قويۇپ كەتتى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تەلىم دۈنيا يەگلى سەنىڭدە ئوزا قودۇپ باردى بارچا بۇ ئىنچىق ئۆزە
Telim dünyâ yegli seniñde oza, kodup bardı barça bu ınçık öze
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Senden önce dünyanın zevkini tadan çok kimse, ah-vah ederek, onu bırakıp gitti.
🇬🇧 EN 'Many who tasted the world's pleasures before thee departed with deep sighs and groans, leaving all behind.'
#1237 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بىلۈر ئەردىڭ ئەمدى چاپاچى جاھان،
قىلاتتى چاپانى، غاپىل سەن ھامان.

'Thou didst know well that this cruel world would in the end betray thee, yet thou didst live in negligence.'

Sen şimdi bu zâlim dünyanın sana cefa edeceğini biliyordun, kendin gafil davrandın.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ ۋاپاسىز دۇنيانىڭ ئاخرى جاپا قىلىشنى بىلەتتىڭ، ئۆزۈڭ غەپلەتتە ئۆتتۈڭ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىلىر ئەردىڭ ئەمدى جەفاچى ئاجۇن جەفا قىلغۇسىن سەن ئۇساندىڭ ئۆزۈن
Bilir erdiñ emdi cefâçı ajun, cefâ kılğusın sen usandıñ özün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sen şimdi bu zâlim dünyanın sana cefa edeceğini biliyordun, kendin gafil davrandın.
🇬🇧 EN 'Thou didst know well that this cruel world would in the end betray thee, yet thou didst live in negligence.'
#1238 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
پۈتۈن دۇنيا گەر بىر كىشىنىڭ بولۇر،
تېگەر ئىككى بۆز، ھەممە دۇنيا قالۇر.

'Even if a man possessed the whole world entire, in the end the world remaineth, and his share is but two strips of shroud.'

Bir insan bütün dünyaya tamamen sahip olsa bile, sonunda dünya kalır, onun kısmetine ancak iki bez düşer.

نەسرىي يەشمىسى:
بارچە مال دۇنيا بىر كىشىگە جەم بولسىمۇ، دۇنيا قالىدۇ، ئۇنىڭ ئۈلۈشىگە ئىككىلا بۆز تېگىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قامۇغ دۈنيا بولسا بىرەگۈكە تۈز قالىر دۈنيا ئۈلگى تەگىر ئىكى بۆز
Kamuğ dünyâ bolsa biregüke tüz, kalır dünyâ ülgi tegir iki böz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bir insan bütün dünyaya tamamen sahip olsa bile, sonunda dünya kalır, onun kısmetine ancak iki bez düşer.
🇬🇧 EN 'Even if a man possessed the whole world entire, in the end the world remaineth, and his share is but two strips of shroud.'
#1239 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تىرىكلىك ئۈچۈن سەن ئۆكۈنسەڭ ئۆزۈڭ،
ئۆكۈن، يىغلا دائىم، قۇرۇتما كۆزۈڭ.

'If thou dost grieve for thy past life, then grieve indeed, and weep unceasingly without drying thine eyes!'

Eğer sen geçirdiğin hayat için peşiman oluyorsan, haklısın, durmadan ağla, göz yaşın kurumasın.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر ھاياتىڭ ئۈچۈن ئۆكۈنگەن بولساڭ، ئۆكۈن، تىنماي يىغلا، كۆزۈڭنى ياشتىن قۇرۇتما!
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تىرىگلىك ئۈچۈن ئۆكنۈر ئەرسە ئۆزۈڭ ئۆكۈن تۇتچى يىغلا قۇرىتما كۆزۈڭ
Tiriglik üçün öknür erse özüñ, ökün tutçı yığla kurıtma közüñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer sen geçirdiğin hayat için peşiman oluyorsan, haklısın, durmadan ağla, göz yaşın kurumasın.
🇬🇧 EN 'If thou dost grieve for thy past life, then grieve indeed, and weep unceasingly without drying thine eyes!'
#1240 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يەنە قايتا كەلمەس كەچۈرگەن كۈنۈڭ،
نە قىلغان بىلەن بولدى تەييار تۈنۈڭ.

'Yet thy departed days shall never return; whatever thou hast done, thy dark night now draweth near.'

Fakat geçirdiğin günler bir daha geri gelmez, ne yaptınsa-yaptın, artık karanlık âlemi seni bekliyor.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆتكەن كۈنۈڭ يەنە يېنىپ كەلمەيدۇ، نېمە بولساڭمۇ، ئەمدى تۈنۈڭ يېقىنلاشتى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانا ياڭۇ ئەرمەز كەچۈرمىش كۈنۈڭ نەگۈ قىلدىڭ ئەرسە ئانۇندى تۈنۈڭ
Yana yañu ermez keçürmiş künüñ, negü kıldıñ erse anundı tünüñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Fakat geçirdiğin günler bir daha geri gelmez, ne yaptınsa-yaptın, artık karanlık âlemi seni bekliyor.
🇬🇧 EN 'Yet thy departed days shall never return; whatever thou hast done, thy dark night now draweth near.'
#1241 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
مېنىڭچۈن بولسا گەر بۇ قايغۇ - ئەلەم،
سۈيۈن، ئەمدى قىلما يەنە قايغۇ - غەم.

'If this sorrow and anxiety be for my sake, grieve not, but rather let thy heart be at peace.'

Bu kaygı ve endişe benim için ise, hiç endişe etme, bilâkis, müsterih ol.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ قايغۇ غەملىرىڭ مەن ئۈچۈن بولغان بولسا، غەم قىلما، بەلكى خۇشال بول.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ماڭا ئەرسە ئەمدى بۇ قادغۇ ساقىنچ ساقىنچ قىلما قىلغىل سەن ئەمدى سەۋىنچ
Maña erse emdi bu kadğu sakınç, sakınç kılma kılğıl sen emdi sevinç
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu kaygı ve endişe benim için ise, hiç endişe etme, bilâkis, müsterih ol.
🇬🇧 EN 'If this sorrow and anxiety be for my sake, grieve not, but rather let thy heart be at peace.'
#1242 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يارالغان ئىدىڭ سەن، يارالغان ئۆلۈر،
يارالغان ئۆلۈر، ئۇ ياراتقان قالۇر.

'Thou wast a created being, and every creature must die; the created passeth away, but the Creator remaineth.'

Sen yaratılmış idin, her yaratılan ölür, yaratılan ölür, ama yaratan kalır.

نەسرىي يەشمىسى:
سەن يارىتىلغان ئىدىڭ، يارىتىلغانلار ئۆلىدۇ، يارىتىلغان ئۆلىدۇيۇ، ياراتقان قالىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۆرۈتۈلمىش ئەردىڭ تۆرۈگلى ئۆلۈر تۆرۈگلى ئۆلۈر ئول تۆرۈتگەن قالۇر
Törütülmiş erdiñ törügli ölür, törügli ölür ol törütgen kalur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sen yaratılmış idin, her yaratılan ölür, yaratılan ölür, ama yaratan kalır.
🇬🇧 EN 'Thou wast a created being, and every creature must die; the created passeth away, but the Creator remaineth.'
#1243 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئاتام ئەردىڭ ئارتۇق كۆيۈمچان، سېخىي،
سېنىڭدىن كۆيۈمچان ياراتقان تېخى.

'Thou wast a most compassionate and generous father unto me, yet the Creator is far more merciful than thou.'

Sen benim için çok merhametli ve cömert bir baba idin, fakat yaratan senden daha merhametlidir.

نەسرىي يەشمىسى:
ناھايىتى مېھرىبان، سېخىي ئاتام ئىدىڭ، ئەمما ياراتقۇچى سېنىڭدىنمۇ مېھرىباندۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاتام ئەردىڭ ئارتۇق باغىرساق ئاقى سەنىڭدە باغىرساق تۆرۈتگەن تاقى
Atam erdiñ artuk bağırsak akı, seniñde bağırsak törütgen takı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sen benim için çok merhametli ve cömert bir baba idin, fakat yaratan senden daha merhametlidir.
🇬🇧 EN 'Thou wast a most compassionate and generous father unto me, yet the Creator is far more merciful than thou.'
#1244 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
سېنى ئۇ ياراتتى، ساڭا بەردى قۇت،
ماڭا بەرمىگەيمۇ، مۇنۇ سۆزگە پۈت.

'He created thee and bestowed fortune upon thee; will He not also grant it unto me? Put thy trust in this truth.'

Seni o yarattı, o sana saadet verdi, bana da vermeyecekmi, buna iman et.

نەسرىي يەشمىسى:
سېنى ئۇ ياراتتى، ساڭا بەخت بەردى، ماڭىمۇ بەرمەسمۇ؟ بۇ سۆزگە ئىشەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەنى ئول تۆرۈتتى ساڭا بەردى قۇت ماڭا بەرمەگەيمۈ مۇنۇ سۆزكە بۈت
Seni ol törütti saña berdi kut, maña bermegeymü munu sözke büt
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Seni o yarattı, o sana saadet verdi, bana da vermeyecekmi, buna iman et.
🇬🇧 EN 'He created thee and bestowed fortune upon thee; will He not also grant it unto me? Put thy trust in this truth.'
#1245 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قەدىرسىزگە قىممەت ئۈنىڭدىن تېگۈر،
كىچىككە ئۈلۈغلۈق ئۈنىڭدىن كېلۈر.

'Value cometh to the worthless from Him; greatness cometh to the humble when He so willeth.'

Değersize değer ondan gelir, küçük büyüklüğü onun ihsanı ile bulur.

نەسرىي يەشمىسى:
قەدىرسىزگە قەدىر قىممەت ئۇنىڭدىن تېگىدۇ، ئۇنىڭ خالشى بىلەن كىچىككە ئۇلۇغلۇق كېلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇچۇزقا ئاغىرلىق ئانىڭدىن تەگىر كىچىگكە ئۇلۇغلۇق ئول ئىدسا كەلىر
Uçuzka ağırlık anıñdın tegir, kiçigke uluğluk ol ıdsa kelir
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Değersize değer ondan gelir, küçük büyüklüğü onun ihsanı ile bulur.
🇬🇧 EN 'Value cometh to the worthless from Him; greatness cometh to the humble when He so willeth.'
#1246 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
مۇڭا ئوخششار، كۆر، بىر ئاقىل سۆزى،
بۇ ئاقىل سۆزىدۇر ئەقىلسىز كۆزى.

Behold, the wise man hath a fitting saying on this; the word of the wise is an eye for the foolish:

Dikkat edersen, akıllı insanın buna uygun bir sözü vardır, akıllı insanın sözü akılsız için gözdür.

نەسرىي يەشمىسى:
سەپسالساڭ، ئەقىللىقنىڭ سۆزى بۇنىڭغا ئوخشايدۇ، ئاقلىنىڭ بۇ سۆزى ئەقىلسىز ئۈچۈن كۆزدۇر:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇڭار مەڭزەيۈر كۆرسە ئۆگلۈگ سۆزى بۇ ئۆگلۈگ سۆزى ئول كۆر ئۆگسۈز كۆزى
Muñar meñzeyür körse öglüg sözi, bu öglüg sözi ol kör ögsüz közi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dikkat edersen, akıllı insanın buna uygun bir sözü vardır, akıllı insanın sözü akılsız için gözdür.
🇬🇧 EN Behold, the wise man hath a fitting saying on this; the word of the wise is an eye for the foolish:
#1247 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەزىز ئول، ئەزىز كىم، ئەزىزلەرگە ئىز،
ئۈنىڭدىن تېگەر ئىز، ئەزىز ئەمدى قىز.

'He alone is truly exalted who bestoweth honor upon the noble; honor and nobility are rare in this world.'

Gerçek aziz o azizdir ki,.azizlere izzet ondan gelir, izzet ve aziz şimdi nâdirdir.

نەسرىي يەشمىسى:
”ئەزىزلەرگە ئىززەت كۆرسەتكۈچىلەر ھەقىقىي ئەزىز بولىدۇ، شۇڭا ئىززەت ۋە ئەزىزلىك قەدىرلىكتۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئازىز ئول ئازىز كىم ئازىزلارقا ئىز ئانىڭدىن تەگىر ئىز ئازىز ئەمدى قىز
Aziz ol aziz kim azizlarka iz, anıñdın tegir iz aziz emdi kız
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Gerçek aziz o azizdir ki,.azizlere izzet ondan gelir, izzet ve aziz şimdi nâdirdir.
🇬🇧 EN 'He alone is truly exalted who bestoweth honor upon the noble; honor and nobility are rare in this world.'
#1248 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قەدىرسىزگە قەدىر ئۇ، كىچىككە ئۈلۈغ،
يامانغا يۆلەكتۈر، بۈيۈككە ئېگىز.

'He giveth worth to the lowly, greatness to the small, refuge to the weak, and high station to the great.'

Değersize kıymet, küçüğe büyüklük, büyüğe yükseklik ve ikbâl veren odur, kötüler ona sığınırlar.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇ قەدىرسىزگە قىممەت، كىچىككە ئۇلۇغلۇق، يامانغا يۆلەنچۈك، چوڭغا يۈكسەكلىكتۇر.“
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇچۇزقا ئاغىر ئول كىچىگكە ئۇلۇغ ياۋۇزقا يۆلەكى بەدۈككە ئەدىز
Uçuzka ağır ol kiçigke uluğ, yavuzka yöleki bedükke ediz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Değersize kıymet, küçüğe büyüklük, büyüğe yükseklik ve ikbâl veren odur, kötüler ona sığınırlar.
🇬🇧 EN 'He giveth worth to the lowly, greatness to the small, refuge to the weak, and high station to the great.'
#1249 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئىشىتى بۇ ئايتولدى ئوغلى سۆزىن،
كۆتۈردى قولىن، كۆككە تىكتى كۆزىن.

Ay-Toldi listened to his son's words; he lifted his hands and cast his eyes toward heaven.

Ay-Toldı oğlunun sözlerini dinledi, elini kaldırdı, gözünü göğe dikti.

نەسرىي يەشمىسى:
ئايتولدى ئوغلىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىدى دە، قولىنى كۆتۈرۈپ، كۆزىنى كۆككە تىكتى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەشىتتى كۆر ئاي تولدى ئوغلى سۆزىن كۆتۈردى ئەلىگ كۆككە تىكتى كۆزىن
Eşitti kör ay toldı oğlı sözin, kötürdi elig kökke tikti közin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ay-Toldı oğlunun sözlerini dinledi, elini kaldırdı, gözünü göğe dikti.
🇬🇧 EN Ay-Toldi listened to his son's words; he lifted his hands and cast his eyes toward heaven.
#1250 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
خۇداغا شۈكۈر قىلدى تولىدىن - تولا،
خۇدا بەرگىنىچۈن ئەقىل ئوغلىغا.

He gave abundant thanks and praise to God, for that He had endowed his son with wisdom and discernment.

خۇدا ئوغلىغا ئەقىل پاراسەت بەرگەنلىكى ئۈچۈن، خۇداغا كۆپ شۈكۈر، مەدھىيە ئېيتتى.

نەسرىي يەشمىسى:
خۇدا ئوغلىغا ئەقىل پاراسەت بەرگەنلىكى ئۈچۈن، خۇداغا كۆپ شۈكۈر، مەدھىيە ئېيتتى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
خۇداغا شۈكۈر قىلدى تولىدىن تولا، خۇدا بەرگىنىچۈن ئەقىل ئوغلىغا.
خۇداغا شۈكۈر قىلدى تولىدىن تولا، / خۇدا بەرگىنىچۈن ئەقىل ئوغلىغا.
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR خۇدا ئوغلىغا ئەقىل پاراسەت بەرگەنلىكى ئۈچۈن، خۇداغا كۆپ شۈكۈر، مەدھىيە ئېيتتى.
🇬🇧 EN He gave abundant thanks and praise to God, for that He had endowed his son with wisdom and discernment.
#1251 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
دېدى: ئوغلۇم، بولدى بۇ كۆڭلۈم پۈتۈن،
خۇدا پەزلى بىرلە ياشارسەن قۇتۇن.

He said: 'O my son, now my heart is at peace; live in happiness through the grace and bounty of God!'

Ay-Toldı dedi: —Ey oğlum, şimdi içim rahat etti, Tanrının fazlı ve keremi ile, saadet içinde yaşa.

نەسرىي يەشمىسى:
ئايتولدى دېدى: ئەي ئوغلۇم، ئەمدى كۆڭلۈم خاتىرجەم بولدى خۇدانىڭ پەزىلىتى بىلەن بەخت ئىچىدە ياشا.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئايۇر ئوغلۇما بولدى كۆڭلۈم بۈتۈن بايات فازلى بىرلە تىرىلگىل قۇتۇن
Ayur oğluma boldı köñlüm bütün, bayat fazlı birle tirilgil kutun
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ay-Toldı dedi: —Ey oğlum, şimdi içim rahat etti, Tanrının fazlı ve keremi ile, saadet içinde yaşa.
🇬🇧 EN He said: 'O my son, now my heart is at peace; live in happiness through the grace and bounty of God!'
#1252 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قارا، ئۇشبۇ سۆزنى ئاقىل چىن دېگەن،
كۆزۈڭنى قىل ئىتتىك، مەنىسىن چۈشەن.

Consider how truly the discerning man hath spoken; understand its meaning and reflect upon it well:

Akıllı bir insan, dikkat edersen, şu sözü çok doğru söylemiş, onun mânasını bil ve iyice dikkat et.

نەسرىي يەشمىسى:
ئىدراكلىق كىشى توغرا ئېيتقانكى، بۇ سۆزگە دىققەت قىل، ئۇنىڭ مەنسىنى چۈشەن ۋە ياخشى زېھىن قوي:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
چىن ئايمىش ئۇقۇشلۇغ كۆرۈ بار بۇ سۆز ئانىڭ مانىسى بىل يىتى قىل بۇ كۆز
Çın aymış ukuşluğ körü bar bu söz, anıñ manisi bil yiti kıl bu köz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Akıllı bir insan, dikkat edersen, şu sözü çok doğru söylemiş, onun mânasını bil ve iyice dikkat et.
🇬🇧 EN Consider how truly the discerning man hath spoken; understand its meaning and reflect upon it well:
#1253 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
خۇدا كىمگە بەرسە ئەقىل، ئاڭ، بىلىك،
پۈتۈن ئارزۇسىغا يېتىلگەي ئېلىگ.

'Unto whomsoever God giveth intellect, discernment, and knowledge, his hand reacheth every righteous desire.'

Tanrı kime akıl, anlayış ve bilgi verirse, o bütün arzularına nail olur.

نەسرىي يەشمىسى:
خۇدا كىمگە ئەقىل ئىدراك، بىلىم بەرسە، ئۇ پۈتۈن ئارزۇ ئارمانلىرىغا قول يەتكۈزەلەيدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بايات كىمكە بەرسە ئۇقۇش ئۆگ بىلىگ قامۇغ ئارزۇلارقا يەتىلدى ئەلىگ
Bayat kimke berse ukuş ög bilig, kamuğ ârzûlarka yetildi elig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tanrı kime akıl, anlayış ve bilgi verirse, o bütün arzularına nail olur.
🇬🇧 EN 'Unto whomsoever God giveth intellect, discernment, and knowledge, his hand reacheth every righteous desire.'
#1254 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كىمىكى بولۇر ياخشى، يۇمشاق خۇيى،
يېتەر ئۇ تىلەككە، يورۇپ كۈن، ئېيى.

'Whose conduct is good and whose manners are gentle, he attaineth all his wishes, and his sun and moon shine bright.'

Kimin tavrı iyi ve hareketi uslu-başlı olursa, o bütün dileklerine kavuşur, güneşi ve ayı parlak olur.

نەسرىي يەشمىسى:
كىمىڭ قىلىقلىرى ياخشى، مىجەز خۇلقى دۇرۇس بولسا، ئۇ پۈتۈن تىلەكلىرىگە يېتىدۇ، ئاي، كۈنى پارلايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىمىڭ قىلقى ئەدگۈ قىلىنچى ئوڭاي تىلەك بۇلدى بارچا يارۇتتى كۈن ئاي
Kimiñ kılkı edgü kılınçı oñay, tilek buldı barça yaruttı kün ay
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kimin tavrı iyi ve hareketi uslu-başlı olursa, o bütün dileklerine kavuşur, güneşi ve ayı parlak olur.
🇬🇧 EN 'Whose conduct is good and whose manners are gentle, he attaineth all his wishes, and his sun and moon shine bright.'
#1255 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
پۈتۈن ياخشىلىقنىڭ مۇنى ياخشى خۇلق،
بېرەر ئۇ خۇشاللىقنى مىڭلاپ، تولۇق.

'All good things belong to him whom God hath guided, and every door of blessing is opened before him.'

Bu iyi davranış bütün iyilikler için bir sermâyedir, hareketi iyi olursa, insan bin türlü sevince kavuşur.

نەسرىي يەشمىسى:
ياخشى قىلىق نۇرغۇن ياخشىلىقلار ئۈچۈن سەرمايدۇر، مىجەز خۇلقى ياخشى بولسا، مىڭ تۈرلۈك شادلىقلارغا ئېرىشىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قامۇغ ئەدگۈكە مۈن بۇ ئەدگۈ قىلىنچ قىلىنچ ئەدگۈ بولسا بولۇر مىڭ سەۋىنچ
Kamuğ edgüke mün bu edgü kılınç, kılınç edgü bolsa bolur miñ sevinç
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu iyi davranış bütün iyilikler için bir sermâyedir, hareketi iyi olursa, insan bin türlü sevince kavuşur.
🇬🇧 EN 'All good things belong to him whom God hath guided, and every door of blessing is opened before him.'
#1256 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ ئايتولدى قولنى كۆتۈردى يانا،
خۇداغا تولا ئېيتتى ھەمدۇ - سانا.

'He who possesseth understanding and wisdom shall never wander astray in the dark.'

Ay-Toldı tekrar elini kaldırdı, Tanrıya çok hamd ve sena etti.

نەسرىي يەشمىسى:
ئايتولدى يەنە قولىنى كۆتۈرۈپ، خۇداغا كۆپ ھەمدۇسانا ئېيتتى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ ئاي تولدى ئەلگىن كۆتۈردى يانا باياتىغ ئۈكۈش ئۆگدى قىلدى سەنا
Bu ay toldı elgin kötürdi yana, bayatığ üküş ögdi kıldı senâ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ay-Toldı tekrar elini kaldırdı, Tanrıya çok hamd ve sena etti.
🇬🇧 EN 'He who possesseth understanding and wisdom shall never wander astray in the dark.'
#1257 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
دېدى: سەن ياراتتىڭ ئۆزۈڭ ھەممىنى،
بېرەرسەن بۇ سانسىز جانلىق رىزقىنى.

'Knowledge is a torch that lighteth the path of life, and virtue is a garment that never weareth out.'

-Ey rabbim, sen her şeyi yarattın, sayısız mahlûkların rızkını ihsan edersin — dedi —

نەسرىي يەشمىسى:
دېدى: ئەي ئىگەم، سەن ھەممە نەرسىنى ياراتتىڭ، سانسىز جانلىقلارنى رىزىق بىلەن پەرۋىش قىلدىڭ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئايۇر ئاي ئىدىم سەن تۆرۈتتۈڭ تۆزۈگ يەمى بىرلە ئىگدۈر سەن سانسىز ئۆزۈڭ
Ayur ay idim sen törüttüñ tözüg, yemi birle igdür sen sansız özüñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR -Ey rabbim, sen her şeyi yarattın, sayısız mahlûkların rızkını ihsan edersin — dedi —
🇬🇧 EN 'Knowledge is a torch that lighteth the path of life, and virtue is a garment that never weareth out.'
#1258 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تۆرەتتىڭ، ئۆستۈردۈڭ مېتى بەخت بىلەن،
ئۇتۇقسىز، گۈناھكار، ئاسىي قۇلۇڭمەن.

'Happy is the father whose child walketh in wisdom, for his name shall be remembered with blessing.'

Beni yarattın ve saadet içinde yükselttin, ben senin kusurlu, günahkâr ve âsî bir kulunum.

نەسرىي يەشمىسى:
مېنى ياراتتىڭ ۋە بەخت ئىچىدە يۈكسەلدۈردۈڭ. مەن سېنىڭ گۇناھكار، تائەتسىز، پەس قۇلۇڭمەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۆرۈتتۈڭ مەنى سەن كۆتۈردۈڭ قۇتۇن يازۇقلۇغ قۇلۇڭ مەن تاپۇغسۇز ئوتۇن
Törüttüñ meni sen kötürdüñ kutun, yazukluğ kuluñ men tapuğsuz otun
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Beni yarattın ve saadet içinde yükselttin, ben senin kusurlu, günahkâr ve âsî bir kulunum.
🇬🇧 EN 'Happy is the father whose child walketh in wisdom, for his name shall be remembered with blessing.'
#1259 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
جاھان نېمىتىن، ئارزۇسىن بېرىپ،
مۇشۇ چاغقىچە كەلدىڭ ياخشى قىلىپ.

Ay-Toldi raised his hands once more in supplication, pouring out his soul before his Maker:

Bu zamana kadar sen bana çok lütuf ve ihsanda bulundun, bütün arzularımı yerine getirdin, dünyanın en iyi nimetlerini bana verdin.

نەسرىي يەشمىسى:
شۇ ۋاقىتقىچە ماڭا كۆپ ياخشىلىق قىلدىڭ، كۆپ ئارزۇلىرىمغا يەتكۈزدۈڭ، مال دۇنيا ۋە نېمەت بەردىڭ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇دى ئەدگۈ تۇتتۇڭ بۇ ئۈدكە تەگى قامۇغ ئارزۇ بەردىڭ بۇ دۈنيا يەگى
İdi edgü tuttuñ bu üdke tegi, kamuğ ârzû berdiñ bu dünyâ yegi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu zamana kadar sen bana çok lütuf ve ihsanda bulundun, bütün arzularımı yerine getirdin, dünyanın en iyi nimetlerini bana verdin.
🇬🇧 EN Ay-Toldi raised his hands once more in supplication, pouring out his soul before his Maker:
#1260 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
پۈتۈن نېمەت ئارزۇغا يەتتىم تۈگەل،
ئەي ياخشى ئىگەم، مەن سېنىڭدىن خۇشال.

'O Lord, Thou who hast no partner or equal, preserve this youth in Thy holy protection!'

Bütün arzu ve nimetlere tamamen nâil oldum, ey iyi rabbim, sen beni her bakımdan sevindirdin.

نەسرىي يەشمىسى:
پۈتۈن ئارزۇ، نېمەتلەرنىڭ ھەممىسىگە ئېرىشتىم، ئەي ياخشى ئىگەم، مەن سەندىن خۇشاللىق تاپتىم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۈزۈ ئارزۇ نىمەت تۈكەل مەن يەدىم سەۋىنچلىگ مەن سەندىن ئاي ئەدگۈ ئىدىم
Tüzü ârzû nimet tükel men yedim, sevinçlig men sendin ay edgü idim
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bütün arzu ve nimetlere tamamen nâil oldum, ey iyi rabbim, sen beni her bakımdan sevindirdin.
🇬🇧 EN 'O Lord, Thou who hast no partner or equal, preserve this youth in Thy holy protection!'
#1261 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ماڭا كەلدى ھۆكمۈڭ، بارۈرمەن مانا،
ئىدى بىرلا ئوغلۇم، قويارمەن مانا.

'Guide his steps in the straight path of justice, and shield him from the snares of evil.'

Hükmün bugün bana ulaştı, işte gidiyorum, bir tek oğlum vardı, onu da şimdi bırakıyorum.

نەسرىي يەشمىسى:
ماڭا ھۆكىمىڭ كەلدى، مانا كېتىۋاتىمەن، بىرلا ئوغلۇم بار ئىدى، ئۇنى تاشلاپ كېتىۋاتىمەن .
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ماڭا تەگدى ھۈكمۈڭ بارۇر-مەن مۇنۇ بىر ئۆك ئوغلۇم ئەردى قودۇر-مەن ئۇنۇ
Maña tegdi hükmüñ barur-men munu, bir ök oğlum erdi kodur-men unu
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hükmün bugün bana ulaştı, işte gidiyorum, bir tek oğlum vardı, onu da şimdi bırakıyorum.
🇬🇧 EN 'Guide his steps in the straight path of justice, and shield him from the snares of evil.'
#1262 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئاتا ئەردىم ئەمدى ئۆلۈر بۇ ئاتا،
ئىگەم، سەن ئاڭا قىل ھايات بەخت ئاتا.

'Behold, his father is dying, but Thou, O Lord, art the Living One who dieth not; bestow upon him Thy heavenly favor!'

Baba idim, şimdi bu baba ölüyor, ey rabbim, sen dirisin, ona saadet ver.

نەسرىي يەشمىسى:
ئاتا ئىدىم، ئەمدى بۇ ئاتا ئۆلىدۇ، ئىگەم، ھاياتسەن، ئۇنىڭغا بەخت بەرگەيسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاتا ئەردىم ئەمدى ئۆلۈر بۇ ئاتا ئىدىم سەن تىرىگ سەن ئاڭار بىر قۇت ئا
Ata erdim emdi ölür bu ata, idim sen tirig sen añar bir kut a
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Baba idim, şimdi bu baba ölüyor, ey rabbim, sen dirisin, ona saadet ver.
🇬🇧 EN 'Behold, his father is dying, but Thou, O Lord, art the Living One who dieth not; bestow upon him Thy heavenly favor!'
#1263 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بالادىن يىراق تۈت، راھەتكە يېقىن،
ھەر ئىككى جاھاندا غېمىن سەن يېگىن.

'Keep him close to prosperity and far from calamity; be his helper and guide in both worlds!'

Onu refaha yakın ve belâdan uzak tut, her iki dünyada onun yardımcısı ol.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇنى ھالاۋەتكە يېقىن، بالادىن يىراق تۇت، ھەر ئىككى دۇنيادا ئۇنىڭغا يول كۆرسەت.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەرەجكە ياقىن تۇت يىراق تۇت بەلا ئىكىگۈن ئاجۇندا مۇنى سەن يۇل ئا
Erejke yakın tut yırak tut belâ, ikigün ajunda munı sen yul a
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Onu refaha yakın ve belâdan uzak tut, her iki dünyada onun yardımcısı ol.
🇬🇧 EN 'Keep him close to prosperity and far from calamity; be his helper and guide in both worlds!'
#1264 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۇلاشتۇر ياخشىغا، ياماندىن كۆزەت،
يېمەكلىك، كىيىمدىن بىھاجەتلا ئەت.

'Protect him from evil and unite him with the good; leave him not in need of daily bread or raiment!'

Kötülükten koru, iyiliğe ulaştır, onu yiyecek ve giyeceğe muhtaç etme.

نەسرىي يەشمىسى:
ياماندىن ساقلاپ، ياخشىغا ئېرىشتۇر، يېمەك ئىچمەك، كىيىم كېچەككە موھتاج قىلمىغىن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇سىزدىن كۈدەزگىل ئۇلا ئەدگۈكە مۇڭادتۇرماغىل سەن يەگۈ كەدگۈكە
İsizdin küdezgil ula edgüke, muñadturmağıl sen yegü kedgüke
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kötülükten koru, iyiliğe ulaştır, onu yiyecek ve giyeceğe muhtaç etme.
🇬🇧 EN 'Protect him from evil and unite him with the good; leave him not in need of daily bread or raiment!'
#1265 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كۆڭۈل قېتىدىن قىلدى ياخشى دۇئا،
ئەي ياخشى دۇئا، سەن بالادىن توسا.

From the depths of his heart he offered earnest prayers; O righteous prayer, do thou avert all affliction!

Gönülden gelen iyi dualar etti, ey iyi duâ, sen bütün belâları defet.

نەسرىي يەشمىسى:
چىن كۆڭلىدىن بېرىلىپ ياخشى دۇئا قىلدى، ئەي ياخشى دۇئا، سەن بالادىن قۇتۇلدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كۆڭۈلدىن بەرۈ قىلدى ئەدگۈ دۇا ئاي ئەدگۈ دۇا سەن بەلانى يىغا
Köñüldin berü kıldı edgü duâ, ay edgü duâ sen belânı yığa
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Gönülden gelen iyi dualar etti, ey iyi duâ, sen bütün belâları defet.
🇬🇧 EN From the depths of his heart he offered earnest prayers; O righteous prayer, do thou avert all affliction!
#1266 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە دەر ئىشىت بىر تەقۋادار كىشى،
تەقۋادار كىشى ئۇ، كىشىلەر بېشى.

Hear what the God-fearing man saith; the God-fearing man is ever the foremost of men:

Dinle, takva sahibi ne der, takva sahibi olan kimse insanların başıdır.

نەسرىي يەشمىسى:
تەقۋادار كىشى نېمە دەيدۇ، ئاڭلا: تەقۋادار كىشى كىشىلەرنى باشلىغۇچىدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل ساقىنۇق كىشى ساقىنۇق كىشى ئول كىشىلەر باشى
Negü ter eşitgil sakınuk kişi, sakınuk kişi ol kişiler başı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dinle, takva sahibi ne der, takva sahibi olan kimse insanların başıdır.
🇬🇧 EN Hear what the God-fearing man saith; the God-fearing man is ever the foremost of men:
#1267 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
خۇدا كىمگە قىلسا ئىنايەت، مەدەت،
ھەر ئىككى جاھاندا تاپۇر سائادەت.

'Unto whomsoever God granteth favor and succor, that man is blessed in both worlds.'

Tanrı kime inayet ve yardım ederse, o kimse her iki dünyada mes'ûd olur.

نەسرىي يەشمىسى:
خۇدا كىمگە ئىنايەت ۋە ياردەم بەرسە، ئۇ كىشى ھەر ئىككى دۇنيادا بەختلىك بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بايات كىمكە قىلسا ئىنايەت باسۇت ئىكىگۈ ئاجۇندا بۇ ئەر بۇلدى قۇت
Bayat kimke kılsa inâyet basut, ikigü ajunda bu er buldı kut
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tanrı kime inayet ve yardım ederse, o kimse her iki dünyada mes'ûd olur.
🇬🇧 EN 'Unto whomsoever God granteth favor and succor, that man is blessed in both worlds.'
#1268 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
خۇدا بولسا قايسى قۇلىغا يۆلەك،
تاپۇر ئۇ ھەر ئىككى جاھاندا تىلەك.

'Whichever servant hath the Almighty for his support attaineth his desire in this world and the next.'

Tanrı hangi kula muzaheret ederse, o her iki dünyada dileğine kavuşur.

نەسرىي يەشمىسى:
قايسى قۇلىغا خۇدا يار يۆلەك بولسا، ئۇ ئىككى دۇنيادا تىلىكىگە ئېرىشىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قايۇ قۇلقا بولسا باياتتىن يۆلەك بۇ بۇلدى ئىكىگۈن ئاجۇندا تىلەك
Kayu kulka bolsa bayattın yölek, bu buldı ikigün ajunda tilek
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tanrı hangi kula muzaheret ederse, o her iki dünyada dileğine kavuşur.
🇬🇧 EN 'Whichever servant hath the Almighty for his support attaineth his desire in this world and the next.'
#1269 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
خۇدا پەزلى كىمگە يار ئولسا ئەگەر،
ئۇ ھەممە نېمەتۇ - ئارزۇغا يېتەر.

'When the grace of God resteth upon any soul, he reacheth all noble longings and rich blessings.'

Tanrının fazlı kimin üzerine olursa, o bütün arzu ve nimetlere erişir.

نەسرىي يەشمىسى:
كىمگە بولمىسۇن خۇدانىڭ پەزىلىتى نېسىپ بولسا، ئۇ بارلىق ئارزۇسىغا يېتىپ، نېمەتلەرگە ئېرىشىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بايات فازلى بولسا كىم ئەرسە ئۆزە قامۇغ ئارزۇ نىمەتكە تەگدى تۈزە
Bayat fazlı bolsa kim erse öze, kamuğ ârzû nimetke tegdi tüze
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tanrının fazlı kimin üzerine olursa, o bütün arzu ve nimetlere erişir.
🇬🇧 EN 'When the grace of God resteth upon any soul, he reacheth all noble longings and rich blessings.'
#1270 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
مۇڭا ئوخشىتىپ ئېيتتى ئاقىل كىشى،
كىم ئاقىل سۆزىن تۇتسا تۈزىلەر ئىشى.

The wise man spoke fitting words on this; whoever heedeth the counsel of the wise shall prosper in his work:

Akıllı insan buna uygun bir söz söylemiştir, kim akıllı insanın sözünü tutarsa, işi iyi gider.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەقىللىق كىشى بۇنىڭغا تەقلىد قىلىپ بىر سۆز ئېيتقان، كىم ئاقىلنىڭ سۆزىگە ئەمەل قىلسا ئىشى يۈرۈشىدۇ:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇڭار مەڭزەتۈ ئايدى ئۆگلۈگ كىشى كىم ئۆگلۈگ سۆزى تۇتسا ئىتلۈر ئىشى
Muñar meñzetü aydı öglüg kişi, kim öglüg sözi tutsa itlür işi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Akıllı insan buna uygun bir söz söylemiştir, kim akıllı insanın sözünü tutarsa, işi iyi gider.
🇬🇧 EN The wise man spoke fitting words on this; whoever heedeth the counsel of the wise shall prosper in his work:
#1271 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئىگەم ساقلىسا كىمنى ئۇ ساقلىنۇر،
تىلەككە يېتىپ، ياخشى نېمەتلىنۇر.

'Whomsoever the Lord protecteth is truly guarded; he attaineth his desire and tasteth the finest of blessings.'

Tanrı kimi gözetirse, o gözetilir, dileğini bulur ve nimetin iyisine nâil olur.

نەسرىي يەشمىسى:
”تەڭرى كىمنى ئاسرىسا، ئۇ ئاسرىلىدۇ، تىلىكىنى تاپىدۇ ۋە ياخشى نېمەتلەرگە يېتىشىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كۈدەزىلدى كىمنى كۈدەزسە ئىدى تىلەك بۇلدى نىمەت تالۇسىن يەدى
Küdezildi kimni küdezse idi, tilek buldı nimet talusın yedi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tanrı kimi gözetirse, o gözetilir, dileğini bulur ve nimetin iyisine nâil olur.
🇬🇧 EN 'Whomsoever the Lord protecteth is truly guarded; he attaineth his desire and tasteth the finest of blessings.'
#1272 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قايۇ قۇل خۇداغا ئىشەنسە تۇرۇپ،
بالانىڭ ئىشىكى يېپىقلىق بولۇر.

'Whichever servant placeth his trust in God hath shut against himself the gates of sorrow and distress.'

Hangi kul Tanrıya inanırsa, kendisine belâ ve kaygı kapılarını kapamış olur.

نەسرىي يەشمىسى:
قايسى قۇل خۇداغا ئىشەنسە، ئۆزىگە كېلىدىغان قايغۇ بالانىڭ دەرۋازىسىنى تاقايدۇ.“
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قايۇ قۇل باياتقا ئىنانسا تۇرۇپ بەلا قادغۇ قاپغىن ئۆزىڭە تۇدى
Kayu kul bayatka ınansa turup, belâ kadğu kapğın öziñe tudı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hangi kul Tanrıya inanırsa, kendisine belâ ve kaygı kapılarını kapamış olur.
🇬🇧 EN 'Whichever servant placeth his trust in God hath shut against himself the gates of sorrow and distress.'
#1273 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يەنە ئېيتتى ئايتولدى: ئۇق، ئۇق ئوغۇل،
ئۆلۈمنى ئۇنتۇما، ھامان ئويغاق ئول.

Ay-Toldi spoke again: 'Understand, O my son: forget not thy death, reflect upon it constantly, and remain vigilant!'

Ay-Toldı devam etti ve:— Ey oğul, anla— dedi— ölümü unutma, onu dâima düşün ve uyanık bulun.

نەسرىي يەشمىسى:
ئايتولدى يەنە شۇنداق دېدى: ئەي ئوغۇل، شۇنى بىلگىن: ئۆلۈمىڭنى ئۇنتۇما، ئويلان ۋە ھوشيار بول!
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانا ئايدى ئاي تولدى ئۇق ئاي ئوغۇل ئۆلۈمۈگ ئۇنىتما ئۆيۈ تۇر ئودۇل
Yana aydı ay toldı uk ay oğul, ölümüg unıtma öyü tur odul
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ay-Toldı devam etti ve:— Ey oğul, anla— dedi— ölümü unutma, onu dâima düşün ve uyanık bulun.
🇬🇧 EN Ay-Toldi spoke again: 'Understand, O my son: forget not thy death, reflect upon it constantly, and remain vigilant!'
#1274 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئىشەنمە تىرىكلىككە، يەلدەك كېچەر،
جاھاندىن كۆچەرسەن، غاپىل بولما ئەر.

'Trust not in this life, for it passeth like the wind; be not heedless, for swiftly shalt thou depart from this world.'

Hayata inanma, yel gibi geçer, gafil olma, bu dünyadan çabuk göçersin.

نەسرىي يەشمىسى:
تىرىكلىككە ئىشەنمە، ئۇ شامالدەك ئۆتۈپ كېتىدۇ، بىخۇد بولما، بۇ دۇنيادىن تېزلا كېتىسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇نانما تىرىگلىككە يىل تەگ كەچەر ئۇسانما بۇ دۈنيادىن ئۆز تەرك كۆچەر
İnanma tiriglikke yil teg keçer, usanma bu dünyâdın öz terk köçer
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hayata inanma, yel gibi geçer, gafil olma, bu dünyadan çabuk göçersin.
🇬🇧 EN 'Trust not in this life, for it passeth like the wind; be not heedless, for swiftly shalt thou depart from this world.'
#1275 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
سېنى تاپشۇردۇم مەن خۇداغا قاتتىق،
تىلىسە كۆزەتكەي، يېگۈزگەي رىزىق.

'I have entrusted thee wholly into the keeping of God; if He pleaseth, He will guard thee and cause thee to taste His favor.'

Ben seni tamamiyle Tanrıya emânet ettim, o dilerse, gözetir ve nimetini tattırır.

نەسرىي يەشمىسى:
مەن سېنى تامامەن خۇداغا تاپشۇردۇم، خالىسا ئاسرايدۇ، ھالاۋەتكە ئېرىشتۈرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
باياتقا تۇتۇزدۇم سەنى مەن قاتىغ تىلەسە كۈدەزگەي يىتۈرگەي تاتىغ
Bayatka tutuzdum seni men katığ, tilese küdezgey yitürgey tatığ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ben seni tamamiyle Tanrıya emânet ettim, o dilerse, gözetir ve nimetini tattırır.
🇬🇧 EN 'I have entrusted thee wholly into the keeping of God; if He pleaseth, He will guard thee and cause thee to taste His favor.'
#1276 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۈگۈن ئايرىلۇرمەن سېنىڭدىن مانا،
ئۆكۈنچە تۆكۈپ ياش مەن يىغلاپ يانا.

'In these thoughts, weeping and lamenting in bitter remorse, behold, this day I part from thee.'

Bu düşünceler içinde peşimanlıkla ağlayıp-sızlayarak, işte bugün senden ayrılıyorum.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆكۈنۈش ئىچىدە ھۆڭرەپ يىغلاپ، مانا بۈگۈن سېنىڭدىن ئايرىلىۋاتىمەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇنۇ ئادرىلۇر-مەن سەنىڭدىن بۇ كۈن ئۆكۈنچۈن سىغىت بىرلە يىغلاپ ئۆگۈن
Munu adrılur-men seniñdin bu kün, ökünçün sığıt birle yığlap ögün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu düşünceler içinde peşimanlıkla ağlayıp-sızlayarak, işte bugün senden ayrılıyorum.
🇬🇧 EN 'In these thoughts, weeping and lamenting in bitter remorse, behold, this day I part from thee.'
#1277 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە قىلىشىڭنى مېنىڭدىن كېيىن،
ئۇقۇلغان قەدەر مەن سۆزلەي، ئاڭلىغىن.

'Now let me tell thee, as best as I understand, what thou must do after my departure; listen well.'

Benden sonra ne yapacağını sana anlatabildiğim kadar söyleyeyim, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
مەندىن كېيىن سەن نېمە قىلىشىڭ كېرەكلىكىنى بىلگىنىمچە ئېيتىپ بېرەي، ئاڭلا.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مەنىڭدە كەدىن سەن نەگۈ قىلغۇڭى ئايايىن ئەشىتگىل ئۇقۇلمىش تەڭى
Meniñde kedin sen negü kılğuñı, ayayın eşitgil ukulmış teñi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Benden sonra ne yapacağını sana anlatabildiğim kadar söyleyeyim, dinle.
🇬🇧 EN 'Now let me tell thee, as best as I understand, what thou must do after my departure; listen well.'
ئاۋازلىق كىتاب
21-باب: ئايتولدىنىڭ ئوغلى ئۆگدۈلمىشكە قىلغان نەسىھەتلىرى
100%
00:00 --:--