تىزىملىك
تىل تاللاش:
48-باب 4165 – 4319-بېيىتلەر (155 بېيىت) بايان قىلغۇچى: ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)

ساراي ئەھلى ۋە خىزمەتداشلار بىلەن ئىناق ياشاش ئەدەبى

Saray Ehli we Xizmetdashlar bilen Inaq Yashash Edebi

ساراي ئەھلى ۋە خىزمەتداشلار بىلەن ئىناق ياشاش ئەدەبى. قۇتادغۇبىلىكنىڭ 48-بابى، 4165–4319-بېيىتلەر.

🎙️ CD پىلاستىنكىسى: 053 ئوردىدىكى خىزمەتچىلەر بىلەن قانداق ئارىلىشىش بايانى — 19:54
مەنبە:
#4165 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
جاۋابىن ئۆگدۈلمىش دېدى: ئەسلىسەم،
كېرەكلىك ئېرۇر، ئەي قېرىنداش، بۇ ھەم.

Then answered Ögdülmish: "This counsel too Is deeply needed, and I tell it you!

Öğdülmiş cevap verdi: — Ey kardeş buda çok mühim ve üzerinde durulacak bir meseledir — dedi —

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆگدۈلمىش جاۋاب بېرىپ شۇنداق دېدى: ئەي قېرىنداش، بۇمۇ زۆرۈر ئىش ، ئېيتسام ئېيتاي.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانۇت بەردى ئۆگدۈلمىش ئايدى بۇ ما قەرەقلىغ-تۇرۇر ئاي قاداش ئايساما
Yanut berdi ögdülmiş aydı bu ma, kereklig-turur ay kadaş aysama
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Öğdülmiş cevap verdi: — Ey kardeş buda çok mühim ve üzerinde durulacak bir meseledir — dedi —
🇬🇧 EN Then answered Ögdülmish: "This counsel too Is deeply needed, and I tell it you!
#4166 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇنىمۇ ساڭا ئەمدى ئۆگەتكۈلۈك،
نېچۈك يۈرگۈلۈكتۇر، ئۇنى بىلگۈلۈك.

This also I must teach thee how to steer; How to conduct thyself with comrades here.

Bunu da şimdi sana anlatmalıyım, bu hususta nasıl hareket edileceğini bilmen lâzımdır.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەمدى بۇنىمۇ ساڭا ئۆگىتىپ قوياي، قانداق مۇناسىۋەت قىلىشنى بىلىش كېرەك.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇنى ما ساڭا ئەمدى ئۆگرەتگۈ ئول نەگۈ تەگ يورىغۇ ئانى بىلگۈ ئول
Munı ma saña emdi ögretgü ol, negü teg yorığu anı bilgü ol
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bunu da şimdi sana anlatmalıyım, bu hususta nasıl hareket edileceğini bilmen lâzımdır.
🇬🇧 EN This also I must teach thee how to steer; How to conduct thyself with comrades here.
#4167 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تىرىكلىك ئۇلارلە ئۆتەر، ئەي قاياش،
قايۇسىن قاياش تۈت، قايۇسىن ئاداش.

Life passes in their midst, O brother mine; Some make thy brothers, some as friends align!

Ey kardeş, hayat onlar ile geçer, onlardan kimini kardeş ve kimini de kendine dost edinmelisin.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي قېرىنداش، تىرىكچىلىك شۇلار بىلەن ئۆتىدۇ، بەزىلىرىنى بۇرادەر، بەزىلىرىنى دوست تۇتۇشۇڭ كېرەك.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تىرىگلىك ئولارنىڭ بىلە ئول قاداش قايۇسىن قاداش تۇت قايۇسىن ئاداش
Tiriglik olarnıñ bile ol kadaş, kayusın kadaş tut kayusın adaş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey kardeş, hayat onlar ile geçer, onlardan kimini kardeş ve kimini de kendine dost edinmelisin.
🇬🇧 EN Life passes in their midst, O brother mine; Some make thy brothers, some as friends align!
#4168 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ساراي ئەھلى بىرلە چىقىشماق كېرەك،
قېتىلماق كېلىشمەك، بېرىشماق كېرەك.

Live harmoniously with those at court and gate; Mingle, visit, and reciprocate.

Kapıdaki insanlar ile iyice anlaşmalı, onlar ile karışmalı ve onlara gidip-gelmelidir.

نەسرىي يەشمىسى:
ئوردىدىكىلەر بىلەن چىقىشىپ ئۆتۈشۈڭ كېرەك، ئارىلىشىپ، كېلىشىپ، بېرىش كېلىش قىلىپ تۇرۇش كېرەك.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قاپۇغداقى بىرلە ياراشغۇ كەرەك قاتىلغۇ كەلىشگۈ بارىشغۇ كەرەك
Kapuğdakı birle yaraşğu kerek, katılğu kelişgü barışğu kerek
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kapıdaki insanlar ile iyice anlaşmalı, onlar ile karışmalı ve onlara gidip-gelmelidir.
🇬🇧 EN Live harmoniously with those at court and gate; Mingle, visit, and reciprocate.
#4169 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ساراي ئەھلى بىرلەن ياراشمىساڭ گەر،
ھاياتىڭ تېتىقسىز بولۇر، ياخشى ئەر.

Unless with court companions thou art sweet, Life has no flavor, O companion meet!

Kapıdakiler ile iyice anlaşmazsan, ey iyi insan, hayatın zevkini tadamazsın.

نەسرىي يەشمىسى:
ئوردىدىكىلەر بىلەن چىرايلىق يارىشىپ ئۆتىسەڭ، تىرىكلىكنىڭ لەززىتى بولمايدۇ، ئەي خۇش چىراي.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قاپۇغداقى بىرلە ياراشماسا ئۇز تىرىگلىك تاتىماز ئايا ئەدگۈ ئۆز
Kapuğdakı birle yaraşmasa uz, tiriglik tatımaz ayâ edgü öz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kapıdakiler ile iyice anlaşmazsan, ey iyi insan, hayatın zevkini tadamazsın.
🇬🇧 EN Unless with court companions thou art sweet, Life has no flavor, O companion meet!
#4170 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تە دەيدۇ، ئىشىتكىن، خىزمەت قىلغۇچى،
نىزام بىرلە دەرگاھ ئىشىن تۈزگۈچى.

Hear what the master of court service said, Who ordered court affairs as custom led:

Hizmet eden ve töreye göre kapı işleri tanzim eden insan ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
قانۇن قائىدە بويىچە ئىش تۇتۇپ خىزمەت قىلغۇچى، ئوردىنى رەتكە سالغۇچى نېمە دەيدۇ، ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل تاپۇغ قىلغۇچى تۆرۈ بىرلە باشلاپ قاپۇغ تۈزگۈچى
Negü ter eşitgil tapuğ kılğuçı, törü birle başlap kapuğ tüzgüçi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hizmet eden ve töreye göre kapı işleri tanzim eden insan ne der, dinle.
🇬🇧 EN Hear what the master of court service said, Who ordered court affairs as custom led:
#4171 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يېقىنلىق تىلسەڭ ئۆزۈڭ بەگ بىلە،
ساراي ئەھلى بىرلە يېقىنلىق تىلە.

'If near the sovereign thou wouldst take thy seat, Win those who stand before the gate complete!

Sen beye yakın olmak istersen, kapıdakiler ile yakınlık te'sis etmeğe çalış.

نەسرىي يەشمىسى:
بەگ بىلەن يېقىن بولۇشنى خالىساڭ، ئوردىدىكىلەر بىلەن يېقىن مۇناسىۋەتتە بول.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياقىنلىق تىلەسە ئۆزۈڭ بەگ بىلە قاپۇغداقى بىرلە ياقىنلىق تىلە
Yakınlık tilese özüñ beg bile, kapuğdakı birle yakınlık tile
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sen beye yakın olmak istersen, kapıdakiler ile yakınlık te'sis etmeğe çalış.
🇬🇧 EN 'If near the sovereign thou wouldst take thy seat, Win those who stand before the gate complete!
#4172 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆزۈڭگە ئۈلۈغلۈق تاپاي مەن دېسەڭ،
ئەي ئۈز ئەر، خادىم بىرلە خوپ ئۆت ئۆزۈڭ.

If thou desire greatness in the land, Live well with servants on every hand!

Sen büyüklük bulmak istersen, hizmetkârlara iyi muamele et, ey halim insan.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇلۇغلۇق مەرتىۋە تاپاي دېسەڭ، خىزمەتچىلەر بىلەن ياخشى خوپ بولۇپ يۈر، ئەي خۇش يېشىل
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇلۇغلۇق تاپايىن تەسە سەن ئۆزۈن ئەر ئات بىرلە ياقشى يورى ئاي تۈزۈن
Uluğluk tapayın tese sen özün, er at birle yakşı yorı ay tüzün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sen büyüklük bulmak istersen, hizmetkârlara iyi muamele et, ey halim insan.
🇬🇧 EN If thou desire greatness in the land, Live well with servants on every hand!
#4173 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يېقىن كۆرسە گەر قانچە بەگلەر سېنى،
ياراشقىن خادىم بىرلە، يۈرگىن كۆنى.

However close the monarch draws thee near, Live peacefully with peers and stand sincere!'

Beyler seni ne kadar yakın tutarlarsa-tutsunlar, hizmetkârlar ile iyi münâsebet kur ve onlara karşl dürüst ol.

نەسرىي يەشمىسى:
بەگلەر سېنى قانچىلىك يېقىن تۇتسىمۇ، خىزمەتچىلەر بىلەن ئىناق ئۆت، توغرا مەيداندا تۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەچە مە ياقىن تۇتسا بەگلەر سەنى ياراشغىل ئەر ئات بىرلە تۇرغىل كۆنى
Neçe me yakın tutsa begler seni, yaraşğıl er at birle turğıl köni
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Beyler seni ne kadar yakın tutarlarsa-tutsunlar, hizmetkârlar ile iyi münâsebet kur ve onlara karşl dürüst ol.
🇬🇧 EN However close the monarch draws thee near, Live peacefully with peers and stand sincere!'
#4174 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ساراي ئەھلىدۇر دەل ئۈچ گۈرۈھ كىشى،
بۇلار بىرلە ئۆتەر تىرىكلىك ئىشى.

Three classes in the palace dwell and move; With these thy life must navigate and prove:

Kapıdaki insanlar tam üç sınıftır ve hayat işi bunlar ile görülür.

نەسرىي يەشمىسى:
ئوردىدىكىلەرنىڭ ھەممىسى ئۈچ تەبىقىدۇر، تىرىكچىلىك ئىشلىرى شۇلار بىلەن ماڭىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۈكەل ئۈچ قوتۇ ئول قاپۇغدا كىشى بۇلارنىڭ بىلە ئول تىرىگلىك ئىشى
Tükel üç kotu ol kapuğda kişi, bularnıñ bile ol tiriglik işi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kapıdaki insanlar tam üç sınıftır ve hayat işi bunlar ile görülür.
🇬🇧 EN Three classes in the palace dwell and move; With these thy life must navigate and prove:
#4175 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بىرىدۇر ئۆزۈڭدىن چوڭلار، ئۇلۇغلار،
ئۇلارغا ئىشلىسەڭ، بەختىڭ ئېچىلار.

One class consists of elders over thee: Serve them, and thou shalt gain felicity!

Bunlardan biri senin büyüklerindir, büyüğe hizmet edersen, sen de saadete erersin.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇلارنىڭ بىرى ئۆزۈڭدىن ئۇلۇغلاردۇر، ئۇلۇغلارغا خىزمەت قىلساڭ، بەختكە ئېرىشسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇلاردا بىرى ئۆزدە ئۇلغۇڭ-تۇرۇر ئۇلۇغقا تاپىنسا ئۆزۈڭ قۇت بۇلۇر
Bularda biri özde ulğuñ-turur, uluğka tapınsa özüñ kut bulur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bunlardan biri senin büyüklerindir, büyüğe hizmet edersen, sen de saadete erersin.
🇬🇧 EN One class consists of elders over thee: Serve them, and thou shalt gain felicity!
#4176 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۇلارنى ئۇلۇغلا، قەدىرلە سۆزىن،
سېنى ياخشى كۆرگەي، يورۇتۇپ يۈزىن.

Extol their worth, respect the words they trace; And they will cherish thee with smiling face.

Onları büyük bil, sözlerine hürmet et, onlar da sana güler yüz ile iyi muamele ederler.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇلارنى ئۇلۇغلا، سۆزلىرىنى قىممەتلىك بىل، ئۇلارمۇ سېنى ياخشى تۇتىدۇ، ئوچۇق چىراي كۆرسىتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇلۇغلا ئولارنى ئاغىرلا سۆزىن سەنى ئەدگۈ تۇتغاي يارۇتغاي يۈزىن
Uluğla olarnı ağırla sözin, seni edgü tutğay yarutğay yüzin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Onları büyük bil, sözlerine hürmet et, onlar da sana güler yüz ile iyi muamele ederler.
🇬🇧 EN Extol their worth, respect the words they trace; And they will cherish thee with smiling face.
#4177 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بىلىملىك ھېكىملەر خوپ ئېيتمىش گۈزەل،
ھېكىملەر سۆزىگە سەن قىلغىن ئەمەل.

Well said the sage of wisdom deep and clear; The counsel of the wise we must revere:

Bilgili hakîm çok güzel söylemiş, hakimlerin sözüne itibâr etmek gerekir.

نەسرىي يەشمىسى:
بىلىملىك دانا ناھايىتى ياخشى ئېيتقان، دانالار سۆزىنى ئېتىبارسىز قالدۇرماسلىق كېرەك:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇دى ياقشى ئايمىش بىلىگلىگ بۈگۈ بۈگۈلەر سۆزىنى ئۇچۇز تۇتماغۇ
İdi yakşı aymış biliglig bügü, bügüler sözini uçuz tutmağu
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bilgili hakîm çok güzel söylemiş, hakimlerin sözüne itibâr etmek gerekir.
🇬🇧 EN Well said the sage of wisdom deep and clear; The counsel of the wise we must revere:
#4178 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كىچىككە ئۇلۇغلۇق ئۇلۇغدىن كېلۇر،
خىزمەت قىلسا چوڭغا، كىچىك بەخت تاپۇر.

'To junior men greatness from elders flows; By serving elders, youth to fortune grows.

Küçüğe büyüklük büyükten gelir, büyüğe hizmet ederse, küçük saadete ulaşır.

نەسرىي يەشمىسى:
”كىچىككە ئۇلۇغلۇق ئۇلۇغدىن كېلىدۇ، ئۇلۇغقا خىزمەت قىلسا، كىچىكلەر بەخت تاپىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىچىگكە ئۇلۇغلۇق ئۇلۇغدىن كەلىر ئۇلۇغقا تاپىنسا كىچىگ قۇت ئالىر
Kiçigke uluğluk uluğdın kelir, uluğka tapınsa kiçig kut alır
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Küçüğe büyüklük büyükten gelir, büyüğe hizmet ederse, küçük saadete ulaşır.
🇬🇧 EN 'To junior men greatness from elders flows; By serving elders, youth to fortune grows.
#4179 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۇلۇغلار سۆزىن تۇت، ئىشىن قىل، يۈگۈر،
سۆزىنى تۇتقان ئەر تىلەككە يېتۇر.

Heed elders' counsel, hasten at their call; Who heeds their word shall find no cause to fall.

Büyüklerin sözünü dinle, hizmetlerine koş, büyüklerin sözünü tutan, arzusuna erişir.

نەسرىي يەشمىسى:
يۈر، ئۇلۇغلارنىڭ سۆزىنى زېھنىڭدە تۆت، يۈگۈرۈپ ئىش قىل، ئۇلۇغلارنىڭ سۆزىنى زېھنىڭدە تۇتساڭ، تىلىكىڭگە يېتىسەن.“
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇلۇغلار سۆزىن تۇت يۇمۇش قىل يۈگۈر ئۇلۇغ سۆزى تۇتسا تىلەككە تەگىر
Uluğlar sözin tut yumuş kıl yügür, uluğ sözi tutsa tilekke tegir
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Büyüklerin sözünü dinle, hizmetlerine koş, büyüklerin sözünü tutan, arzusuna erişir.
🇬🇧 EN Heed elders' counsel, hasten at their call; Who heeds their word shall find no cause to fall.
#4180 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۇلۇغلار ئېرۇر بەخت، سەن ئىستىسەڭ بەخت،
خىزمەتكە تۇتقۇ بەخت، سەن خىزمىتىن ئەت.

Elders are fortune: if fortune be thy plea, Serve them: for service is fortune's guaranty!'

Büyükler ikbâldir, ikbâle kavuşmak istersen, hizmet et, ikbâl için rehin olarak hizmet vermelidir.

نەسرىي يەشمىسى:
قارا، ئۇلۇغلار دۆلەتتۇر، دۆلەتنى خالىساڭ، ئۇلارغا خىزمەت قىل، خىزمىتىڭ بەخت ئۈچۈن گۆرۈ بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇلۇغلار قۇت ئول كۆر تىلەسە قۇتۇغ تاپىنغىل تاپۇغقا-تۇرۇر قۇت تۇتۇغ
Uluğlar kut ol kör tilese kutuğ, tapınğıl tapuğka-turur kut tutuğ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Büyükler ikbâldir, ikbâle kavuşmak istersen, hizmet et, ikbâl için rehin olarak hizmet vermelidir.
🇬🇧 EN Elders are fortune: if fortune be thy plea, Serve them: for service is fortune's guaranty!'
#4181 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تېخى تەڭتۇشۇڭ بار سېنىڭ، ئەي قاياش،
يىراقلاتساڭ يېغى، يېقىنلاتساڭ ئاداش.

Another class are equals of thy kind: If pushed away, as foes; if drawn, friends find.

Ey kardeş, bir de sana denk ve akran olanlar vardır, onları kendinden uzaklaştırırsan, sana düşman, yaklaştırırsan, dost olurlar.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي قېرىنداش، يەنە بىرى ساڭا تەڭتۇشلەر بولۇپ، يىراقلاشسا دۈشمەن، يېقىنلاشسا دوست بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تاقى بىر ساڭا تەڭ تۇش ئول ئاي قاداش يىراتسا ياغى ئول ياغۇتسا ئاداش
Takı bir saña teñ tuş ol ay kadaş, yıratsa yağı ol yağutsa adaş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey kardeş, bir de sana denk ve akran olanlar vardır, onları kendinden uzaklaştırırsan, sana düşman, yaklaştırırsan, dost olurlar.
🇬🇧 EN Another class are equals of thy kind: If pushed away, as foes; if drawn, friends find.
#4182 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەشىڭ، تەڭتۇشۇڭدۇر، بۇ خىل كىشىلەر،
جاۋابقا مۇناسىپ جاۋابىنى بەر.

These are thy peers with whom thou must unite; Repay their conduct with an equal light.

Derece itibârı ile sana denk olan bu insanlar aralarına karışacağın kimselerdir, onların hareket ve muamelelerine karşılık, sen de aynı muameleyi göster.

نەسرىي يەشمىسى:
سەن قېتىلغان بۇ كىشىلەر دوستلىرىڭ ھەم تەڭتۇشلىرىڭدۇر، دوستلىرىڭغا جاۋابقا لايىق جاۋاب قىل.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇شىڭ ھەم تۇشۇڭ بۇ قاتىلغۇ كىشى يانۇتقا يانۇت قىل ئىشىڭە تۇشى
İşiñ hem tuşuñ bu katılğu kişi, yanutka yanut kıl işiñe tuşı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Derece itibârı ile sana denk olan bu insanlar aralarına karışacağın kimselerdir, onların hareket ve muamelelerine karşılık, sen de aynı muameleyi göster.
🇬🇧 EN These are thy peers with whom thou must unite; Repay their conduct with an equal light.
#4183 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يەنە بىرسى سەندىن ئېرۇرلار كىچىك،
بۇلار بىرلە ئۆتكەي ئاچچىق يا چۈچۈك.

A third class are thy juniors down the stair; With them the sweet and bitter moments share.

Biri de senden sonra gelen küçüklerdir, hayatın acı ve tatlı anları bunlar ile birlikte duyulur.

نەسرىي يەشمىسى:
يەنە بىرى، سېنىڭدىن كېيىنكى كىچىكلەر بولۇپ ، ھاياتنىڭ ئاچچىق چۈچۈكى شۇلار بىلەن بىللە بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تاقى بىر سەنىڭدە باسا ئول كىچىگ بۇلارنىڭ بىلە ئول ئاچىغ يا سۈچىگ
Takı bir seniñde basa ol kiçig, bularnıñ bile ol açığ ya süçig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Biri de senden sonra gelen küçüklerdir, hayatın acı ve tatlı anları bunlar ile birlikte duyulur.
🇬🇧 EN A third class are thy juniors down the stair; With them the sweet and bitter moments share.
#4184 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تىرىشقىن، كىچىككە بوزەك بولمىغىن،
تىلىڭنى تېپىپ تۆت، ھەزىللەشمىگىن.

Allow not juniors to assume command; Joke not with them; keep tongue in firm demand.

Gayret et, küçüklerin sana tahakküme kalkışmalarına meydan verme, onlarla ağız şakası yapma, diline hâkim ol.

نەسرىي يەشمىسى:
كىچىككە بېسىنچۇق بولما، قاتتىق تۇر، ئۇلارغا چاقچاق قىلما، تىلىڭنى يىغقىن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
باسىتما قاتىغلان كىچىگكە ئۆزۈڭ تىلىن ئويناماغىل تىدا تۇت سۆزۈگ
Basıtma katığlan kiçigke özüñ, tilin oynamağıl tıda tut sözüg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Gayret et, küçüklerin sana tahakküme kalkışmalarına meydan verme, onlarla ağız şakası yapma, diline hâkim ol.
🇬🇧 EN Allow not juniors to assume command; Joke not with them; keep tongue in firm demand.
#4185 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
خىزمەت قىلسا مال بەر، گۈناھ قىلسا ئۆز،
قويۇپ بەرمە بوشقا، بۇيرۇپ ئىشقا تۆر.

Reward good work, and penalize each fault; Leave them not idle; keep them in default.

Bunlar hizmet ederken, her hangi bir şeyde yanlışlık yaparlarsa, cezalandır, onları başı-boş bırakma, işlerini dâima murakabe et.

نەسرىي يەشمىسى:
خىزمەت قىلسا نەرسە بەر، گۇناھ قىلسا ئۇر، بىكار، بوش تۇتما، ئىشىنى سۈرۈشتە قىلىپ تۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تاپۇغ قىلسا بىر نەڭ يازۇق قىلسا ئۇر ياۋا ئىدما بوشلاغ ئىشىن ئايتۇ تۇر
Tapuğ kılsa bir neñ yazuk kılsa ur, yava ıdma boşlağ işin aytu tur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bunlar hizmet ederken, her hangi bir şeyde yanlışlık yaparlarsa, cezalandır, onları başı-boş bırakma, işlerini dâima murakabe et.
🇬🇧 EN Reward good work, and penalize each fault; Leave them not idle; keep them in default.
#4186 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئاداش - دوست، قولداشنى كۆپ تۆت، قېتىل،
تولا بولسا دوست، ماختار قانچە تىل.

Gain many friends, companions, and allies; With many friends, thy praises reach the skies.

Çok dost, ahbap ve arkadaş edinmeğe çalış ve onlar ile sık-sık görüş, ahbapların çok olursa, her kes seni medheder.

نەسرىي يەشمىسى:
دوست، يولداش، يارى بۇرادەرنى كۆپ تۇت، ئۇلارغا قوشۇلغىن، يارى بۇرادەرلىرىڭ كۆپ بولسا، ھەممە كىشى ماختايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاداش قولداش ئارداش قالىن تۇت قاتىل قالىن بولسا قولداش ئۆگەر تەگمە تىل
Adaş koldaş ardaş kalın tut katıl, kalın bolsa koldaş öger tegme til
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Çok dost, ahbap ve arkadaş edinmeğe çalış ve onlar ile sık-sık görüş, ahbapların çok olursa, her kes seni medheder.
🇬🇧 EN Gain many friends, companions, and allies; With many friends, thy praises reach the skies.
#4187 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كىشىنى چۈشەنمەي يېغى قىلماغىل،
يېغىلىق كىشى خۇش ئۆتمەس، بۇنى بىل.

Turn none into an enemy through slight; Men with an enemy find no delight.

İnsanları bilmeyerek kendine düşman etme, düşmanı olan insanlar sevinç yüzü görmezler.

نەسرىي يەشمىسى:
كىشىنى چۈشەنمەي، ئۆزۈڭگە دۈشمەن قىلما، دۈشمىنى بولغان كىشىلەر شادلىققا ئېرىشەلمەيدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياغى قىلما ئۆزكە كىشىگ بىلمەدى ياغلىغ كىشىلەر سەۋىنچ بۇلمادى
Yağı kılma özke kişig bilmedi, yağlığ kişiler sevinç bulmadı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İnsanları bilmeyerek kendine düşman etme, düşmanı olan insanlar sevinç yüzü görmezler.
🇬🇧 EN Turn none into an enemy through slight; Men with an enemy find no delight.
#4188 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يېغى بولسىمۇ ئاز، تولا زىيىنى،
دېمەس بۇ تىلىم ھېچ پايدىلىق ئۇنى.

However few thy foes, their harm is vast; I cannot say that enemies bring grace at last.

Düşman ne kadar az olursa-olsun, zararı çoktur, düşmanda fayda olduğunu söylemeğe dilim varmaz.

نەسرىي يەشمىسى:
دۈشمەن ھەرقانچە ئاز بولسىمۇ، زىيىنى كۆپ، دۈشمەندىن پايدا كېلىدۇ، دېيىشكە تىلىم بارمايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەچە ئاز ياغى ئەرسە ياسى تەلىم ياغىدا ئاسىغ بار تەپ ئايماز تىلىم
Neçe az yağı erse yası telim, yağıda asığ bar tep aymaz tilim
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Düşman ne kadar az olursa-olsun, zararı çoktur, düşmanda fayda olduğunu söylemeğe dilim varmaz.
🇬🇧 EN However few thy foes, their harm is vast; I cannot say that enemies bring grace at last.
#4189 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئايا كۆڭلى ئويغاق، ئاڭلا، نېمە دەر،
يېغى ۋەجىدىن كۆپ زىيان كۆرگەن ئەر.

Hear what the vigilant man in wisdom said, Who suffered harm from foes upon his head:

Ey uyanık gönüllü insan, dinle, düşman yüzünden ziyan görmüş olan insan ne der.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي دىلى سەگەك، دۈشمىنىدىن زىيان كۆرۈپ، مۇشەققەت چەككەن كىشى نېمە دەيدۇ، ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل ئاي كۆڭلى ئودۇغ ياغى ياسى تەگرۈپ توقىمىش يودۇغ
Negü ter eşitgil ay köñli oduğ, yağı yası tegrüp tokımış yoduğ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey uyanık gönüllü insan, dinle, düşman yüzünden ziyan görmüş olan insan ne der.
🇬🇧 EN Hear what the vigilant man in wisdom said, Who suffered harm from foes upon his head:
#4190 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يېغى بىر بولسىمۇ، مىڭدۇر زىيىنى،
مىڭ بولسىمۇ دوست، ئاز دەپ بىل ئۇنى.

'A single enemy brings thousandfold despair; A thousand friends seem fewer than a hair!

Düşman biricik de olsa, onun zararı bindir, binlerce dostun olsa bile, dâima bir tanesi eksiktir.

نەسرىي يەشمىسى:
”دۈشمەن بىر بولسمۇ، زىيىنى مىڭدۈر، مىڭ دوستۇڭ بولسمۇ، يەنە بىرى كەمدۈر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىر ئۆك ئەرسە دۈشمان مىڭ ئول ياسلىقى مىڭىن دôستۇڭ ئەرسە بىر ئول ئازلىقى
Bir ök erse düşmân miñ ol yaslıkı, miñin dôstuñ erse bir ol azlıkı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Düşman biricik de olsa, onun zararı bindir, binlerce dostun olsa bile, dâima bir tanesi eksiktir.
🇬🇧 EN 'A single enemy brings thousandfold despair; A thousand friends seem fewer than a hair!
#4191 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئىكىشى كۆرمىدى پايدا دۈشمىنىدىن،
ئەگەر كۆرسە كۆردى ئۆزىدىن ئۇنى.

From enemies no mortal profits drew; Unless his clever skill the snare outgrew.'

insan düşmanından fayda görmemiştir, eğer görmüş ise, bu ancak kendi mahareti sayesinde olmuştur.

نەسرىي يەشمىسى:
كىشى دۈشمىنىدىن پايدا كۆرمىدى، ئەگەر كۆرگەن بولسا، ئۆزىنىڭ ئەپچىللىكىدىن كۆردى .“
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىشى دۈشمانىندىن ئاسىغ قىلمادى قالى قىلدى ئەرسە ئۆزى ئۇزلۇقى
Kişi düşmânındın asığ kılmadı, kalı kıldı erse özi uzlukı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR insan düşmanından fayda görmemiştir, eğer görmüş ise, bu ancak kendi mahareti sayesinde olmuştur.
🇬🇧 EN From enemies no mortal profits drew; Unless his clever skill the snare outgrew.'
#4192 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
نېچۈك ئىشنى قىلسا ساڭا قولدىشىڭ،
سەن ھەم قىل شۇنى، خۇش بولۇر يولدىشىڭ.

However a companion acts to thee, Act thou likewise, that he may joyful be.

Arkadaşın sana nasıl muamele ederse, sen de ona öyle muamele et, sevinsin.

نەسرىي يەشمىسى:
يولدىشىڭ ساڭا قانداق مۇئامىلە قىلغان بولسا، سەنمۇ ئۇنىڭغا شۇنداق مۇئامىلە قىل، دوستۇڭ سۆيۈنسۈن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەگ قىلىنسا ساڭا قولداشىڭ سەن ئانداغ قىلىنغىل سەۋىنسۈ ئىشىڭ
Negü teg kılınsa saña koldaşıñ, sen andağ kılınğıl sevinsü işiñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Arkadaşın sana nasıl muamele ederse, sen de ona öyle muamele et, sevinsin.
🇬🇧 EN However a companion acts to thee, Act thou likewise, that he may joyful be.
#4193 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆزۈڭنىڭ تىلىڭلە سەن ئولغىن ئاداش،
كىشى تەڭتۇشىغا بولۇر ئۇ ئوخشاش.

Choose as companions those of equal state; For equals only blend in equal weight.

Kendine denk olan kimseyi ahbap edin, insan ancak kendisine denk olan ile hem-renk olabilir.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆزۈڭگە تەڭتۈشلەرنى ئاداش تۈت، كىشى ئۆز تەڭتۈشلىرى بىلەنلا ھەمنەپەس بولالايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆزۈڭكە تەڭەشى تۇتۇنغىل ئاداش تەڭەشلىگ تەڭەشى بىلە ئول تۈدەش
Özüñke teñeşi tutunğıl adaş, teñeşlig teñeşi bile ol tüdeş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kendine denk olan kimseyi ahbap edin, insan ancak kendisine denk olan ile hem-renk olabilir.
🇬🇧 EN Choose as companions those of equal state; For equals only blend in equal weight.
#4194 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ياماننى قىلما ئەش، قېچىپ نېرى بار،
يامان ھەمراھ سېنى يولدىن ئازدۇرار.

Befriend not evil men; keep far away; For evil friends lead traveler astray.

Kötüyü arkadaş edinme, ondan uzak dur, kaç, kötü arkadaş seni yolundan şaşırtır.

نەسرىي يەشمىسى:
يامان بىلەن دوست بولما، ئۇنىڭدىن ئۆزۈڭنى يىراق تۈت، يامان دوست سېنى يولدىن ئازدۇرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇سىز ئىش تۇتۇنما يىراق تۇر تەزە ئىسىز ئىش ئازىتۇر سەنى يول ئۆزە
İsiz iş tutunma yırak tur teze, isiz iş azıtur seni yol öze
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kötüyü arkadaş edinme, ondan uzak dur, kaç, kötü arkadaş seni yolundan şaşırtır.
🇬🇧 EN Befriend not evil men; keep far away; For evil friends lead traveler astray.
#4195 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆزۈڭ ياخشى ئاتلىق بولاي مەن دېسەڭ،
يامانغا قوشۇلما، تىرىشقىن ئۆزۈڭ.

If thou wouldst win a name of honor clear, Mingle not with the bad, but hold them rear!

Sen iyi nâm kazanmak istersen, elinden geldiği kadar, kötüler ile düşüp-kalkmamağa gayret et.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆزۈڭ ياخشى نام ئالاي دېسەڭ، يامانغا قېتىلما، تىرىش، سەگەك بول!
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆزۈڭ ئەدگۈ ئاتلىغ بولايىن تەسە ئىسىزكە قاتىلما قاتىغلان ئۇسا
Özüñ edgü atlığ bolayın tese, isizke katılma katığlan usa
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sen iyi nâm kazanmak istersen, elinden geldiği kadar, kötüler ile düşüp-kalkmamağa gayret et.
🇬🇧 EN If thou wouldst win a name of honor clear, Mingle not with the bad, but hold them rear!
#4196 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
جىمى جاننى كۆردۈم ئۈيۈرلە يۈرەر،
كىشى، يىلقى، قۇش - قۇرت ئۈيۈرىن بىلەر.

All creatures walk with their own kind in sight; Men, beasts, and birds know their own flock aright.

Nereye baktım ise, her mahlûkun kendi hem-cinsi ile gezdiğini gördüm, insan, hayvan, kuş-kurt hem-cinsini bilir.

نەسرىي يەشمىسى:
كۆپ نەرسىلەرنى كۆردۈمكى، ئۇلار ئۆز خىلى بىلەن يۈرىدۇ، ئادەم، ھايۋان، قۇش قۇرتلارمۇ ئۆز خىلىنى بىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قامۇغ نەڭنى كۆردۈم ئۆز ئۈگرۈن يورىر كىشى يىلقى قۇش قۇرت ئۆز ئۈگرىن بىلىر
Kamuğ neñni kördüm öz ügrün yorır, kişi yılkı kuş kurt öz ügrin bilir
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Nereye baktım ise, her mahlûkun kendi hem-cinsi ile gezdiğini gördüm, insan, hayvan, kuş-kurt hem-cinsini bilir.
🇬🇧 EN All creatures walk with their own kind in sight; Men, beasts, and birds know their own flock aright.
#4197 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە دەر، ئىشىتكىن، بۇ خانلار بېشى،
سىناپ ياخشى - ياماننى ئۆتكەن يېشى.

Hear what the ruler of the realm has told, Who tested good and bad in growing old:

iyi ve kötüyü tecrübe ile hayatını geçirmiş olan büyük hükümdar ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
ياخشى ياماننى سىناپ، كۆپ ياشىغان پېشقەدەم نېمە دەيدۇ، ئاڭلا، ئەي ھاكىم:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل ئاي ئىلچى باشى سىناپ ئەدگۈ ئىسىز كەچۈرمىش ياشى
Negü ter eşitgil ay ilçi başı, sınap edgü isiz keçürmiş yaşı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR iyi ve kötüyü tecrübe ile hayatını geçirmiş olan büyük hükümdar ne der, dinle.
🇬🇧 EN Hear what the ruler of the realm has told, Who tested good and bad in growing old:
#4198 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
سىغۇرچۇقنى كۆردۈم ئۇچار قاق ئارا،
تېڭىگە قارىسام، ئىككىسى قارا.

'I saw the starlings fly with wild ducks round; Behold, both pairs in black attire were found!

Sığırcığı gördüm, kaklar arasında uçar, arkadaşlarına bakınca, gördüm ki, ikisi de karadır.

نەسرىي يەشمىسى:
غازلار ئارىسىدا ئۇچۇپ يۈرگەن قاراغوجىلارنى كۆردۈم، جۈپتىغا قارىسام، ھەر ئىككىلىسى قاپقارا ئىكەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سىغىرچۇقنى كۆردۈم ئۇچار قاق ئارا تەڭىن باقتىم ئەرسە ئىكىگۈ قارا
Sığırçuknı kördüm uçar kak ara, teñin baktım erse ikigü kara
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sığırcığı gördüm, kaklar arasında uçar, arkadaşlarına bakınca, gördüm ki, ikisi de karadır.
🇬🇧 EN 'I saw the starlings fly with wild ducks round; Behold, both pairs in black attire were found!
#4199 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
قۇغۇغا قوشۇلماس، قاراپ كۆر،
يۇغاق ، قارىقۇش ئۇ ئاق قۇش بىلەن بەك يىراق.

The duck joins not the swan in water clear; The raven and white falcon fly not near.

Dikkat edersen, yugak kuğuya katılmaz, ak-kuş ile kara-kuş birbirinden çok uzaktır.

نەسرىي يەشمىسى:
قارىغىنا، ئاق قۇ ياۋا ئۆردەككە قوشۇلمايدۇ، قارا قۇش بىلەن ئاق قۇش بىر بىرىدىن بەك يىراق ياشايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قۇغۇقا قاتىلماز كۆرۈ تۇر يۇغاق قارا قۇش ئۈرۈڭ قۇش بىلە كەد يىراق
Kuğuka katılmaz körü tur yuğak, kara kuş ürüñ kuş bile ked yırak
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dikkat edersen, yugak kuğuya katılmaz, ak-kuş ile kara-kuş birbirinden çok uzaktır.
🇬🇧 EN The duck joins not the swan in water clear; The raven and white falcon fly not near.
#4200 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۇچار قۇش بىلىپ ئەش،
ئۈيۈر تۈتتى، بىل، كىشى سەن قوشۇلۇر كىشىگە ئايرىغىل.

Even wild fowl their own companions choose; Thou art a human: select whom thou shalt use!'

Uçar kuş bile eşini bilir ve sürüsünü bulur, sen insansın, içine karışacağın adamları seç.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇچار قۇشلارمۇ ئۆز ھەمراھىنى بىلىدۇ، توپىنى تاپىدۇ، سەن ئادەم، ئارىلىشىدىغان كىشىگىنى تاللا.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇچار قۇش ئىشىن بىلدى تۇتتى ئۈگۈر كىشى سەن قاتىلغۇ كىشىگنى ئۈدۈر
Uçar kuş işin bildi tuttı ügür, kişi sen katılğu kişigni üdür
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Uçar kuş bile eşini bilir ve sürüsünü bulur, sen insansın, içine karışacağın adamları seç.
🇬🇧 EN Even wild fowl their own companions choose; Thou art a human: select whom thou shalt use!'
#4201 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئېرۇر ئىككى تۈرلۈك يېقىنلىق ئىشى،
شۇ ئىككى ئىش ئۈچۈن تۇتار دوست كىشى.

For two distinct reasons do men seek ties; For these two ends do friendships ever rise:

Yakınlıktan aranılan şey iki türlü olur, bu iki şey için insan dost edinir.

نەسرىي يەشمىسى:
يېقىنلىق ئىشلىرى ئىككى خىل بولىدۇ، كىشى ئاشۇ ئىككى ئىش ئۈچۈن دوست تۇتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇كى تۆرلۈگ ئول بۇ ياقىنلىق ئىشى بۇ ئىكى ئۈچۈن دôست تۇتار ئول كىشى
İki törlüg ol bu yakınlık işi, bu iki üçün dôst tutar ol kişi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Yakınlıktan aranılan şey iki türlü olur, bu iki şey için insan dost edinir.
🇬🇧 EN For two distinct reasons do men seek ties; For these two ends do friendships ever rise:
#4202 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بىرى، يولداش تۇتار تەڭرىلىك ئۈچۈن،
بۇنىڭدا ئورۇن يوق ئەگرىلىك ئۈچۈن.

One is for God alone, sincere and pure; In such communion no deceit can endure.

Biri, her türlü menfaat dışında, ilâhî bir sevgi ile arkadaş edinir, bu arkadaşlık içinde sadakatsizlik hâtıra gelmez.

نەسرىي يەشمىسى:
بىرى، خۇدا يولىدا كىشىنى دوست تۇتۇش، بۇنداق دوستلۇق ئارىسىدا ئەگرىلىك بولمايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىرەگۈ تۇتار ئىش كىشىگ تەڭرىلىك بۇ ئىشلىك ئىچىندە يوق ئول ئەگرىلىك
Biregü tutar iş kişig teñrilik, bu işlik içinde yok ol egrilik
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Biri, her türlü menfaat dışında, ilâhî bir sevgi ile arkadaş edinir, bu arkadaşlık içinde sadakatsizlik hâtıra gelmez.
🇬🇧 EN One is for God alone, sincere and pure; In such communion no deceit can endure.
#4203 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تۇتار دوستنى نەپئى ئۈچۈن ئۇ بىرى،
بۇ دوستلۇق نېگىزسىز، ئېرۇر مەجبۇرى.

Another is for selfish, worldly gain; This brittle friendship cannot long remain.

Biri de kendi menfaati için arkadaş edinir, bu arkadaşlık zorakidir ve hiç bir vakit esaslı olmaz.

نەسرىي يەشمىسى:
يەنە بىرى، بەزىلەر ئۆز پايدىسى ئۈچۈن دوست تۇتىدۇ، بۇنداق دوستلۇق پۇختا بولمايدۇ، غەرەزلىك بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تاقى بىر تۇتار ئىش ئۆز ئاسغى ئۈچۈن بۇ ئىشلىك تۈپ ئۈكمەز بولۇر ئول كۈچۈن
Takı bir tutar iş öz asğı üçün, bu işlik tüp ükmez bolur ol küçün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Biri de kendi menfaati için arkadaş edinir, bu arkadaşlık zorakidir ve hiç bir vakit esaslı olmaz.
🇬🇧 EN Another is for selfish, worldly gain; This brittle friendship cannot long remain.
#4204 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەگەر تەڭرىلىك ئەشنى تۇتساڭ ئۆزۈڭ،
يۈكىن يۈد، ئاچچىق قىلما، پۈرمە يۈزۈڭ.

If thou wouldst seek a friendship for the Lord, Bear his burdens; frown not at his word!

Eğer sen menfaatsiz ve ilâhî bir sevgi ile arkadaş edinmek istersen, onun yükünü yüklen, hiç bir vakit yüzünü ekşitme ve kaşlarını çatma.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر سەن خۇدا يولىدا دوست تۇتماقچى بولساڭ، ئېغىرىنى كۆتۈر، ئاچچىق قىلما، قاپىقىگىنى تۈرمە.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قالى تەڭرىلىك ئىش تۇتۇنسا ئۆزۈڭ يۈكىن يۈد ئاچىغ قىلما تۈگمە يۈزۈڭ
Kalı teñrilik iş tutunsa özüñ, yükin yüd açığ kılma tügme yüzüñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer sen menfaatsiz ve ilâhî bir sevgi ile arkadaş edinmek istersen, onun yükünü yüklen, hiç bir vakit yüzünü ekşitme ve kaşlarını çatma.
🇬🇧 EN If thou wouldst seek a friendship for the Lord, Bear his burdens; frown not at his word!
#4205 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇنىڭ پايدىسىن بۇندا كۈتمە، چىدا،
بۇنىڭ ئەجرىسىن تاڭلا بەرگەي خۇدا.

Seek not for profit here below in sorrow; God will reward thy patience on the morrow.

Bunun faydasını burada arama, sabırlı ol, bunun ecrini yarın orada Tanrı verecektir.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ دوستلۇق نىڭ پايدىسىنى بۇ دۇنيا دىن ئىزدىمە، خۇدا ئۇنىڭ پايدىسىنى ئۇ دۇنيا دا بېرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇنىڭ ئاسغى مۇندا تىلەمە سەرىن بۇ ئاسغىڭ بايات بىرگە ئاندا يارىن
Munıñ asğı munda tileme serin, bu asğıñ bayat birge anda yarın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bunun faydasını burada arama, sabırlı ol, bunun ecrini yarın orada Tanrı verecektir.
🇬🇧 EN Seek not for profit here below in sorrow; God will reward thy patience on the morrow.
#4206 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
جاھان نەپىچۈن بولسا دوستلۇق ئەگەر،
قېتىلما، قېتىلساڭ قول ئۈز ئۈندىن ئەر.

If friendship be for earthly wealth and trade, Avoid it; or if joined, let parting be made!

Eğer dostluk dünya menfaati için ise, onlar ile arkadaşlık etme, eğer etmiş isen, ayrıl.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر دوست دۇنيا مەنپەئەتلىرى ئۈچۈن بولسا، بۇنداق دوستقا قېتىلما، قېتىلساڭ ئايرىلىپ كەت.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاپاڭ دۈنيا ئاسغى ئۈچۈن ئەرسە ئىش بۇ ئىشكە قاتىلما قاتىلسا سە شەش
Apañ dünyâ asğı üçün erse iş, bu işke katılma katılsa se şeş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer dostluk dünya menfaati için ise, onlar ile arkadaşlık etme, eğer etmiş isen, ayrıl.
🇬🇧 EN If friendship be for earthly wealth and trade, Avoid it; or if joined, let parting be made!
#4207 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە دەر، ئىشتىكىن، ئاداش تۇتقان ئەر،
ئاداش نەپىئى - زەرەرىن سىناپ بىلگەن ئەر.

Hear what the experienced friend declared of old, Who tested friendship's gain and loss untold:

Dost edinmiş olan ve dostluğun fayda ve zararlarını tecrübe ile bilen insan ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
دوست ئاداش تۇتقان، دوستنىڭ پايدا زىيىنىنى سىناپ بىلگەن كىشى نېمە دەيدۇ، ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل ئاداش تۇتمىش ئەر ئاداش ئاسغى ياسى سىناپ بىلمىش ئەر
Negü ter eşitgil adaş tutmış er, adaş asğı yası sınap bilmiş er
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dost edinmiş olan ve dostluğun fayda ve zararlarını tecrübe ile bilen insan ne der, dinle.
🇬🇧 EN Hear what the experienced friend declared of old, Who tested friendship's gain and loss untold:
#4208 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئاداشنى سىنا سەن زەرەر، پايدىدا،
سىنالسا بۇ ھالدا، ئېسىل بەك ئاڭا.

'Test every friend in gain and bitter stress; If firm he stands, hold fast his friendliness!

Dostu menfaat ve zarar içinde tecrübe et, eğer o bu hâllerde de dostluğuna devam ederse, ona sıkı yapış.

نەسرىي يەشمىسى:
دوستۇڭنى پايدا زىيان ئىچىدە سىنا، مۇشۇ ساھەدە چىڭ تۇرسا، سەنمۇ ئۇنىڭغا يېيىش.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاداشىغ ئاسىغ ياس ئىچىندە سىنا بۇ يەردە ئاداق تىكسە بەك تۇت سەنە
Adaşığ asığ yas içinde sına, bu yerde adak tikse bek tut sene
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dostu menfaat ve zarar içinde tecrübe et, eğer o bu hâllerde de dostluğuna devam ederse, ona sıkı yapış.
🇬🇧 EN 'Test every friend in gain and bitter stress; If firm he stands, hold fast his friendliness!
#4209 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئاداش كۆڭلى بىلمەك تىلسەڭ ئۆزۈڭ،
تېرىكتۈر ئۇنى، تۈر ئاڭا قاش - كۆزۈڭ.

If thou wouldst know his inner heart and grace, Provoke him with sharp words, and frown thy face!

Dostun içini öğrenmek istersen, sen onu sözle hiddetlendir ve ona kaşlarını çat.

نەسرىي يەشمىسى:
دوستنىڭ كۆڭلىنى بىلىشنى خالساڭ، سۆز بىلەن غەزپىنى كەلتۈرگىن، قاپىقىڭنى تۈرۈپ باق.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاداش كۆڭلى بىلمەك تىلەسە ئۆزۈڭ بۇشۇرغىل سۆزۈن سەن يەمە تۈگ يۈزۈڭ
Adaş köñli bilmek tilese özüñ, buşurğıl sözün sen yeme tüg yüzüñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dostun içini öğrenmek istersen, sen onu sözle hiddetlendir ve ona kaşlarını çat.
🇬🇧 EN If thou wouldst know his inner heart and grace, Provoke him with sharp words, and frown thy face!
#4210 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
سۆيۈپ، سۆيمىگەننى بىلەي مەن دېسەڭ،
بىلىنگەي مۇھىم بىرنەرسە سورىساڭ.

To know if he truly loves thee or feigns, Ask for his dearest possession and gains!

Seni sevip-sevmediğini anlamak istersen, ondan çok sevdiği bir şeyini iste, derhâl anlaşılır.

نەسرىي يەشمىسى:
ياخشى كۆرىدىغان، كۆرمەيدىغانلىقىنى بىلەي دېسەڭ، ياخشى كۆرىدىغان نەرسىسىنى سوراپ باق، ئاندىن مەلۇم بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەۋەر سەۋمەزىن سەن بىلەيىن تەسە سەۋۈگرەك نەڭىن قول ئۇقۇلغاي باسا
Sever sevmezin sen bileyin tese, sevügrek neñin kol ukulğay basa
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Seni sevip-sevmediğini anlamak istersen, ondan çok sevdiği bir şeyini iste, derhâl anlaşılır.
🇬🇧 EN To know if he truly loves thee or feigns, Ask for his dearest possession and gains!
#4211 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئاشۇ ئىككى ئىشتا قاپاق تۈرمىسە،
بولۇر ئۇنداق ئەرنى جان دوستۇم دېسە.

If he frowns not at these two trials bold, Hold him as dear as thy own soul twofold!'

Eğer bunların her ikisinde de infial göstermezse, bu insanı canın gibi aziz tut.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ ئىككى يىرىكلىكىڭگە قاپىقىنى تۈرمىسە، بۇ ئادەمنى جېنىڭغا ئوخشاش دوست تۇت.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قاشىن تۈگمەسە ئول بۇ ئىكى يىرىگ بۇ جان بىرلە تۈز تۇتغۇ ئۇش بۇ ئەرىگ
Kaşın tügmese ol bu iki yirig, bu cân birle tüz tutğu uş bu erig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer bunların her ikisinde de infial göstermezse, bu insanı canın gibi aziz tut.
🇬🇧 EN If he frowns not at these two trials bold, Hold him as dear as thy own soul twofold!'
#4212 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆشۈلما پىتنىخورغا، بارما يېقىن،
ئۇنىڭكى تىلىدىن چىقار ئوت - چېقىن.

Keep far from slanderers and tale-bearing folk; Beneath their tongues burns fire and poisonous smoke!

Müfterilere katılma, onlardan uzak dur, müfterinin dilinde yanar ateş vardır.

نەسرىي يەشمىسى:
غەيۋەتخور كىشىگە قېتىلما، يىراق تۇر، غەيۋەتخورنىڭ تىلىدا ئوت كۆيىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوزۇنچى كىشىكە قاتىلما يىرا ئوزۇنچى تىلىندە كۈيەر ئوت كۆر ئە
Ozunçı kişike katılma yıra, ozunçı tilinde küyer ot kör e
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Müfterilere katılma, onlardan uzak dur, müfterinin dilinde yanar ateş vardır.
🇬🇧 EN Keep far from slanderers and tale-bearing folk; Beneath their tongues burns fire and poisonous smoke!
#4213 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
جاھان پىتنىسىنى تېرەر پىتنىچى،
ئۇنىڭ سەن يېشىن كەس، ئايا مەرد، سېخىي.

From slander all worldly turmoil takes its rise; Sever the slanderer's head, O warrior wise!

Dünya karışıklığı iftiradan kopar, ey merd cömert, müfterinin başını kes.

نەسرىي يەشمىسى:
دۇنيانىڭ پىتنە پاساتلىرى غەيۋەتخوردىن چىقىدۇ، غەيۋەتخورنىڭ بېشىنى كەس، ئەي مەرد سېخىي.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوزۇندىن قوپار ئول ئاجۇن بۇلغاقى ئوزۇنچى باشىن كەس ئاي ئەرسىگ ئاقى
Ozundın kopar ol ajun bulğakı, ozunçı başın kes ay ersig akı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dünya karışıklığı iftiradan kopar, ey merd cömert, müfterinin başını kes.
🇬🇧 EN From slander all worldly turmoil takes its rise; Sever the slanderer's head, O warrior wise!
#4214 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تەمەخورغا بولما يېقىن سەن تېخى،
ساڭا ئۇ، شۈبھىسىز، بولۇر بىر يېغى.

Approach not greedy, grasping men in haste; They will turn enemies when hope is waste.

Bir de menfaat-perest insana yakın durma, o sana, şüphesiz, düşman olacaktır.

نەسرىي يەشمىسى:
يەنە تەمەخورلارغا يېقىن يولما، شۈبھىسىزكى، ئۇ ساڭا دۈشمەن بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانا ئۇمدۇچى بىرلە بولما ياغۇق سەزىكسىز ساڭا بۇ ياغى بولغاي ئوق
Yana umduçı birle bolma yağuk, seziksiz saña bu yağı bolğay ok
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bir de menfaat-perest insana yakın durma, o sana, şüphesiz, düşman olacaktır.
🇬🇧 EN Approach not greedy, grasping men in haste; They will turn enemies when hope is waste.
#4215 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تەمەخور سېنىڭدىن كۆرسە نەپىئىنى،
ئاتايدۇ سېنى ئۇ ئاكا يا ئىنى.

If the self-seeker gets what he desires, He calls thee brother, praises thee and sires.

Eğer menfaat-perest insan umduğunu bulursa, sana büyük veya küçük kardeş gibi muamele eder.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر ئۇ تەمەخور تەمە قىلغىنىغا ئېرىشسە، ئۇ سېنى ئاكام ۋە ئۇكام دەپ ئاتايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قالى ئۇمدۇسىن بۇلسا ئول ئۇمدۇچى ئاتاغاي سەنى ئول ئىنى يا ئەچى
Kalı umdusın bulsa ol umduçı, atağay seni ol ini ya eçi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer menfaat-perest insan umduğunu bulursa, sana büyük veya küçük kardeş gibi muamele eder.
🇬🇧 EN If the self-seeker gets what he desires, He calls thee brother, praises thee and sires.
#4216 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەگەر كۆرمىسە نەپ ئۇ ئۆرۈپ يۈزىن،
تۇغۇلۇپ كۆرمىگەندەك تارتار ئۇ ئۆزىن.

Yet if he fails, he turns away his face, As though he never saw thee in any place.

Eğer bulamazsa, senden yüz çevirir, seni hiç görmemiş gibi davranır ve senden uzaklaşır.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر ئېرىشەلمىسە، يۈزىنى ئۆرۈيدۇ، تۇغۇلۇپ سېنى كۆرمىگەندەك ئۆزىنى يىراقلاشتۇرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قالى بۇلماسا ئول ئەۋۈرگەي يۈزىن توغۇپ كۆرمەدۈك تەگ يىراتغاي ئۆزىن
Kalı bulmasa ol evürgey yüzin, toğup körmedük teg yıratğay özin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer bulamazsa, senden yüz çevirir, seni hiç görmemiş gibi davranır ve senden uzaklaşır.
🇬🇧 EN Yet if he fails, he turns away his face, As though he never saw thee in any place.
#4217 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تەمەسىز كىشىنى دوست تۇت، ئاداش تۇت،
ياشاپ غەمسىز ئۆزۈڭ، ئىشەن ئاڭا، پۇت.

Choose selfless friends whose hearts no greed possess; Rely on them, and live without distress.

Menfaat gözetmeyen dost, ahbap ve arkadaş edinmeğe çalış, onlara inan ve kaygısız yaşa.

نەسرىي يەشمىسى:
تەمەسىز يار بۇرادەر ۋە دوست تۇتقىن، ئۇلارغا ئىشەنگىن ۋە قايغۇسىز ياشا.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاداش قولداش ئارداش تۇتۇن ئۇمدۇسۇز ئىنانغىل ئاڭار سەن تىرىل قادغۇسۇز
Adaş koldaş ardaş tutun umdusuz, ınanğıl añar sen tiril kadğusuz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Menfaat gözetmeyen dost, ahbap ve arkadaş edinmeğe çalış, onlara inan ve kaygısız yaşa.
🇬🇧 EN Choose selfless friends whose hearts no greed possess; Rely on them, and live without distress.
#4218 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئاداش، قولداش، قېرىنداش سۆيۈنچ، قايغۇدا،
بېرۇر نەپ كىشىگە يامان - ياخشىدا.

True friends and comrades in both joy and grief, In good and bad, bring comfort and relief.

Dost, ahbap ve arkadaş sevinç ve kaygıda, iyi ve kötü zamanlarda insana faydalı olan kimselerdir.

نەسرىي يەشمىسى:
دوست، يار بۇرادەر خۇشاللىق ۋە قايغۇدا، ياخشلىق يامانلىقتا كىشىگە ھەمدەم بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاداش قولداش ئارداش سەۋىنچ قادغۇدا تۇسۇلۇر كىشىكە ئىسىز ئەدگۈدە
Adaş koldaş ardaş sevinç kadğuda, tusulur kişike isiz edgüde
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dost, ahbap ve arkadaş sevinç ve kaygıda, iyi ve kötü zamanlarda insana faydalı olan kimselerdir.
🇬🇧 EN True friends and comrades in both joy and grief, In good and bad, bring comfort and relief.
#4219 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تېخى كۆپ يېقىنلىق تىلسەڭ ئۆزۈڭ،
يېگۈز نان بىلەن تۇز، ئوچۇق تۇت يۈزۈڭ.

If thou wouldst have more loving friends below, Share salt and bread, and let a bright smile glow!

Seni daha çok sevmelerini istersen, onlara tuz-ekmek yedir ve her vakit güler yüz göster.

نەسرىي يەشمىسى:
كۆپ خۇشاللىقنى خالايدىغان بولساڭ، نان تۇز يېگۈزگىن، ئوچۇق چىراي بول.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەۋىگلى ئۈكۈشرەك تىلەسە ئۆزۈڭ تۇز ئەتمەك يىتۈرگىل ئاچۇق تۇت يۈزۈڭ
Sevigli üküşrek tilese özüñ, tuz etmek yitürgil açuk tut yüzüñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Seni daha çok sevmelerini istersen, onlara tuz-ekmek yedir ve her vakit güler yüz göster.
🇬🇧 EN If thou wouldst have more loving friends below, Share salt and bread, and let a bright smile glow!
#4220 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ ئىككى قىلىقتىن ئالۇر زوق كىشى،
يامان - ياخشى كۈتدە قىلۇر ئۆز ئىشى.

These two good traits warm every human breast; In joy and sorrow they perform their best.

Bu iki hareket insanı kendine ısındırır, o da iyi ve kötü anlarda kendisinin üzerine düşen vazifeyi yapar.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ ئىككى ئادەت كىشىلەرنى ئىللىتىدۇ، ياخشى يامان كۈنلەر دە ئۆز ئىشىنى كۆرسىتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ ئىكى قىلىققا ئىسىنۈر كىشى ئىسىز ئەدگۈدە بۇ قىلۇر ئۆز ئىشى
Bu iki kılıkka isinür kişi, isiz edgüde bu kılur öz işi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu iki hareket insanı kendine ısındırır, o da iyi ve kötü anlarda kendisinin üzerine düşen vazifeyi yapar.
🇬🇧 EN These two good traits warm every human breast; In joy and sorrow they perform their best.
#4221 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
مۇڭا ئوخشىتىپ سۆز ئېيتمىشتۇر بىلىم،
بۇ سۆزگە ئەمەل قىل، خۇلقى مۇلايىم.

To this intent spoke wisdom in its lore; Act upon this, O pure forevermore:

Bilgi buna benzer bir söz söylemiştir, ey temiz tabiatli insan, sen buna göre hareket etmeğe çalış.

نەسرىي يەشمىسى:
بىلىمدە بۇنىڭغا ماس كېلىدىغان سۆز ئېيتىلغان، بۇ سۆزگە ئەمەل قىل، ئەي خۇش يېئىل:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇڭار مەڭزەتۈ سۆزلەمىش سۆز بىلىگ بۇ سۆز ئىشكە تۇتغىل ئاي قىلقى سىلىگ
Muñar meñzetü sözlemiş söz bilig, bu söz işke tutğıl ay kılkı silig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bilgi buna benzer bir söz söylemiştir, ey temiz tabiatli insan, sen buna göre hareket etmeğe çalış.
🇬🇧 EN To this intent spoke wisdom in its lore; Act upon this, O pure forevermore:
#4222 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يۈزۈڭنى ئوچۇق تۇت كىشىگە كۈلە،
نېنىڭنى يېگۈزگىن، چۈچۈك سۆز بىلە.

'Share salt and bread with smiles and cheerful grace; With gentle words keep radiance on thy face!

İnsanlara güler yüz göster ve onlara tatlı sözle tuz-ekmek yedir.

نەسرىي يەشمىسى:
”كىشىلەرگە ئوچۇق چىراي بىلەن نان تۇز بەرگىن، شېرىن سۆزلەر بىلەن يۈزۈڭنى يورۇق تۇت.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۇز ئەتمەك يەتۈرگىل كىشىكە كۈلە يۈزۈڭنى يارۇق تۇت سۈچىگ سۆز بىلە
Tuz etmek yetürgil kişike küle, yüzüñni yaruk tut süçig söz bile
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İnsanlara güler yüz göster ve onlara tatlı sözle tuz-ekmek yedir.
🇬🇧 EN 'Share salt and bread with smiles and cheerful grace; With gentle words keep radiance on thy face!
#4223 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كىشىنى قىلۇر قۇل بۇ ئىككى قىلىق،
بۆلەك تاپمىدىم مەن، سەن ئولسا تىلە.

These two habits make servants of mankind; No other ways than these two could I find.'

İnsanları kul yapan bu iki harekettir, ben başkasını bulamadım, varsa, sen bul.

نەسرىي يەشمىسى:
كىشىلەرنى قۇل قىلىدىغان مۇشۇ ئىككى ئادەتتۇر، بۇنىڭدىن باشقىسىنى تاپالمىدىم، تاپالمىساڭ، شۇنى قىل.“
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىشىگ قۇل قىلىغلى بۇ ئىكى قىلىنچ ئادىن بۇلمادىم مەن بۇلۇنسا تىلە
Kişig kul kılığlı bu iki kılınç, adın bulmadım men bulunsa tile
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İnsanları kul yapan bu iki harekettir, ben başkasını bulamadım, varsa, sen bul.
🇬🇧 EN These two habits make servants of mankind; No other ways than these two could I find.'
#4224 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يېغى ھەم كۆرەرسەن، ئىككى خىل ئېرۇر،
يېغى بولسا ئەرگە تۇزاق قۇرۇلۇر.

Enemies also fall in two distinct grades; When man has enemies, a net invades:

Düşman da iki türlü olur, bir insanın düşmanı olursa, kendisine tuzak kurulmuş demektir.

نەسرىي يەشمىسى:
قارا، دۈشمەنمۇ ئىككى خىل بولىدۇ، كىشىنىڭ دۈشمىنى بولسا، ئۇنىڭغا تۇزاق قۇرۇلدى، دېگەن سۆز.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇كى تۆرلۈگ ئول كۆر يەمە ئول ياغى ياغى بولسا ئەركە يادىلدى ئاغى
İki törlüg ol kör yeme ol yağı, yağı bolsa erke yadıldı ağı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Düşman da iki türlü olur, bir insanın düşmanı olursa, kendisine tuzak kurulmuş demektir.
🇬🇧 EN Enemies also fall in two distinct grades; When man has enemies, a net invades:
#4225 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بىرى دىن يولىدا ئۇ دۈشمەن بولۇر،
بۇ - كاپىر، يىغىلىقنى دائىم قىلۇر.

One enemy is against God Most High: The unbeliever is thy foe for aye!

Düşmanlardan biri din düşmanıdır, bu kâfir düşman her vakit düşmandır.

نەسرىي يەشمىسى:
دۈشمەن بولغۇچىنىڭ بىرى تەڭرىگە دۈشمەن بولۇپ، بۇلار كاپىر دۈشمەنلەردۇر، بۇ ھامان دۈشمەندۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىرى تەڭرىلىك ئول ياغى بولداچى بۇ كافىر ياغىلار ياغى ئول تۇچى
Biri teñrilik ol yağı boldaçı, bu kâfir yağılar yağı ol tuçı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Düşmanlardan biri din düşmanıdır, bu kâfir düşman her vakit düşmandır.
🇬🇧 EN One enemy is against God Most High: The unbeliever is thy foe for aye!
#4226 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بىرى ياۋ بولۇرلار زەرەر،
پايدا دەپ، يېغىلىق قىلۇر ئول ئۆچ ئالماق تىلەپ.

The other enemy fights for worldly gain; Seeking revenge for profit, loss, or pain.

Bir de menfaat yüzünden düşmanlık olur, bu düşmanlığı insan intikam hissi ile yapar.

نەسرىي يەشمىسى:
دۈشمەنلىكىنىڭ يەنە بىرى پايدا زىيان ئۈچۈن دۈشمەن بولۇپ، كىشىدىن ئۆچ ئېلىشقا ئۇرۇنىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تاقى بىر ياغىلىق ئاسىغ ياس ئۈچۈن بولۇر بۇ ياغىلىق قىلۇر ئەر ئۆچۈن
Takı bir yağılık asığ yas üçün, bolur bu yağılık kılur er öçün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bir de menfaat yüzünden düşmanlık olur, bu düşmanlığı insan intikam hissi ile yapar.
🇬🇧 EN The other enemy fights for worldly gain; Seeking revenge for profit, loss, or pain.
#4227 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۇ كاپىرغا قاتتىق دۈشمەن بولغۇلۇق،
ئۆزىنى بۇ ئىشقا پىدا قىلغۇلۇق.

Wage war against the pagan enemy bold; Sacrifice life and body, buy and hold!

Kâfir düşmanla amansız mücâdele etmelidir, bu işe, gönüllü olarak, kendini feda et.

نەسرىي يەشمىسى:
كاپىر دۈشمەنگە قارشى قاتتىق جەڭ قىلىش كېرەك، بۇ ئىشقا پىدائىي بولۇپ، جان تەننى سەدىقە قىلىش لازىم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياغىلاغۇ كافىر ياغىسىن قاتىغ يۇلۇغلا بۇ ئىشكە ئەت ئۆز قىل ساتىغ
Yağılağu kâfir yağısın katığ, yuluğla bu işke et öz kıl satığ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kâfir düşmanla amansız mücâdele etmelidir, bu işe, gönüllü olarak, kendini feda et.
🇬🇧 EN Wage war against the pagan enemy bold; Sacrifice life and body, buy and hold!
#4228 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
زىيان - پايداچۈن بولسا دۈشمەن تېخى،
ئاڭا قوي پايدىنى، ياراش، ئەي سېخىي.

Yet if a foe fights thee for worldly prize, Cede him thy gain, and make peace in his eyes!

Sana bir kimse menfaat için düşman olursa, ey cömert, sen kendi menfaatinden vaz geç ve onunla barış.

نەسرىي يەشمىسى:
دۈشمەن پايدا زىيان ئۈچۈنلا بولغان بولسا، پايداڭنى ئۇنىڭغا ئۆتۈنۈپ بېرىپ، ئۇنىڭ بىلەن ياراشقىن، ئەي سېغىي.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاسىغ ياس ئۈچۈن بولسا ئەمدى ياغى ئاڭار قود ئول ئاسغىڭ ياراش ئاي ئاغى
Asığ yas üçün bolsa emdi yağı, añar kod ol asğıñ yaraş ay ağı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sana bir kimse menfaat için düşman olursa, ey cömert, sen kendi menfaatinden vaz geç ve onunla barış.
🇬🇧 EN Yet if a foe fights thee for worldly prize, Cede him thy gain, and make peace in his eyes!
#4229 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەگەر نەپ يەتسە دۈشمەن بولغاي يېقىن،
بولۇپ يوق زىيىنى، يېتەر پايدا چىن.

Grant him the benefit: he will turn near; In place of harm, his usefulness is clear.

Düşmanın menfaati te'min edilirse, o sana yaklaşır, böylece onun zararı yerine, sana faydası dokunur.

نەسرىي يەشمىسى:
دۈشمەنگە پايدا يەتكۈزسەڭ، ئۇ، يېقىنلىشىدۇ، دۈشمەنلىك زىيىنى ئورنىغا، پايدىسى تېگىدۇ، بۇ ئېنىق.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياغىقا ئاسىغ قىلسا بولدى ياغۇق ياغى ياسى قىلغاي كۆر ئاسغى ئانۇق
Yağıka asığ kılsa boldı yağuk, yağı yası kılğay kör asğı anuk
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Düşmanın menfaati te'min edilirse, o sana yaklaşır, böylece onun zararı yerine, sana faydası dokunur.
🇬🇧 EN Grant him the benefit: he will turn near; In place of harm, his usefulness is clear.
#4230 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يېغىنى تىرىشىپ يېقىن قىل،
ياراش، سالامەت تىرىلگىن، بولۇر ساق بۇ باش.

Strive hard to turn thy enemy to a friend; Live safe and sound, and keep thy head till end!

Düşmanını dost etmeğe gayret et, onunla barışarak, emniyet ve huzur içinde yaşa.

نەسرىي يەشمىسى:
تېرىشىپ، دۈشمىنىڭنى يېقىن قىل، ياراشقىن، شۇنداق قىلساڭ سالامەت ياشايسەن، بېشىڭ ئامان بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قاتىغلان ياغىڭنى ياقىن قىل ياراش سەلامەت تىرىلگىل ئەسەن بولغا باش
Katığlan yağıñnı yakın kıl yaraş, selâmet tirilgil esen bolğa baş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Düşmanını dost etmeğe gayret et, onunla barışarak, emniyet ve huzur içinde yaşa.
🇬🇧 EN Strive hard to turn thy enemy to a friend; Live safe and sound, and keep thy head till end!
#4231 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
دۈشمەنلىكتە يوقتۇر پايدا، بۇنى بىل،
قولۇڭنى بىنەپ ئىشقا سەن سۈنمىغىل.

No profit lies in enmity and strife; Touch not what yields no benefit in life!

Bir kimse ile düşman olmakta hiç bir fayda yoktur, bunu iyice bil, faydası olmayan işe el sürme.

نەسرىي يەشمىسى:
دۈشمەنلىكتىن پايدا يوق، بۇنى ياخشى بىل، پايدىسى يوق ئىشقا قول تەگكۈزمە.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياغىدا ئاسىغ يوق يەتۈرگىل بىلىگ ئاسىغ بولماز ئىشكە تەگۈرمە ئەلىگ
Yağıda asığ yok yetürgil bilig, asığ bolmaz işke tegürme elig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bir kimse ile düşman olmakta hiç bir fayda yoktur, bunu iyice bil, faydası olmayan işe el sürme.
🇬🇧 EN No profit lies in enmity and strife; Touch not what yields no benefit in life!
#4232 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئىشىڭ ياخشى ئىشلە، تاپما سەن يېغى،
يېغىلىق كىشىنىڭ كۆپ باش ئاغرىقى.

Perform thy service well, make no new foe; A man with foes reaps thousandfold of woe.

Sen hizmette kusur etme, kendine düşman edinme, düşmanı olan kimsenin başı bin türlü derde girer.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆز خىزمىتىڭنى ياخشى ئۆتە، ئۆزۈڭگە دۈشمەن تېپىۋالما، دۈشمەنلىك كىشىنى مىڭ خىل دەردكە مۇپتىلا قىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تاپۇغ ئۆز قىلىن قىلما ئۆزكە ياغى ياغىلىغ كىشىكە قوپار مىڭ چوغى
Tapuğ öz kılın kılma özke yağı, yağılığ kişike kopar miñ çoğı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sen hizmette kusur etme, kendine düşman edinme, düşmanı olan kimsenin başı bin türlü derde girer.
🇬🇧 EN Perform thy service well, make no new foe; A man with foes reaps thousandfold of woe.
#4233 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئاداش تۈت كىشىنىڭ تاللاپ ياخشىسىن،
يامان بولسا دوستۇڭ، پۈشايمان كېيىن.

Choose from humanity the best and rare; Bad comrades bring repentance and despair.

iyi ve seçkin kimseleri ahbap edin, insanın eşi ve arkadaşı kötü olursa, sonunda peşiman olur.

نەسرىي يەشمىسى:
كىشىلەرنىڭ سەرخىلىنى تاللاپ دوست تۇت، دوست بۇرادىرىڭ ياۋۇز بولسا، كېيىن پۇشايمان قىلىسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاداش تۇت كىشىدە تالۇسىن كەدىن ياۋۇز بولسا ئىش تۇش ئۆكۈنچ يەر كەدىن
Adaş tut kişide talusın kedin, yavuz bolsa iş tuş ökünç yer kedin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR iyi ve seçkin kimseleri ahbap edin, insanın eşi ve arkadaşı kötü olursa, sonunda peşiman olur.
🇬🇧 EN Choose from humanity the best and rare; Bad comrades bring repentance and despair.
#4234 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تولۇق ئەر تىلىسەڭ يېقىن بولغىلى،
ئىككى خىل كىشى بار مۇڭا يەتكىلى.

If thou wouldst seek the best companion's hand, Two kinds of men will satisfy demand:

Yakınlık göstermek için seçkin bir kimse dilersen, bu arzuna iki türlü insanla erişebilirsin.

نەسرىي يەشمىسى:
يېقىنلىشىش ئۈچۈن سەرخىل كىشىنى تاللىساڭ، بۇ تىلىكىڭگە ئىككى خىل ئادەم بىلەن يېتىسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تالۇ ئەر تىلەسە ياقىن تۇتغۇقا ئىكى تۆرلۈگ ئول بۇ تىلەك بۇلغۇقا
Talu er tilese yakın tutğuka, iki törlüg ol bu tilek bulğuka
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Yakınlık göstermek için seçkin bir kimse dilersen, bu arzuna iki türlü insanla erişebilirsin.
🇬🇧 EN If thou wouldst seek the best companion's hand, Two kinds of men will satisfy demand:
#4235 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بىرى، ئەسلى ياخشى، كىشى تولغىنى،
تېپىلسا ئاداش تۈت، ئەي ئەر سەن ئۇنى.

One of noble stock, an elite of grace: If found, embrace him in a firm embrace!

Biri aslında-esâsında iyi ve insanların seçkini olan bir kimsedir, bulursan, onu arkadaş edin, ey olgun insan.

نەسرىي يەشمىسى:
بىرى، ئەسلى تەبىئىتى ياخشى، سەرخىل كىشى بولسا، مۇشۇنداقلارنى دوست تۇت، ئەي تاللانغان كىشى .
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىرى ئاسلى ئەدگۈ كىشى ئۈدرۈمى بۇلۇنسا ئاداش تۇت ئاي ئەر كۆدرۈمى
Biri aslı edgü kişi üdrümi, bulunsa adaş tut ay er ködrümi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Biri aslında-esâsında iyi ve insanların seçkini olan bir kimsedir, bulursan, onu arkadaş edin, ey olgun insan.
🇬🇧 EN One of noble stock, an elite of grace: If found, embrace him in a firm embrace!
#4236 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بىرى، تەقۋادار كىم،
خۇدانى بىلۇر، كىشىلىك شۇنىڭدەك كىشىدىن كېلۇر.

The other God-fearing, devout and kind: True nobility in such men you find.

Biri takva sahibi ve Tanrıyı bilen kimsedir, her türlü insanlık ondan gelir.

نەسرىي يەشمىسى:
يەنە بىرى، تەقۋادار، خۇدانى بىلىدىغان ئادەمدۇر، بۇنداقلار ھەقىقىي كىشى بولۇپ، ئادەمگەرچىلىك قىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تاقى بىر ساقىنۇق باياتىغ بىلىر كىشى ئول كىشىلىك مۇنىڭدىن كەلىر
Takı bir sakınuk bayatığ bilir, kişi ol kişilik munıñdın kelir
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Biri takva sahibi ve Tanrıyı bilen kimsedir, her türlü insanlık ondan gelir.
🇬🇧 EN The other God-fearing, devout and kind: True nobility in such men you find.
#4237 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يېقىنلاش شۇ ئىككى خىل ئەرگە تولا،
يانار ياخشىلىقلار شۇلاردىن ساڭا.

Draw near to both these types with loyal heart; From them good deeds will nevermore depart.

Bu iki türlü insana yakınlık gösterir, bunlar senin dostluğuna dâima iyilik ile mukabele ederler.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەنە شۇ ئىككى خىل كىشى بىلەن يېقىنلىق قىل، بۇلاردىن ساڭا ياخشى جاۋاب قايتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياقىنلىق بۇ ئىكى كىشى بىرلە تۇت بۇلاردىن ساڭا تەگگەي ئەدگۈ يانۇت
Yakınlık bu iki kişi birle tut, bulardın saña teggey edgü yanut
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu iki türlü insana yakınlık gösterir, bunlar senin dostluğuna dâima iyilik ile mukabele ederler.
🇬🇧 EN Draw near to both these types with loyal heart; From them good deeds will nevermore depart.
#4238 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يامان ئات كىشىدىن يىراق بول تولا،
بۇ ياڭلىغ كىشىلەر قىلىقى قارا.

Shun men renowned for wicked ways and spite; Their deeds are dark, devoid of truth and light.

Kötülükleri ile şöhret bulan kimselerden uzak dur, böyle kimseler kara huylu insanlardır.

نەسرىي يەشمىسى:
يامانلىق بىلەن داڭق چىقارغان كىشىدىن يىراق تۇر، بۇ خىل كىشىلەرنىڭ خۇي پەيلى نادان كېلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇سىزكە چاۋىقمىش كىشىدىن يىرا بۇ ياڭلىغ كىشىلەر قىلىنچى قارا
İsizke çavıkmış kişidin yıra, bu yañlığ kişiler kılınçı kara
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kötülükleri ile şöhret bulan kimselerden uzak dur, böyle kimseler kara huylu insanlardır.
🇬🇧 EN Shun men renowned for wicked ways and spite; Their deeds are dark, devoid of truth and light.
#4239 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
قارىغا يولۇقما، ئايا قىلىقى ئاق،
يۇقۇرلار بۇ ئاققا قارا تېزلا، باق.

Approach not darkness, O pure soul and bright; Black soot quickly soils what is pure and white!

Ey ak-pâk tabiatlı insan, sen karaya yaklaşma, dikkat et, beyaza siyah çabuk bulaşır.

نەسرىي يەشمىسى:
نادانغا يېقىنلاشما، ئەي ئاق كۆڭۈل، دىققەت قىلغىنىكى، ئاق نەرسىگە قارا تېز يۇقىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قاراقا ياغۇما ئاي قىلقى ئۈرۈڭ ئۈرۈڭكە قارا تەرك يۇقار ئول كۆرۈڭ
Karaka yağuma ay kılkı ürüñ, ürüñke kara terk yukar ol körüñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey ak-pâk tabiatlı insan, sen karaya yaklaşma, dikkat et, beyaza siyah çabuk bulaşır.
🇬🇧 EN Approach not darkness, O pure soul and bright; Black soot quickly soils what is pure and white!
#4240 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بىلىملىك مۇشاۋىر خوپ بەردى بىلىم،
بولۇر ئېھتىياتچان ئوقۇسا ئالىم.

How well the wise counselor his knowledge penned; The wise who reads this ponders to the end:

Alim müşavir ne güzel bilgi vermiş, bilgili bunu okursa, düşünür ve daha ihtiyatlı olur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئالىم دانا ناھايىتى ياخشى تەلىم بەرگەن، بىلىملىك بۇنى ئوقۇسا چۈشىنىدۇ ۋە ئاڭ پىكرى ئېچىلىدۇ :
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نە ئەدگۈ بىلىگ بەردى بىلگە ئۆگە بىلىگلىگ ئوقىسا ساقىنغا ئۆگە
Ne edgü bilig berdi bilge öge, biliglig okısa sakınğa öge
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Alim müşavir ne güzel bilgi vermiş, bilgili bunu okursa, düşünür ve daha ihtiyatlı olur.
🇬🇧 EN How well the wise counselor his knowledge penned; The wise who reads this ponders to the end:
#4241 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
قوشۇلما يامانغا، ئەي ياخشى كىشى،
بولۇر خۇلقۇڭ يامان ئۇنىڭ ئوخشىشى.

Join not with wicked men, O man of grace, Lest thy own conduct match their evil race!

Ey iyi insan, kötüye katılma, o kötünün tabiati gibi, seninki de kötü olur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي ياخشى كىشى، يامانغا قېتىلما، قىلىقىڭ ئاشۇ يامانغا ئوخشاش يامان بولۇپ قالىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇سىزكە قاتىلما ئاي ئەدگۈ كىشى ئىسىز بولغا قىلقىڭ ئول ئىسىز تۇشى
İsizke katılma ay edgü kişi, isiz bolğa kılkıñ ol isiz tuşı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey iyi insan, kötüye katılma, o kötünün tabiati gibi, seninki de kötü olur.
🇬🇧 EN Join not with wicked men, O man of grace, Lest thy own conduct match their evil race!
#4242 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يامانغا يولۇقما، ئەي خىل - سەرە ئەر،
يامان ئات بولۇرسەن، زىيىنى يېتەر.

Approach not villains, O refined and rare; Thy name will spoil and lose its virtue fair.

Ey seçkin, güzide insan, kötüye yaklaşma, adın kötü olur ve saadetine halel gelir.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي يېتىلگەن، سەرخىل كىشى ، ياۋۇزغا يېقىنلاشما، نامىڭ ياۋۇز بولۇپ قالىدۇ، پۈتۈنلۈكۈڭ بۇزۇلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياۋۇزقا ياغۇما ئاي ئۈدرۈم تالۇ ياۋۇز بولغا ئاتىڭ ئىرىلگەي تولۇ
Yavuzka yağuma ay üdrüm talu, yavuz bolğa atıñ irilgey tolu
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey seçkin, güzide insan, kötüye yaklaşma, adın kötü olur ve saadetine halel gelir.
🇬🇧 EN Approach not villains, O refined and rare; Thy name will spoil and lose its virtue fair.
#4243 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يارامسىز كىشىدىن يىراق تۇر قېچىپ،
ياقاڭدىن تۇتار ئۇ يارامسىز كېلىپ.

Draw not near men unseemly and unkind, Lest their unseemliness seize thee behind.

Münasebetsiz kimselere yakın gitme, yoksa onlar da sana gelir ve yakanı bırakmazlar.

نەسرىي يەشمىسى:
يارىماس كىشىگە يېقىن يولما، يارىماسلىق ساڭا چاپلىشىپ، ياقاڭدىن ئالىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياراغسىز كىشىكە يورىما ياقا ياراغسىز ساڭا كەلگە تۇتغا ياقا
Yarağsız kişike yorıma yaka, yarağsız saña kelge tutğa yaka
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Münasebetsiz kimselere yakın gitme, yoksa onlar da sana gelir ve yakanı bırakmazlar.
🇬🇧 EN Draw not near men unseemly and unkind, Lest their unseemliness seize thee behind.
#4244 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تولا كۆردۈم ياخشى ئاتالغان كىشى،
قوشۇلغاچ يامانغا، بۇزۇلدى ئىشى.

How many good men once of high acclaim, Joined with the bad and spoiled their work and fame!

îyi nâm ile tanınmış bir çok kimseleri gördüm, kötü insanlar ile karışınca, işleri bozuldu.

نەسرىي يەشمىسى:
ياخشى دەپ ئاتالغان كىشىلەرنى كۆپ كۆردۈم، يامانغا ئارىلاشتى، ئىشلىرى بۇزۇلدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۈكۈش كۆردۈم ئەدگۈ ئاتانمىش كىشى ئىسىزكە قاتىلدى بۇزۇلدى ئىشى
Üküş kördüm edgü atanmış kişi, isizke katıldı buzuldı işi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR îyi nâm ile tanınmış bir çok kimseleri gördüm, kötü insanlar ile karışınca, işleri bozuldu.
🇬🇧 EN How many good men once of high acclaim, Joined with the bad and spoiled their work and fame!
#4245 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يامان ئەش تۈپەيلى تولا ياخشى ئەر،
قېلىپ تۆھمەتكە كۆپ، يۈزىن كەتكۈزەر.

How many good men, through bad friends around, Suffered false slander, ruined to the ground!

Kötü arkadaş yüzünden zarar gören ve zorla adı-sanı silinip-giden iyiler çok gördüm.

نەسرىي يەشمىسى:
كۆپلىگەن ياخشىلارنى كۆردۈم، ئۇلار يامان دوست ئۈچۈن تۆمەتكە يولۇقۇپ، ئۆزىنى زورمۇزور يوقاتتى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تەلىم كۆردۈم ئەدگۈگ ئىسىز ئىش ئۈچۈن يودۇغقا ئىلىندى يوقادلى كۈچۈن
Telim kördüm edgüg isiz iş üçün, yoduğka ilindi yokadlı küçün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kötü arkadaş yüzünden zarar gören ve zorla adı-sanı silinip-giden iyiler çok gördüm.
🇬🇧 EN How many good men, through bad friends around, Suffered false slander, ruined to the ground!
#4246 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ بەگلەر ئۆيىنىڭ ئېتى «قارشى» دۇر،
بۇ «قارشى» ئەھلى ئۆزئارا قارشىدۇر.

The royal palace is termed 'Opposite' ('Qarshi') in name, Because its courtiers oppose in mutual game!

Bu beyler evine saray ( karşı ) derler, bu saray içindekiler her vakit birbirlerine karşı gelirler.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ بەگلەر ئۆيىنىڭ نامى ”قارشى“① دەپ ئاتىلىدۇ، چۈنكى قارشىنىڭ ئىچىدىكىلەر بىر بىرىگە قارىمۇ قارشىدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ بەگلەر ئەۋى ئاتى قارشى-تۇرۇر بۇ قارشى ئىچىندەكى قارشى-تۇرۇر
Bu begler evi atı karşı-turur, bu karşı içindeki karşı-turur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu beyler evine saray ( karşı ) derler, bu saray içindekiler her vakit birbirlerine karşı gelirler.
🇬🇧 EN The royal palace is termed 'Opposite' ('Qarshi') in name, Because its courtiers oppose in mutual game!
#4247 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ دەرگاھتا كۆپرەك ھەسەتچى بولۇر،
ھەسەت قايدا بولسا ئۇرۇش قوزغىلۇر.

Envy abounds before the palace gate; And where there's envy, strife and wars await!

Bu saray kapısında birbirini çekememek çok olur, nerede çekememek olursa, orada kavga eksik olmaz.

نەسرىي يەشمىسى:
ئوردىدا كۆرەلمەسلىكلەر كۆپ بولۇپ تۇرىدۇ، قەيەردە كۆرەلمەسلىك بولسا، شۇ يەردە ئۇرۇش غوۋغا قوزغىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تەپىزلىك بولۇر بۇ قاپۇغدا ئۈكۈش تەپىز قايدا ئەرسە تۈتۈش ئول ئۇرۇش
Tepizlik bolur bu kapuğda üküş, tepiz kayda erse tütüş ol uruş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu saray kapısında birbirini çekememek çok olur, nerede çekememek olursa, orada kavga eksik olmaz.
🇬🇧 EN Envy abounds before the palace gate; And where there's envy, strife and wars await!
#4248 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
سېنىڭدىن ئۇلۇغلار كۆرەلمەس سېنى،
خار ئولغاچ، يېپەرسەن پۇشايمىنىنى.

Thy seniors will envy thee with disdain, Demeaning thee until thou reap regret and pain.

Senden büyükler seni çekemezler, sen de itibardan düşer ve peşiman olursun.

نەسرىي يەشمىسى:
سېنىڭدىن ئۇلۇغلار سېنى كۆرەلمەيدۇ، كەمسىتىدۇ ، سەن ئېتىباردىن چۈشۈپ پۇشايمان يەيسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەنىڭدە ئۇلۇغۇڭ سەنى تەپسەگەي ئۇچۇز بولغا ئۆزۈڭ ئۆكۈنچلەر يەگەي
Seniñde uluğuñ seni tepsegey, uçuz bolğa özüñ ökünçler yegey
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Senden büyükler seni çekemezler, sen de itibardan düşer ve peşiman olursun.
🇬🇧 EN Thy seniors will envy thee with disdain, Demeaning thee until thou reap regret and pain.
#4249 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كۆرەلمەس سېنى ھەم يەنە تەڭتۇشۇڭ،
كۆرۈنمەي ياخشىلىق، قارايغاي كۈنۈڭ.

Thy equals too will envy thee in spite, Thy virtues veiled, thy day turned into night.

Seninle müsâvî derecede olanlar da seni çekemezler, yapmış olduğun iyilikler görülmez ve günün geceye döner.

نەسرىي يەشمىسى:
قارا، تەڭتۇشلىرىڭمۇ سېنى كۆرەلمەيدۇ، ياخشى تەرەپلىرىڭ كۆرۈنمەيدۇ، كۈندۈزۈڭ كېچە بولۇپ كۆرۈنىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يەمە تەپسەگەي كۆر ساڭا تەڭ تۇشۇڭ كۆرۈلمەگە ئەدگۈڭ تۈنەرگەي كۈنۈڭ
Yeme tepsegey kör saña teñ tuşuñ, körülmege edgüñ tünergey künüñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Seninle müsâvî derecede olanlar da seni çekemezler, yapmış olduğun iyilikler görülmez ve günün geceye döner.
🇬🇧 EN Thy equals too will envy thee in spite, Thy virtues veiled, thy day turned into night.
#4250 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
سېنىڭدىن كىچىكمۇ ھەسەتلەر قىلۇر،
ساڭا ياخشىلىقنى كۈتمەس، ئۆچلىشۈر.

Thy juniors will look on thee with jealous eye, Seeking no good for thee beneath the sky.

Senden küçükler sana haset ederler, çekememezlik yüzünden, senin iyiliğini istemezler.

نەسرىي يەشمىسى:
سەندىن كىچىك بولغانلار ساڭا ھەسەت قىلىدۇ، كۆرەلمەسلىك بىلەن ياخشىلىقىڭنى تىلىمەيدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەنىڭدە كىچىگىڭ ساڭا تاپسۇلا تىلەمەگەي ئەدگۈڭ تەپىزلىك بىلە
Seniñde kiçigiñ saña tapsula, tilemegey edgüñ tepizlik bile
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Senden küçükler sana haset ederler, çekememezlik yüzünden, senin iyiliğini istemezler.
🇬🇧 EN Thy juniors will look on thee with jealous eye, Seeking no good for thee beneath the sky.
#4251 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ساراي ئەھلى شۇڭا قارىمۇقارشىدۇر،
ئىككىسى قارشىلاشسا، ئۇ بىرسى ئۆلۈر.

For this very cause court is named 'Qarshi' round: When two oppose, one dies upon the ground!

Böyle olduğu için saraydaki insanlar birbirine karşı olurlar, bunlardan ikisi birbirlerine karşı gelirse, biri ölür.

نەسرىي يەشمىسى:
شۇنداق بولغانلىقى ئۈچۈن ئوردا ”قارشى“ دەپ ئاتىلىدۇ، ئىككىسى قارشىلاشسا، بىرى ئۆلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ ياڭلىغ ئۈچۈن قارشى قارشى بولۇر ئىكىگۈن قارىشسا بىرىسى ئۆلۈر
Bu yañlığ üçün karşı karşı bolur, ikigün karışsa birisi ölür
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Böyle olduğu için saraydaki insanlar birbirine karşı olurlar, bunlardan ikisi birbirlerine karşı gelirse, biri ölür.
🇬🇧 EN For this very cause court is named 'Qarshi' round: When two oppose, one dies upon the ground!
#4252 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تىرىشقىن سەن ئەمدى، ئەي كۆڭلۈم كۈنى،
كىشىگە ھەسەت قىلما، يۈرگىل كۈنى.

Strive hard, O sun and radiance of my heart, To envy no man; play an upright part!

Ey gönülümün güneşi, sen şimdi insanlara karşı hasûd olmamağa ve doğruluktan ayrılmamağa çalış.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي دىلىمنىڭ قۇياشى، سەن ئەمدى غەيرەت قىل، كىشىلەرگە ھەسەت قىلما، توغرا يۈرگىن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قاتىغلان سەن ئەمدى ئاي كۆڭلۈم كۈنى كىشىگ تەپسەمەگىل يورىغىل كۆنى
Katığlan sen emdi ay köñlüm küni, kişig tepsemegil yorığıl köni
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey gönülümün güneşi, sen şimdi insanlara karşı hasûd olmamağa ve doğruluktan ayrılmamağa çalış.
🇬🇧 EN Strive hard, O sun and radiance of my heart, To envy no man; play an upright part!
#4253 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ھەسەت بىر كېسەلدۇر، داۋاسى ئۇزاق،
ئۆزىنى ئۆزى يەپ، سىزەر ئۇ ئاداق.

Envy is sickness needing treatment long; It eats itself, consuming what is strong.

Çekememek bir hastalıktır ve uzun bir tedaviye muhtacdır, onun yediği kendisini yer ve o kendi-kendisini eritir.

نەسرىي يەشمىسى:
ھەسەتخورلۇق بىر كېسەلدۈركى، ئۇنى داۋالاشقا ئۇزۇن ۋاقىت كېتىدۇ ، ئۇ ئۆزىنى يەيدۇ، ۋۇجۇدۇڭنى خورۇتىدۇ. ① ”قارشى“ قەدىمكى ئۇيغۇر تىلىدا ”ئوردا“ ”قارشى“ دەپ ئاتىلاتتى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تەپىزلىك ئىگ ئول بىر ئوتاتغۇ ئۇزۇن يەمىشى ئانى يەر سىزار بۇ ئۆزۈن
Tepizlik ig ol bir otatğu uzun, yemişi anı yer sızar bu özün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Çekememek bir hastalıktır ve uzun bir tedaviye muhtacdır, onun yediği kendisini yer ve o kendi-kendisini eritir.
🇬🇧 EN Envy is sickness needing treatment long; It eats itself, consuming what is strong.
#4254 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
خۇدا ھۆكمى بارچە ئۇ ياخشى - يامان،
خۇدا بەرسە، ھەسەت توسالماس ھامان.

All good and ill are God's supreme decree: What God bestows, no envious eye can flee!

iyilik ve kötülük hep Tanrı hükmüdür, Tanrı verirse, çekemeyen insan hased ile ona mâni olamaz.

نەسرىي يەشمىسى:
ياخشى يامانلىقنىڭ ھەممىسى خۇدانىڭ ھۆكمىدۇر، خۇدا بەرگەننى ھەسەتخور ھەسەت قىلىپ تىيالماس.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بايات ھۈكمى ئول بارچا ئەدگۈ ئىسىز بايات بەرسە تەپسەپ تىدۇماز تەپىز
Bayat hükmi ol barça edgü isiz, bayat berse tepsep tıdumaz tepiz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR iyilik ve kötülük hep Tanrı hükmüdür, Tanrı verirse, çekemeyen insan hased ile ona mâni olamaz.
🇬🇧 EN All good and ill are God's supreme decree: What God bestows, no envious eye can flee!
#4255 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
نە پايدا كىشىگە ھەسەت ئەيلىمەك؟ ھەسەتخور ئاخىرى كېسەللىك،
دېمەك.

What profit comes from envying any man? The envious only sickens in his span.

Böyle olunca, insanları çekememenin ne faydası var, insanları çekemeyen kimsenin sonu hastalıktır.

نەسرىي يەشمىسى:
كىشىنى كۆرەلمەسلىكنىڭ ئاقىۋەت پايدىسى نېمە؟ كىشىنى كۆرەلمىگۈچىلەرنىڭ ئاقىۋەتى ئۆزىنى كېسەل قىلىشتۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ ئاسغى ئۆترۈ كىشىگ تەپسەمەك كىشىگ تەپسەگۈچى سوڭى ئىگلەمەك
Negü asğı ötrü kişig tepsemek, kişig tepsegüçi soñı iglemek
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Böyle olunca, insanları çekememenin ne faydası var, insanları çekemeyen kimsenin sonu hastalıktır.
🇬🇧 EN What profit comes from envying any man? The envious only sickens in his span.
#4256 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كۈچۈڭ يەتسە ھەممىگە ياخشىلىق قىل،
يانار ياخشىلىق ھەم شۈبھە قىلمىغىل.

Do good to all men as much as in thy might; And goodness shall return to thee in light!

Gücün yettiği kadar her kese iyilik et, hiç şüphe etme, sana bundan ancak iyilik gelir.

نەسرىي يەشمىسى:
ھەممە كىشىگە قولۇڭدىن كېلىشىچە ياخشىلىق قىل، ساڭىمۇ ياخشىلىق كېلىدۇ، شۇبەلمەنمە!
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇغىنچا قامۇغقا ئۆزۈڭ ئەدگۈ قىل ساڭا ئەدگۈ بولغاي سەزىك تۇتماغىل
Uğınça kamuğka özüñ edgü kıl, saña edgü bolğay sezik tutmağıl
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Gücün yettiği kadar her kese iyilik et, hiç şüphe etme, sana bundan ancak iyilik gelir.
🇬🇧 EN Do good to all men as much as in thy might; And goodness shall return to thee in light!
#4257 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كىشىلەر سۆيۈنسە، سۆيۈنگىن سەن ھەم،
غەم - قايغۇ يەتسە گەر، يېگىل سەنمۇ غەم.

When others rejoice, share in their joyful mood; When sorrow strikes them, weep in sympathy good.

Birinin sevinci varsa, buna sen de sevin, o keder ve kaygıya düşerse, sen de kederlen.

نەسرىي يەشمىسى:
بىراۋغا خۇشاللىق بولسا، سەنمۇ خۇشال بول، قايغۇ ئەلەمگە يولۇقسا، سەنمۇ قايغۇرغىن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەۋىنچ بولسا كىمكە ئۆزۈڭ سەۋنۈ بەر ساقىنچ قادغۇ تەگسە يەمە ساقنۇ بەر
Sevinç bolsa kimke özüñ sevnü ber, sakınç kadğu tegse yeme saknu ber
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Birinin sevinci varsa, buna sen de sevin, o keder ve kaygıya düşerse, sen de kederlen.
🇬🇧 EN When others rejoice, share in their joyful mood; When sorrow strikes them, weep in sympathy good.
#4258 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئېتىڭ ياخشى بولغاي، سېنى ماختىشار،
ساڭا قوشۇلاي دەپ بارى ئالدىرار.

Thy name will shine, and men will love thee well; All will hasten in thy company to dwell.

Böylece adın iyi olur, insanlar da seni severler ve her kes seninle dost olmağa can atar.

نەسرىي يەشمىسى:
شۇنداق قىلساڭ ياخشى نامىڭ چىقىدۇ، سېنى ياخشى كۆرۈشىدۇ، ھەممە كىشى سەن بىلەن ئارىلىشىشقا ئالدىرايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاتىڭ ئەدگۈ بولغاي سەنى سەۋگەلەر ساڭا قاتلايىن تەپ تۈزۈ ئىۋگەلەر
Atıñ edgü bolğay seni sevgeler, saña katlayın tep tüzü ivgeler
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Böylece adın iyi olur, insanlar da seni severler ve her kes seninle dost olmağa can atar.
🇬🇧 EN Thy name will shine, and men will love thee well; All will hasten in thy company to dwell.
#4259 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆزۈڭگە تاپما ياۋ، تىرىشقىن قاياش،
تولا تۇتقىن ئەمدى قېرىنداش - ئاداش.

Make not new foes; strive hard, O brother dear; Keep many comrades, holding brothers near!

Kardeşim, ne kadar çok kardeş veya dost edinirsen-edin, yalnız kendine düşman edinmemeğe gayret et.

نەسرىي يەشمىسى:
قېرىنداش، ئۆزۈڭگە دۈشمەننى كۆپەيتمەسلىككە تىرىشقىن، قېرىنداش دوستلارنى كۆپرەك تۇت.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياغى قىلما ئۆزكە قاتىغلان قاداش نەچە تۇتغىل ئەمدى قاداش يا ئاداش
Yağı kılma özke katığlan kadaş, neçe tutğıl emdi kadaş ya adaş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kardeşim, ne kadar çok kardeş veya dost edinirsen-edin, yalnız kendine düşman edinmemeğe gayret et.
🇬🇧 EN Make not new foes; strive hard, O brother dear; Keep many comrades, holding brothers near!
#4260 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەگەر چىقسا دۈشمەن بىرەر تە ساڭا،
سەن غاپىل قالما ھەم تۇزاق قۇر ئاڭا.

Yet if an enemy should against thee rise, Be not asleep, prepare thy snare and ties!

ئەگەر ساڭا بىرى دۈشمەن بولسا، بىخۇد بولما، تۇزىقىڭنى تەييار تۇت.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر ساڭا بىرى دۈشمەن بولسا، بىخۇد بولما، تۇزىقىڭنى تەييار تۇت.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەگەر چىقسا دۈشمەن بىرەر تە ساڭا، سەن غاپىل قالما ھەم تۇزاق قۇر ئاڭا.
ئەگەر چىقسا دۈشمەن بىرەر تە ساڭا، / سەن غاپىل قالما ھەم تۇزاق قۇر ئاڭا.
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ئەگەر ساڭا بىرى دۈشمەن بولسا، بىخۇد بولما، تۇزىقىڭنى تەييار تۇت.
🇬🇧 EN Yet if an enemy should against thee rise, Be not asleep, prepare thy snare and ties!
#4261 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە دەيدۇ ئاڭلا، يېغىلاشقان ئەر،
يېڭىپ دۈشمىنىنى تۆۋەن قىلغان ئەر.

If any man turns enemy to thee, Be not careless; keep thy net prepared to see!

Eğer sana biri düşman olursa, gafil olma, sen de ona karşı ağını hazır tut.

نەسرىي يەشمىسى:
دۈشمەنلىك بولۇپ، دۈشمىنى ئۈستىدىن غالىب كەلگەن كىشى نېمە دەيدۇ، ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قالى بولسا ئەمدى ساڭا بىر ياغى ئوسال بولماغىل سەن ئانۇق تۇت ئاغى
Kalı bolsa emdi saña bir yağı, osal bolmağıl sen anuk tut ağı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer sana biri düşman olursa, gafil olma, sen de ona karşı ağını hazır tut.
🇬🇧 EN If any man turns enemy to thee, Be not careless; keep thy net prepared to see!
#4262 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
غاپىل بولما ياۋدىن ئۆزۈڭ نېرى تۇر،
غاپىل ئەيلە ياۋنى، تورۇڭغا چۈشۈر.

Hear what the warrior who conquered foes explained, Who over all his adversaries gained:

Düşmanla çarpışmış ve düşmanını alt etmiş olan insan ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
”دۈشمەنگە بىخۇد بولما، ئۇنىڭغا يېقىنلاشما، نېرى تۇر، دۈشمەننى بىخۇدلاشتۇرۇپ، ئۇنى تورغا چۈشۈر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل ياغىلامىش ئەر ياغىسى ئۆزەلە ئەلىگ بۇلمىش ئەر
Negü ter eşitgil yağılamış er, yağısı özele elig bulmış er
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Düşmanla çarpışmış ve düşmanını alt etmiş olan insan ne der, dinle.
🇬🇧 EN Hear what the warrior who conquered foes explained, Who over all his adversaries gained:
#4263 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كەمسىتمە دۈشمەننى، زور ۋە بۈيۈك بىل،
تاياق تۇتسا ياۋ، ئەيلە قالقان تۆمۈر.

'Test not thy foe; count him both great and bold; Against a staff, a shield of iron hold!'

Düşmanı deneme, sen onu büyük ve kuvvetli bil, elinde sopa olan düşmana karşı sen demir kalkan hazırla.

نەسرىي يەشمىسى:
”دۈشمەنگە بىخۇد بولما، ئۇنىڭغا يېقىنلاشما، نېرى تۇر، دۈشمەننى بىخۇدلاشتۇرۇپ، ئۇنى تورغا چۈشۈر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سىناما ياغىغ سەن بەدۈك بىل ئۇلۇغ تاياقلىق ياغىقا تەمۈر قالقان ئەت
Sınama yağığ sen bedük bil uluğ, tayaklık yağıka temür kalkan et
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Düşmanı deneme, sen onu büyük ve kuvvetli bil, elinde sopa olan düşmana karşı sen demir kalkan hazırla.
🇬🇧 EN 'Test not thy foe; count him both great and bold; Against a staff, a shield of iron hold!'
#4264 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئاداش - ئەش يۈكىن يۈد، قىسما كۆڭلىنى،
سۆزۈمنى ئۈنتۈما، چىڭ تۇتقىن بۇنى.

Bear friends' burdens; break not a comrade's heart; Forget not this, nor let my words depart!

Eş ve arkadaşlarının yükünü yüklen, gönüllerini kırma, sözünü unutma, bunu dâima göz önünde tut.

نەسرىي يەشمىسى:
”دۈشمەنگە بىخۇد بولما، ئۇنىڭغا يېقىنلاشما، نېرى تۇر، دۈشمەننى بىخۇدلاشتۇرۇپ، ئۇنى تورغا چۈشۈر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ ئىش تۇش يۈكىن يۈد سىما كۆڭلىنى سۆزۈمنى ئۇنىتما كۈدەزگىل مۇنى
Bu iş tuş yükin yüd sıma köñlini, sözümni unıtma küdezgil munı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eş ve arkadaşlarının yükünü yüklen, gönüllerini kırma, sözünü unutma, bunu dâima göz önünde tut.
🇬🇧 EN Bear friends' burdens; break not a comrade's heart; Forget not this, nor let my words depart!
#4265 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەشىڭ بولسا دۈشمەن، جانغا قەست قىلۇر،
ۋە يا توپلىغان نەق مېلىڭنى ئالۇر.

If a close friend turns enemy in strife, He aims against thy gathered wealth or life.

Eğer arkadaşın sana düşman olursa, o senin canına yahut toplayıp biriktirdığin malına kasdeder.

نەسرىي يەشمىسى:
”دۈشمەنگە بىخۇد بولما، ئۇنىڭغا يېقىنلاشما، نېرى تۇر، دۈشمەننى بىخۇدلاشتۇرۇپ، ئۇنى تورغا چۈشۈر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياغى بولسا ئىشىڭ ئۆڭەر جانىڭا يا تىرمىش يۇمىتمىش ئانۇق مالىڭا
Yağı bolsa işiñ öñer cânıña, ya tirmiş yumıtmış anuk mâlıña
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer arkadaşın sana düşman olursa, o senin canına yahut toplayıp biriktirdığin malına kasdeder.
🇬🇧 EN If a close friend turns enemy in strife, He aims against thy gathered wealth or life.
#4266 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئىچىڭنى - تېشىڭنى ئادىشىڭ بىلۇر،
مېلىڭنى بۇ ئىچ - تاشنى بىلگەن ئالۇر.

Thy friend knows all thy inner secrets clear; And he who knows inside can strip thee near.

Arkadaşın senin içini-dışını bilir, bu içi-dışı bilen insan senden bir çok şeyler koparır.

نەسرىي يەشمىسى:
”دۈشمەنگە بىخۇد بولما، ئۇنىڭغا يېقىنلاشما، نېرى تۇر، دۈشمەننى بىخۇدلاشتۇرۇپ، ئۇنى تورغا چۈشۈر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇چىڭنى تاشىڭنى ئاداشىڭ بىلىر بۇ ئىچ تاش بىلىگلى كىشى نەڭ ئالىر
İçiñni taşıñnı adaşıñ bilir, bu iç taş biligli kişi neñ alır
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Arkadaşın senin içini-dışını bilir, bu içi-dışı bilen insan senden bir çok şeyler koparır.
🇬🇧 EN Thy friend knows all thy inner secrets clear; And he who knows inside can strip thee near.
#4267 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەگەر ئۇ تىلىسە سۇنار مالغا قول،
تىلىسە جېنىڭغا قىلار قەستنى ئول.

If he so wills, he takes thy property; Or drains the marrow of thy vitality.

O isterse, senin malına el uzatır, isterse, canını ilik ile besler.

نەسرىي يەشمىسى:
دۈشمەننى سىناپ كۆرىمەن دېمە، ئۇنى زور، ھەيۋەتلىك بىل، تاياق تۇتقان دۈشمەنگە تۆمۈر قالقان ئىشلەت.“ 4264. دوست بۇرادەرلىرىڭنىڭ ئېغىرىنى كۆتۈر، كۆڭلىنى ئايا، سۆزۈمنى ئۇنتۇما، بۇنى دائىم كۆز ئالدىڭدا تۇت. 4265. دوستۇڭ دۈشمەن بولۇپ قالسا، جېنىڭغا قەست قىلىدۇ، ياكى تېرىپ توپلىغان مال دۇنيالىرىڭغا قەست قىلىدۇ . 4266. چۈنكى دوستۇڭ ئىچ تېشىڭنى بىلىدۇ، ئىچ تېشىڭنى بىلگەن كىشى نەرسەڭنى ئالىدۇ. 4267. خالىسا، مال دۇنيالىرىڭغا قول تەگكۈزىدۇ، خالىسا، جېنىڭغا خەۋپ يەتكۈزىدۇ، يىلىكىڭنى شورايدۇ .
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تىلەسە نەڭىڭە تەگۈرگەي ئەلىگ تىلەسە جانىڭقا يەتۈرگەي يىلىگ
Tilese neñiñe tegürgey elig, tilese cânıñka yetürgey yilig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR O isterse, senin malına el uzatır, isterse, canını ilik ile besler.
🇬🇧 EN If he so wills, he takes thy property; Or drains the marrow of thy vitality.
#4268 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆزۈڭنى ئېچۈكرەك كۆزەتسەڭ ئۆزۈڭ،
كۆزەت ھەمراھىڭنى ۋە بەس قىل سۆزۈڭ.

As thou wouldst guard thyself with utmost care, Guard thy companion; say no more despair!

Sen kendini nasıl gözetirsen, arkadaşını da öyle gözet, sözü uzatma.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆزۈڭنى ئۆزۈڭ قانچىلىك قوغدىساڭ، دوستۇڭ نىمۇ شۇنداق قوغدا، سۆز تامام.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆزۈڭنى نەگۈ تەگ كۈدەزسە ئۆزۈڭ ئىشىڭنى ئانى تەگ كۈدەز كەس سۆزۈگ
Özüñni negü teg küdezse özüñ, işiñni anı teg küdez kes sözüg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sen kendini nasıl gözetirsen, arkadaşını da öyle gözet, sözü uzatma.
🇬🇧 EN As thou wouldst guard thyself with utmost care, Guard thy companion; say no more despair!
#4269 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئاداش تۇتماق ئاسان، كۆزەتمەك قىيىن،
يېغى بولماق ئاسان، ياراشماق قىيىن.

To make a friend is easy, keeping hard; To make a foe is quick, but peace is barred!

Dost edinmek kolay, fakat dostluğu muhafaza etmek güç, düşman olmak kolay, fakat barışmak güçtür.

نەسرىي يەشمىسى:
دوست تۇتۇش ئاسان، قوغداش قىيىن، دوست بولماق ئاسان، ياراشماق قىيىن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاداش تۇتماق ئاسان كۈدەزمەكى سارپ ياغى بولماق ئاسان ياراشماقى سارپ
Adaş tutmak âsân küdezmeki sarp, yağı bolmak âsân yaraşmakı sarp
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dost edinmek kolay, fakat dostluğu muhafaza etmek güç, düşman olmak kolay, fakat barışmak güçtür.
🇬🇧 EN To make a friend is easy, keeping hard; To make a foe is quick, but peace is barred!
#4270 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
دۈشمەنلىك ئەر ئولساڭ، ساقلا جان تېنىڭ،
ئۈنىڭدىن قۇتۇلماق ئېرۇر بەك قىيىن.

If a foe exists, guard body, soul, and breath; Few men with enemies escape from early death.

Düşmanın varsa, canını ve tenini koru, düşmanı olan insanların kurtulması güçtür.

نەسرىي يەشمىسى:
دۈشمىنىڭ بار ئىكەن، تەن جېنىڭنى قوغدا، دۈشمەنلىك كىشىلەرنىڭ قۇتۇلمىقى ئازدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياغىڭ بولدى ئەرسە ئەت ئۆز جان كۈدەز ياغىلىغ كىشىلەر قۇتۇلماقى ئاز
Yağıñ boldı erse et öz cân küdez, yağılığ kişiler kutulmakı az
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Düşmanın varsa, canını ve tenini koru, düşmanı olan insanların kurtulması güçtür.
🇬🇧 EN If a foe exists, guard body, soul, and breath; Few men with enemies escape from early death.
#4271 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
قېتىلما ئىككى خىل ئەرگە، يىراق تۇر،
قېتىلساڭ كۆر ئەمدى، چاتاق چىقىرۇر.

From two kinds of men keep far away and flee: Mingle with them, and turmoil thou shalt see:

Şu iki türlü kimse ile münâsebette bulunma, onlardan uzak dur, eğer onlara karışırsan, bakarsın, karışıklık çıkarırlar.

نەسرىي يەشمىسى:
ئىككى تۈرلۈك كىشىگە قېتىلما، يىراق تۇر، قېتىلدىڭمۇ، قاراپ تۇرۇپ ماجىرا تۇغدۇرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇كى تۆرلۈگ ئەركە قاتىلما يىرا قاتىلدىڭمۇ بۇلغاق قوپۇرغاي كۆر ئە
İki törlüg erke katılma yıra, katıldıñmu bulğak kopurğay kör e
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Şu iki türlü kimse ile münâsebette bulunma, onlardan uzak dur, eğer onlara karışırsan, bakarsın, karışıklık çıkarırlar.
🇬🇧 EN From two kinds of men keep far away and flee: Mingle with them, and turmoil thou shalt see:
#4272 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بىرىدۇر چېقىمچى، پىتنە پاساتچى،
بىرى، ئىككى يۈزلۈك، ئۆز مەنپەئەتچى.

One is the slanderer, spreading false report; The other two-faced, seeking selfish sport.

Biri müfteridir, gammazlık eden adamdır, biri iki yüzlü, menfaatperest kimsedir.

نەسرىي يەشمىسى:
بىرى تۆھمەتخور، چېقىمچىلىق قىلغۇچى، يەنە بىرى ئىككى يۈزلىمىچى، تەمەخور.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىرىسى ئوزۇنچى يوڭاغ قىلغۇچى بىرى ئىكى يۈزلۈگ كىشى ئۇمدۇچى
Birisi ozunçı yoñağ kılğuçı, biri iki yüzlüg kişi umduçı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Biri müfteridir, gammazlık eden adamdır, biri iki yüzlü, menfaatperest kimsedir.
🇬🇧 EN One is the slanderer, spreading false report; The other two-faced, seeking selfish sport.
#4273 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يەنە سەن تۇتمىغىن مەيخورنى ئاداش،
ۋاپاسىز بولۇر ئۇ، قىلۇر دىلنى غەش.

Befriend not drunkards who in wine delight; They show no loyalty; they break thy heart outright.

Bir de içkiye düşkün kimseyi kendine arkadaş edinme, o sana vefa göstermez, ancak kalbini kırar.

نەسرىي يەشمىسى:
يەنە، مەيخورنى دوست تۇتما، ئۇ ۋاپا قىلمايدۇ، كۆڭلۈڭنى زېدە قىلدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يەمە تۇتما بورچى كىشىگ سەن ئاداش ۋەفا قىلماغاي ئول كۆڭۈل قىلغا باش
Yeme tutma borçı kişig sen adaş, vefâ kılmağay ol köñül kılğa baş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bir de içkiye düşkün kimseyi kendine arkadaş edinme, o sana vefa göstermez, ancak kalbini kırar.
🇬🇧 EN Befriend not drunkards who in wine delight; They show no loyalty; they break thy heart outright.
#4274 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كۆڭۈل بەرمە خۇدېسن دوستقا ھېچقاچان،
ئەگەر تەگمىسە نەپ، بولۇر ياۋ ھامان.

Set not thy heart on friends who seek their gain; Denied their profit, foes they will remain.

Yalnız kendi menfaatini gözeten dosta gönül bağlama, fayda görmezse, sana düşman olur, ondan vaz geç.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆز پايدىسىنىلا تىلەيدىغان دوستقا كۆڭۈل بەرمە، پايداڭ تەگمىسە دۈشمەن بولىدۇ، ئۇنىڭدىن ۋاز كەچ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆز ئاسغى تىلەر دôستقا بەرمە كۆڭۈل ئاسىغ بۇلماسا بولدى دۈشمان تۈڭۈل
Öz asğı tiler dôstka berme köñül, asığ bulmasa boldı düşmân tüñül
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Yalnız kendi menfaatini gözeten dosta gönül bağlama, fayda görmezse, sana düşman olur, ondan vaz geç.
🇬🇧 EN Set not thy heart on friends who seek their gain; Denied their profit, foes they will remain.
#4275 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
چېقىتلىق تىلسەڭ كىشىدىن ئۆزۈڭ،
قارا رايىغا، دېمە ھاجەت سۆزۈڭ.

If thou wouldst have men draw to thee each day, Ask naught from them; grant whatever they pray.

İnsanların sana her vakit yakınlık göstermelerini istersen, onlardan hiç bir istekte bulunma ve onların suyuna git.

نەسرىي يەشمىسى:
كىشىلەر ساڭا يېقىنلىق قىلىپ تۇرسۇن دېسەڭ، سورالغۇچى بولغىن، ئۇلاردىن سورىما، سۆز بىلەن ھاجىتىنى راۋا قىل.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياقىنلىق قىلۇ تۇرسۇ تەسە ئۆزۈن بۇلىپ قولتغۇ قولما بولۇ بىر سۆزۈن
Yakınlık kılu tursu tese özün, bulıp koltğu kolma bolu bir sözün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İnsanların sana her vakit yakınlık göstermelerini istersen, onlardan hiç bir istekte bulunma ve onların suyuna git.
🇬🇧 EN If thou wouldst have men draw to thee each day, Ask naught from them; grant whatever they pray.
#4276 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
خۇشال ھاياتتا ياشايمەن دېسەڭ،
تىرىشقىن، ھەسەتتىن يىراق بول ئۆزۈڭ.

If thou wouldst spend thy life in joyful peace, Envy no man, and let thy jealousy cease.

Hayatını sevinç içinde geçirmek istersen, mümkünse, insanlara hased etmemeğe gayret et.

نەسرىي يەشمىسى:
خۇشال ھاياتقا ئېرىشەي دېسەڭ، كىشىگە ھەسەت قىلماسلىققا غەيرەت قىل، ھوشيار بول.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەۋىنچىن تىرىگلىك بۇلايىن تەسە كىشىگ تەپسەمەگىل قاتىغلان ئۇسا
Sevinçin tiriglik bulayın tese, kişig tepsemegil katığlan usa
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hayatını sevinç içinde geçirmek istersen, mümkünse, insanlara hased etmemeğe gayret et.
🇬🇧 EN If thou wouldst spend thy life in joyful peace, Envy no man, and let thy jealousy cease.
#4277 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
دېسەڭ سەن قىلايىن دۈشمىنىمنى قۇل،
ساپ ئالتۇن بېرىپ سەن، ساقىلىدىن ئىل.

If thou wouldst make all enemies thy thrall, Pour out pure gold; hold them by beard withal!

Düşmanlarını kendine râm etmek istersen, saf altın dök ve onların sakalını eline al.

نەسرىي يەشمىسى:
دۈشمەنلىرىڭنى تامامەن ئۆزۈڭگە قۇل قىلىمەن دېسەڭ، ساپ ئالتۇنلىرىڭنى تۆكۈپ سەرپ قىل، ساقىلىدىن تۇت.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياغىغ قۇل قىلايىن تەسە سەن تۈكەل تۆكۈپ ئىد ساۋ ئالتۇن سۇنۇپ تۇت ساقال
Yağığ kul kılayın tese sen tükel, töküp ıd sav altun sunup tut sakal
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Düşmanlarını kendine râm etmek istersen, saf altın dök ve onların sakalını eline al.
🇬🇧 EN If thou wouldst make all enemies thy thrall, Pour out pure gold; hold them by beard withal!
#4278 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
يىراقلاتماقچى بولساڭ يېقىننى ئۆزۈڭ،
نېمە سورىسا بەرمە، يىرىك قىل سۆزۈڭ.

If thou wouldst drive away a comrade near, Refuse his wishes; speak harsh words severe.

Yanındakini kendinden uzaklaştırmak istersen, ona istediğini verme ve onunla bir az kaba konuş.

نەسرىي يەشمىسى:
يېقىنلىرىڭنى يىراقلاشتۇرۇشنى خالىساڭ، نېمە سورىسا بەرمە، قوپال سۆزلە.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياقىنىغ يىراتماق تىلەسە ئۆزۈڭ نەگۈ قولسا بەرمە ئىرىگ تۇت سۆزۈگ
Yakınığ yıratmak tilese özüñ, negü kolsa berme irig tut sözüg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Yanındakini kendinden uzaklaştırmak istersen, ona istediğini verme ve onunla bir az kaba konuş.
🇬🇧 EN If thou wouldst drive away a comrade near, Refuse his wishes; speak harsh words severe.
#4279 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆزۈن بولسۇن دېسەڭ بۇ ئۆمرۈڭ ھامان،
سېخىي بول ھەمىشە، يېگۈز تۇز ۋە نان.

If thou desirest longevity of days, Be generous with bread and salt always!

Eğer uzun ömür dilersen, cömert ol, başkalarından mümkün mertebe tuz-ekmeği esirgeme.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇزۇنراق ياشاشنى خالايدىغان بولساڭ، سېخىي بول، باشقىلاردىن تۇز تائامىڭنى ئايىما.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تىرىگلىك ئۇزۇنىن تىلەر ئەرسە سەن ئاقى بول تۇز ئەتمەك يەتۈر ئۇسا سەن
Tiriglik uzunın tiler erse sen, akı bol tuz etmek yetür usa sen
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer uzun ömür dilersen, cömert ol, başkalarından mümkün mertebe tuz-ekmeği esirgeme.
🇬🇧 EN If thou desirest longevity of days, Be generous with bread and salt always!
#4280 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
سۆيۈملۈك بولۇشنى تىلىسەڭ ئۆزۈڭ،
كۆڭۈل، تىل بىرىكتۈر، چۈچۈك قىل سۆزۈڭ.

If thou wouldst be beloved by all mankind, Unite thy tongue and heart with sweet words kind.

Kendini her kese sevdirmek istersen, sözün ve fikrin birbirine uygun ve dilin tatlı olsun.

نەسرىي يەشمىسى:
كۆپچىلىككە ئۆزۈڭنى ياخشى كۆرسىتىشنى خالىساڭ، دىلىڭ بىلەن تىلىڭنى بىرلەشتۈر، شېرىن سۆز قىل.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قامۇغقا سەۋىتمەك تىلەسە ئۆزۈڭ كۆڭۈل تىل بىرىكتۈر سۈچىگ تۇت سۆزۈگ
Kamuğka sevitmek tilese özüñ, köñül til biriktür süçig tut sözüg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kendini her kese sevdirmek istersen, sözün ve fikrin birbirine uygun ve dilin tatlı olsun.
🇬🇧 EN If thou wouldst be beloved by all mankind, Unite thy tongue and heart with sweet words kind.
#4281 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تىلىسەڭ ئۆزۈڭگە ھامان ئەزىزلىك،
قەدىرلە كىشىنى، ئەي خۇلقى سىلىق.

If thou wouldst win respect and high renown, Respect all people, never looking down!

Sen kendine hürmet edilmesini istersen, başkalarına hürmet et, ey yumuşak huylu insan.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆزۈڭ قەدىرلىك بولاي دېسەڭ، باشقىلارنىمۇ قەدىرلە، ئەي خۇش پېئىل.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاغىرلىق بۇلايىن تەسە سەن ئۆزۈن ئاغىرلا كىشىگ سەن ئاي قىلقى تۈزۈن
Ağırlık bulayın tese sen özün, ağırla kişig sen ay kılkı tüzün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sen kendine hürmet edilmesini istersen, başkalarına hürmet et, ey yumuşak huylu insan.
🇬🇧 EN If thou wouldst win respect and high renown, Respect all people, never looking down!
#4282 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تولۇق باي بولۇشنى ئىستەرسەن ئەگەر،
ئۆزۈڭ قىل قانائەت، تېسىۋەڭ يېتەر.

If truly rich and wealthy thou wouldst stay, Be content with what thou hast each day!

Her bakımdan tam zengin olmak istersen, kanaatkar ol, böylece kendi nasibini elde etmiş olursun.

نەسرىي يەشمىسى:
تامامەن باي بولاي دېسەڭ، روشەنكى، بارىغا قانائەتچان بول، ئۆز ئۈلۈشۈڭگە ئىگە بولسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۈكەل باي بولايىن تەسە بەلگۈلۈگ بارىڭا تاپى بول كۆتۈردۈڭ ئۈلۈگ
Tükel bay bolayın tese belgülüg, barıña tapı bol kötürdüñ ülüg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Her bakımdan tam zengin olmak istersen, kanaatkar ol, böylece kendi nasibini elde etmiş olursun.
🇬🇧 EN If truly rich and wealthy thou wouldst stay, Be content with what thou hast each day!
#4283 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
مېنى ماختىسۇنلار دېسەڭ سەن ئۆزۈڭ،
مىجەز - خۇلقۇڭنى ئۆز قىل، ئوچۇق تۆت يۈزۈڭ.

If thou wouldst have men praise thee far and wide, Do good deeds always; let bright smiles abide.

İnsanların seni her vakit eğmelerini istersen, onlara karşı iyi ol ve güler yüzle muamele et.

نەسرىي يەشمىسى:
دائىم كىشىلەرنىڭ ماختىشىنى خالىساڭ، ياخشى قىلىقلارنى قىل، يۈزۈڭنى يورۇق تۈت.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىشى تۇتچى ئۆگمەك تىلەسە ئۆزۈڭ قىلىنچ ئەدگۈ تۇتغىل يارۇق تۇت يۈزۈڭ
Kişi tutçı ögmek tilese özüñ, kılınç edgü tutğıl yaruk tut yüzüñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İnsanların seni her vakit eğmelerini istersen, onlara karşı iyi ol ve güler yüzle muamele et.
🇬🇧 EN If thou wouldst have men praise thee far and wide, Do good deeds always; let bright smiles abide.
#4284 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
شۇ ياڭلىغ بولۇر ئول كىشى ئەسلىسى،
كىشىگە كىشىلىك - كىشى بەلگىسى.

Such is the conduct of the truly great; Humanity to men marks man's estate.

Asıl insan böyle olur, insana karşı insanlık göstermek insanlık şiarıdır.

نەسرىي يەشمىسى:
ئېسىل كىشىلەر ئەنە شۇنداق بولىدۇ، ئادەمگە ئادەمگەرچىلىك قىلىش ئادەمىيىلىكنىڭ بەلگىسىدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ ياڭلىغ بولۇر ئول كىشى ئاسلىسى كىشىكە كىشىلىك كىشى بەلگۈسى
Bu yañlığ bolur ol kişi aslısı, kişike kişilik kişi belgüsi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Asıl insan böyle olur, insana karşı insanlık göstermek insanlık şiarıdır.
🇬🇧 EN Such is the conduct of the truly great; Humanity to men marks man's estate.
#4285 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كىشى ئەسلىنى بىلمەك تىلىسەڭ ئۆزۈڭ،
قىلىقىنى كۆرگىن، ئېچىلغاي سۆزۈڭ.

If thou wouldst know a person's inner root, Look at his deeds: they bear the hidden fruit.

Bir kimsenin aslını öğrenmek istersen, onun hareketine bak, hemen anlaşılır.

نەسرىي يەشمىسى:
كىشىلەرنىڭ ئەسلىنى بىلمەكنى خالىساڭ، ئۇنىڭ ھەرىكىتىگە قارىغىن، شۇ زامان مەلۇم بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىشى ئاسلى بىلمەك تىلەسە ئۆزۈڭ قىلىنچىندا كۆرگىل ئاچىلغاي سۆزۈگ
Kişi aslı bilmek tilese özüñ, kılınçında körgil açılğay sözüg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bir kimsenin aslını öğrenmek istersen, onun hareketine bak, hemen anlaşılır.
🇬🇧 EN If thou wouldst know a person's inner root, Look at his deeds: they bear the hidden fruit.
#4286 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تولا ياخشى دەپتۇ بۇ بېيىت ئېيتقۇچى،
سۆزىن مەنە بىرلە ئىسپات قىلغۇچى.

How well spoke the poet who composed the verse, Whose words and meanings witness and rehearse:

Şu beyti söyleyen, sözü ve mânasını birbirine şahit gösteren insan çok güzel söylemiş.

نەسرىي يەشمىسى:
سۆزىنى مەنىسى بىلەن شاھىت قىلغۇچى شائىر بۇ بېيىتنى بەك ياخشى ئېيتقان:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇دى ياقشى ئايمىش بۇ بەيت ئايغۇچى سۆزىن مانى بىرلە تانۇق قىلغۇچى
İdi yakşı aymış bu beyt ayğuçı, sözin mani birle tanuk kılğuçı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Şu beyti söyleyen, sözü ve mânasını birbirine şahit gösteren insan çok güzel söylemiş.
🇬🇧 EN How well spoke the poet who composed the verse, Whose words and meanings witness and rehearse:
#4287 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كىشى ئەسلى بىلمەك تىلىسەڭ ئوچۇق،
بۇ ئىشقا گۇۋاھتۇر كۆڭۈل، تىل، قىلىق.

'To know a mortal's origin and race, His tongue, heart, and conduct give the trace.

İnsanın aslını açık olarak bilmek istersen, dikkat et, onun düşüncesi, sözü ve hareketi buna şahittir.

نەسرىي يەشمىسى:
”كىشىنىڭ ئەسلىنى ئوچۇق بىلمەكچى بولساڭ، ئۇنىڭ دىلى، تىلى ۋە ھەرىكىتى بۇ ئىشقا دەلىل بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىشى ئاسلى بىلمەك تىلەسە ئاچۇق كۆڭۈل تىل قىلىنچى بۇ ئىشكە تانۇق
Kişi aslı bilmek tilese açuk, köñül til kılınçı bu işke tanuk
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İnsanın aslını açık olarak bilmek istersen, dikkat et, onun düşüncesi, sözü ve hareketi buna şahittir.
🇬🇧 EN 'To know a mortal's origin and race, His tongue, heart, and conduct give the trace.
#4288 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
خۇيى ياخشى، كۆڭلى، تىلى بولسا تۈز،
ھەسەپ - نەسەبىگە گۇۋاھ بۇ ئېنىق.

If deeds are noble, tongue and heart sincere, His noble ancestry is proven clear.'

Hareketi iyi, düşüncesi ve sözü doğru ise, bu onun aslına-esâsına derhâl şehâdet eder.

نەسرىي يەشمىسى:
قىلىقلىرى ياخشى بولسا، دىلى ۋە تىلى توغرىدۇر، روشەنكى، بۇ، ئۇنىڭ ئەسلى زاتىغا گۇۋاھچىدۇر.“
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قىلىنچ ئەدگۈ بولسا كۆڭۈل تىل كۆنى تۈپى ئاسلىڭا بۇ تانۇق ئول ئانۇق
Kılınç edgü bolsa köñül til köni, tüpi aslıña bu tanuk ol anuk
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hareketi iyi, düşüncesi ve sözü doğru ise, bu onun aslına-esâsına derhâl şehâdet eder.
🇬🇧 EN If deeds are noble, tongue and heart sincere, His noble ancestry is proven clear.'
#4289 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
قوشۇلما نادانغا، ئەي ئەسلى ئېرىغ،
تۆكەر ئابرۇيۇڭنى سېنىڭدىن ئېرىغ.

Join not with boors, O soul of lineage high, Lest they drain all thy dignity and sigh!

Adî kimselere katılma, ey temiz asıllı insan, onlar sende hiç yüz suyu bırakmazlar.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي ئەسلى پاك، ئەدەپسىزلەرگە قېتىلما، يۈز ئابرۇيۇڭنى پۈتۈنلەي تۆكىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوتۇنقا قاتىلما ئاي ئاسلى ئارىغ يۈزۈڭنۈڭ سۇۋىن ئەلتگە سەندىن ئارىغ
Otunka katılma ay aslı arığ, yüzüñnüñ suvın eltge sendin arığ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Adî kimselere katılma, ey temiz asıllı insan, onlar sende hiç yüz suyu bırakmazlar.
🇬🇧 EN Join not with boors, O soul of lineage high, Lest they drain all thy dignity and sigh!
#4290 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
نە دەيدۇ ئىشتىكىن، قانۇنلۇق كىشى،
ناداندىن يىراق ئۇ ئاقىللار بېشى.

Hear what the courteous man of wisdom said, Who shunned the vulgar and was nobly bred:

Kendisini bu nevi âdî ve küstah kimselerden uzak tutan, akıl ye terbiye bakımından ileri gelen insan ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەدەپ قائىدىلىك، ئەدەپسىزلەردىن يىراق تۇرغان، ئەقىللىق كىشى نېمە دېگەن، ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل تۆرۈلۈگ كىشى ئوتۇندىن يىرامىش ئۇقۇشلۇغ باشى
Negü ter eşitgil törülüg kişi, otundın yıramış ukuşluğ başı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kendisini bu nevi âdî ve küstah kimselerden uzak tutan, akıl ye terbiye bakımından ileri gelen insan ne der, dinle.
🇬🇧 EN Hear what the courteous man of wisdom said, Who shunned the vulgar and was nobly bred:
#4291 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەدەپسىز پەسكە سەن قوشۇلما، ئوغۇل،
پۈتۈن غوۋغا شۇلاردىن كېلۇر، تىنچ بول.

'Mingle not with boors; be gentle, sweet, and mild; From boors alone all conflicts spring, my child!

Küstah kimselere katılma, temiz ve halım ol, ey oğul, bütün kavgalara bu küstahlar sebep olurlar.

نەسرىي يەشمىسى:
بئەدەپكە قېتىلما، مۇلايىم، سىلىق بول، ئەي ئوغلان، بارچە جاڭجال ئەدەپسىزلەردىن كېلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوتۇنقا قاتىلما سىلىگ بول ئامۇل تۈتۈش ئاسلى بارچا ئوتۇندىن ئوغۇل
Otunka katılma silig bol amul, tütüş aslı barça otundın oğul
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Küstah kimselere katılma, temiz ve halım ol, ey oğul, bütün kavgalara bu küstahlar sebep olurlar.
🇬🇧 EN 'Mingle not with boors; be gentle, sweet, and mild; From boors alone all conflicts spring, my child!
#4292 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
مىجەزى چۇس، قوپالغا بولما يېقىن،
غەزەپلەنسە بۇزغاي يېقىنلىق ھەقىن.

Dwell not too close to men of fiery rage; When anger strikes, they break the bond of age.

Bir de celalli kimse ile pek yakın olma, eğer hiddetlenirse, yakınlık hakkını ayak altına alır.

نەسرىي يەشمىسى:
يەنە جاھىل تەرسالار بىلەن بەك يېقىن بولما، ئەگەر جەھلى تۇتۇپ قالسا، يېقىنلىق ھۆرمىتىنى بۇزىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇشى بىرلە بولما يەمە كەد ياقىن قالى بۇشسا بۇزغاي ياقىنلىق ھاقىن
Buşı birle bolma yeme ked yakın, kalı buşsa buzğay yakınlık hakın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bir de celalli kimse ile pek yakın olma, eğer hiddetlenirse, yakınlık hakkını ayak altına alır.
🇬🇧 EN Dwell not too close to men of fiery rage; When anger strikes, they break the bond of age.
#4293 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كۆڭۈلنىڭ سىرىنى ئاچما كىشىگە،
گەر ئاچساڭ، قويۇرلار زەخمەت ئىشىگە.

Reveal not secrets of thy heart to all; If revealed, thy sorrow soon shall fall.

Gönül sırrını ve sözünü her kese açma, eğer açarsan, kendin zahmete düşersin.

نەسرىي يەشمىسى:
كۆڭۈل سىرىڭنى، سۆزلىرىڭنى ھەركىمگە ئېچىۋەرمە، ئەگەر ئاچساڭ، ئۆزۈڭ مۇشەققەت چېكىسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كۆڭۈل سىررى ئاچما سۆزۈگ تەگمەكە قالى ئاچتىڭ ئەرسە ئۆزۈڭ ئەمگەك ئە
Köñül sırrı açma sözüg tegmeke, kalı açtıñ erse özüñ emgek e
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Gönül sırrını ve sözünü her kese açma, eğer açarsan, kendin zahmete düşersin.
🇬🇧 EN Reveal not secrets of thy heart to all; If revealed, thy sorrow soon shall fall.
#4294 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئېشىپ بارغاي دېسەڭ يېقىنلىقنىكىم،
تەمەسىز ياشا سەن، ئەي ئالىم، ھېكىم.

If thou wouldst see thy friendships ever grow, Banish greed; in selflessness bestow.

Dâima artan bir yakınlık görmek istersen, tamahkârlığı ortadan kaldır, ona her yerde manî ol.

نەسرىي يەشمىسى:
يېقىنلىقنىڭ بارغانسېرى ئۈستۈن بولۇشىنى خالىساڭ، تەمەگەرلىكتىن خالىي بولۇپ ياشا، ئەي دانا.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياقىنلىق تىلەسە تۇچى ئۈستىكۈ كۆتۈرگىل تامانى تىرىلگىل بۆكۈ
Yakınlık tilese tuçı üstikü, kötürgil tamanı tirilgil bökü
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dâima artan bir yakınlık görmek istersen, tamahkârlığı ortadan kaldır, ona her yerde manî ol.
🇬🇧 EN If thou wouldst see thy friendships ever grow, Banish greed; in selflessness bestow.
#4295 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تىلىسەڭ ھەمشە بولۇش شادىمان،
بولۇپ تۈز، ھۇزۇردا ياشا سەن ئامان.

If thou wouldst keep a glowing cheek and face, Walk uprightly; live in peaceful grace!

Eğer yüzünün dâima gülmesini istersen, doğru ol, endişesiz ve huzur içinde yaşa.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر دائىم يۈزۈڭ يورۇق بولۇشىنى ئارزۇ قىلساڭ، توغرا بول، ئاندىن بەختلىك بولۇپ، ھۇزۇر ئىچىدە ياشايسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قالى قولسا سەن تۇتچى مەڭزىڭ قىزىل كۆنى بول قۇتۇلدۇڭ سەن ئىنچىن تىرىل
Kalı kolsa sen tutçı meñziñ kızıl, köni bol kutulduñ sen inçin tiril
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer yüzünün dâima gülmesini istersen, doğru ol, endişesiz ve huzur içinde yaşa.
🇬🇧 EN If thou wouldst keep a glowing cheek and face, Walk uprightly; live in peaceful grace!
#4296 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەزىز بولغاي دېسەڭ ئۆزۈڭ ھەم سۆزۈڭ،
قىسىلما ھەر ئىشقا، قۇتۇلدۇر ئۆزۈڭ.

If long prestige and weight thou wouldst retain, Meddle not; let hands from greed refrain!

Hem kendinin hem sözünün nüfuzunu kırmamak istersen, her işe müdâhale etme, bu suretle onu te'min etmiş olursun.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆزۈڭنىڭ ھەم سۆزۈڭنىڭ ئۇزاق ئىناۋىتىنى خالىساڭ، قولۇڭنى قىسقا تۇت، ھەرئىشقا ئارىلاشما ، ئۆزۈڭ ئامان بولسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇزۇنلۇق تىلەسە ئۆزۈڭ ھەم سۆزۈگ ئەلىگ قىسغا تۇتغىل قۇتۇلدى ئۆزۈڭ
Uzunluk tilese özüñ hem sözüg, elig kısğa tutğıl kutuldı özüñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hem kendinin hem sözünün nüfuzunu kırmamak istersen, her işe müdâhale etme, bu suretle onu te'min etmiş olursun.
🇬🇧 EN If long prestige and weight thou wouldst retain, Meddle not; let hands from greed refrain!
#4297 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ياشاي ئابرۇي بىلەن دېسەڭ سەن ھامان،
يالغاننى چىقارما تىلىڭدىن ھەر ئان.

If thou wouldst keep honor without a blot, Utter no falsehood from thy mouth or throat.

Her vakit şeref ve itibarını muhafaza etmek istersen, ağzından yalan söz çıkarmamağa gayret et.

نەسرىي يەشمىسى:
دائىم ئابرۇيلۇق بولاي دېسەڭ، ھەرقاچان ئېغىزىڭدىن يالغان سۆزلەرنى چىقارما.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يۈزۈڭ تۇتچى سۇۋلۇغ تۇتايىن تەسە تىلىن سۆزلەمە سۆزنى يالغان ئۇسا
Yüzüñ tutçı suvluğ tutayın tese, tilin sözleme sözni yalğan usa
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Her vakit şeref ve itibarını muhafaza etmek istersen, ağzından yalan söz çıkarmamağa gayret et.
🇬🇧 EN If thou wouldst keep honor without a blot, Utter no falsehood from thy mouth or throat.
#4298 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
قەيەردە كۆتۈرۈلسە دۆلەت بېشى،
ئاڭا سەن بولۇشقىن، ئەي ياخشى كىشى.

Wherever fortune raises high its crest, Align with it, O man of virtue blest!

Nerede ikbâl başını yükseltirse, ey iyi insan, sen derhâl onun suyuna git.

نەسرىي يەشمىسى:
دۆلەت قەيەردە باش كۆتۈرسە، سەن ئۇنىڭغا ماسلاشقىن، ئەي ياخشى كىشى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قايۇ يەردە دەۋلەت كۆتۈرسە باشى بولۇ بەر ئاڭار سەن ئاي ئەدگۈ كىشى
Kayu yerde devlet kötürse başı, bolu ber añar sen ay edgü kişi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Nerede ikbâl başını yükseltirse, ey iyi insan, sen derhâl onun suyuna git.
🇬🇧 EN Wherever fortune raises high its crest, Align with it, O man of virtue blest!
#4299 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆچەشمە بۇ دۆلەت بىلەن، سەن ياراش،
ياراشمىسا دۆلەت قىلۇر زەھەر ئاش.

Contend not with fortune; harmonize thy mood; Lest opposing fortune poison all thy food.

Sen ikbâl ile mücâdeleye kalkma, onunla anlaş, anlaşamazsan, o sana yediğin yemeği zehir eder.

نەسرىي يەشمىسى:
دۆلەت بىلەن ئۆچەكشە، يارىشىپ ئۆت، ياراشمىساڭ، دۆلەت ئېشىڭنى ئوغا قىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆچەشمە بۇ دەۋلەت بىلە سەن ياراش ياراشمازسا دەۋلەت ئاغۇ قىلغا ئاش
Öçeşme bu devlet bile sen yaraş, yaraşmazsa devlet ağu kılğa aş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sen ikbâl ile mücâdeleye kalkma, onunla anlaş, anlaşamazsan, o sana yediğin yemeği zehir eder.
🇬🇧 EN Contend not with fortune; harmonize thy mood; Lest opposing fortune poison all thy food.
#4300 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تىلىسەڭ سۆزۈڭشەڭ ئۆتكۈر بولۇشىن،
سورالغاندا سۆزلە سۆزنى توغرا، چىن.

If thou wouldst have thy words carry great weight, Speak when inquired of; speak the truth straight.

Eğer sözünün dâima nafiz ve müessir olmasını istiyorsan, sordukları vakit söyle ve sözün doğru, dürüst olsun.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر سۆزۈڭنىڭ ئۆتكۈر بولۇشنى خالساڭ، سورىغاندا جاۋاب بەر، سۆزۈڭ توغرا، چىن بولسۇن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قالى قولسا سەن سۆز يورىق بولغۇسىن ئايىتتۇقتا سۆزلە كۆنى بولسۇ چىن
Kalı kolsa sen söz yorık bolğusın, ayıttukta sözle köni bolsu çın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer sözünün dâima nafiz ve müessir olmasını istiyorsan, sordukları vakit söyle ve sözün doğru, dürüst olsun.
🇬🇧 EN If thou wouldst have thy words carry great weight, Speak when inquired of; speak the truth straight.
#4301 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كىشىلەرنى چاقما، قۇرۇق سۆزلىمە،
كىنە ساقلىما ھەم ئۇششاق سۆز دېمە.

Speak no empty words; slander none behind; Carry no tales; nor harbor grudge in mind.

Boş söz konuşma, insanları çekiştirme, dedi-koduya uyma ve kendin de dedi-kodu yaparak, fitne uyandırma.

نەسرىي يەشمىسى:
قۇرۇق سۆزنى قىلما، كىشىنى كىشىگە چاقما، ئۇششاق سۆز تاراتما، ۋە ئاداۋەت ساقلىما.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قۇرۇغ سۆزلەمە سەن كىشىگ سوڭداما ئۇشاق سۆز ئەدەرمە يەمە كىكنەمە
Kuruğ sözleme sen kişig soñdama, uşak söz ederme yeme kikneme
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Boş söz konuşma, insanları çekiştirme, dedi-koduya uyma ve kendin de dedi-kodu yaparak, fitne uyandırma.
🇬🇧 EN Speak no empty words; slander none behind; Carry no tales; nor harbor grudge in mind.
#4302 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بوراندەك ئېرۇر سۆز كۆڭۈل ئاغرىتۇر،
كۆڭلى ئاغرىغان ئەر سېنى يوق ئېتۇر.

Words are like tempest winds that cause deep smart; And injured men will turn to harm thy heart.

Söz her şeyi alt-üst eden bir rüzgârdır, kalbi sızlatır, kalbi sızlayan kimse seni mahvedebilir.

نەسرىي يەشمىسى:
سۆز شىددەتلىك بورانغا ئوخشايدۇ، كۆڭۈلنى ئاغرىتىدۇ، كىشىنىڭ كۆڭلى ئاغرىسا، ساڭا دۈشمەنلىك قىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۈپى يىل-تۇرۇر سۆز كۆڭۈل ئاغرىتۇر كۆڭۈل ئاغرىسا ئەر سەنى ياۋرىتۇر
Tüpi yıl-turur söz köñül ağrıtur, köñül ağrısa er seni yavrıtur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Söz her şeyi alt-üst eden bir rüzgârdır, kalbi sızlatır, kalbi sızlayan kimse seni mahvedebilir.
🇬🇧 EN Words are like tempest winds that cause deep smart; And injured men will turn to harm thy heart.
#4303 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆزۈڭدىن ئۇلۇغشەڭ سۆزىن قىلما رەت،
يىرىك قىلما بەرگەن جاۋابىڭ پەقەت.

Object not to words that elders convey; When answering them, speak gently on thy way.

Kendinden büyüklerin sözüne karşı gelme, cevap vermek icap ettiği zaman, kaba söz söyleme.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆزۈڭدىن ئۇلۇغلارنىڭ سۆزىنى رەت قىلما، جاۋاب بېرىدىغان يەردە قوپال سۆزلىمە.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆزۈڭدە ئۇلۇغقا تىلىن ئۆزنەمە جەۋاب قىلغۇ يەردە ئىرىگ سۆزلەمە
Özüñde uluğka tilin özneme, cevâb kılğu yerde irig sözleme
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kendinden büyüklerin sözüne karşı gelme, cevap vermek icap ettiği zaman, kaba söz söyleme.
🇬🇧 EN Object not to words that elders convey; When answering them, speak gently on thy way.
#4304 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۇلۇغنى قەدىرلە ئۇنى ھۆرمەت ئەت،
ساڭا ھەم ئۇلۇغلۇق كېلىپ يۇققاي بەخت.

Respect all elders; honor them in sight; And greatness shall alight on thee with light!

Büyüklere saygı göster, hürmette kusur etme, böylece sen de yükselirsin, onların saadeti sana da bulaşır.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇلۇغلارنى قەدىرلە، ھۆرمىتىنى ساقلا، ساڭىمۇ ئۇلۇغلۇق نېسىپ بولىدۇ، بەخت يۇقىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇلۇغۇغ ئاغىرلا كۈدەز ھۈرمەتى ئۇلۇغلۇق ساڭا كەلگەي يۇقغاي قۇتى
Uluğuğ ağırla küdez hürmeti, uluğluk saña kelgey yukğay kutı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Büyüklere saygı göster, hürmette kusur etme, böylece sen de yükselirsin, onların saadeti sana da bulaşır.
🇬🇧 EN Respect all elders; honor them in sight; And greatness shall alight on thee with light!
#4305 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
سەن ئۆز تەڭتۇشۇڭ بىرلە قىل كەل - بېرىش،
قېتىلغىن، قوشۇلغىن، قىل ئېلىش - بېرىش.

Exchange visits with equals of thy rank; Mingle, give and take with open thank.

Sen kendi akranlarını sık-sık ziyaret et, onlara katıl ve onlar ile münâsebetini kesme.

نەسرىي يەشمىسى:
ساڭا تەڭتۇش بولغانلار بىلەن ئارىلىشىپ، بېرىش كېلىش قىل، قېتىلىپ قوشۇلۇپ، ئېلىم بېرىم قىلىپ تۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ساڭا تەڭ تۇشۇڭ بىرلە ئەلتىش بارىش قاتىلغىل قارىلغىل ئالىش ھەم بەرىش
Saña teñ tuşuñ birle eltiş barış, katılğıl karılğıl alış hem beriş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sen kendi akranlarını sık-sık ziyaret et, onlara katıl ve onlar ile münâsebetini kesme.
🇬🇧 EN Exchange visits with equals of thy rank; Mingle, give and take with open thank.
#4306 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
قەدىرلە ئۇنى سەن، قەدىرلىسە چىن،
ھەقىرلە، ھەقىر كۆرسە، بارما يېقىن.

Respect him who respects thee in his view; Despise the scorner; draw not near unto!

Sana gerçekten hürmet gösterenlere sen de hürmet et, saygısızları sen de sayma ve onlara yakın durma.

نەسرىي يەشمىسى:
باشقىلار سېنى ھەققىي قەدىرلىسە، سەنمۇ قەدىرلە، خورلىسا، سەنمۇ خورلا، يېقىن بارما.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاغىرلا سەنى ئول ئاغىرلاسا چىن ئۇچۇزلا ئۇچۇزلاسا بارما ياقىن
Ağırla seni ol ağırlasa çın, uçuzla uçuzlasa barma yakın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sana gerçekten hürmet gösterenlere sen de hürmet et, saygısızları sen de sayma ve onlara yakın durma.
🇬🇧 EN Respect him who respects thee in his view; Despise the scorner; draw not near unto!
#4307 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۇلار قىلسا قاتداق، سەن ئاتداقنى قىل،
چۈچۈك سۆزلىسە سۆز، چۈچۈك سۆزلىگىل.

As men behave, behave in equal measure: If they speak sweetly, answer with sweet treasure!

Onlar nasıl hareket ederlerse, sen de öyle yap, tatlı söz söyleyenlere sen de tatlı dil ile mukabele et.

نەسرىي يەشمىسى:
قانداق قىلسا، سەنمۇ شۇنداق قىل، ساڭا شېرىن سۆزلىسە، شېرىن سۆزلە.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەگ قىلىنسا سەن ئانداغ قىلىن سۈچىگ سۆزلەسە سۆز سۈچىگ بول تىلىن
Negü teg kılınsa sen andağ kılın, süçig sözlese söz süçig bol tilin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Onlar nasıl hareket ederlerse, sen de öyle yap, tatlı söz söyleyenlere sen de tatlı dil ile mukabele et.
🇬🇧 EN As men behave, behave in equal measure: If they speak sweetly, answer with sweet treasure!
#4308 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
پۈتۈن ياخشىغا بول سەن ياخشى كىشى،
يامانغا يامان بول، يامانلىق تۇشى.

Be good to good men in their every way; And return firmness to the bad each day.

İyilere karşı dâima iyi insan ol, kötülere karşı da, kötülükleri derecesinde, kötü ol.

نەسرىي يەشمىسى:
ھەممە ياخشىلىقلارغا نىسبەتەن سەنمۇ ياخشى ئادەم بول، يامانغا يامان بول، ياماننىڭ خىلى يامانلىقتۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قامۇغ ئەدگۈكە بول سەن ئەدگۈ كىشى ئىسىزكە ئىسىز بول ئول ئىسىز تۇشى
Kamuğ edgüke bol sen edgü kişi, isizke isiz bol ol isiz tuşı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İyilere karşı dâima iyi insan ol, kötülere karşı da, kötülükleri derecesinde, kötü ol.
🇬🇧 EN Be good to good men in their every way; And return firmness to the bad each day.
#4309 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
تولا ياخشى دەپتۇ قانۇن بىلگەن ئەر،
تىزام - قانۇن بىلەن ئەلنى تۈزگەن ئەر.

How well the master of the law decreed, Who governed nations with a righteous deed:

Töreyi bilen, töre ve kanun ile halkı idare eden insan çok iyi söylemiş.

نەسرىي يەشمىسى:
قانۇن قائىدىلەرنى بىلگەن، قانۇن قائىدىلەر بىلەن خەلقنى ئىدارە قىلغان كىشى بەك ياخشى ئېيتقان:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇دى ياقشى ئايمىش تۆرۈ بىلمىش ئەر تۆرۈ ئۆڭدى بىرلە بودۇن تۈزمىش ئەر
İdi yakşı aymış törü bilmiş er, törü öñdi birle bodun tüzmiş er
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Töreyi bilen, töre ve kanun ile halkı idare eden insan çok iyi söylemiş.
🇬🇧 EN How well the master of the law decreed, Who governed nations with a righteous deed:
#4310 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
سېنى سىز دېسەلەر، ئۇنى سىز دېگىن،
ئۇنىڭدىنمۇ ياخشى جاۋاب سۆزلىگىن.

'If they call thee 'Sir', call them 'Sir' again; And speak in answer still more courteous then!

Sana "siz" diyenlere sen de "siz" tâbirini kullan, mukabelede dâima karşındakinden daha nâzik davran.

نەسرىي يەشمىسى:
”سېنى ’سىز‘ دېسە، سەنمۇ ئۇنى ’سىز‘ دېگىن، جاۋاب بەرگەندە ئۇنىڭدىنمۇ ياخشىراق سۆزلە.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەنى سىز تەسەلەر ئانى سىز تەگىل تاقى ئاندا يەگرەك يانۇت سۆزلەگىل
Seni siz teseler anı siz tegil, takı anda yegrek yanut sözlegil
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sana "siz" diyenlere sen de "siz" tâbirini kullan, mukabelede dâima karşındakinden daha nâzik davran.
🇬🇧 EN 'If they call thee 'Sir', call them 'Sir' again; And speak in answer still more courteous then!
#4311 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
قىيا ياڭقۇسىدىن تۆۋەن بولمىغىن،
سېنى سەن دېسەلەر، ئۇنى سەنلىگىن.

Fall not below the mountain's echo true: If they say 'Thou', say 'Thou' back to them too!'

Kaya yankısından daha aşağı kalma, sana "sen" diyenleri sen de senle.

نەسرىي يەشمىسى:
تاغ چوققىسىنىڭ ئەكس ساداسىدىن قېلىشمىغىن، سېنى ’سەن‘ دېسە، ئۇنى ’سەن‘ لىگىن.“
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قايا ياڭقۇسىندىن قودى بولماغىل سەنى سەن تەسەلەر ئانى سەنلەگىل
Kaya yañkusındın kodı bolmağıl, seni sen teseler anı senlegil
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kaya yankısından daha aşağı kalma, sana "sen" diyenleri sen de senle.
🇬🇧 EN Fall not below the mountain's echo true: If they say 'Thou', say 'Thou' back to them too!'
#4312 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ خادىم سۆھبىتى ئاشۇنداق بولۇر،
قوشۇلماق تىلىسەڭ، داۋاسى شۇدۇر.

Such is the rule of companionship and art; If thou wouldst live with them, this is the chart.

Hizmetkârlar ile münâsebet böyle olur, onlar arasında yaşamak istersen, devası ve çâresi budur.

نەسرىي يەشمىسى:
قارا، ئەسكەر خادىملار بىلەن بولىدىغان سۆھبەت شۇنداق بولىدۇ، ئارىلىشىشنى خالىساڭ، ئامال چارىسى شۇدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ ياڭلىغ بولۇر كۆر ئەر ئات سۇھبەتى قاتىلماق تىلەسە ئەمى بۇ ئوتى
Bu yañlığ bolur kör er at suhbeti, katılmak tilese emi bu otı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hizmetkârlar ile münâsebet böyle olur, onlar arasında yaşamak istersen, devası ve çâresi budur.
🇬🇧 EN Such is the rule of companionship and art; If thou wouldst live with them, this is the chart.
#4313 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
دېدىم مەن بۇلارنى، ئىشتىناڭ ئۆزۈڭ،
كۆڭۈل ئىچرە ساقلا، ئۇزاتما سۆزۈڭ.

I have explained these things; thou hast heard speech; Keep them in mind, and cease to further preach!"

مانا مەن سۆزلەپ بەردىم، سەن ئاڭلىدىڭ، بۇنى كۆڭلۈكدە تۆت، سۆزۈڭنى ئۇزارتما.

نەسرىي يەشمىسى:
مانا مەن سۆزلەپ بەردىم، سەن ئاڭلىدىڭ، بۇنى كۆڭلۈكدە تۆت، سۆزۈڭنى ئۇزارتما.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
دېدىم مەن بۇلارنى، ئىشتىناڭ ئۆزۈڭ، كۆڭۈل ئىچرە ساقلا، ئۇزاتما سۆزۈڭ.
دېدىم مەن بۇلارنى، ئىشتىناڭ ئۆزۈڭ، / كۆڭۈل ئىچرە ساقلا، ئۇزاتما سۆزۈڭ.
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR مانا مەن سۆزلەپ بەردىم، سەن ئاڭلىدىڭ، بۇنى كۆڭلۈكدە تۆت، سۆزۈڭنى ئۇزارتما.
🇬🇧 EN I have explained these things; thou hast heard speech; Keep them in mind, and cease to further preach!"
#4314 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
جاۋابەن ئودغۇرمىش دېدىكى بۇ سۆز،
ئىشتىنىم مەن ئەمدى، ئايا كۆڭلى تۈز.

Then Odgurmış replied: "O upright mind, I have heard all these precepts well designed!

Odgurmış cevap verdi ve:— Bu sözleri dinledim, ey temiz kalpli insan — dedi —

نەسرىي يەشمىسى:
ئودغۇرمىش جاۋاب بېرىپ، شۇنداق دېدى: ئېيتقانلىرىڭنى مەن ئاڭلىدىم، ئەي كۆڭلى تۈز.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانۇت بەردى ئودغىرمىش ئايدى بۇ سۆز ئەشىتتىم مەن ئەمدى ئايا كۆڭلى تۈز
Yanut berdi odğırmış aydı bu söz, eşittim men emdi ayâ köñli tüz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Odgurmış cevap verdi ve:— Bu sözleri dinledim, ey temiz kalpli insan — dedi —
🇬🇧 EN Then Odgurmış replied: "O upright mind, I have heard all these precepts well designed!
#4315 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇنىڭدىن بۆلەك بار يەنە بىر سۆزۈم،
ئۇنى ھەم دېگىل سەن، گۈزەل يۈزلۈكۈم.

Yet one more inquiry to thee I pose, Expound it too, O visage like the rose!

Bundan başka bir sözüm daha var, ey güzel yüzlüm, onu da bana söyleyiver.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇنىڭدىن باشقا يەنە بىر سۆزۈم بار، ئۇنىمۇ ئېيتىپ بەر، ئەي كۆركەم چىراي.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇنىڭدا ئادىن ما تاقى بار سۆزۈم ئانى ما ئايۇ بەر ئاي كۆركلۈگ يۈزۈم
Munıñda adın ma takı bar sözüm, anı ma ayu ber ay körklüg yüzüm
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bundan başka bir sözüm daha var, ey güzel yüzlüm, onu da bana söyleyiver.
🇬🇧 EN Yet one more inquiry to thee I pose, Expound it too, O visage like the rose!
#4316 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كىرەر بولسام ئەمدى شەھەر - كەنت ئارا،
خەلققە قوشۇلماق كېرەكتۇر ماڭا.

If today I go down to town and street, And mingle with common people whom I meet,

Bugün kendim kasaba ve şehre gidersem, halk arasına karışmak ve onlar ile birlikte yaşamak icap eder.

نەسرىي يەشمىسى:
بۈگۈن مەن شەھەر كەنتكە كىرىپ، خەلققە ئارىلىشىپ، قېتىلىپ يۈرۈشۈم كېرەك.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ كۈن بۇ ئۆزۈم كەند ئۇلۇشقا كىرىپ قاتىلغۇ قارىلغۇ بودۇنقا يورىپ
Bu kün bu özüm kend uluşka kirip, katılğu karılğu bodunka yorıp
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bugün kendim kasaba ve şehre gidersem, halk arasına karışmak ve onlar ile birlikte yaşamak icap eder.
🇬🇧 EN If today I go down to town and street, And mingle with common people whom I meet,
#4317 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
نېچۈكرەك يۈرەيىن ئۇلار بىلەن مەن،
بۇنى ھەم ئۇلاپلا سۆزلە ماڭا سەن.

How should I live with common folk in space? Continue speech and teach me all their grace!"

ئۇلار بىلەن قانداق مۇناسىۋەتتە بولۇش كېرەك، سۆزۈڭنى داۋاملاشتۇرۇپ، بۇنىمۇ سۆزلەپ بەر.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇلار بىلەن قانداق مۇناسىۋەتتە بولۇش كېرەك، سۆزۈڭنى داۋاملاشتۇرۇپ، بۇنىمۇ سۆزلەپ بەر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نېچۈكرەك يۈرەيىن ئۇلار بىلەن مەن؟ بۇنى ھەم ئۇلاپلا سۆزلە ماڭا سەن.
نېچۈكرەك يۈرەيىن ئۇلار بىلەن مەن؟ / بۇنى ھەم ئۇلاپلا سۆزلە ماڭا سەن.
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ئۇلار بىلەن قانداق مۇناسىۋەتتە بولۇش كېرەك، سۆزۈڭنى داۋاملاشتۇرۇپ، بۇنىمۇ سۆزلەپ بەر.
🇬🇧 EN How should I live with common folk in space? Continue speech and teach me all their grace!"
#4318 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆگدۈلمىش جاۋابەن دېدى: كۆڭلى تۈز،
دەرۋەقە، كېرەكلىك ئېرۇر ئۇشبۇ سۆز.

Then Ögdülmish replied: "O candid friend, This question too is needful to the end!

Öğdülmiş cevap verdi:— Bu söz, ey temiz kalpli insan, gerçekten lüzumlu bir sözdür — dedi —

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆگدۈلمىش جاۋاب بېرىپ، شۇنداق دېدى: بۇ ھەققەتەنمۇ زۆرۈر، ئەي خۇلقى گۈزەل.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانۇت بەردى ئۆگدۈلمىش ئايدى بۇ سۆز كەرەكلىگ ئەرۈر چىن ئايا قىلقى تۈز
Yanut berdi ögdülmiş aydı bu söz, kereklig erür çın ayâ kılkı tüz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Öğdülmiş cevap verdi:— Bu söz, ey temiz kalpli insan, gerçekten lüzumlu bir sözdür — dedi —
🇬🇧 EN Then Ögdülmish replied: "O candid friend, This question too is needful to the end!
#4319 ئۆگدۈلمىش (مەسلىھەتچى)
نەزمىي يەشمىسى:
كېرەكلىك بۇ سۆزنى دېدىڭ سەن ماڭا،
ئىشتىنىم، بۇنى مەن ئېيتايىن ساڭا.

Thou hast asked of a matter of great need; Now hear my words, and carefully take heed!"

İleride sana lüzumlu olacak bir meseleyi bana sordun, dinle, ben şimdi sana söyleyeyim.

نەسرىي يەشمىسى:
مەندىن زۆرۈر سۆزنى سورىدىڭ، بۇنى ساڭا ئېيتىپ بېرەي، ئاڭلا.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كەرەك بولغۇ سۆزنى ئايىتتىڭ ماڭا ئايايىن ئەشىتگىل مۇنى مەن ساڭا
Kerek bolğu sözni ayıttıñ maña, ayayın eşitgil munı men saña
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İleride sana lüzumlu olacak bir meseleyi bana sordun, dinle, ben şimdi sana söyleyeyim.
🇬🇧 EN Thou hast asked of a matter of great need; Now hear my words, and carefully take heed!"
ئاۋازلىق كىتاب
48-باب: ساراي ئەھلى ۋە خىزمەتداشلار بىلەن ئىناق ياشاش ئەدەبى
100%
00:00 --:--