تىزىملىك
تىل تاللاش:
23-باب 1342 – 1547-بېيىتلەر (206 بېيىت) بايان قىلغۇچى: ئايتولدى (ۋەزىر)

ئايتولدىنىڭ پادىشاھ كۈنتۇغدىغا يازغان ۋەسىيەتنامىسى

Aytoldining Padishah Küntughdigha Yazghan Wesiyetnamisi

ئايتولدىنىڭ پادىشاھ كۈنتۇغدىغا يازغان ۋەسىيەتنامىسى. قۇتادغۇبىلىكنىڭ 23-بابى، 1342–1547-بېيىتلەر.

🎙️ CD پىلاستىنكىسى: 028 ئايتولدىنىڭ كۈنتۇغدى ئىلىككە ۋەسىيەت خېتى يازغانلىقى — 29:03
مەنبە:
#1342 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قەلەم قەغەز ئېلىپ، بۇ ئاقىل تېتىك،
خۇدا ئاتى بىرلە پۈتىدى بىتىك.

The sage Ay-Toldi called for pen and paper, and began writing his epistle in the Name of God.

Bu zeki insan kağıt-kalem istedi, Tanrı adı ile başlayarak, bir yazı yazdı.

نەسرىي يەشمىسى:
زېرەك ئايتولدى قەغەز، قەلەم سورىدى، خۇدا نامى بىلەن خېتىنى يازدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىتىگۈ بىلە قولدى قاغىد تەتىگ بايات ئاتى بىرلە بىتىدى بىتىگ
Bitigü bile koldı kâğıd tetig, bayat atı birle bitidi bitig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu zeki insan kağıt-kalem istedi, Tanrı adı ile başlayarak, bir yazı yazdı.
🇬🇧 EN The sage Ay-Toldi called for pen and paper, and began writing his epistle in the Name of God.
#1343 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
سۆزىن باشلىدىن تەڭرى ئاتى بىلە،
ياراتقان، ئۆستۈرگەن، كەچۈرگەن ئىگە.

He opened his discourse with the Name of the Lord: 'The Creator, Sustainer, and Forgiver of sins;'

Sözüne Tanrı adı ile başladı:—Yaratan, yetiştiren ve göçüren Tanrı — dedi —

نەسرىي يەشمىسى:
خۇدا نامى بىلەن سۆزىنى باشلاپ دېدى : ياراتقان، يېتىشتۈرگەن، كەچۈرگەن ئىگەم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بايات ئاتى بىرلە سۆزۈگ باشلادى تۆرۈتگەن ئىگىدگەن كەچۈرگەن ئىدى
Bayat atı birle sözüg başladı, törütgen igidgen keçürgen idi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sözüne Tanrı adı ile başladı:—Yaratan, yetiştiren ve göçüren Tanrı — dedi —
🇬🇧 EN He opened his discourse with the Name of the Lord: 'The Creator, Sustainer, and Forgiver of sins;'
#1344 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ياراتتى تۈمەنمىڭ سانسىز تىرىك جان،
بېرەر رىزق، ئاچ قويماي ھېچ بىرىن ھامان.

He created tens of thousands of countless creatures, providing daily sustenance for each, leaving none hungry.

Bu yüz binlerce, sayısız mahlûku o yarattı, hepsine rızık verir ve hiç birini aç bırakmaz.

نەسرىي يەشمىسى:
تۈمەنمىڭلىغان، سانسىز جانلىقلارنى ياراتتى، ئۇلارغا رىزىق بېرىپ، بىرسىنىمۇ ئاچ قويمىدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۆرۈتتى تۈمەن مىڭ بۇ سانسىز تىرىگ تىرىلگۈ بەرۈر قودماز ئاچىن بىرىگ
Törütti tümen miñ bu sansız tirig, tirilgü berür kodmaz açın birig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu yüz binlerce, sayısız mahlûku o yarattı, hepsine rızık verir ve hiç birini aç bırakmaz.
🇬🇧 EN He created tens of thousands of countless creatures, providing daily sustenance for each, leaving none hungry.
#1345 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يۈرۈتەر ھەممىگە تىلىگەن تىلەك،
ئۇنىڭغا كېرەكمەس ھېچ ئارقا يولەك.

He exerciseth His supreme will over all; He standeth in need of neither helper nor support.

O her şeye ve her kese hükmünü geçirir, hiç bir desteğe ve yardımcıya muhtaç değildir.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇ ئىستىگەن تىلىكىنى ھەممىگە يۈرگۈزىدۈكى، ئۇنىڭغا ھېچقانداق ئارقا يۆلەك ھاجەت ئەمەس.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يورىتۇر قامۇغقا تىلەمىش تىلەك كەرەك بولماز ئاندا كۆر ئارقا يۆلەك
Yorıtur kamuğka tilemiş tilek, kerek bolmaz anda kör arka yölek
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR O her şeye ve her kese hükmünü geçirir, hiç bir desteğe ve yardımcıya muhtaç değildir.
🇬🇧 EN He exerciseth His supreme will over all; He standeth in need of neither helper nor support.
#1346 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تىلىسە ياراتۇر، بولۇر خاھىشى،
تىلىكى بويىچە بولۇر قىلمىشى.

Whatever He willeth, He createth, and His desire cometh to pass; all that hath been made was brought forth by His divine decree.

Dilerse, yaratır ve her istediği olur, yaptıkları hep onun isteği ile vücûda gelmiştir.

نەسرىي يەشمىسى:
خالسا يارىتىدۇ، ئۇنىڭ تىلىگىنى بولىدۇ، ئۇنىڭ قىلغانلىرىنىڭ ھەممىسى تىلىكى بىلەن ۋۇجۇدقا كەلدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تىلەسە تۆرۈتۈر بولۇر قولمىشى تىلەپ بولدى بارچا ئانىڭ قىلمىشى
Tilese törütür bolur kolmışı, tilep boldı barça anıñ kılmışı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dilerse, yaratır ve her istediği olur, yaptıkları hep onun isteği ile vücûda gelmiştir.
🇬🇧 EN Whatever He willeth, He createth, and His desire cometh to pass; all that hath been made was brought forth by His divine decree.
#1347 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلۈمگە ياراتتى بۇ سانسىز قونۇم1110،
ئۆلەر ھەممە تىرىك، ئاڭا يوق ئۆلۈم.

He created this countless multitude of creatures for mortality; all living beings shall die, and He alone is beyond death.

Bu sayısız mahlûkları ölüm için yarattı, diri olan her şey ölecektir, yalnız kendisi için ölüm yoktur.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ سانسىزلىغان مەخلۇقاتنى ئۇ ئۆلۈم ئۈچۈن ياراتتى، بارچە تىرىك ئۆلگۈسىدۇر، بىراق ئۇنىڭغا ئۆلۈم يوق.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆلۈمكە تۆرۈتتى بۇ سانسىز قونۇم تىرىگ بارچا ئۆلگۈ ئاڭار يوق ئۆلۈم
Ölümke törütti bu sansız konum, tirig barça ölgü añar yok ölüm
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu sayısız mahlûkları ölüm için yarattı, diri olan her şey ölecektir, yalnız kendisi için ölüm yoktur.
🇬🇧 EN He created this countless multitude of creatures for mortality; all living beings shall die, and He alone is beyond death.
#1348 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
سۆيۈملۈك ئەلچىگە مەندىن مىڭ سالام،
يېتۈرسۇن خۇدايىم ئۈزۈكسىز مۇدام.

May my Lord convey endless blessings and thousands of peace continuously unto His beloved Prophet.

Tanrı benden sevgili Peygambere, devamlı olarak, binlerce selâm eriştirsin.

نەسرىي يەشمىسى:
تەڭرىم، سۆيۈملۈك پەيغەمبەرگە مەندىن داۋاملىق، ئۈزۈلدۈرمەي مىڭلارچە سالام يەتكۈزگەي.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەۋۈگ ساۋچىقامىڭ مەنىڭدىن سەلام تەگۈرسۈن باياتىم كەسۈكسۈز ئۇلام
Sevüg savçıkamiñ meniñdin selâm, tegürsün bayatım kesüksüz ulam
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tanrı benden sevgili Peygambere, devamlı olarak, binlerce selâm eriştirsin.
🇬🇧 EN May my Lord convey endless blessings and thousands of peace continuously unto His beloved Prophet.
#1349 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۇنىڭ ھەممە ئەسھاپ يارلىرىغا ھەم،
سالىمىنى ئۈزمەي يەتكۈزسۇن ئىگەم.

And unto all his noble Companions, may my Lord likewise send unceasing salutations.

Diğer bütün ashabına da rabbim sonsuz selâmlarımı ulaştırsın.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇنىڭدىن باشقا، بارلىق ساھابىلەرگىمۇ، ئىگەم، ئۈزلۈكسىز سالامىنى يەتكۈزگەي.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۈزۈ ئەشلەرىڭە يەمە ئۆك ئادىن تەگۈرسۈن سەلامىم ئىدىم كەسمەدىن
Tüzü eşleriñe yeme ök adın, tegürsün selâmım idim kesmedin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Diğer bütün ashabına da rabbim sonsuz selâmlarımı ulaştırsın.
🇬🇧 EN And unto all his noble Companions, may my Lord likewise send unceasing salutations.
#1350 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ياشا سەن ئۇزۇن ۋاقىت، ئەي بەختىيار خان،
كۆپ ئەللەر ئۈزرە سۈر خاقانلىق زامان.

'Live long in happiness, O sovereign King, and rule over many realms in this royal majesty!'

Ey devletli hükümdar, çok uzun yaşa, bu saltanat ile çok illere hüküm et.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي، بەختىيار ئەلىگ، ئۇزۇن ياشا، بۇ بەگلىك مەلتەنىتىڭ بىلەن نۇرغۇن ئەللەرگە ھۆكۈمرانلىق قىل.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇزۇن كەچ ياشاغىل ئاي ئەلىگ قۇتى ئۈكۈش ئەل ئاشاغىل بۇ بەگلىك ئاتى
Uzun keç yaşağıl ay elig kutı, üküş el aşağıl bu beglik atı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey devletli hükümdar, çok uzun yaşa, bu saltanat ile çok illere hüküm et.
🇬🇧 EN 'Live long in happiness, O sovereign King, and rule over many realms in this royal majesty!'
#1351 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئېتىم ئەردى ئايتولدى، قىلىقىم تولۇش،
تولۇنلۇق تۈگىدى، تۈگەتتى ئۆلۈش.

'My name was Ay-Toldi, and my conduct was like the full moon; now that fullness hath waned, and my mortal being endeth in death.'

Adım Ay-Toldı, tavır ve hareketim dolun ay şeklinde idi, bu dolunluk eksildi, varlığım ölümle bitiyor.

نەسرىي يەشمىسى:
ئىسىم ئايتولدى ئىدى، مىجەز خۇلقۇم تولۇن ئايدەك ئىدى، بۇ تولۇنلۇق كېمەيدى، ئۆزۈم ئۆلۈپ تۈگەيدىغان بولدۇم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاتىم ئەردى ئاي تولدى قىلقىم تولۇ ئەرىلدى تولۇلۇق تۈكەر ئۆز ئۆلۈ
Atım erdi ay toldı kılkım tolu, erildi toluluk tüker öz ölü
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Adım Ay-Toldı, tavır ve hareketim dolun ay şeklinde idi, bu dolunluk eksildi, varlığım ölümle bitiyor.
🇬🇧 EN 'My name was Ay-Toldi, and my conduct was like the full moon; now that fullness hath waned, and my mortal being endeth in death.'
#1352 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلۈم ئەلچىسى كەلدى، تۇتتى قاتتىق،
قۇتۇلار يېرىم يوق، يوقالدى تاتىق.

'The vanguard of death hath come and bound me fast; I have no place of refuge, and the sweetness of life is gone.'

ölüm meleği geldi ve beni sım-sıkı bağladı, kurtulacak yerim yok, hayatın tadı kalmadı.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆلۈم خەۋىرى كەلدى، مېنى مەھكەم ئىلكىگە ئالدى، قۇتۇلغۇدەك يېرىم يوق، لەززىتىمنى كەتكۈزدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆلۈم تۇتغاقى كەلدى تۇتتى قاتىغ قۇتۇلغۇ يەرىم يوق كىتەردى تاتىغ
Ölüm tutğakı keldi tuttı katığ, kutulğu yerim yok kiterdi tatığ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ölüm meleği geldi ve beni sım-sıkı bağladı, kurtulacak yerim yok, hayatın tadı kalmadı.
🇬🇧 EN 'The vanguard of death hath come and bound me fast; I have no place of refuge, and the sweetness of life is gone.'
#1353 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كۆپ ئېھسان بىلەن ياخشى تۈتتۈڭ مېنى،
كېتەرمەن خىزمەت ئەتمەي، تاشلاپ سېنى.

'Thou hast honored me with kindness and showered me with favors; yet behold, I am departing before I could render thee worthy service.'

Bana iyilik ettin ve çok ihsanda bulundun, ben ise, sana karşı vazifemi ifâ edemeden gidiyorum.

نەسرىي يەشمىسى:
مېنى ئەزىزلىدىڭ، كۆپ مېھرىبانلىق قىلدىڭ، مانا مەن ئەمدى سېنىڭ خىزمىتىڭدىن كېتىدىغان بولدۇم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مەنى ئەدگۈ تۇتتۇڭ ئاچىندىڭ ئۈكۈش ساڭا تاپنۇمادىن بارىر بۇ ئۆز ئۇش
Meni edgü tuttuñ açındıñ üküş, saña tapnumadın barır bu öz uş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bana iyilik ettin ve çok ihsanda bulundun, ben ise, sana karşı vazifemi ifâ edemeden gidiyorum.
🇬🇧 EN 'Thou hast honored me with kindness and showered me with favors; yet behold, I am departing before I could render thee worthy service.'
#1354 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇنىڭغا جاۋابەن ۋەسىيەت بىتىك،
پۈتۈپ قويدۇم ئەمدى ساڭا، ئەي تېتىك.

'In return for this goodness, O discerning King, I write and leave this testament unto thee.'

Bu iyiliğin karşılığı olarak, ey zeki insan, şimdi sana vasiyetname yazıp bırakıyorum.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ ياخشىلىققا جاۋابەن ۋەسىيەت خېتى يېزىپ قويدۇم، ئەي زەكىي.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ ئەدگۈ يانۇتى قۇمارۇ بىتىگ بىتىپ قودتۇم ئەمدى ساڭا ئاي تەتىگ
Bu edgü yanutı kumaru bitig, bitip kodtum emdi saña ay tetig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu iyiliğin karşılığı olarak, ey zeki insan, şimdi sana vasiyetname yazıp bırakıyorum.
🇬🇧 EN 'In return for this goodness, O discerning King, I write and leave this testament unto thee.'
#1355 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
جاھاندارچىلىقتا ساڭا يار ئىدىم،
ئىشىڭنى ئادالەتتە قىلار ئىدىم.

'In thy worldly affairs I was thy trusted companion; I ever strove to conduct thy governance with righteousness.'

Senin bu dünya işlerinde ben sana arkadaş idim, işlerini doğrulukla yerine getirmeğe çalıştım.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ دۇنيالىق ئىشلىرىدا ساڭا ھەمراھ ئىدىم، بىلسەڭ، ئىشىڭنى توغرىلىق بىلەن يۈرگۈزدۈم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ دۈنيا ئىشىڭە ئىش ئەردىم بىلە ئىشىڭنى يورىتتىم كۆنىلىك بىلە
Bu dünyâ işiñe iş erdim bile, işiñni yorıttım könilik bile
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Senin bu dünya işlerinde ben sana arkadaş idim, işlerini doğrulukla yerine getirmeğe çalıştım.
🇬🇧 EN 'In thy worldly affairs I was thy trusted companion; I ever strove to conduct thy governance with righteousness.'
#1356 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
مانا ئەمدى ئارتۇق كۆيۈمچان بولۇپ،
ۋەسىيەت سۆز پۈتتۈم، ئوقۇغىن كۆرۈپ.

'Now, out of deep loyalty and heartfelt devotion, I leave these counsels and admonitions as a sacred legacy.'

işte şimdi, büyük bir bağlılıkla, sana vasiyetim olan öğütlerimi yazıp bıraktım, oku.

نەسرىي يەشمىسى:
مانا ئەمدى ناھايىتى سادىقلىق بىلەن مەسلىھەت سۆزۈمنى يېزىپ قويدۇم، بۇ ۋەسىيەتنى ئوتۇغىن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇنۇ ئەمدى ئارتۇق باغىرساقلىقىن بىتىپ قودتۇم ئۆت ساۋ قۇمارۇ ئوقىن
Munu emdi artuk bağırsaklıkın, bitip kodtum öt sav kumaru okın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR işte şimdi, büyük bir bağlılıkla, sana vasiyetim olan öğütlerimi yazıp bıraktım, oku.
🇬🇧 EN 'Now, out of deep loyalty and heartfelt devotion, I leave these counsels and admonitions as a sacred legacy.'
#1357 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نە دەيدۇ ئىشىتكىن، كۆيۈمچان كىشى،
كۆيۈمچانلىق ئېرۇر كىشىلىك بېشى.

'If thou acceptest my counsel, O King, it will bring thee benefit and keep thy memory blessed forever.'

içten bağlı olan samimî insan ne der, dinle, insanlığın başı bu samimiyettir.

نەسرىي يەشمىسى:
سادىق كىشىنىڭ نېمە دېگەنلىكىنى ئاڭلا، سادىقلىق كىشىلىكنىڭ باشلىنىشى دېمەكتۇر :
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل باغىرساق كىشى باغىرساقلىق ئول كۆر كىشىلىك باشى
Negü ter eşitgil bağırsak kişi, bağırsaklık ol kör kişilik başı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR içten bağlı olan samimî insan ne der, dinle, insanlığın başı bu samimiyettir.
🇬🇧 EN 'If thou acceptest my counsel, O King, it will bring thee benefit and keep thy memory blessed forever.'
#1358 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كۆيۈمچان كىشىنىڭ ئۈگۈت سۆزىن تۈت،
ئۈگۈت سۆز بېرەر ئوۋ قىلىپ ساڭا قۇت.

Hear what the wise vizier of honest speech said—he whose counsel illumined the path of kings:

Samimî insanın sözünü ve öğüdünü tut, bu söz ve öğüt sana bir devlet ağı olsun.

نەسرىي يەشمىسى:
سادىق كىشىلەرنىڭ گەپ سۆزلىرىنى ئېسىڭدە تۇت، بۇ گەپ سۆزلەر سەن ئۈچۈن دۆلەت سائادەتنى تورغا چۈشۈرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
باغىرساق كىشىنىڭ سۆزى تۇت ساۋى بۇ سۆز ساۋ ساڭا بولغا دەۋلەت ئاۋى
Bağırsak kişiniñ sözi tut savı, bu söz sav saña bolğa devlet avı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Samimî insanın sözünü ve öğüdünü tut, bu söz ve öğüt sana bir devlet ağı olsun.
🇬🇧 EN Hear what the wise vizier of honest speech said—he whose counsel illumined the path of kings:
#1359 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كۆيۈمچان كىشىدۇر كىشىلەر چىنى،
كۆيۈمچان سۆزىن تۈت، زورايتار سېنى.

'A faithful counselor is a treasure of great price; his words are pearls that adorn the monarch's crown.'

insanların hakikîsi sadakatli insandır, sadakatli insanın sözünü tut, o seni büyütür.

نەسرىي يەشمىسى:
سادىق كىشى كىشىلەرنىڭ راستچىلىدۇر، سادىق كىشىلەرنىڭ سۆزىنى ئاڭلا، ئۇ سېنى يۈكسەلدۈرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
باغىرساق كىشى ئول كىشىدە چىنى باغىرساق سۆزى تۇت بەدۈتگەي سەنى
Bağırsak kişi ol kişide çını, bağırsak sözi tut bedütgey seni
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR insanların hakikîsi sadakatli insandır, sadakatli insanın sözünü tut, o seni büyütür.
🇬🇧 EN 'A faithful counselor is a treasure of great price; his words are pearls that adorn the monarch's crown.'
#1360 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەي ئەلىگە مانا مەن كۆيۈمچان ساڭا،
سۆزۈمگە ئەمەل قىل، ئەي ھوشيار توڭا.

'He who heedeth wise counsel shall reign in security, and his kingdom shall endure through changing seasons.'

Ey hükümdar, işte ben sana sadâkatle bağlı insanım, sözüme göre hareket et, ey merd insan.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي ئەلگ، مانا مەن ساڭا سادىق ئادەممەن ، ئەي جەسۇر قەھرىمان، مېنىڭ سۆزۈمگە ئەمەل قىل.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاي ئىلىگ مۇنۇ مەن باغىرساق ساڭا سۆزۈم ئىشكە تۇتغىل ئاي ئەرسىگ توڭا
Ay ilig munu men bağırsak saña, sözüm işke tutğıl ay ersig toña
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey hükümdar, işte ben sana sadâkatle bağlı insanım, sözüme göre hareket et, ey merd insan.
🇬🇧 EN 'He who heedeth wise counsel shall reign in security, and his kingdom shall endure through changing seasons.'
#1361 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلۈم كەلدى ئۇتتۇر، ئۆكۈندۈم ئۆزۈم،
ھېچ پايدا قىلمىدى ئۆكۈنچىم، سۆزۈم.

'Rule with justice and equity, O King, for justice is the foundation of enduring sovereignty.'

Ölüm karşıma çıktı, ben peşiman oldum, fakat bu sözlerim ve peşimanlığım bir fayda vermedi.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆلۈم ماڭا يۈزلەندى، ئۆزۈممۇ ئۆكۈندۈم، لېكىن بۇ ئۆكۈنچىم ۋە سۆزلىرىم پايدا بەرمىدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆلۈم ئۇترۇ كەلدى ئۆكۈندى ئۆزۈم ئاسىغ قىلمادى بۇ ئۆكۈنچۈم سۆزۈم
Ölüm utru keldi ökündi özüm, asığ kılmadı bu ökünçüm sözüm
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölüm karşıma çıktı, ben peşiman oldum, fakat bu sözlerim ve peşimanlığım bir fayda vermedi.
🇬🇧 EN 'Rule with justice and equity, O King, for justice is the foundation of enduring sovereignty.'
#1362 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كېرەك بولدى ئەمدى تائەتلىك ئىشىم،
ئۆكۈنچ بولدى بارلىق يامان قىلمىشىم.

'Let the law be one and the same for prince and peasant, that none may suffer wrong under thy scepter.'

Şimdi bana edâ edilmiş ibâdetler lâzım oldu, yapılmış kötülüklerin hepsi ancak peşimanlık getirir.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەمدى ماڭا قىلغان ئىبادەتلىرىم لازىم بولدى، قىلغان بارلىق يامانلىقلىرىم بىر ئۆكۈنچ بولدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كەرەك بولدى ئەمدى بۇ قىلمىش تاپۇغ ئۆكۈنچ بولدى قىلمىش ئىسىزلىك قامۇغ
Kerek boldı emdi bu kılmış tapuğ, ökünç boldı kılmış isizlik kamuğ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Şimdi bana edâ edilmiş ibâdetler lâzım oldu, yapılmış kötülüklerin hepsi ancak peşimanlık getirir.
🇬🇧 EN 'Let the law be one and the same for prince and peasant, that none may suffer wrong under thy scepter.'
#1363 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قېلىپ قالدى يىغقان بۇ ئالتۇن كۈمۈش،
ھېساب بەرمىكىم بولدى تەگكەن ئۈلۈش.

'Protect the weak from the grasping hand of the oppressor, and dry the tears of the orphan and widow.'

Toplanmış olan altın-gümüşüm olduğu'gibi kaldı, onlardan benim hisseme ancak hesap vermek düştü.

نەسرىي يەشمىسى:
يىغقان ئالتۇن كۈمۈشلەر شۇ پېتىچە قالدى، ئۇنىڭدىن ماڭا تەگكەن ئۈلۈش ھېساب بېرىشلا بولدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياتۇ قالدى تەرمىش بۇ ئالتۇن كۈمۈش ماڭا تەگدى ساقىش ئانىڭدىن ئۈلۈش
Yatu kaldı termiş bu altun kümüş, maña tegdi sakış anıñdın ülüş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Toplanmış olan altın-gümüşüm olduğu'gibi kaldı, onlardan benim hisseme ancak hesap vermek düştü.
🇬🇧 EN 'Protect the weak from the grasping hand of the oppressor, and dry the tears of the orphan and widow.'
#1364 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلەرمەن ئۆكۈنۈپ پايدىسىز، ئىست،
ئىگەم رەھىمتىدىن بۆلەك يوق ئۈمىد.

'The sigh of the oppressed pierceth the clouds, bringing down the wrath of heaven upon the unjust.'

Peşimanlık içinde feryâd ediyorum, fakat peşimanlık fayda vermiyor, rabbin rahmetinden başka bir ümidim kalmadı.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆكۈنۈپ نالە قىلىمەن، بىراق ئۆكۈنچتىن پايدا يوق، ئىگەم رەھمىتىنى تىلەشتىن باشقا ئۈمىد يوق.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇلىر-مەن ئۆكۈنۈپ ئاسىغ يوق ئۆكۈنچ ئىدىم راھمەتىندە ئادىن يوق ئۇمۇنچ
Ulır-men ökünüp asığ yok ökünç, idim rahmetinde adın yok umunç
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Peşimanlık içinde feryâd ediyorum, fakat peşimanlık fayda vermiyor, rabbin rahmetinden başka bir ümidim kalmadı.
🇬🇧 EN 'The sigh of the oppressed pierceth the clouds, bringing down the wrath of heaven upon the unjust.'
#1365 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ كۈن مەن كېتەرمەن مانا چارىسىز،
ئارقامدىن كېلەرسەن تاڭلا شۈبھىسىز.

'Remember that thy kingship is a solemn trust; on the Day of Reckoning, thou shalt give an account of every soul.'

İşte bugün ben, elimde olmadan, ölüp gidiyorum, yarın sen de, şüphesiz, arkamdan geleceksin.

نەسرىي يەشمىسى:
مانا، بۈگۈن نائىلاج كېتىۋاتىمەن، ئەتە سەنمۇ، شۈبھىسىز، ئىزىمدىن كېلىسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ كۈن مەن بارىر-مەن مۇنۇ ئەركسىزىن يارىن سەن كەلىر سەن ئۇدۇ شەكسىزىن
Bu kün men barır-men munu erksizin, yarın sen kelir sen udu şeksizin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İşte bugün ben, elimde olmadan, ölüp gidiyorum, yarın sen de, şüphesiz, arkamdan geleceksin.
🇬🇧 EN 'Remember that thy kingship is a solemn trust; on the Day of Reckoning, thou shalt give an account of every soul.'
#1366 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلۈم تۇتماستىن ئاۋۋال ئويغان ئەلىگ،
ئىشىڭنى تۈزەت سەن ئىشلىتىپ بىلىك.

'Be not intoxicated with the wine of worldly power, for the crown of today becometh the dust of tomorrow.'

Ey hükümdar, ölüm henüz yaklaşmadan, uyan, bilgini kullan, işini tanzim et.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي ئەلگ، ئۆلۈم تېخى سېنى تۇتمىغان ئىكەن، ئويغانغىن، ئىلمىڭنى ئىشقا سېلىپ، ئىشىڭغا تەييارلان.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆلۈم تۇتماز ئەركەن ئودۇن ئاي ئىلىگ ئىشىڭنى ئىتىڭىل يەتۈرگىل بىلىگ
Ölüm tutmaz erken odun ay ilig, işiñni itiñil yetürgil bilig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey hükümdar, ölüm henüz yaklaşmadan, uyan, bilgini kullan, işini tanzim et.
🇬🇧 EN 'Be not intoxicated with the wine of worldly power, for the crown of today becometh the dust of tomorrow.'
#1367 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بالا زورلۇق ۋاقتىدا قىل ياخشىلىق،
تىلىڭ ھەم قولۇڭدىن سۆيۈنسۈن خەلق.

'Instead of bringing calamity and oppression, practice goodness; gladden the hearts of thy people with both hand and tongue.'

Sen halkı belâdan-zulümden koru, iyilik yap, elinle ve dilinle onu sevindir.

نەسرىي يەشمىسى:
بالا كەلتۈرۈش، زورلۇق قىلىش ئورنىغا سەن ياخشىلىق قىلغىن، سۆز ۋە ئىشىڭ بىلەن خەلقنى سۆيۈندۈرگىن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بەلا كۈچ يەرىندە سەن ئەدگۈ قىلىن بودۇنۇغ سەۋىندۈرگىل ئەلگىن تىلىن
Belâ küç yerinde sen edgü kılın, bodunuğ sevindürgil elgin tilin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sen halkı belâdan-zulümden koru, iyilik yap, elinle ve dilinle onu sevindir.
🇬🇧 EN 'Instead of bringing calamity and oppression, practice goodness; gladden the hearts of thy people with both hand and tongue.'
#1368 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئېسەنلىك چېغىڭدا ياخشىلىق ئاشۇر،
تاۋار مال بارىدا ئۈلەشتۈر، يېگۈز.

'In the days of thy health, meet all things with benevolence; while wealth and goods remain in thy hand, distribute them and feed the needy.'

Sağlığında her şeyi iyilikle karşıla, malın ve servetin varken, onları dağıt ve yedir.

نەسرىي يەشمىسى:
ساغلام كۈنلىرىڭدە ياخشىلىق يەتكۈز، تاۋار مېلىڭ بارىدا ئۇنى ئۈلەشتۈر ۋە يېگۈز.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەسەنلىك ئۈدىندە سەن ئەدگۈ يەتۈر تاۋار نەڭ بارىندا ئۈلە ھەم يەتۈر
Esenlik üdinde sen edgü yetür, tavar neñ barında üle hem yetür
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sağlığında her şeyi iyilikle karşıla, malın ve servetin varken, onları dağıt ve yedir.
🇬🇧 EN 'In the days of thy health, meet all things with benevolence; while wealth and goods remain in thy hand, distribute them and feed the needy.'
#1369 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نە دەيدۇ ئىشتىكىن دۇرۇس سۆزلۈك ئەر،
كىچىك چاغ ئويغانغان، ئىتتىك كۆزلۈك ئەر.

Hear what the sharp-sighted and truthful man saith—he who awakened from heedlessness in his youth:

Küçüklüğünde uyanmış, keskin gözlü ve doğru sözlü insan ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
كىچىكىدىلا غەپلەتتىن ئويغانغان، ئۆتكۈر كۆزلۈك، توغرا سۆزلۈك كىشى نېمە دەيدۇ، ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل كۆنى سۆزلۈگ ئەر كىچىگدە ئودۇنمىش يىتى كۆزلۈگ ئەر
Negü ter eşitgil köni sözlüg er, kiçigde odunmış yiti közlüg er
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Küçüklüğünde uyanmış, keskin gözlü ve doğru sözlü insan ne der, dinle.
🇬🇧 EN Hear what the sharp-sighted and truthful man saith—he who awakened from heedlessness in his youth:
#1370 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلۈمگە ھازىرلان ئۆلۈش ئالدىدا،
خۇداغا تائەت قىل تىرىك ۋاقتىدا.

'Before death arriveth, prepare thyself for death; while life remaineth, fulfill God's commandments and neglect not His worship.'

Ölüm gelmeden, sen ölüme hazırlan, hayatta iken, Tanrının emirlerini yerine getir, ibâdette kusur etme.

نەسرىي يەشمىسى:
”ئۆلۈم كەلمىگەن ئىكەن، ئۆلۈمگە تەييارلىق قىلىپ قوي، ھايات ۋاقتىڭدا تائەت ئىبادەت قىل، ئاللاغا سىغىن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆلۈم كەلمەز ئەركەن ئۆلۈمكە ئىتىن تىرىگلىك ئۈدىندە تاپۇغ قىل تاپىن
Ölüm kelmez erken ölümke itin, tiriglik üdinde tapuğ kıl tapın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölüm gelmeden, sen ölüme hazırlan, hayatta iken, Tanrının emirlerini yerine getir, ibâdette kusur etme.
🇬🇧 EN 'Before death arriveth, prepare thyself for death; while life remaineth, fulfill God's commandments and neglect not His worship.'
#1371 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلۈم كەلسە تۇتسا، ئۆكۈنچ پايدىسىز،
نېچە ئىڭرىسا قارا يەر ئاستىدا.

'When death seizeth thee, remorse availeth nothing, no matter how much thou dost lament beneath the dark earth.'

Ölüm gelip-çatınca, peşimanlık fayda etmez, kara toprak altında istediğin kadar feryat er.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆلۈم كېلىپ تۇتقاندا، ئۆكۈنگەننىڭ پايدىسى يوق، قارا يەر ئاستىدا قانچە نالە قىلساڭمۇ بەربىر .“
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆلۈم كەلسە تۇتسا ئۆكۈنچ ئاسغى يوق نەچە مە ئۇلىسا قارا يەر قاتىن
Ölüm kelse tutsa ökünç asğı yok, neçe me ulısa kara yer katın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölüm gelip-çatınca, peşimanlık fayda etmez, kara toprak altında istediğin kadar feryat er.
🇬🇧 EN 'When death seizeth thee, remorse availeth nothing, no matter how much thou dost lament beneath the dark earth.'
#1372 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەي ئەلىگ، تىرىشقىن مېنىڭدىن كېيىن،
ۋاقىت - كۈن زايە قىلماي ھەققە تېۋىن.

'Strive earnestly, O King, after my departure; squander not thy days on vanity, but occupy thyself in devotion.'

Ey hükümdar gayret et, benden sonra ömrünü boşuna harcama, ibâdetle meşgul ol.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي ئەلگ، مەندىن كېيىن تىرىشقىن، ۋاقتىڭنى ئىبادەتتىن باشقىغا زايە قىلما.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاي ئىلىگ قاتىلان مەنىڭدە كەدىن ياۋا قىلما ئۈد كۈن تاپۇغدا ئادىن
Ay ilig katılan meniñde kedin, yava kılma üd kün tapuğda adın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey hükümdar gayret et, benden sonra ömrünü boşuna harcama, ibâdetle meşgul ol.
🇬🇧 EN 'Strive earnestly, O King, after my departure; squander not thy days on vanity, but occupy thyself in devotion.'
#1373 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
چاھان ئالدىمىسۇن سېنى بەخت بىلە،
جىمىكى ئىشىڭدا توغرىلىق تىلە.

'Let not this world and its dominion deceive thee; in all thy undertakings, seek ever after righteousness.'

Bu dünya ve devlet seni aldatmasın, bütün işlerde dâima doğruluğu göz önünde bulundur.

نەسرىي يەشمىسى:
سېنى دۇنيا دۆلەت بىلەن ئازدۇرمىسۇن، بارامق ئىشلىرىڭدا توغرىلىق ئىستە.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەنى ئارماسۇن دۈنيا دەۋلەت بىلە قامۇغ ئىش ئىچىندە كۆنىلىك تىلە
Seni armasun dünyâ devlet bile, kamuğ iş içinde könilik tile
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu dünya ve devlet seni aldatmasın, bütün işlerde dâima doğruluğu göz önünde bulundur.
🇬🇧 EN 'Let not this world and its dominion deceive thee; in all thy undertakings, seek ever after righteousness.'
#1374 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قانۇن تۈز يۈرۈتكىن خەلققە كۆنى،
كۈنۈڭ ياخشى بولغاي قىيامەت كۈنى.

'Administer the law justly and impartially among the people, that thy day may be blessed on the Day of Judgment.'

Halka kanunu doğru ve dürüst tatbik et ki, kıyamet gününde bahtiyar olasın.

نەسرىي يەشمىسى:
خەلققە توغرا، ئادىل قانۇن يۈرگۈزگىن، ئاندىن ئادالەت كۈنىدە قىيامەتتە كۈنۈڭ ياخشى بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۆرۈ تۈز يورىتغىل بودۇنقا كۆنى كۈنۈڭ ئەدگۈ بولغاي كۆنىلىك كۈنى
Törü tüz yorıtğıl bodunka köni, künüñ edgü bolğay könilik küni
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Halka kanunu doğru ve dürüst tatbik et ki, kıyamet gününde bahtiyar olasın.
🇬🇧 EN 'Administer the law justly and impartially among the people, that thy day may be blessed on the Day of Judgment.'
#1375 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ دۇنيا ئۈچۈن ئوتقا ئاتما ئۆزۈڭ،
ئۇرۇپ نەپس بويىنىن، ئال تەندىن ئۆچۈڭ.

'Cast not thyself into the fire for the sake of this world; avenge thyself upon thy base desires and sever the neck of lust.'

Bu dünya için kendini ateşe atma, vücûddan öcünü al, nefsin boynunu kopar.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ دۇنيا ئۈچۈن ئۆزۈڭنى ئوتقا ئاتما، ۋۇجۇدۇڭغا ئۆچ بول، ھاۋايى ھەۋەسنىڭ بوينىنى كەس.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆزۈڭ ئوتقا ئاتما بۇ دۈنيا ئۈچۈن ھاۋا بوينى بىچگىل ئەت ئۆزكە ئۆچۈن
Özüñ otka atma bu dünyâ üçün, havâ boynı biçgil et özke öçün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu dünya için kendini ateşe atma, vücûddan öcünü al, nefsin boynunu kopar.
🇬🇧 EN 'Cast not thyself into the fire for the sake of this world; avenge thyself upon thy base desires and sever the neck of lust.'
#1376 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ دۇنيا بېگى سەن ئاڭا بولما قۇل،
سېنى تاشلىماستا، ئۇنى تاشلا تۇل.

'Thou art the master of this world—become not its slave! Before it forsaketh thee, abandon it as a widow!'

Sen bu dünyanın beyisin, ona kul olma, o seni bırakmadan, sen onu dul bırak.

نەسرىي يەشمىسى:
سەن دۇنيانىڭ بېگى، ئۇنىڭغا قۇل بولما، دۇنيا سېنى تاشلىمىسا، ئۇنى تۇل قىلىپ تاشلاپ كەت.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ دۈنيا بەگى سەن ئاڭا بولما قۇل سەنى قودماز ئەركەن ئانى قودغۇ تۇل
Bu dünyâ begi sen aña bolma kul, seni kodmaz erken anı kodğu tul
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sen bu dünyanın beyisin, ona kul olma, o seni bırakmadan, sen onu dul bırak.
🇬🇧 EN 'Thou art the master of this world—become not its slave! Before it forsaketh thee, abandon it as a widow!'
#1377 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
غۇرۇرلانما ئارتۇق، كىبىر قىلمىغىن،
بۇ دۇنيا ئىشەنچسىز، كۆڭۈل بەرمىگىن.

'Indulge not in excessive pride and arrogance; put no trust in this world, but turn thy face away from it.'

Fazla kibir ve gurura kapılma, bu dünyaya güven olmaz, sen ondan vaz geç.

نەسرىي يەشمىسى:
ئارتۇقچە مەغرۇرلانما، تەكەببۇرلۇق قىلما، بۇ دۇنياغا ئىشەنمىگۈلۈك، ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرۈگىن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كۈۋەزلەنمە ئارتۇق كۆتۈرمە كۆڭۈل ئىنانچ قىلغۇ ئەرمەز بۇ دۈنيا تۈڭۈل
Küvezlenme artuk kötürme köñül, ınanç kılğu ermez bu dünyâ tüñül
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Fazla kibir ve gurura kapılma, bu dünyaya güven olmaz, sen ondan vaz geç.
🇬🇧 EN 'Indulge not in excessive pride and arrogance; put no trust in this world, but turn thy face away from it.'
#1378 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كىشى ياخشىسىنى يېقىن تۈت ھامان،
ياماندىن ھەزەر قىل، يېتەر كۆپ زىيان.

'Keep good men close to thy side, and stay far from the wicked, lest their malice bring thee harm.'

îyi insanları kendine yakın tut, kötülerden uzak dur, zararları dokunur.

نەسرىي يەشمىسى:
ياخشى كىشىلەرنى ئۆزۈڭگە يېقىن تۆت، ياماندىن يىراق بول، زىيىنى تېگىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياقىن تۇت ئۆزۈڭكە كىشى ئەدگۈسى ئىسىزدىن يىراق تۇر توقىغاي ياسى
Yakın tut özüñke kişi edgüsi, isizdin yırak tur tokığay yası
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR îyi insanları kendine yakın tut, kötülerden uzak dur, zararları dokunur.
🇬🇧 EN 'Keep good men close to thy side, and stay far from the wicked, lest their malice bring thee harm.'
#1379 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تەمەخور كىشىگە سەن بەرمە ئىشىڭ،
ۋاپاسىز كىشىگە يېگۈزمە ئېشىڭ.

'Entrust not thy affairs to greedy men, nor share thy bread with the ungrateful.'

îşini insanların harisine tevdi etme, yemeğini nankör insanlara yedirme.

نەسرىي يەشمىسى:
ئاچ كۆز كىشىلەرگە ئىشىڭنى تاپشۇرما، ۋاپاسىز كىشىگە ئاش نان بىرمىگىن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىشى سۇقىڭا بەرمەگىل سەن ئىشىڭ ۋەفاسىز كىشىكە يىتۈرمە ئاشىڭ
Kişi sukıña bermegil sen işiñ, vefâsız kişike yitürme aşıñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR îşini insanların harisine tevdi etme, yemeğini nankör insanlara yedirme.
🇬🇧 EN 'Entrust not thy affairs to greedy men, nor share thy bread with the ungrateful.'
#1380 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تائەتكە غەيۇر بول، گۇناھتىن توسال،
تائەتتىن بۆلەكتىن نەپ تەگمەك مۇھال.

'Be diligent in worship and shun sin; in the hereafter, naught shall benefit thee save righteous deeds.'

İbâdette gayretli ol, günahtan sakın, sana âhirette ancak ibâdetin faydası dokunur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئىبادەتتە غەيرەتلىك بول، گۇناھدىن ساقلان، ساڭا تائەت ئىبادەتتىن باشقىسىدىن پايدا تەگمەيدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تاپۇغقا ئەرىگ بول يازۇقتا تىدىن ساڭا تەگگۈ ئەرمەز تاپۇغدا ئادىن
Tapuğka erig bol yazukta tıdın, saña teggü ermez tapuğda adın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İbâdette gayretli ol, günahtan sakın, sana âhirette ancak ibâdetin faydası dokunur.
🇬🇧 EN 'Be diligent in worship and shun sin; in the hereafter, naught shall benefit thee save righteous deeds.'
#1381 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلۈمنى ئۈنتۈما، توسار نەرسە يوق،
مۆكۈكتىن چىقاردەك چىقار بىتۈيۈق.

'Forget not death, for against it there is no weapon; death springeth upon thee suddenly, like an enemy from ambush.'

Ölümü unutma, ona karşı hiç bir silâh yoktur, ölüm, pusudan çıkar gibi, bir gün karşına çıkar.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆلۈمىڭنى ئۇنتۇما، ئۇنىڭغا ھېچقانداق قورال يوق، ئۆلۈم خۇددى پىستىرمىدىن چىققاندەك چىقىپ كېلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆلۈمۈگ ئۇنىتما ئاڭار يوق تولۇم بۇسۇغدىن چىقار تەگ چىقار بۇ ئۆلۈم
Ölümüg unıtma añar yok tolum, busuğdın çıkar teg çıkar bu ölüm
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölümü unutma, ona karşı hiç bir silâh yoktur, ölüm, pusudan çıkar gibi, bir gün karşına çıkar.
🇬🇧 EN 'Forget not death, for against it there is no weapon; death springeth upon thee suddenly, like an enemy from ambush.'
#1382 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېچە قاچىڭ ئاخىر ئۆلۈم توقۇسى،
نېچە قالساڭ ئاخىر ئۆلۈم يەتكۈسى.

'No matter how far thou fleest, death shall overtake thee at last; no matter how long thou remainest, in the end it shall bear thee away.'

Ne kadar kaçarsan-kaç, ölüm nihayet seni yakalayacaktır, ne kadar kalırsan-kal, nihayet ölüm seni alıp-götürecektir.

نەسرىي يەشمىسى:
قانچە قاچساڭمۇ ئاخىر ئۆلۈم تۇتقۇسىدۇر، قانچىلىك نىرىك قالساڭمۇ، ئاخىر ئۆلۈم يەتكۈسىدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەچە قاچسا ئاھىر ئۆلۈم تۇتغۇسى نەچە قالسا ئاھىر ئۆلۈم يەتگۈسى
Neçe kaçsa âhır ölüm tutğusı, neçe kalsa âhır ölüm yetgüsi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ne kadar kaçarsan-kaç, ölüm nihayet seni yakalayacaktır, ne kadar kalırsan-kal, nihayet ölüm seni alıp-götürecektir.
🇬🇧 EN 'No matter how far thou fleest, death shall overtake thee at last; no matter how long thou remainest, in the end it shall bear thee away.'
#1383 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
سەگەك ئول ئۆلۈمدىن، غاپىل قالما سەن،
بولۇر يەر تۆشەك، ھەر نېچە ياشا سەن.

'Be not caught unawares by death; keep thy heart vigilant, for however long thou livest, the earth shall be thy bed.'

Ölüme gafil avlanma, gönlünü diri tut, ne kadar çok yaşarsan-yaşa, bir gün toprağa gireceksin.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆلۈمگە غاپىللىق قىلما، كۆڭلۈڭنى سەگەك تۇت، قانچە ئۇزۇن ياشساڭمۇ، ئاخىر يەرنى تۈشەك قىلسەن،
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆلۈمكە ئۇسانما كۆڭۈل تۇت تىرىگ نەچە كەچ تىرىلسە تۆشەڭۈ يەرىگ
Ölümke usanma köñül tut tirig, neçe keç tirilse töşeñü yerig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölüme gafil avlanma, gönlünü diri tut, ne kadar çok yaşarsan-yaşa, bir gün toprağa gireceksin.
🇬🇧 EN 'Be not caught unawares by death; keep thy heart vigilant, for however long thou livest, the earth shall be thy bed.'
#1384 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قېنى كىم قۇتۇلدى ئۆلۈمدىن قېچىپ،
ئەجەلنىڭ ۋاقتىدىن كىم قالدى ئېشىپ.

'Where is he who fled and escaped death? Where is he who outlived his appointed time and delayed his hour?'

Hani, kim ölümden kaçıp kurtulmuştur, hani, kim ecelini geciktirmiş ve vaktini aşmıştır.

نەسرىي يەشمىسى:
قېنى كىم ئۆلۈمدىن قېچىپ قۇتۇلالدى؟ قېنى كىم ئەجەل ۋاقتىدىن ئارتۇقچە ياشىدى؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قانى كىم قۇتۇلدى ئۆلۈمدىن قاچىپ قانى كىم ئاشۇندى ئۈدىندىن كەچىپ
Kanı kim kutuldı ölümdin kaçıp, kanı kim aşundı üdindin keçip
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hani, kim ölümden kaçıp kurtulmuştur, hani, kim ecelini geciktirmiş ve vaktini aşmıştır.
🇬🇧 EN 'Where is he who fled and escaped death? Where is he who outlived his appointed time and delayed his hour?'
#1385 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەجەپ ياخشى ئېيتقان ئالىم ئوخشىتىپ،
ۋاقىت، كۈن، تىرىكلىكنى ماسلاشتۇرۇپ.

The scholar hath spoken exceedingly well, likening this passing time and mortal life unto a journey:

Âlim bu zamanı ve hayatı, bir yakıştırma ile, çok güzel anlatmıştır.

نەسرىي يەشمىسى:
ئالىم بۇ زامان ۋە تىرىكلىككە تەقلىد قىلىپ، ئوخشىتىش بىلەن ناھايىتى ياخشى سۆزلىگەن:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇دى ياقشى سۆزلەر بىلىگ ياڭزاتۇ بۇ ئۈد كۈن تىرىگلىكلەرىگ مەڭزەتۈ
İdi yakşı sözler bilig yañzatu, bu üd kün tirigliklerig meñzetü
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Âlim bu zamanı ve hayatı, bir yakıştırma ile, çok güzel anlatmıştır.
🇬🇧 EN The scholar hath spoken exceedingly well, likening this passing time and mortal life unto a journey:
#1386 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كارۋانغا ئوخشار بۇ ئادەم ئوغلانى،
تۇرالمايدۇ مەنزىلدە، مەنزىل قېنى.

'Behold, the son of Adam is like a caravan; none can abide forever at the resting place—where are the travelers of old?'

insan oğlu, bakarsan, bir kervana benzer, konak yerinde devamlı kalınmaz, menziller nerede?

نەسرىي يەشمىسى:
ئادەم بالىسى كارۋانغا ئوخشايدۇ، قونالغۇدا ئۇزۇن تۇرالماس، ئۇنىڭ مەنزىلى قېنى؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاپا ئوغلانى كۆرسە ئارقىش سانى ئۆرۈگ تۇرغۇ بولماز ئۆرۈگلەر قانى
Apa oğlanı körse arkış sanı, örüg turğu bolmaz örügler kanı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR insan oğlu, bakarsan, bir kervana benzer, konak yerinde devamlı kalınmaz, menziller nerede?
🇬🇧 EN 'Behold, the son of Adam is like a caravan; none can abide forever at the resting place—where are the travelers of old?'
#1387 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تۆرەلگەندە ئوغۇل ئاتا پۇشتىدىن،
نەچچە ئاي تاپار تىنچ جاي ئانا قارنىدىن.

'When a child is conceived from the father's loins, the mother's womb is but a lodging for a few tranquil months.'

Çocuk babasının sulbünden çıktıktan sonra, ana karnı onun için, bir kaç aylık istirahat menzilidir.

نەسرىي يەشمىسى:
ئاتا پۇشتىدىن بالا تۆرەلسە، ئانىنىڭ قارنى بىرنەچچە ئايلىق تىنچ ماكان بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاتا ئارقاسمدىن تۇغۇلسا ئوغۇل ئانا قارنى مەنزىل قاچ ئايلىق ئامۇل
Ata arkasmdın tuğulsa oğul, ana karnı menzil kaç aylık amul
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Çocuk babasının sulbünden çıktıktan sonra, ana karnı onun için, bir kaç aylık istirahat menzilidir.
🇬🇧 EN 'When a child is conceived from the father's loins, the mother's womb is but a lodging for a few tranquil months.'
#1388 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئانىدىن تۇغۇلغاندا قويسا ئېتىن،
يولۇچى بولۇپ ئۇ مىنەر ۋاقىت ئېتىن.

'Once born from the mother and given a name, he mounteth the steed of time as a wayfarer.'

Anasından doğup, adı verilince yolcu olarak, zamane atına biner.

نەسرىي يەشمىسى:
ئاندىن تۇغۇلۇپ، ئات قويۇلسا، مۇساپىر بولۇپ زامان ئېتىنى مىنىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاناسىندا تۇغسا ئاتانسا ئاتى مۇسافىر بولۇپ مىندى ئۈدلەك ئاتى
Anasında tuğsa atansa atı, musâfir bolup mindi üdlek atı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Anasından doğup, adı verilince yolcu olarak, zamane atına biner.
🇬🇧 EN 'Once born from the mother and given a name, he mounteth the steed of time as a wayfarer.'
#1389 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كۈنى بىر مېڭىم ئۇ، تۈنى بىر مېڭىم،
ئۆلۈمگە ئاپىرار، قۇرۇتۇپ ئۆڭىم.

'Each day is one stride, and each night is another; this steed beareth him onward to death, turning his cheeks pale.'

Gündüzü bir adım, gecesi bir adım, bu at onu ölüme götürür ve benzini soldurur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇ كۈندۈزى بىر قەدەم، كېچىسى بىر قەدەم مېڭىپ ئۆلۈمگە ئېلىپ بارىدۇ، مەڭزىنى سۇلدۇرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كۈنى بىر ماڭىم ئول تۈنى بىر ماڭىم ئىلەتۈر ئۆلۈمكە قۇرىتۇر ئەڭىم
Küni bir mañım ol tüni bir mañım, iletür ölümke kurıtur eñim
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Gündüzü bir adım, gecesi bir adım, bu at onu ölüme götürür ve benzini soldurur.
🇬🇧 EN 'Each day is one stride, and each night is another; this steed beareth him onward to death, turning his cheeks pale.'
#1390 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
جاھان بىر قونالغۇ، گۆرۈڭ بىر تۈشۈن،
قويساڭ بۇ تۈشۈندىن تۈشۈن ئۇ ئاجۇن.

'This world is one lodging, the tomb is a second lodging, and when thou departest thence, the next world is thy final station.'

Bu dünya—bir konak, mezarın—ikinci bir konaktır, bundan sonraki ilk konak — öteki dünyadır.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ دۇنيا بىر قونالغۇ، گۆرۈڭ بىر قونالغۇدۇر، بۇ قونالغۇدىن قوزغالساڭ، ئۇ دۇنيا قونالغۇ بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاجۇن بىر تۈشۈن ئول گۇرۈڭ بىر تۈشۈن بۇ تۈش تۈن قوپۇرسا تۈش تۈن ئول ئاجۇن
Ajun bir tüşün ol gûrüñ bir tüşün, bu tüş tün kopursa tüş tün ol ajun
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu dünya—bir konak, mezarın—ikinci bir konaktır, bundan sonraki ilk konak — öteki dünyadır.
🇬🇧 EN 'This world is one lodging, the tomb is a second lodging, and when thou departest thence, the next world is thy final station.'
#1391 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كۈتەر ئۇ جاھاندا سېنى ئىككى يول،
بولۇركىن ئىككى يولدىن نەسىپ قايسى يول.

'In that world two roads await thee; which of these two roads, alas, shall be thy destined path?'

O dünyada seni iki yol bekler, bu iki yoldan, acabl, hangisi sana nasip olacaktır.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇ دۇنيادا سېنى ئىككى يول كۈتىدۇ، بۇ ئىككى يولدىن قايسىسى سېنىڭ بولىدۇ؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كۈدەر ئول ئاجۇندا ساڭا ئىكى يول بۇ ئىكى يولۇڭدا قايۇ ئەركى يول
Küder ol ajunda saña iki yol, bu iki yoluñda kayu erki yol
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR O dünyada seni iki yol bekler, bu iki yoldan, acabl, hangisi sana nasip olacaktır.
🇬🇧 EN 'In that world two roads await thee; which of these two roads, alas, shall be thy destined path?'
#1392 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يولۇڭ كەلسە ئوڭدىن تۈزىلەر ئىشىڭ،
ئەگەر كەلسە سول، ئىڭراپ ئۇرارسەن بېشىڭ.

'If thy road leadeth to the right, thy state shall be prosperous; but if it leadeth to the left, beat thy head in bitter lamentation!'

Yolun sağa doğru ise, işin yolundadır, eğer sola doğru ise, inleyerek, başını yerden-yere çal.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر يولۇڭ ئوڭدىن كەلسە، ئىشىڭ ئوڭشىلىدۇ، مۇبادا سولدىن كەلسە، نالە قىلىپ بېشىڭغا ئۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يولۇڭ ئوڭچا كەلسە ئىتىلدى ئىشىڭ قالى سولچا كەلسە ئۇلىپ چال باشىڭ
Yoluñ oñça kelse itildi işiñ, kalı solça kelse ulıp çal başıñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Yolun sağa doğru ise, işin yolundadır, eğer sola doğru ise, inleyerek, başını yerden-yere çal.
🇬🇧 EN 'If thy road leadeth to the right, thy state shall be prosperous; but if it leadeth to the left, beat thy head in bitter lamentation!'
#1393 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
جاھان بىر تېرىلغۇ، ئەي ئەلىگ قۇتى،
تېرىسا ئورار ئەر تىرىكلىك ئوتى.

'O blessed King, this world is a tilled field; if a man soweth it aright, he reapeth the harvest of eternal life.'

Ey devletli hükümdar, dünya bir tarladır, insan bu tarlayı ekerse, hayat ekinini biçer.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي دۆلەتمەن ئەلىگ، دۇنيا تېرىلغۇ يەردۇر، ئۇنى تېرىسا، كىشى ھايات ئوزۇقى ئورۇيدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تارىغلاغ ئەرۈر دۈنيا ئىلىگ قۇتى تارىسا ئورار ئەر تىرىلگۈ ئوتى
Tarığlağ erür dünyâ ilig kutı, tarısa orar er tirilgü otı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey devletli hükümdar, dünya bir tarladır, insan bu tarlayı ekerse, hayat ekinini biçer.
🇬🇧 EN 'O blessed King, this world is a tilled field; if a man soweth it aright, he reapeth the harvest of eternal life.'
#1394 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە تەرسە يەرگە شۇ نەرسە ئۈنەر،
نېمىنى تېرىسا شۇنىلا ئالار.

'Whatever is sown in the earth springeth up again; whatever a man giveth, that same measure shall he receive in return.'

Yere ne ekilirse, yine o biter, ne verilirse, karşılığında aynı şey alınır.

نەسرىي يەشمىسى:
يەرگە نېمە تېرىساڭ، يەنە شۇ ئۈنىدۇ، نېمە بەرگەن بولساڭ، قايتا شۇنىلا ئالىسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ ئەكسە يەركە يانا ئول ئۆنۈر نەگۈ بەرسە ئەۋرە ئانى ئوق ئالۇر
Negü ekse yerke yana ol önür, negü berse evre anı ok alur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Yere ne ekilirse, yine o biter, ne verilirse, karşılığında aynı şey alınır.
🇬🇧 EN 'Whatever is sown in the earth springeth up again; whatever a man giveth, that same measure shall he receive in return.'
#1395 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كىشى مېلىنى ئالما ھەم تۆكمە قان،
بۇ ئىككى گۇناھتىن ئىڭراپ چىقار جان.

'Seize not the property of others, and shed no innocent blood; for because of these two sins, a man groaneth in agony as his soul departeth.'

Başkasının malını alma ve kan dökme, ölüm döşeğinde insan bu iki günah yüzünden inler.

نەسرىي يەشمىسى:
باشقا كىشىنىڭ نەرسىسىنى ئالما ۋە قان تۆكمە، بۇ ئىككى گۇناھ ئۈچۈن كىشى جان چىقاردا نالە قىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىشى نەڭى ئالما يەمە تۆكمە قان بۇ ئىكى يازۇققا ئۇلىر چىقسا جان
Kişi neñi alma yeme tökme kan, bu iki yazukka ulır çıksa cân
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Başkasının malını alma ve kan dökme, ölüm döşeğinde insan bu iki günah yüzünden inler.
🇬🇧 EN 'Seize not the property of others, and shed no innocent blood; for because of these two sins, a man groaneth in agony as his soul departeth.'
#1396 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ چۈشتەك تىرىكلىك ئۆتەر بەلگىسىز،
بەگ ئولسۇن ياكى قۇل، كېتەر كەلگۈسىز.

'This life passeth away unawares like a dream; whether king or servant, all depart never to return.'

Bu rüyaya benzeyen hayat, farkına varılmadan geçer, gerek bey, gerek kul, bir daha gelmemek üzere gider.

نەسرىي يەشمىسى:
ھايات چۈشكە ئوخشاش ئىزسىزلا ئۆتۈپ كېتىدۇ، مەيلى بەگ بولسۇن، مەيلى قۇل بولسۇن كەلمەسكە كېتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ تۈش تەگ تىرىگلىك كەچەر بەلگۈسۈز كەرەك بەگ كەرەك قۇل بارىر كەلگۈسۈز
Bu tüş teg tiriglik keçer belgüsüz, kerek beg kerek kul barır kelgüsüz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu rüyaya benzeyen hayat, farkına varılmadan geçer, gerek bey, gerek kul, bir daha gelmemek üzere gider.
🇬🇧 EN 'This life passeth away unawares like a dream; whether king or servant, all depart never to return.'
#1397 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قېنى ئۇ، چۈشۈڭدەك كەچۈرمىش كۈنۈڭ،
ئۆكۈنچتىن بۆلەكمەس بۇ قالمىش كۈنۈڭ.

Hear what the sage of noble mind hath said: the world is a bridge over which travelers pass to eternity.

Hani, geçen günlerin, rüya gibi oldu, kalan günlerinde de peşimanlıktan başka bir şey yoktur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆتكۈزگەن كۈنۈڭ چۈش كەبى بولدى، قېنى ئۇ؟ قالغان كۈنلىرىڭدە ئۆكۈنچىنى باشقا نەرسە بولمايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قانى تۈش سانى بولدى كەچمىش كۈنۈڭ ئۆكۈنچتە ئادىن يوق بۇ قالمىش كۈنۈڭ
Kanı tüş sanı boldı keçmiş künüñ, ökünçte adın yok bu kalmış künüñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hani, geçen günlerin, rüya gibi oldu, kalan günlerinde de peşimanlıktan başka bir şey yoktur.
🇬🇧 EN Hear what the sage of noble mind hath said: the world is a bridge over which travelers pass to eternity.
#1398 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نە دەيدۇ، ئىشتىكىن، ئويغانغان كىشى،
ئويغىنىپ كېيىن ئۇ ئۆكۈنگەن كىشى.

Build not thy mansion upon a bridge, nor think to make a permanent home upon a highway.

Uyanmış ve uyandıktan sonra peşiman olmuş insan ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
ئويغانغان ۋە ئويغانغاندىن كېيىن ئۆكۈنگەن كىشى نېمە دەيدۇ، ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل ئودۇنمىش كىشى ئودۇنمىش تا كەدىن ئۆكۈنمىش كىشى
Negü ter eşitgil odunmış kişi, odunmış ta kedin ökünmiş kişi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Uyanmış ve uyandıktan sonra peşiman olmuş insan ne der, dinle.
🇬🇧 EN Build not thy mansion upon a bridge, nor think to make a permanent home upon a highway.
#1399 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
چۈشۈڭدەك كەچۈردۈڭ تىرىكلىك چېغىڭ،
قېنى پايدا، كۆرسەت ماڭا بىر ئىزىڭ.

He who adorneth a lodging for a single night while neglecting his enduring home is bereft of understanding.

Uyanık olduğun hâlde, hayatını rüya gibi geçirdin, faydası hani bana bundan bir iz göster.

نەسرىي يەشمىسى:
”ئويغاق تۇرۇپ ھاياتنى چۈشتەك ئۆتكۈزدۈڭ، ئۇنىڭ پايدىسى قېنى؟ ماڭا بىر نىشان كۆرسەت،
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۈشۈڭ تەگ كەچۈردۈڭ تىرىگلىك ئودۇغ قانى ئاسغى كۆركىت ماڭا بىر بودۇغ
Tüşüñ teg keçürdüñ tiriglik oduğ, kanı asğı körkit maña bir boduğ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Uyanık olduğun hâlde, hayatını rüya gibi geçirdin, faydası hani bana bundan bir iz göster.
🇬🇧 EN He who adorneth a lodging for a single night while neglecting his enduring home is bereft of understanding.
#1400 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كەچۈردۈڭ كۈنۈڭنى ھەۋەس - ئارزۇدا،
تۈگىدى تىرىكلىك، قالدى پۇشمىنىڭ.

Kings who ruled from east to west left their empires behind, taking with them only the winding sheet.

Heves ve arzuların için ömrünü harcadın, hayat tükendi, elde ettiğin sâdece peşimanlıktır.

نەسرىي يەشمىسى:
ھەۋەس ۋە ئارزۇ يولدا ئۆمرۈڭنى ئۆتكۈزدۈڭ، ھاياتىڭ تۈگىدى، ئۆكۈنچ ئەمدى پايدىسىز.“
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كۈنۈڭنى كەچۈردۈڭ تىلەك ئارزۇقا تىرىگلىك تۈكەدى ئۆكۈنچ ئول يودۇغ
Künüñni keçürdüñ tilek ârzûka, tiriglik tükedi ökünç ol yoduğ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Heves ve arzuların için ömrünü harcadın, hayat tükendi, elde ettiğin sâdece peşimanlıktır.
🇬🇧 EN Kings who ruled from east to west left their empires behind, taking with them only the winding sheet.
#1401 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تىرىكلىككە ئالدانما، بەكمۇ ساقىن،
تىرىكلىك ئۆلۈمگە ناھايەت يېقىن.

Their mighty fortresses and iron armories could not delay the decreed hour by a single breath.

Hayatta pek gafil davranma, dikkat et, hayat ölümle çok yakındır.

نەسرىي يەشمىسى:
تىرىكلىكىڭگە ئارتۇقچە غاپىل بولما، ئويلان، تىرىكلىك ئۆلۈمگە ناھايىتى يېقىن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇسانما تىرىگلىككە ئارتۇق ساقىن تىرىگلىك ئۆلۈمكە ئىدى ئۆك ياقىن
Usanma tiriglikke artuk sakın, tiriglik ölümke idi ök yakın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hayatta pek gafil davranma, dikkat et, hayat ölümle çok yakındır.
🇬🇧 EN Their mighty fortresses and iron armories could not delay the decreed hour by a single breath.
#1402 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بېخىل بولما، ئەلىگ، سېخىي بول، سېخىي،
قالۇر مەڭگۈ ئۆچمەس سېخىيلىق ئېتى.

Behold Jamshid, Feridun, and Solomon of old: their grandeur vanished, and their palaces became the haunt of owls.

Ey hükümdar, hasis olma, cömert ol, cömert, cömertliğin adı ebedî kalır, ölmez.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي ئەلگ، بېخىل بولما، سېخىي بولغىن، سېخىيلىق نامى ئۆلمەيدۇ، مەڭگۈ قالىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ساران بولما ئىلىگ ئاقى بول ئاقى قالىر مەڭۈ ئۆلمەز ئاقىلىق ئاتى
Saran bolma ilig akı bol akı, kalır meñü ölmez akılık atı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey hükümdar, hasis olma, cömert ol, cömert, cömertliğin adı ebedî kalır, ölmez.
🇬🇧 EN Behold Jamshid, Feridun, and Solomon of old: their grandeur vanished, and their palaces became the haunt of owls.
#1403 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قوشۇن، ئات، يىگىتكە قۇۋانما ئۆكۈش،
نەپ يەرمەس ئۇلار ھەم بۇ ئالتۇن كۈمۈش.

Where are the crowns of gold and the thrones of ivory? The dust hath swallowed them all, leaving only their deeds.

Askere, orduya ve mala güvenme, ordu ve bu altın-gümüşün sana bir faydası olmayacaktır.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەسكەر، قوشۇن ۋە مال دۇنياغا كۆپ مەغرۇرلانما، بۇ قوشۇن، ئالتۇن كۈمۈشلەر پايدا يەتكۈزەلمەيدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەر ئات سۈ بۇ نەڭكە كۈۋەنمە ئۈكۈش ئاسىغ قىلماغاي سۈ بۇ ئالتۇن كۈمۈش
Er at sü bu neñke küvenme üküş, asığ kılmağay sü bu altun kümüş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Askere, orduya ve mala güvenme, ordu ve bu altın-gümüşün sana bir faydası olmayacaktır.
🇬🇧 EN Where are the crowns of gold and the thrones of ivory? The dust hath swallowed them all, leaving only their deeds.
#1404 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
پىدا قىلما ئۆزنى بۆلەكلەرنى دەپ،
ئۆزۈڭگە ئېچىن، ئوتقا كىرمە كۈچەپ.

If a ruler's deeds were righteous, his memory fragranteth the world like musk and amber.

Başkaları için kendini feda etme, kendine acı da zorla ateşe atma.

نەسرىي يەشمىسى:
باشقىلار ئۈچۈن ئۆزۈڭنى قۇربان قىلما، ئۆزۈڭنى ئايا، زورمۇزور كۆيمە.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يۇلۇغ قىلما ئۆزنى ئادىنلار ئۈچۈن سۇيۇرقا ئۆزۈڭنى كۈيۈرمە كۈچۈن
Yuluğ kılma özni adınlar üçün, suyurka özüñni küyürme küçün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Başkaları için kendini feda etme, kendine acı da zorla ateşe atma.
🇬🇧 EN If a ruler's deeds were righteous, his memory fragranteth the world like musk and amber.
#1405 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
سېنىڭدىن بۇرۇنقى جاھان بەگلىرى،
جاھان قويدى، كەتتى، گۆر ئولدى يېرى.

If a ruler's deeds were tyrannical, his name is cursed by generation after generation.

Senden önceki dünya beyleri de dünyayı bırakıp gittiler, işte mezarları, yatıyorlar.

نەسرىي يەشمىسى:
سېنىڭدىن بۇرۇنقى دۇنيا بەگلىرى دۇنيانى تاشلاپ كەتتى، قارا گۆردە ياتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەنىندە ئوزاقى ئاجۇن بەگلەرى ئاجۇن قودتى باردى ياتۇر كۆر گۇرى
Seninde ozakı ajun begleri, ajun kodtı bardı yatur kör gûri
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Senden önceki dünya beyleri de dünyayı bırakıp gittiler, işte mezarları, yatıyorlar.
🇬🇧 EN If a ruler's deeds were tyrannical, his name is cursed by generation after generation.
#1406 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ساڭا ھەم تۇرۇپتۇ تەييار بۇ ئۆلۈم،
پەقەت ۋاقىت كۈتەر ئۆ، ئەي يۈرۈق كۈنۈم.

Therefore, O King, write thy name in the book of good renown through acts of mercy and justice.

Ey benim parlak güneşim, bu ölüm senin için de hazırlanmıştır, ancak vaktim bekliyor.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ ئۆلۈم ساڭىم! تەييارلاندى، ئەي يورۇق كۈنۈم، ئۆلۈم ۋاقتى سېنى كۈتمەكتە.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ساڭا ما ئانۇنمىش-تۇرۇر بۇ ئۆلۈم ئۈدىڭە كۈدەر ئاي يارۇمىش كۈنۈم
Saña ma anunmış-turur bu ölüm, üdiñe küder ay yarumış künüm
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey benim parlak güneşim, bu ölüm senin için de hazırlanmıştır, ancak vaktim bekliyor.
🇬🇧 EN Therefore, O King, write thy name in the book of good renown through acts of mercy and justice.
#1407 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تېمە دەر ئىشىت، دۇنيا ئەيىبىن بىلىپ،
ساڭا سۆزلىگۈچى، ئەقىلدىن ئېلىپ.

Let thy treasuries be opened to alleviate the distress of the famine-stricken and the impoverished.

Dünyanın eksik ve kusurlu taraflarını bilen ve üzerinde düşünmüş olan insan sana ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
دۇنيانىڭ ئەيبىنى بىلىپ، ئەقىل ئىدراك بابىدىن سۆزلىگۈچى ساڭا نېمە دەيدۇ ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىت دۈنيا ئايبىن بىلىپ ساڭا سۆزلەگۈچى ئۇقۇشتىن ئالىپ
Negü ter eşit dünyâ aybın bilip, saña sözlegüçi ukuştın alıp
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dünyanın eksik ve kusurlu taraflarını bilen ve üzerinde düşünmüş olan insan sana ne der, dinle.
🇬🇧 EN Let thy treasuries be opened to alleviate the distress of the famine-stricken and the impoverished.
#1408 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
گويا بىر تۇزلۇق سۇ بۇ دۇنيا مېلى،
كىشى قانماس ئېچىپ، نەم بولماس تىلى.

Riches kept in hoarding bring no blessing; distributed in charity, they become eternal treasure in heaven.

Bu dünya malı acı su gibidir, insan ne kadar içerse-içsin, kanmaz, onun dili bile ıslanmaz.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ دۇنيا مېلى گويا تۇزلۇق سۇغا ئوخشاشتۇر، قانچە ئىچسىمۇ كىشى قانمايدۇ، تىلىمۇ نەم بولمايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاچىغ سۇۋ تەگ ئول كۆر بۇ دۈنيا نەڭى نەچە ئىچسە قانماز ئۆلىمەز ئەڭى
Açığ suv teg ol kör bu dünyâ neñi, neçe içse kanmaz ölimez eñi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu dünya malı acı su gibidir, insan ne kadar içerse-içsin, kanmaz, onun dili bile ıslanmaz.
🇬🇧 EN Riches kept in hoarding bring no blessing; distributed in charity, they become eternal treasure in heaven.
#1409 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ دۇنيا كۆلەڭگە كەبى، ئەي توڭا،
قاچار ئىزدىسە، قاچساڭ يېپىشۇر ساڭا.

Reward the faithful servant with a generous hand, and encourage the scholar who laboureth in wisdom.

Ey yiğit, bu dünya bir gölge gibidir, onun peşine düşersen, kaçar, sen kaçarsan, o sana koşar.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي قەھرىمان، سەپسال، بۇ دۇنيا كۆلەڭگىدەك نەرسە، قوغلىساڭ قاچىدۇ، قاچساڭ يېيىشىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كۆلىكە تەگ ئول كۆر بۇ دۈنيا توڭا ئەدەرسە قاچار قاچسا ياپچۇر ساڭا
Kölike teg ol kör bu dünyâ toña, ederse kaçar kaçsa yapçur saña
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey yiğit, bu dünya bir gölge gibidir, onun peşine düşersen, kaçar, sen kaçarsan, o sana koşar.
🇬🇧 EN Reward the faithful servant with a generous hand, and encourage the scholar who laboureth in wisdom.
#1410 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئالۋۇنغا ئوخشايدۇ بۇ دۇنيا ئىشى،
تۇتاي دەپ سۇنسا قول، يىتتۈرەر كىشى.

Surround thyself with upright counselors who speak the truth without fear or flattery.

Dikkat edersen, dünya işi bir seraptır, insan tutmak için elini uzattıkça, onu kaybeder.

نەسرىي يەشمىسى:
بىلسەڭ، بۇ دۇنيا ئىشلىرى بىر ئېزىتقۇ، تۇتاي دەپ قول سۇنسا، كىشى ئۇنى يوقىتىپ قويىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ساقىغ ئول كۆرۈ بارسا دۈنيا ئىشى تۇتايىن تەيۈ سۇنسا يىترۈر كىشى
Sakığ ol körü barsa dünyâ işi, tutayın teyü sunsa yitrür kişi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dikkat edersen, dünya işi bir seraptır, insan tutmak için elini uzattıkça, onu kaybeder.
🇬🇧 EN Surround thyself with upright counselors who speak the truth without fear or flattery.
#1411 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەلىگ، غەيرەت ئەيلەپ ئۆزۈڭ ياخشى بول،
بېگى ياخشى ئولسا، خەلق ياخشى ئول.

The flatterer is a hidden serpent in the garden; his honeyed words hide a deadly sting.

Ey hükümdar, gayret et, kendin iyi ol, beyi iyi olursa, halk da iyi olur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي ئەلىگ، تىرىشقىن، ئۆزۈڭ ياخشى بول، خەلقنىڭ بېگى ياخشى بولسا، خەلقىمۇ ياخشى بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاي ئىلىگ قاتىغلان ئۆزۈڭ ئەدگۈ بول بەگى ئەدگۈ بولسا بودۇن ئەدگۈ ئول
Ay ilig katığlan özüñ edgü bol, begi edgü bolsa bodun edgü ol
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey hükümdar, gayret et, kendin iyi ol, beyi iyi olursa, halk da iyi olur.
🇬🇧 EN The flatterer is a hidden serpent in the garden; his honeyed words hide a deadly sting.
#1412 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
خەلق قوي كەبىدۇر، بېگىدۇر چوپان،
چوپان بولماق كېرەك قويغا مېھرىبان.

The truthful adviser is a bitter draught that healeth the sickness of the state.

Halk koyun gibidir, bey onun çobanıdır, çoban koyunlara karşı merhametli olmalıdır.

نەسرىي يەشمىسى:
خەلق قويغا ئوخشايدۇ، بەگ ئۇنىڭ قويچىسى، قوي باققۇچى قويغا مېھرىبان بولۇشى كېرەك.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بودۇن قوي سانى ئول بەگى قويچىسى باغىرساق كەرەك قويقا قوي كۈتچىسى
Bodun koy sanı ol begi koyçısı, bağırsak kerek koyka koy kütçisi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Halk koyun gibidir, bey onun çobanıdır, çoban koyunlara karşı merhametli olmalıdır.
🇬🇧 EN The truthful adviser is a bitter draught that healeth the sickness of the state.
#1413 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئىشىكتە يىغىلغان تولا ئاچ بۆرى،
ئەلىگ سەن كۆزەت بەك قويۇڭنى، يۈرى.

Hear the counsel of the ancient kings: hearken to the man who correcteth thy errors, for he is thy true friend.

Kapıda bir çok aç kurt toplanmıştır, ey hükümdar, koyunları iyice muhafaza altına al.

نەسرىي يەشمىسى:
كۆپ ئاچ بۆرە ئىشىككە يىغىلدى، ئەي ئەلىگ، قويلارنى ئوبدان كۆزەت قىلىپ يۈر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قاپۇغدا تىرىلدى قالىن ئاچ بۆرى ئاي ئىلىگ قويۇغ كەد كۈدەزىپ يورى
Kapuğda tirildi kalın aç böri, ay ilig koyuğ ked küdezip yorı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kapıda bir çok aç kurt toplanmıştır, ey hükümdar, koyunları iyice muhafaza altına al.
🇬🇧 EN Hear the counsel of the ancient kings: hearken to the man who correcteth thy errors, for he is thy true friend.
#1414 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
غەزەپلەنمە ئىشتا، سەن ئۆپكەڭتى باس،
بەگ ئولسا غەزەپلىك، بۇ بەگلىك تۇرماس.

He who hideth thy fault and commendeth thy vanity is an enemy in the guise of a well-wisher.

işinde hiddetli olma, öfkene hâkim ol, beyler hiddetli olurlarsa, mülk ve saltanat haleldar olur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئىش قىلىشتا غەزەپلەنمە، ئاچچىقىڭنى يىغ، بەگلەر غەزەپلەنسە، بەگلىكىنى بۇزىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇشى بولما ئىشتە سەن ئۆۋكە يىغىن بۇشى بولسا بەگلەر بۇزار بەگلىكىن
Buşı bolma işte sen övke yığın, buşı bolsa begler buzar beglikin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR işinde hiddetli olma, öfkene hâkim ol, beyler hiddetli olurlarsa, mülk ve saltanat haleldar olur.
🇬🇧 EN He who hideth thy fault and commendeth thy vanity is an enemy in the guise of a well-wisher.
#1415 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كىشىگە يىرىك سۆز قىلما، يىغ تىلىن،
يىرىك سۆز يېلىنجاپ تۇرغان بىر يېلىن.

Keep thy temper governed under the rule of reason; let not anger clouds thy judgment in passing sentence.

İnsanlara kaba söz söyleme, kaba söz alev-alev yanan bir âteştir.

نەسرىي يەشمىسى:
كىشىگە تىلىڭدىن قوپال سۆزلەرنى چىقارما، قوپال سۆز يېلىنجاپ كۆيگەن ئوتقا ئوخشايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇رىگ سۆزلەمەگىل كىشىكە تىلىن ئىرىگ تىل ئوت ئول كۆر كۈيەر تەگ يالىن
İrig sözlemegil kişike tilin, irig til ot ol kör küyer teg yalın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İnsanlara kaba söz söyleme, kaba söz alev-alev yanan bir âteştir.
🇬🇧 EN Keep thy temper governed under the rule of reason; let not anger clouds thy judgment in passing sentence.
#1416 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
سىلىق بول، بېسىق بول، ياۋاش، تىنچ بول،
پۈتۈن ياخشىلىققا يەتكۈز ئۆزۈڭ قول.

Be gentle, forbearing, grave, and amiable; thus shalt thou attain every noble virtue.

Sakin, halîm-selîm ve yumuşak huylu ol ve böylelikle bütün iyiliklere elini uzat.

نەسرىي يەشمىسى:
ياۋاش، مۇلايىم بول، ئېغىر بېسىق، خۇش يېئىل بول، بارلىق ياخشىلىقلارغا قول يەتكۈز.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆرۈگ بول ئامۇل بول تۈزۈن بول سىلىگ قامۇغ ئەدگۈلۈككە تەگۈرگىل ئەلىگ
Örüg bol amul bol tüzün bol silig, kamuğ edgülükke tegürgil elig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sakin, halîm-selîm ve yumuşak huylu ol ve böylelikle bütün iyiliklere elini uzat.
🇬🇧 EN Be gentle, forbearing, grave, and amiable; thus shalt thou attain every noble virtue.
#1417 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تۇرۇپتۇ ئالدىڭدا ئۇزۇن يول سەپەر،
ئاقىللار بۇ يولغا خوپ ئوزۇق ئېتەر.

A long road and a perilous journey lie before thee; the prudent traveler maketh ready an abundance of provisions.

Önünde uzun bir yol, bir sefer vardır, akıllı olan bu yol için azığını iyice hazırlar.

نەسرىي يەشمىسى:
ئالدىڭدا بىر ئۇزۇن يول، سەپەر تۇرۇپتۇ، ئەقىل ئىدراكلىق كىشى بۇ يولغا مول ئوزۇق تەييارلايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يۈز ئۇترۇ-تۇرۇر بۇ ئۇزۇن يول سەفەر ئۇقۇشلۇغ بۇ يولقا ئازۇق كەد ئەتەر
Yüz utru-turur bu uzun yol sefer, ukuşluğ bu yolka azuk ked eter
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Önünde uzun bir yol, bir sefer vardır, akıllı olan bu yol için azığını iyice hazırlar.
🇬🇧 EN A long road and a perilous journey lie before thee; the prudent traveler maketh ready an abundance of provisions.
#1418 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ساراي، قەسىر سالما، ئەي ئەلىگ قۇتى،
تەيياردۇر ساڭا ئۆي، قارا يەر قېتى.

Build not high palaces and lofty mansions, O blessed King; beneath the dark earth thy house is already prepared.

Ey devletli hükümdar, sen saray ve köşkler yaptırma, kara toprak altında senin evin hazırdır.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي بەختىيار ئەلىگ، ساراي، تەسىر قۇرما، ساڭا قارا يەر ئاستىدىن ئۆي تەييارلاندى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ساراي قارشى ئىتمە ئاي ئىلىگ قۇتى ئانۇندى ساڭا ئەۋ قارا يەر قاتى
Sarây karşı itme ay ilig kutı, anundı saña ev kara yer katı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey devletli hükümdar, sen saray ve köşkler yaptırma, kara toprak altında senin evin hazırdır.
🇬🇧 EN Build not high palaces and lofty mansions, O blessed King; beneath the dark earth thy house is already prepared.
#1419 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئېگىز، كەڭ، بېزەكلىك سارىيىڭ قېلىپ،
ئىگرارسەن قاراڭغۇ يەر ئۆيدە يېتىپ.

Thy high, spacious, and adorned palace shall remain behind, while thou shalt lie groaning in a dark house of earth.

Yüksek, geniş ve süslü sarayların burada kalacak, sen de inleyerek, karanlık toprak evde yatacaksın.

نەسرىي يەشمىسى:
ئېگىز، كەڭ، ياسىداق سارىيىڭ قالىدۇ، قاراڭغۇ يەر تېگىدىكى ئۆيدە نالە قىلىپ ياتىسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەدىز كەڭ بەدىزلىگ سارايىڭ قالىپ قاراڭقۇ يەر ئەۋدە ياتۇر سەن ئۇلىپ
Ediz keñ bedizlig sarâyıñ kalıp, karañku yer evde yatur sen ulıp
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Yüksek, geniş ve süslü sarayların burada kalacak, sen de inleyerek, karanlık toprak evde yatacaksın.
🇬🇧 EN Thy high, spacious, and adorned palace shall remain behind, while thou shalt lie groaning in a dark house of earth.
#1420 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نە لازىم خەزىنە بۇ ئالتۇن كۈمۈش،
ساڭا تەگكۈسى ئىككى يۈزلا ئۈلۈش.

Why dost thou amass hoards of gold and silver? Thy portion of all this shall be but two pieces of coarse cloth.

Niçin bu altın-gümüşten hazîne topluyorsun, senin hissene düşecek şey iki parça bezden ibarettir.

نەسرىي يەشمىسى:
نېمە ئۈچۈن بۇ ئالتۇن كۈمۈشتىن خەزىنە توپلايسەن؟ ساڭا تېگىدىغان ئۆلۈشۈڭ ئىككى پارچە بۆز.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەرەك كەنچ ئۇرۇر سەن بۇ ئالتۇن كۈمۈش ساڭا تەگگۈسى ئول ئىكى بۆز ئۈلۈش
Nerek kenç urur sen bu altun kümüş, saña teggüsi ol iki böz ülüş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Niçin bu altın-gümüşten hazîne topluyorsun, senin hissene düşecek şey iki parça bezden ibarettir.
🇬🇧 EN Why dost thou amass hoards of gold and silver? Thy portion of all this shall be but two pieces of coarse cloth.
#1421 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
مۇڭا ئوخشىتىپ ئېيتتى شائىر تىلى،
بۇ شائىر سۆزى، كۆر، ئاچار سۆز يولى.

In like manner the poet spoke these fitting words; behold, the poet's words open the path to understanding:

Şâir buna benzer bir söz söylemiştir, şâirin bu sözü, bak, söze yol açar.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇنىڭغا تەقلىدتەن شائىر بىر سۆز ئېيتتىكى، شائىرنىڭ بۇ سۆزى سۆزنىڭ يولىنى ئاچىدۇ:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇڭار مەڭزەتۈ ئايدى شاىر تىلى بۇ شاىر سۆزى كۆر ئاچار سۆز يولى
Muñar meñzetü aydı şâir tili, bu şâir sözi kör açar söz yolı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Şâir buna benzer bir söz söylemiştir, şâirin bu sözü, bak, söze yol açar.
🇬🇧 EN In like manner the poet spoke these fitting words; behold, the poet's words open the path to understanding:
#1422 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
غاپىل ئادەم ئوغلى تولا مال يىغار،
يېپەلەمدۇ يوقمۇ، چۈشەنمەي قالار.

'The heedless son of Adam amasses vast wealth, never considering whether he shall live to partake of it.'

Gafil insan-oğlu çok mal toplar, kendisine yemek nasip olacakını, bunu düşünmez bile.

نەسرىي يەشمىسى:
”غاپىل ئىنسان كۆپ نەرسە توپلايدۇ، يېيىش نېسىپ بولامدۇ، يوق، بۇنى ھېچ ئويلىمايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوسال يالڭۇق ئوغلى ئۈكۈش نەڭ تىرەر يەگۈكە تەگىرمۈ ساقىنماز بىرەر
Osal yalñuk oğlı üküş neñ tirer, yegüke tegirmü sakınmaz birer
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Gafil insan-oğlu çok mal toplar, kendisine yemek nasip olacakını, bunu düşünmez bile.
🇬🇧 EN 'The heedless son of Adam amasses vast wealth, never considering whether he shall live to partake of it.'
#1423 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بېيىپ ئۇ تىلەككە ئېرىشكەچ پۈتۈن،
تۈگەپ بۇ تىرىكلىك، ئەزىز جان ئۇچار.

'Once he groweth rich and attaineth all his desires, his life reacheth its end, and his soul flieth away into distance.'

Zenginleşip, bütün dileklerine kavuşunca, ömrü de sona erer ve canı uçar gider, ondan uzaklaşır.

نەسرىي يەشمىسى:
كىشى بېيسا، ئارزۇسىغا تولۇق ئېرىشسە، ھاياتىنى ئاخىرلاشتۇرىدۇ، جېنى ئۇچۇپ كېتىدۇ.“
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بايۇسا تىلەكى بۇلۇنسا تۈكەل تۈكەتۈر تىرىگلىك ئۇچۇپ جان يىرار
Bayusa tileki bulunsa tükel, tüketür tiriglik uçup cân yırar
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Zenginleşip, bütün dileklerine kavuşunca, ömrü de sona erer ve canı uçar gider, ondan uzaklaşır.
🇬🇧 EN 'Once he groweth rich and attaineth all his desires, his life reacheth its end, and his soul flieth away into distance.'
#1424 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئاۋۇنما، قۇۋانما ھۇزۇرغا، ئەي خان،
ئاۋۇنچىڭ، قۇۋانچىڭ ئۇخلىتار ھامان.

'Delight not in luxury and boast not of ease, O Prince; thy indulgence and arrogance shall plunge thee into the sleep of negligence.'

Ey hükümdar, avunma ve huzura güvenme, bu avunman ve güvenmen seni gaflet uykusuna düşürür.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي بەگ، راھەت پاراغەتكە ئاۋۇنما، مەغرۇرلانما، ئاۋۇنچۇڭ، مەغرۇرلۇقۇڭ غەپلەت ئۇيقۇسىغا پاتۇرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاۋىنما ئەرەجكە كۈۋەنمە ئاي بەگ ئاۋىنچىڭ كۈۋەنچىڭ ئۇدىغا ئوت تەگ
Avınma erejke küvenme ay beg, avınçıñ küvençiñ udığa ot teg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey hükümdar, avunma ve huzura güvenme, bu avunman ve güvenmen seni gaflet uykusuna düşürür.
🇬🇧 EN 'Delight not in luxury and boast not of ease, O Prince; thy indulgence and arrogance shall plunge thee into the sleep of negligence.'
#1425 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تىرىكلىك زايە قىلما دۇنيانى دەپ،
قىينايدۇ سېنى ئۇ ئۆتكۈنچى كۈچەپ.

'Squander not thy life for the sake of the world; the world passeth away, and afterwards thou shalt be forced to endure bitter toil.'

Dünya uğrunda hayatı boşuna harcama, dünya geçicidir, sonra sana zorla zahmet çektirirler.

نەسرىي يەشمىسى:
دۇنيا ئۈچۈن ھاياتىڭنى زايە قىلما، دۇنيا ئۆتۈپ كېتىدۇ، مۇشەققەت چېكىشكە مەجبۇر بولسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تىرىگلىك ياۋا قىلما دۈنيا ئۈچۈن قەچىغلى-تۇرۇر بولغا ئەمگەك كۈچۈن
Tiriglik yava kılma dünyâ üçün, keçigli-turur bolğa emgek küçün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dünya uğrunda hayatı boşuna harcama, dünya geçicidir, sonra sana zorla zahmet çektirirler.
🇬🇧 EN 'Squander not thy life for the sake of the world; the world passeth away, and afterwards thou shalt be forced to endure bitter toil.'
#1426 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئاغى - چۇز پۇركەنگەن بۇ نازۇك تېتىڭ،
قارا يەر يېپىنار ئەي ئاقىل، بىلىڭ.

'Thy pampered body, now wrapped in silk and brocade, shall one day be laid upon the bare earth, O wise one.'

îpek sırma ile örtülen vücûdun kara toprağa serilecektir, ey hakîm.

نەسرىي يەشمىسى:
يىپەك دۇردۇنغا ئورالغان سېنىڭ ئېسىل ۋۇجۇدۇڭ، ئەي دانا، قارا يەرنى تۆشەك قىلغۇسىدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاغى چۇز تۆشەنۈر ئۆزۈڭ ئوغلاغۇ قارا يەر تۆشەڭۈ-تۇرۇر ئاي بۈگۈ
Ağı çuz töşenür özüñ oğlağu, kara yer töşeñü-turur ay bügü
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR îpek sırma ile örtülen vücûdun kara toprağa serilecektir, ey hakîm.
🇬🇧 EN 'Thy pampered body, now wrapped in silk and brocade, shall one day be laid upon the bare earth, O wise one.'
#1427 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆتسىمۇ سۆيۈنچكە تېتىڭ ئاۋۇنۇپ،
قارا يەر قېتىدا ياتار سوزۇلۇپ.

'Thy frame, which took delight in soft companions and pleasures, shall lie stretched out, concealed beneath the dark ground.'

Seni avutan zevklerinle avunan vücûdun kara toprak altında gizlenip, sırt-üstü yatacaktır.

نەسرىي يەشمىسى:
كېنىزمەك ۋە مەھبۇبلار بىلەن ئاۋۇنغان ۋۇجۇدۇڭ، قارا يەر تېگىگە يوشۇرۇنۇپ، سوزۇلۇپ ياتقۇسىدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاۋىنچۇ سەۋۈگلەر بىلە ئاۋنۇر ئۆز قارا يەر قاتىندا ياشىپ ياتغۇ تۈز
Avınçu sevügler bile avnur öz, kara yer katında yaşıp yatğu tüz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Seni avutan zevklerinle avunan vücûdun kara toprak altında gizlenip, sırt-üstü yatacaktır.
🇬🇧 EN 'Thy frame, which took delight in soft companions and pleasures, shall lie stretched out, concealed beneath the dark ground.'
#1428 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تەۋرەتمەس يورغا - يۈگرۈك ئاتتىن چۈشۈپ،
مىنەرسەن ئېگەرسىز ياغاچ، مۇڭلىنىپ.

'Dismounting from thy swift, smooth-pacing steed, thou shalt sorrowfully mount the eyeless, saddled wooden bier.'

Sarsmayan, rahvan küheylan attan inip, aciz içinde, eyersiz bir ağaca bineceksin.

نەسرىي يەشمىسى:
تەۋرەنمەس يورغا يۈگۈرۈك ئاتتىن چۈشۈپ، مۇڭلىنىپ ئېگەرسىز ياغاچ ئاتقا مىنىسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يايىلماز يورىغا كەۋەلدىن تۈشۈپ ئەدەرسىز يىغاچ مىڭۈ مۇڭلۇغ بولۇپ
Yayılmaz yorığa keveldin tüşüp, edersiz yığaç miñü muñluğ bolup
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sarsmayan, rahvan küheylan attan inip, aciz içinde, eyersiz bir ağaca bineceksin.
🇬🇧 EN 'Dismounting from thy swift, smooth-pacing steed, thou shalt sorrowfully mount the eyeless, saddled wooden bier.'
#1429 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇنى ئۇق، تەييارلان ئۆلۈمگە ھامان،
يېمە يەر قېتىدا تاڭلا پۇشايمان.

'Reflect upon these truths and prepare for death, lest thou be filled with remorse tomorrow beneath the earth.'

Bunları düşün ve ölüme hazırlan, yarın bu kara yer altında peşiman olma.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇلارنى ئويلاپ، ئۆلۈمگە تەييارلان، كېيىن قارا يەر قېتىدا ئۆكۈنگۈچى بولما.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇلارنى ساقىنغىل ئۆلۈمكە ئىتىن ئۆكۈنمە يارىن بۇ قارا يەر قاتىن
Bularnı sakınğıl ölümke itin, ökünme yarın bu kara yer katın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bunları düşün ve ölüme hazırlan, yarın bu kara yer altında peşiman olma.
🇬🇧 EN 'Reflect upon these truths and prepare for death, lest thou be filled with remorse tomorrow beneath the earth.'
#1430 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ھەر ئىشتا خۇدادىن سەن تەۋپىق تىلە،
سېنى قوللار ھەق، شۈبھىسىز، كۈچ بىلە.

'Seek divine guidance and assistance from God in every undertaking; know that God alone can grant thee boundless strength.'

Her işe Tanrıdan tevfik dile, bil ki, sana ancak Tanrı yardım edebilir.

نەسرىي يەشمىسى:
ھەممە ئىشقا خۇدادىن ياردەم تىلە، بىلگىنكى، خۇدا ساڭا چەكسىز كۈچ قۇۋۋەت بەرگۈسى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قامۇغ ئىشكە تەۋفىك باياتتىن تىلە بايات بىرگە شەكسىز ساڭا كۈچ بىلە
Kamuğ işke tevfik bayattın tile, bayat birge şeksiz saña küç bile
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Her işe Tanrıdan tevfik dile, bil ki, sana ancak Tanrı yardım edebilir.
🇬🇧 EN 'Seek divine guidance and assistance from God in every undertaking; know that God alone can grant thee boundless strength.'
#1431 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يامانۇ - ياخشىلىق كەلسە بول رىزا،
ئېغىزنى دۇرۇس تۇت، بوي ئەگ قازاغا.

'Be content with whatever cometh upon thee, whether good or evil; submit to the divine decree, and keep thy tongue upright.'

iyi veya kötü, ne gelirse, ona razı ol, kazaya boyun eğ, ağzım bozma.

نەسرىي يەشمىسى:
ياخشىلىقمۇ، يامانلىقمۇ بېشىڭغا نېمە كەلسە، رازى بول، قازاغا تەن بەرگىن، توغرا سۆزلە.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ كەلسە تاپلا كۆر ئەدگۈ ئىسىز بويۇن بىر قازاقا كۆنى تۇت ئاغىز
Negü kelse tapla kör edgü isiz, boyun bir kazâka köni tut ağız
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR iyi veya kötü, ne gelirse, ona razı ol, kazaya boyun eğ, ağzım bozma.
🇬🇧 EN 'Be content with whatever cometh upon thee, whether good or evil; submit to the divine decree, and keep thy tongue upright.'
#1432 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بولاي دېسەڭ ئىككى جاھان باشچىسى،
يېقىنلاشما بۇ بەش ئىشقا ياخشىسى.

'If thou desirest sovereign dominion in both worlds, best of all is to keep far from these five vices:'

Eğer her iki dünya beyliğini istiyorsan, en iyisi budur, sen şu beş işe yaklaşma.

نەسرىي يەشمىسى:
ھەر ئىككى دۇنيا بەگلىكىنى تەلەپ قىلساڭ، ياخشىسى، بۇ بەش ئىشقا يېقىنلاشما:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆزۈڭ قولسا ئىكى ئاجۇن بەگلىكى بۇ بەش ئىشكە ياقما بۇ ئول يەگلىكى
Özüñ kolsa iki ajun begliki, bu beş işke yakma bu ol yegliki
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer her iki dünya beyliğini istiyorsan, en iyisi budur, sen şu beş işe yaklaşma.
🇬🇧 EN 'If thou desirest sovereign dominion in both worlds, best of all is to keep far from these five vices:'
#1433 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ھارامغا قوشۇلما ۋە كۆرسەتمە كۈچ،
خۇسۇمەت قىلىپ تۆكمە قان، ئالما ئۆچ.

'Partake not of the forbidden, commit no tyranny, shed no human blood, harbor no enmity, and pursue no vengeance.'

Harama karışma, zulüm etme, insan kanı dökme, düşmanlık besleme ve kin gütme.

نەسرىي يەشمىسى:
ھارامغا ئارىلاشما ۋە زوراۋانلىق قىلما، كىشى قېنىنى تۆكمە، دۈشمەنلىك قىلما ۋە قىساس ئالما.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ھارامقا قاتىلما يەمە قىلما كۈچ كىشى قانى تۆكمە ھاسىم قىلما ئۆچ
Harâmka katılma yeme kılma küç, kişi kanı tökme hasım kılma öç
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Harama karışma, zulüm etme, insan kanı dökme, düşmanlık besleme ve kin gütme.
🇬🇧 EN 'Partake not of the forbidden, commit no tyranny, shed no human blood, harbor no enmity, and pursue no vengeance.'
#1434 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
پاساتتىن يىراق تۇر، سەن ئىچمە شاراب،
قىلۇر بۇ نەرسىلەر بەگلىگىڭ خاراب.

'Drink no wine, flee from intrigue and corruption, and keep far away; for these are things that ever ruin kingdom and sovereignty.'

Şarâp içme, fesattan uzak dur, ondan kaç, bunlar dâima mülke ve saltanata halel veren şeylerdir.

نەسرىي يەشمىسى:
مەي ئىچمە، پىتنە پاساتتىن قېچىپ، يىراق تۇر، بۇ بىرقانچە نەرسە داۋاملىق بەگلىكىنى بۇزۇپ كېلىۋاتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بور ئىچمە فەساددىن يىراق تۇر تەز ئە بۇ قاچ نەڭ يورىر تۇتچى بەگلىك بۇزا
Bor içme fesâddın yırak tur tez e, bu kaç neñ yorır tutçı beglik buza
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Şarâp içme, fesattan uzak dur, ondan kaç, bunlar dâima mülke ve saltanata halel veren şeylerdir.
🇬🇧 EN 'Drink no wine, flee from intrigue and corruption, and keep far away; for these are things that ever ruin kingdom and sovereignty.'
#1435 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تىلىسەڭ بەگلىكىڭ سەن مەڭگۈ مۇدام،
بول ئادىل، زۈلۈمنى يوقاتقىن تامام.

'If thou desirest enduring and eternal dominion, administer the law with justice, and lift oppression from off the people.'

Eğer devamlı ve ebedî beylik istiyorsan, adaletten ayrılma ve halk üzerinden zulmü kaldır.

نەسرىي يەشمىسى:
سەن داۋاملىق، مەڭگۈ بەگ بولۇشنى خالىساڭ، قانۇن تۇرغۇز، خەلق ئۈستىدىن زۇلۇمنى كۆتەر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆزۈڭ مەڭۈ بەگلىك تىلەسە تۇچى تۆرۈ قىل بودۇندىن كۆتۈرگىل كۈچى
Özüñ meñü beglik tilese tuçı, törü kıl bodundın kötürgil küçi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer devamlı ve ebedî beylik istiyorsan, adaletten ayrılma ve halk üzerinden zulmü kaldır.
🇬🇧 EN 'If thou desirest enduring and eternal dominion, administer the law with justice, and lift oppression from off the people.'
#1436 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەلىگ سەن بۈگۈن خەلقنىڭ باشچىسى،
بول ئويغاق، ئەقىللىك، خەلق ساقچىسى.

'Today thou art the leader of the people, O King; guard thy people, keep thy intellect sharp, and remain watchful.'

Ey hükümdar, sen bugün halkın başında bulunuyorsun, halkı gözet, aklın başında ve uyanık ol.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي ئەلگ، بۈگۈن سەن خەلققە باشچىسەن، خەلقنى ئاسرا، ئەقلىڭ بىلەن ئويغاق تۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بودۇنقا باشى سەن ئاي ئىلىگ بۇ كۈن بودۇنۇغ كۈدەزگىل ئودۇغ تۇر ئۆگۈن
Bodunka başı sen ay ilig bu kün, bodunuğ küdezgil oduğ tur ögün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey hükümdar, sen bugün halkın başında bulunuyorsun, halkı gözet, aklın başında ve uyanık ol.
🇬🇧 EN 'Today thou art the leader of the people, O King; guard thy people, keep thy intellect sharp, and remain watchful.'
#1437 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يۈدۈلدى بويۇنغا، ئەلىگ، ئېغىر يۈك،
غاپىل ئولما، ساقلان، ئەي خۈلقى تۈزۈك.

'A heavy burden hath been laid upon the shoulders of kings; O noble soul, be not negligent, but act with circumspection.'

Hükümdarların omuzlarına ağır yük yüklenmiştir, ey iyi huylu insan, ihmalkâr olma, tedbirli davran.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەلگ بوينغا ئېغىر يۈك يۈكلەنگەن، ئەي خۇش يېئىل، بىخۇد بولما، ئېھتىيات قىل.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇلۇغ يۈك بويۇنقا يۈدۈردى ئىلىگ ئوسال بولما ساقلان ئاي قىلقى سىلىگ
Uluğ yük boyunka yüdürdi ilig, osal bolma saklan ay kılkı silig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Hükümdarların omuzlarına ağır yük yüklenmiştir, ey iyi huylu insan, ihmalkâr olma, tedbirli davran.
🇬🇧 EN 'A heavy burden hath been laid upon the shoulders of kings; O noble soul, be not negligent, but act with circumspection.'
#1438 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ۋۇجۇد رايى ئەيلەر نەپسكە ئەسىر ئول،
ئەسىر بولما، بولساڭ ئۇنىڭدىن قۇتۇل.

'He who followeth the cravings of the flesh becometh a captive to lust; become not a captive, and if thou art ensnared, hasten to ransom thyself!'

Vücût arzusuna tâbi olan insan nefsinin esiridir, onun esiri olma, olursan da kendini kurtarmağa bak.

نەسرىي يەشمىسى:
ۋۇجۇدىنىڭ ئارزۇسىغا بېرىلگەن ھاۋايى ھەۋەسكە ئەسىر بولىدۇ. سەن ئەسىر بولما، بولغان بولساڭ ئۆزۈڭنى قۇتۇلدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەت ئۆز ئارزۇ سۈرگەن ھاۋاقا بۇلۇن بۇلۇن بولما بولسا ئۆزۈڭنى يۇلۇن
Et öz ârzû sürgen havâka bulun, bulun bolma bolsa özüñni yulun
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Vücût arzusuna tâbi olan insan nefsinin esiridir, onun esiri olma, olursan da kendini kurtarmağa bak.
🇬🇧 EN 'He who followeth the cravings of the flesh becometh a captive to lust; become not a captive, and if thou art ensnared, hasten to ransom thyself!'
#1439 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كەچۈرگەن تىرىكلىك بولدى بوران - يەل،
بۇ قالغان تىرىكلىك بېرەر قانچە ئەل.

'Thy past life hath flown like wind and tempest; how much more dominion can the remnant of thy days afford thee?'

Geçirdiğin hayat rüzgâr ve tipi gibi geçti, kalan hayatın daha ne kadar saltanat temin eder.

نەسرىي يەشمىسى:
كەچۈرگەن ھاياتىڭ بوراندەك ئۆتۈپ كەتتى، قالغان تىرىكلىكىڭ قانچىلىك سەلتەنەت بېرەلەيدۇ؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كەچۈرمىش تىرىگلىك تۈپى بولدى يەل بۇ قالمىش تىرىگلىك نەچە بەرگە ئەل
Keçürmiş tiriglik tüpi boldı yel, bu kalmış tiriglik neçe berge el
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Geçirdiğin hayat rüzgâr ve tipi gibi geçti, kalan hayatın daha ne kadar saltanat temin eder.
🇬🇧 EN 'Thy past life hath flown like wind and tempest; how much more dominion can the remnant of thy days afford thee?'
#1440 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
زايە قىلما ئەمدى بۇ قالغان كۈنۈڭ،
گۇناھ ۋە قۇسۇردىن ئېرىغدال ئۆزۈڭ.

'Squander not the days that remain unto thee in vanity; cleanse thyself from sins and moral blemishes.'

Kalan ömrünü artık boşuna geçirme, kendini günah ve kusurlardan temizle.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەمدى بۇ قالغان كۈنلىرىڭنى بىھۇدە ئۆتكۈزمە، ئۆزۈڭنى گۇناھ ۋە قۇسۇرلاردىن ئېرىغدا.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياۋا قىلما ئەمدى بۇ قالمىش كۈنۈڭ ئۆزۈڭدىن ئارىتغىل يازۇقۇڭ مۈنۈڭ
Yava kılma emdi bu kalmış künüñ, özüñdin arıtğıl yazukuñ münüñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kalan ömrünü artık boşuna geçirme, kendini günah ve kusurlardan temizle.
🇬🇧 EN 'Squander not the days that remain unto thee in vanity; cleanse thyself from sins and moral blemishes.'
#1441 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ دۇنيا بىۋاپا ئېرۇر، ياخشى يىل،
كېچەر دۇنيادا ئۆز ئوزۇقۇڭنى قىل.

'Know that this world will show thee no fidelity; gather the provisions thou needest from this transitory realm.'

Bil ki, dünya sana vefa edecek değildir, bu geçici dünyadan sana lâzım olan azığı al.

نەسرىي يەشمىسى:
بىلگىن، بۇ دۇنيا ۋاپا قىلمايدۇ، بۇ ئۆتكۈنچى دۇنيادا ئۆز ئوزۇقۇڭنى ئال.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ۋەفا قىلغۇ ئەرمەز بۇ دۈنيا بىلىن كەچەر دۈنيادا ئۆز ئازۇقۇڭ ئالىن
Vefâ kılğu ermez bu dünyâ bilin, keçer dünyâda öz azukuñ alın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bil ki, dünya sana vefa edecek değildir, bu geçici dünyadan sana lâzım olan azığı al.
🇬🇧 EN 'Know that this world will show thee no fidelity; gather the provisions thou needest from this transitory realm.'
#1442 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە دەر، ئىشتىكىن، تەقۋادار كىشى،
تەقۋادار كىشىدۇر جاھاننىڭ بېشى.

'Hear what the God-fearing man saith; the God-fearing are ever the foremost of this world:'

Takva sahibi ne der, dinle, dünyada takva sahibi insanlar muvaffak olurlar.

نەسرىي يەشمىسى:
تەقۋادار كىشىنىڭ نېمە دېگەنلىكىنى ئاڭلا، تەقۋادار كىشى جاھاننىڭ سەرخىلىدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل ساقىنۇق كىشى ساقىنۇق كىشى ئول ئاجۇندا باشى
Negü ter eşitgil sakınuk kişi, sakınuk kişi ol ajunda başı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Takva sahibi ne der, dinle, dünyada takva sahibi insanlar muvaffak olurlar.
🇬🇧 EN 'Hear what the God-fearing man saith; the God-fearing are ever the foremost of this world:'
#1443 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ دۇنيا قونالغۇ، ئۆزۈڭ سەن كارۋان،
قونالغۇدا كارۋان قاتچىلىك تۇرغان.

'This world is a way-station and thou art like a caravan; how long can a caravan linger at a temporary lodging?'

Bu dünya bir konaktır, sen kendini kervan say, bir kervan konakta ne kadar kalabilir.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ دۇنيا قونالغۇ، سەن كارۋان ھېسابلىنىسەن، كارۋاننىڭ قونالغۇدا تۇرىدىغان ۋاقتى قانچىلىك بولاتتى؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ ئاجۇن تۈشۈن ئول سەن ئارقىش سانى تۈشۈندە نەچە بولغا ئارقىش كۈنى
Bu ajun tüşün ol sen arkış sanı, tüşünde neçe bolğa arkış küni
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu dünya bir konaktır, sen kendini kervan say, bir kervan konakta ne kadar kalabilir.
🇬🇧 EN 'This world is a way-station and thou art like a caravan; how long can a caravan linger at a temporary lodging?'
#1444 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇ دۇنيا سارايدۇر قازانماق يېرى،
نە تاپساڭ بۇ يەردىن، ئۇنى ئال، يۈرى.

'Behold, the world is a market for gathering goods; whatever of value thou canst acquire here, dispatch it ahead to the other side.'

Dünya bir saraydır, bir kazanç yeridir, buradan oraya götürebileceğin ne varsa, götür.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ دۇنيا مال مۈلۈك يىغىدىغان بىر ساراي، بۇ يەردە نېمىگە ئېرىشكەن بولساڭ، ئۇ ياققا ئېلىپ كەت.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ساراي ئول ئاجۇن كۆر بۇ قازغانچ يەرى نەگۈ بۇلسا مۇندا نارۇ ئىد يورى
Sarây ol ajun kör bu kazğanç yeri, negü bulsa munda naru ıd yorı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dünya bir saraydır, bir kazanç yeridir, buradan oraya götürebileceğin ne varsa, götür.
🇬🇧 EN 'Behold, the world is a market for gathering goods; whatever of value thou canst acquire here, dispatch it ahead to the other side.'
#1445 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كۆچەرسەن، ئۆزۈڭ كۆچنى ئاۋۋال ئەۋەت،
كېرەكنى ئال، كېرەكسىزنى تاشلىۋەت.

'Thou must depart hence—therefore send thy baggage ahead; take what is necessary and cast aside what is vain.'

Sen buradan göç edeceksin, göç yükünü önceden gönder, ancak lüzumlu olanları al, lüzumsuzları bırak.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆزۈڭ بۇ يەردىن كۆچسەن، كۆچۈڭنى ئاۋۋال ئەۋەت، كېرەكلىكىنى ئالغىن، كېرەكسىزىنى تاشلا.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆزۈڭ كۆچگۈ مۇندىن كۆچۈڭ ئاشنۇ ئىد كەرەكلىگنى ئالغىل كەرەكسىزنى تىد
Özüñ köçgü mundın köçüñ aşnu ıd, kerekligni alğıl kereksizni tıd
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sen buradan göç edeceksin, göç yükünü önceden gönder, ancak lüzumlu olanları al, lüzumsuzları bırak.
🇬🇧 EN 'Thou must depart hence—therefore send thy baggage ahead; take what is necessary and cast aside what is vain.'
#1446 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
مانا مەن كېتەرمەن، ئال ئىبرەت كۆرۈپ،
تىرىشقىن، كېتەردە گۈزەل ئات قويۇپ.

Behold, I am departing; look upon me and awake! Strive earnestly to leave a noble name behind thee.

işte ben gidiyorum, bana bak ve ibret al, burada kendin için iyi bir ad bırakmağa gayret et.

نەسرىي يەشمىسى:
مانا مەن كېتىۋاتىمەن، مېنى كۆرۈپ ئويغان، تىرىشقىن، ئۆزۈڭ ئۈچۈن ياخشى نام قالدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇنۇ مەن بارۇر-مەن مەنى كۆر ئودۇن قاتىغلان ئۆزۈڭكە ئات ئەدگۈ قودۇن
Munu men barur-men meni kör odun, katığlan özüñke at edgü kodun
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR işte ben gidiyorum, bana bak ve ibret al, burada kendin için iyi bir ad bırakmağa gayret et.
🇬🇧 EN Behold, I am departing; look upon me and awake! Strive earnestly to leave a noble name behind thee.
#1447 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلۈش ھالدا تۇرغان تىرىك نېمە دەر،
ئۆلەردە ۋەسىيەت قىلىپ كەتكەن ئەر.

Hear what the dying man saith—he who departeth offering wise counsel and admonition in his final hour:

Ölmek üzere bulunan, intizar hâlinde öğüt ve nasihat vererek ölen insan ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆلۈمگە يۈزلەنگەن، ئۆلەر ۋاقتىدا نەسەت قىلىپ كەتكەن كىشىنىڭ نېمە دېگەنلىكىنى ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل ئۆلۈگلى تىرىگ ئۆلۈردە بەرىپ باردى ئۆت ساۋ ئەرىگ
Negü ter eşitgil ölügli tirig, ölürde berip bardı öt sav erig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölmek üzere bulunan, intizar hâlinde öğüt ve nasihat vererek ölen insan ne der, dinle.
🇬🇧 EN Hear what the dying man saith—he who departeth offering wise counsel and admonition in his final hour:
#1448 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تىرىككە نەسىھەت قىلۇر ئۆلگۈچى،
ئىشتىكىن ئۇنى، بول كۆڭۈل قويغۇچى.

'The dying man offereth counsel with his tongue to the living; listen unto him and store it deep in thy heart.'

Ölmekte olan insan yaşayanlara nasihat eder, sen onu dinle ve gönlüne yerleştir.

نەسرىي يەشمىسى:
”ئۆلىدىغان كىشى تىرىككە پەند نەسەت قىلىدۇ، سەن ئۇنى ئاڭلاپ، كۆڭلۈكدە ساقلا.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆلۈگلى تىرىگكە بەرۈر پەند تىلىن ئەشىتگىل ئانى سەن كۆڭۈلكە ئالىن
Ölügli tirigke berür pend tilin, eşitgil anı sen köñülke alın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölmekte olan insan yaşayanlara nasihat eder, sen onu dinle ve gönlüne yerleştir.
🇬🇧 EN 'The dying man offereth counsel with his tongue to the living; listen unto him and store it deep in thy heart.'
#1449 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۇ دەر: ئەي تىرىك، سەن بولمىغىن غاپىل،
غاپىلمەن، ياتارمەن ئۆكۈنۈچتە يىل - يىل.

'He saith: O living soul, live not in heedlessness, awake! I was negligent, and now must lie for years in bitter remorse.'

O der ki : — Ey diri, sen gafil olma, uyan, ben gaflet ettim, şimdi yıllarca peşimanlık içinde yatacağım.

نەسرىي يەشمىسى:
دەيدۇكى، تىرىك ئىكەنسەن، بىخۇدلۇق قىلما، ئويغان، مەن غاپىللىق قىلىپ، يىللار بويى ئۆكۈنۈپ ياتماقتىمەن.“
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئايۇر ئاي تىرىگ سەن ئۇسانما ئودۇن ئۇساندىم ئۆكۈنچۈن ياتۇر-مەن يىلىن
Ayur ay tirig sen usanma odun, usandım ökünçün yatur-men yılın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR O der ki : — Ey diri, sen gafil olma, uyan, ben gaflet ettim, şimdi yıllarca peşimanlık içinde yatacağım.
🇬🇧 EN 'He saith: O living soul, live not in heedlessness, awake! I was negligent, and now must lie for years in bitter remorse.'
#1450 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تىلىسەڭ، ئەي ئەلىگ بەگلىك ئۆزۈن يىل،
قىلار ئىش نەچچە، قىلماس نەچچە، بىل.

'O King, if thou desirest this sovereignty to endure long, do a few things and abandon a few things:'

Ey hükümdar, bu saltanatın uzun sürmesini istersen, şu bir kaç işi yap, şu bir kaç şeyi de bırak.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي ئەلىگ، بۇ بەگلىكنىڭ ئۇزۇن بولۇشىنى ئىستىسەڭ، قىلالساڭ، بىرقانچە ئىشنى قىل، بىرقانچە ئىشنى قوي:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاي ئىلىگ بۇ بەگلىك ئۇزۇن قولسا سەن قاچ ئىش قىل قاچ ئىش قود قىلۇر ئەرسە سەن
Ay ilig bu beglik uzun kolsa sen, kaç iş kıl kaç iş kod kılur erse sen
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey hükümdar, bu saltanatın uzun sürmesini istersen, şu bir kaç işi yap, şu bir kaç şeyi de bırak.
🇬🇧 EN 'O King, if thou desirest this sovereignty to endure long, do a few things and abandon a few things:'
#1451 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تىرىش ئادىل ئولماققا، كۆرسەتمە كۈچ،
خۇداغا تائەت قىل، ئىشىكىنى قۇچ.

'Administer justice with zeal and commit no tyranny; worship God with devotion and embrace His threshold.'

Adaletle iş gör, buna gayret et, hiç bir zaman zulüm etme, Tanrıya kulluk et ve onun kapısına yüz sür.

نەسرىي يەشمىسى:
ئادىل ئىش قىل، بۇنىڭغا تىرىش، زۇلۇم زورلۇق قىلما، خۇداغا سىغىن، ئۇنىڭ ئىشىكىنى قۇچاقلا.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۆرۈ قىل قاتىغلان يۇلۇپ قىلما كۈچ تاپۇغ قىل باياتقا ئانىر قاپغى قۇچ
Törü kıl katığlan yulup kılma küç, tapuğ kıl bayatka anır kapğı kuç
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Adaletle iş gör, buna gayret et, hiç bir zaman zulüm etme, Tanrıya kulluk et ve onun kapısına yüz sür.
🇬🇧 EN 'Administer justice with zeal and commit no tyranny; worship God with devotion and embrace His threshold.'
#1452 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئىككىنچى، غاپىل بولما، ساق تۇر ئاگاھ،
ساڭا تەگمىگەي، بىل، بىر بالا ناگاھ.

'Secondly, be not negligent, but remain alert and vigilant, lest an unexpected calamity strike thee unawares.'

ikincisi — gafil olma, dikkatli ol, uyanık dur, sana başkasının yüzünden, ansızın, bir suç isnat edilmesin.

نەسرىي يەشمىسى:
ئىككىنچى، بىخۇد بولما، ئېھتىياتچان، ھوشيار تۇر، ساڭا تاسادىپەن بىر پالاكەت تەگمىسۇن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇كىنچى ئوسال بولما ساق تۇر ئودۇغ ساڭا تەگمەسۈن بىر مۈفاجا يودۇغ
İkinçi osal bolma sak tur oduğ, saña tegmesün bir müfâca yoduğ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR ikincisi — gafil olma, dikkatli ol, uyanık dur, sana başkasının yüzünden, ansızın, bir suç isnat edilmesin.
🇬🇧 EN 'Secondly, be not negligent, but remain alert and vigilant, lest an unexpected calamity strike thee unawares.'
#1453 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئىككى ۋاقتا قىلما نېچۈك بولسا ئىش،
ھەۋەس ۋە غەزەپتە چىڭ چىشلىگىن چىش.

'Perform no business in two states: when passion urgeth or when wrath flares; in both, grit thy teeth and be patient.'

Heves ve öfke ânında hiç bir iş yapma, her iki hâlde de dişini sık, sabret.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ ئىككى ۋاقتتا ھەرقانداق ئىشنى قىلما: ھەۋەس ۋە غەزىپىڭ كەلگەندە سەۋر قىلىپ، چىشىڭنى چىشلە.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇كى ئۈدتە قىلما قايۇ ئەرسە ئىش ھاۋا ئۆۋكە كەلسە سەرىپ قىسغۇ تىش
İki üdte kılma kayu erse iş, havâ övke kelse serip kısğu tiş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Heves ve öfke ânında hiç bir iş yapma, her iki hâlde de dişini sık, sabret.
🇬🇧 EN 'Perform no business in two states: when passion urgeth or when wrath flares; in both, grit thy teeth and be patient.'
#1454 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قىلىنسا بۇ ئىشلار ئەل كۆزىتىلۇر،
بۇ بەگلىك تۇرار كۆپ، ئامانلىق كېلۇر.

'If thou guardest against these few things, the realm shall be preserved, thy reign shall be long, and peace shall be granted thee.'

Bu bir kaç şeye dikkat edersen, memleket gözetilmiş olur, saltanat uzun sürer ve sana sulh ve sükûn te'min eder.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ بىرقانچە نەرسىدىن ساقلانساڭ ئەل ئامان ساقلىنىدۇ، بەگلىكىڭ ئۇزۇن تۇرىدۇ، بۇ ساڭا سەلتەنەت بېرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ قاچ نەڭ كۈدەزگىل كۈدەزىلدى ئەل ئۇزۇن تۇرغا بەگلىك ساڭا بەرگە ئەل
Bu kaç neñ küdezgil küdezildi el, uzun turğa beglik saña berge el
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu bir kaç şeye dikkat edersen, memleket gözetilmiş olur, saltanat uzun sürer ve sana sulh ve sükûn te'min eder.
🇬🇧 EN 'If thou guardest against these few things, the realm shall be preserved, thy reign shall be long, and peace shall be granted thee.'
#1455 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەزىزلەپ ياخشىنى كۆتەر يۇقىرى،
يامانغا يەرمە ئىش، قىل ئەلدىن نېرى.

'Honor all good men and elevate them; give no countenance to the wicked, but banish them from thy presence.'

Bütün iyilere hürmet göster ve onları yükselt, kötülere yüz verme, onları kapına dahi yanaştırma.

نەسرىي يەشمىسى:
بارلىق ياخشى كىشىلەرنى قەدىرلە، يۈكسەلدۈر، يامانلارنى يېنىڭدا تۇتما، ئېلىڭدىن قوغلا.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قامۇغ ئەدگۈلەرىگ ئاغىر تۇت كۆتۈر ئىسىزلەرنى تۇتما ئىلىگدىن قوتۇر
Kamuğ edgülerig ağır tut kötür, isizlerni tutma iligdin kotur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bütün iyilere hürmet göster ve onları yükselt, kötülere yüz verme, onları kapına dahi yanaştırma.
🇬🇧 EN 'Honor all good men and elevate them; give no countenance to the wicked, but banish them from thy presence.'
#1456 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يامان تۈزمە قانۇننى، بەك ياخشى تۈز،
كۈنۈڭ ياخشى بولغاي ھەم بەختىڭمۇ ئۆز.

'Establish no harmful customs, but enact good laws; then thy days shall be blessed, and fortune shall remain thy companion.'

Kötü teamül kurma, iyi kanun koy, ömrün iyi geçer ve saadet sana yâr olur.

نەسرىي يەشمىسى:
يامان نىزام يۈرگۈزمە، ياخشى قانۇن يۈرگۈز، كۈنۈڭ ياخشى بولىدۇ، بەخت كەمرى يار بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇سىز ئۆڭدى ئۇرما تۆرۈ ئەدگۈ ئۇر كۈنۈڭ ئەدگۈ بولغاي قۇتۇڭ باغا قۇر
İsiz öñdi urma törü edgü ur, künüñ edgü bolğay kutuñ bağa kur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kötü teamül kurma, iyi kanun koy, ömrün iyi geçer ve saadet sana yâr olur.
🇬🇧 EN 'Establish no harmful customs, but enact good laws; then thy days shall be blessed, and fortune shall remain thy companion.'
#1457 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئېمە دەيدۇ مەشھۇر ئالىم، ئاڭلىغىن،
بۇ سۆزدىن ئۆزۈڭگە نەسىپ تاللىغىن.

'Hear what the renowned sage saith, O King; take thy full share of wisdom from his words:'

Ey hükümdar, meşhur âlim ne der, dinle, bu sözden sen kendine hisse çıkar.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي دانا، مەشھۇر كىشىنىڭ نېمە دېگەنلىكىنى ئاڭلا، ۋە بۇ سۆزدىن ئۆز ئۈلۈشۈڭنى ئال:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل ئاي بىلگە كۈلۈگ بۇ سۆزدىن كۆتۈرگىل ئۆزۈڭكە ئۈلۈگ
Negü ter eşitgil ay bilge külüg, bu sözdin kötürgil özüñke ülüg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey hükümdar, meşhur âlim ne der, dinle, bu sözden sen kendine hisse çıkar.
🇬🇧 EN 'Hear what the renowned sage saith, O King; take thy full share of wisdom from his words:'
#1458 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قانۇننى تۈز ياخشى قانۇن تۈزگۈچى،
يامان تۈزسە بولۇر تىرىك ئۆلگۈچى.

'Enact righteous laws, O lawgiver! For he who enacteth wicked laws is counted among the dead even while he walketh upright.'

Ey kanun yapan, iyi kanun koy, kötü kanun yapan kimse, daha hayatta iken, ölmüş demektir.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي قانۇن تۈزگۈچى، ياخشى قانۇن تۈز، يامان قانۇن تۈزگۈچى ئۆرە يۈرسىمۇ ئۆلگەنگە ھېساب.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۆرۈ ئەدگۈ ئۇر ئاي تۆرۈ بەرگۈچى تۇرۇ ئۆلدى ئىسىز تۆرۈ ئۇرغۇچى
Törü edgü ur ay törü bergüçi, turu öldi isiz törü urğuçı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey kanun yapan, iyi kanun koy, kötü kanun yapan kimse, daha hayatta iken, ölmüş demektir.
🇬🇧 EN 'Enact righteous laws, O lawgiver! For he who enacteth wicked laws is counted among the dead even while he walketh upright.'
#1459 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يامان تەرتىپ ئورناتما، ئەي بەگ ھېكىم،
يامان بولسا قانۇن، بولالماس ھاكىم.

'Introduce no evil customs, O wise ruler of the realm; for with evil laws, one cannot hold sway over the world.'

Ey hakîm devlet adamı, kötü teamül koyma, kötü kanunlarla dünyaya hüküm edilmez.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي ئەلنىڭ بېشى، دانا، يامان نىزام تۈزمە، ئۇ يامان بولىدىكەن، جاھاننى ئىگەللىيەلمەيدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇سىز ئۆڭدى ئۇرما ئاي ئىلچى بۈگۈ ئىسىز بولسا بولماز ئاجۇنۇغ يەگۈ
İsiz öñdi urma ay ilçi bügü, isiz bolsa bolmaz ajunuğ yegü
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey hakîm devlet adamı, kötü teamül koyma, kötü kanunlarla dünyaya hüküm edilmez.
🇬🇧 EN 'Introduce no evil customs, O wise ruler of the realm; for with evil laws, one cannot hold sway over the world.'
#1460 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يامان تۈزسە قانۇن كىم ئۆز دەۋرىدە،
يامان ئات قويار ئۇ ئۆزى كەينىدە.

He who ruleth with injustice diggeth the foundation of his own house; his kingdom crumbleth and his people scatter.

Bir kimse kendi zamanında kötü teamül vaz'ederse, kendisinden sonra kötü bir nâm bırakmış demektir.

نەسرىي يەشمىسى:
بىرەرسى ئۆز زامانىسىدا يامان قانۇن تۈزسە، ئۆزىدىن كېيىن يامان نام قالدۇرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇سىز ئۆڭدى ئۇرسا ئۆزى ئۆز ئۈدىن ئىسىز قودتى ئاتىن ئۆزىندە كەدىن
İsiz öñdi ursa özi öz üdin, isiz kodtı atın özinde kedin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bir kimse kendi zamanında kötü teamül vaz'ederse, kendisinden sonra kötü bir nâm bırakmış demektir.
🇬🇧 EN He who ruleth with injustice diggeth the foundation of his own house; his kingdom crumbleth and his people scatter.
#1461 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كىم ئۇ ياخشى قانۇننى بەرپا قىلار،
ئۇنىڭ شۆھرىتى تا ئەبەدە ياشار.

Justice is the sun that warmeth the garden of the state; under its light, both rose and basil flourish.

Bir kimse iyi kanun vaz'edip bıraktı mı, adının ayakta durmasını sağlamış demektir.

نەسرىي يەشمىسى:
كىم بولمىسۇن ياخشى بىر قانۇن تۈزۈپ قويسا، ئۇنىڭ بىلەن ئۆز نامىنى تىكلەيدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىم ئەرسە ئۇرۇپ قودسا ئەدگۈ تۆرۈ ئانىن تىكتى ئاتىن ئاداقىن ئۆرۈ
Kim erse urup kodsa edgü törü, anın tikti atın adakın örü
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bir kimse iyi kanun vaz'edip bıraktı mı, adının ayakta durmasını sağlamış demektir.
🇬🇧 EN Justice is the sun that warmeth the garden of the state; under its light, both rose and basil flourish.
#1462 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
دىققەت قىل، ھولۇقما ئەلىگ سەن ئۆزۈڭ،
پول ئويغاق ۋە ھوشيار، ئۇنتۇما تۈۋۈڭ.

Injustice is a frost that blighteth the orchard, leaving only bare branches and bitter weeping.

Ey hükümdar, dikkat et, kendini şaşırma, aslını unutma, bunu dâima hatırında tut ve düşün.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي ئەلگ، دىققەت قىل، ئۆزۈڭنى يېڭىلدۇرما، ئەسلىڭنى ئۇنتۇما، ئەسلەپ تۇر. ئويلان.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆزۈڭنى يارىلما ئاي ئىلىگ باقىن تۈپ ئۈڭنى ئۇنىتما ئۆيۈ تۇر ساقىن
Özüñni yarılma ay ilig bakın, tüp üñni unıtma öyü tur sakın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey hükümdar, dikkat et, kendini şaşırma, aslını unutma, bunu dâima hatırında tut ve düşün.
🇬🇧 EN Injustice is a frost that blighteth the orchard, leaving only bare branches and bitter weeping.
#1463 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يامان قىلما خۇلقۇڭ، ئەي ئىلكى ئۇزۇن،
سېنى يىغلىتۇر ئۇ ھەر ئىككى ئاجۇن.

The prayer of the just ruler is accepted in heaven, and angels shield him from the arrow of misfortune.

Ey iktidar sahibi kötü hareketleri benimseme, kötü hareket seni her iki dünyada inletir.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي قولى ئۇزۇن زات ، يامانلار قىلىقىنى ئۆزلەشتۈرمە، يامان قىلىق ئىككى دۇنيادا نالە قىلدۇرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇سىز قىلقى تۇتما ئاي ئەلگى ئۇزۇن ئىسىز قىلق ئۇلىتۇر ئىكىگۈن ئاجۇن
İsiz kılkı tutma ay elgi uzun, isiz kılk ulıtur ikigün ajun
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey iktidar sahibi kötü hareketleri benimseme, kötü hareket seni her iki dünyada inletir.
🇬🇧 EN The prayer of the just ruler is accepted in heaven, and angels shield him from the arrow of misfortune.
#1464 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بولۇپ خەلققە يېقىن، ئۇزاردى قولۇڭ،
تەئەسسۇپتا كېچەر ھاياتىڭ - كۈنۈڭ.

The curse of the wronged ruler bringeth a conflagration that no water can extinguish.

iktidara geldin ve halka yakın oldun, dikkat et, sonra bu ömür efsûsla geçer.

نەسرىي يەشمىسى:
قولۇڭ ئۇزۇن بولدى، خەلققە يېقىن بولدۇڭ، دىققەت قىل، بۇ ئۆمۈر ئەپسۇس بىلەن ئۆتۈپ كەتمىسۇن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇزۇن بولدى ئەلگىڭ بودۇنقا ياقىن فۈسۇسۇن كەچەر بۇ تىرىگلىك باقىن
Uzun boldı elgiñ bodunka yakın, füsûsun keçer bu tiriglik bakın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR iktidara geldin ve halka yakın oldun, dikkat et, sonra bu ömür efsûsla geçer.
🇬🇧 EN The curse of the wronged ruler bringeth a conflagration that no water can extinguish.
#1465 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
جاھان ئۆتكۈچىدۇر، ئۇنى ئۆتتى بىل،
ئۆلۈم كەلگۈچىدۇر، ئۇنى كەلدى بىل.

Therefore, O King, let thy scepter be guided by equity, that thy throne may stand firm through generations.

Bu dünya geçicidir, sen onu şimdiden geçti bil, ölüm muhakkak gelecektir, sen onu karşına artık geldi bil.

نەسرىي يەشمىسى:
دۇنيا ئۆتۈپ كېتىدۇ، ئۆتتى دەپ ھېسابلا، ئۆلۈم كېلىدىغان نەرسىكى، ماڭا قارشى كەلدى دەپ ئويلا.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قەچىغلى-تۇرۇر دۈنيا كەچتى ساقىن كەلىگلى ئۆلۈم ئۇترۇ كەلدى ساقىن
Keçigli-turur dünyâ keçti sakın, keligli ölüm utru keldi sakın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu dünya geçicidir, sen onu şimdiden geçti bil, ölüm muhakkak gelecektir, sen onu karşına artık geldi bil.
🇬🇧 EN Therefore, O King, let thy scepter be guided by equity, that thy throne may stand firm through generations.
#1466 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
مېنى كۆر، مېنىڭدىن سەن ئال ئەسىھەت،
تىرىكسەن بۈگۈن، تاڭلا چەكمە نادامەت.

Keep watch over thy governors and tax-gatherers, that they fleece not the flock entrusted to thy keeping.

Benim hâlime bak, benden öğüt ve nasihat al, yarın peşiman olma, sen bugün henüz dirisin.

نەسرىي يەشمىسى:
مېنى كۆرگىنكى، مېنىڭدىن پەند نەسەت ئال، بۈگۈن تىرىك ئىكەنسەن، ئەتە ئۆكۈنۈپ يۈرمە.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مەنى كۆر مەنىڭدىن كۆتۈر ئۆت ئەرىگ ئۆكۈنمە يارىن سەن بۇ كۈن سەن تىرىگ
Meni kör meniñdin kötür öt erig, ökünme yarın sen bu kün sen tirig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Benim hâlime bak, benden öğüt ve nasihat al, yarın peşiman olma, sen bugün henüz dirisin.
🇬🇧 EN Keep watch over thy governors and tax-gatherers, that they fleece not the flock entrusted to thy keeping.
#1467 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كىشى ئۆلسە ئاندىن بىر مىراس قالۇر،
ئەي ئالىم، ساڭا بۇ مىراسىم بولۇر.

The people are the root of the kingdom, and the king is the tree; if the root withereth, the tree must fall.

İnsan ölünce, ondan bir miras kalır, ey bilgin, benim sana mirasım da işte budur.

نەسرىي يەشمىسى:
كىشى ئۆلسە، ئۇنىڭدىن ۋەسىيەت قالىدۇ، ئەي بىلگۈچى، مانا بۇ مېنىڭ ساڭا ۋەسىيىتىم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىشى ئۆلسە ئاندىن قۇمارۇ قالىر مۇنۇقى قۇمارۇم ساڭا ئاي بىلىر
Kişi ölse andın kumaru kalır, munukı kumarum saña ay bilir
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İnsan ölünce, ondan bir miras kalır, ey bilgin, benim sana mirasım da işte budur.
🇬🇧 EN The people are the root of the kingdom, and the king is the tree; if the root withereth, the tree must fall.
#1468 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
سۆيۈملۈك ئىدىڭ سەن، ئەي ئەلىگ ماڭا،
پايدىلىق مىراسنى مەن قويدۇم ساڭا.

Tend the flock with a shepherd's care, and allow no wolf to wear the shepherd's mantle.

Ey hükümdar, benim en çok sevdiğim insan sendin, faydalı mirasımı sana bırakıyorum.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي ئەلگ، مەن ئۈچۈن سەن سۆيۈملۈك ئىدىڭ، ساڭا پايدىلىق بىر ۋەسىيەت مىراس قالدۇردۇم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەۋەرىم سەن ئەردىڭ ئاي ئىلىگ ماڭا ئاسىغلىغ قۇمارۇمنى قودتۇم ساڭا
Severim sen erdiñ ay ilig maña, asığlığ kumarumnı kodtum saña
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey hükümdar, benim en çok sevdiğim insan sendin, faydalı mirasımı sana bırakıyorum.
🇬🇧 EN Tend the flock with a shepherd's care, and allow no wolf to wear the shepherd's mantle.
#1469 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
پايدىلىق مىراستۇر كىشىلەرگە سۆز،
مىراس سۆزنى تۇتسا بولۇر پايدا يۈز.

Remember that this world hath passed through the hands of many monarchs before thee, yet hath stayed with none.

insan için faydalı miras sözdür, miras olarak kalan sözü tutmanın yüz türlü faydası vardır.

نەسرىي يەشمىسى:
ئىنسان ئۈچۈن پايدىلىق مىراس سۆزدۇر، مىراس سۆزگە ئەمەل قىلىشنىڭ يۈزلەرچە پايدىسى بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاسىغلىغ قۇمارۇ كىشىكە سۆز ئول قۇمارۇ سۆزۈگ تۇتسا ئاسغى يۈز ئول
Asığlığ kumaru kişike söz ol, kumaru sözüg tutsa asğı yüz ol
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR insan için faydalı miras sözdür, miras olarak kalan sözü tutmanın yüz türlü faydası vardır.
🇬🇧 EN Remember that this world hath passed through the hands of many monarchs before thee, yet hath stayed with none.
#1470 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
پۈتۈپ قويدۇم ئەمدى بۇ سۆز چىنىنى،
ئۈنتۇما بۇ سۆزنى، ئۈنتۇما مېنى.

Thou art but a tenant in this royal pavilion; soon another shall sit where thou sittest today.

işte şimdi sözün doğrusunu yazıp, bıraktım, beni hatırla ve bu sözlerimi unutma.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەمدى، بۇ چىن سۆزلەرنى يېزىپ قالدۇردۇم، بۇ سۆزلەرنى ئۇنتۇما، مېنىمۇ ئۇنتۇما.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇنۇ سۆز بىتىپ قودتۇم ئەمدى چىنى ئۇنىتما بۇ سۆزنى ئۇنىتما مەنى
Munu söz bitip kodtum emdi çını, unıtma bu sözni unıtma meni
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR işte şimdi sözün doğrusunu yazıp, bıraktım, beni hatırla ve bu sözlerimi unutma.
🇬🇧 EN Thou art but a tenant in this royal pavilion; soon another shall sit where thou sittest today.
#1471 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ياشاپ قانچىلىك كۆپ، كۆرەرسەن كۆرۈم،
يانار جايىڭ ئاخىر بولۇر شۇ ئۆلۈم.

However long thou mayest live, behold, death is the inevitable end of every mortal wayfarer.

Ne kadar çok yaşarsan-yaşa ve ne kadar hayatta kahrsan kal, dikkat edersen, en son karşılaşacağın şey ölümdür.

نەسرىي يەشمىسى:
سەن قانچە ئۇزۇن ياشاپ، تىرىك تۇرساڭمۇ، سەپسالساڭ ئاخىر كېلىدىغىنى ئۆلۈم بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەچە كەچ ياشاپ ئۆز تىرىگ تۇرسا سەن ئۆلۈم بولدى ئاھىر يانىش كۆرسە سەن
Neçe keç yaşap öz tirig tursa sen, ölüm boldı âhır yanış körse sen
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ne kadar çok yaşarsan-yaşa ve ne kadar hayatta kahrsan kal, dikkat edersen, en son karşılaşacağın şey ölümdür.
🇬🇧 EN However long thou mayest live, behold, death is the inevitable end of every mortal wayfarer.
#1472 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلۈم شۈبھىسىز، بىر كۈن ئاخىر كېلۇر،
بۇ بارچە تىرىكنىڭ چېنىنى ئالۇر.

Without doubt, death shall arrive one day, and take away the breath of every living creature.

Şüphesiz, bir gün nihayet ölüm gelecektir ve bütün canlıların canını alacaktır.

نەسرىي يەشمىسى:
شۈبھىسىزكى، بىر كۈنى ئاخىر ئۆلۈم كېلىدۇ، ياشاۋاتقان جانلىقلارنىڭ جېنىنى ئەلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سەزىكسىز ئۆلۈم بىر كۈن ئاھىر كەلىر تىرىلمىش بۇ جانلىغ جانىن ئالغالىر
Seziksiz ölüm bir kün âhır kelir, tirilmiş bu cânlığ cânın alğalır
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Şüphesiz, bir gün nihayet ölüm gelecektir ve bütün canlıların canını alacaktır.
🇬🇧 EN Without doubt, death shall arrive one day, and take away the breath of every living creature.
#1473 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
دەۋەتچى كېلىشكە تەييارلىق كېرەك،
ئۇزۇن يول يۈرۈشكە ھازىرلىق كېرەك.

One must make ready for the coming of the summoner; one must prepare abundant provisions for the long journey.

Dâvetçinin gelmesine hazırlanmak ve uzun yol yürümek için, hazırlık yapmak gerektir.

نەسرىي يەشمىسى:
چاقىرغۇچى ئەزرائىل نىڭ كېلىشىگە ھازىرلىنىش كېرەك، ئۇزۇن يول يۈرۈشكە تەييارلىق قىلىش لازىم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوقىغچى كەلۈركە ئانۇنغۇ كەرەك ئۇزۇن يول يورىرقا ئىتىڭۈ كەرەك
Okığçı kelürke anunğu kerek, uzun yol yorırka itiñü kerek
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dâvetçinin gelmesine hazırlanmak ve uzun yol yürümek için, hazırlık yapmak gerektir.
🇬🇧 EN One must make ready for the coming of the summoner; one must prepare abundant provisions for the long journey.
#1474 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلۈمدىن قۇتۇلۇشقا يوق ھېچ ئامال،
ئۆلۈمگە ھازىرلان، كېرەكلىكنى ئال.

Know that there is no sanctuary where one can flee from death; make thy preparation, and take only what is truly needful.

Ölümden kurtulmak için bir çâre yoktur, bunu bil, ölüme hazırlan ve ancak bunun için lâzım olanları al.

نەسرىي يەشمىسى:
بىلگىنكى، ئۆلۈمدىن قۇتۇلۇشقا يار يۆلەك بولىدىغان نەرسە يوق. ئۆلۈمگە تەييارلان، كېرەكلىكىڭنى ئال.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆلۈمدىن قۇتۇلۇ يەرى يوق بىلىن ئۆلۈمكە ئىتىڭىل كەرەكىڭ ئالىن
Ölümdin kutulu yeri yok bilin, ölümke itiñil kerekiñ alın
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölümden kurtulmak için bir çâre yoktur, bunu bil, ölüme hazırlan ve ancak bunun için lâzım olanları al.
🇬🇧 EN Know that there is no sanctuary where one can flee from death; make thy preparation, and take only what is truly needful.
#1475 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نە دەر، ئاڭلا، ئەقلى تولۇپ يەتكەن ئەر،
ئۆلۈمنى ئۆلۈشتىن بۇرۇن بىلگەن ئەر.

Hear what the wise man saith—he whose intellect matured, who understood death before his own hour arrived:

Alalı eren ve ölümü, ölmeden önce, anlamış olan insan ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەقلى يەتكەن ۋە ئۆلۈمنىڭ كېلىشىنى ئاۋۋال بىلگەن ئەر نېمە دەيدۇ، ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل ئۆگى يەتمىش ئەر ئۆلۈمۈگ ئۆلۈردە ئوزا ئۇقمىش ئەر
Negü ter eşitgil ögi yetmiş er, ölümüg ölürde oza ukmış er
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Alalı eren ve ölümü, ölmeden önce, anlamış olan insan ne der, dinle.
🇬🇧 EN Hear what the wise man saith—he whose intellect matured, who understood death before his own hour arrived:
#1476 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلۈم نۆۋىتى ئۆز پەيتىدە كېلۇر،
ئۆلۈمگە ئۆزۈڭنى راسلا، تەييار تۇر.

'The turn of death cometh in due succession; keep thyself truly prepared for its arrival at every moment.'

Ölümün sırası nöbetle gelir, ölüme her an kendini hazır bulundur.

نەسرىي يەشمىسى:
”ئۆلۈم پەيتى ساڭا نۆۋەت بىلەن كېلىدۇ، ئۆزۈڭنى ئۆلۈمگە چىندىن ھازىرلاپ يۈر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كەزىگچە كەلىر بۇ ئۆلۈمنۈڭ قۇرى ئۆلۈمكە ئۆزۈڭ چىن ئانۇقلاپ يورى
Kezigçe kelir bu ölümnüñ kurı, ölümke özüñ çın anuklap yorı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölümün sırası nöbetle gelir, ölüme her an kendini hazır bulundur.
🇬🇧 EN 'The turn of death cometh in due succession; keep thyself truly prepared for its arrival at every moment.'
#1477 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كۈمۈش قۇر باغلىيان مەن مەن دېگەنلەر،
ئۆلۈم تۇتسا ئۈنى، ئۈزۈلگەي بۇ قۇر.

'He who fastened a silver belt, boasting "Behold, here am I!"—when death seized him, his belt was severed in twain.'

Gümüş kuşak bağlayarak,— "îşteben!"— diyenin kuşağı, ölüm tutunca, kopar.

نەسرىي يەشمىسى:
كۈمۈش كەمەر باغلىغانلار مانا مەن دەيدۇيۇ، ئۆلۈم تۇتتاندا، ئۇنىڭ كەمرىمۇ ئۈزۈلدۈ.“
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كۈمۈش قۇر باغۇچى مۇنۇ مەن تەيۈ ئۆلۈم تۇتتى ئەرسە ئۈزۈلدى قۇرى
Kümüş kur bağuçı munu men teyü, ölüm tuttı erse üzüldi kurı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Gümüş kuşak bağlayarak,— "îşteben!"— diyenin kuşağı, ölüm tutunca, kopar.
🇬🇧 EN 'He who fastened a silver belt, boasting "Behold, here am I!"—when death seized him, his belt was severed in twain.'
#1478 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەي ئەلىگ، ئۆتىدىم مانا مەن ھەققىڭ،
ئادا قىلدىم ئەمدى سېنىڭ شەپقىتىڭ.

'O King, behold, I have fulfilled my duty unto thee; I have repaid the affection and favors thou didst bestow upon me.'

Ey hükümdar, işte ben senin hakkını ödedim, bana gösterdiğin yakınlığın karşılığını yerine getirdim.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي ئەلگ، مانا مەن سېنىڭ ھەققىڭنى ئۆتىدىم، مېھرىبانلىقىڭغا جاۋابەن بۇرچۇمنى ئادا قىلدىم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاي ئىلىگ مۇنۇ مەن ئۆتەدىم ھاقىڭ تۈكەل قىلدىم ئەمدى باغىرساقلىقىڭ
Ay ilig munu men ötedim hakıñ, tükel kıldım emdi bağırsaklıkıñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey hükümdar, işte ben senin hakkını ödedim, bana gösterdiğin yakınlığın karşılığını yerine getirdim.
🇬🇧 EN 'O King, behold, I have fulfilled my duty unto thee; I have repaid the affection and favors thou didst bestow upon me.'
#1479 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
خۇدا بەرسۇن تەۋپىق پۈتۈن ئەزگۈگە،
قۇتاتسۇن بۇ ئەزگۈ يېمەك كەيگۈگە.

'May God grant thee success in all good works, and may this goodness bring blessing upon thy sustenance and attire.'

Bütün iyilikler için Tanrı sana tevfik ihsan etsin, yiyecek ve giyecek hususunda da bu iyiliklerin sana hayrı dokunsun.

نەسرىي يەشمىسى:
خۇدا ساڭا كۆپ ياخشىلىقلار قىلىش ئۈچۈن تەۋپىق بەرسۇن، بۇ ياخشىلىقلار مەئىشەتلىرىڭدە سېنى بەختلىك قىلسۇن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بايات بەرسۈ تەۋفىك قامۇغ ئەدگۈكە قۇتادسۇ بۇ ئەدگۈ يەگۈ كەدگۈكە
Bayat bersü tevfik kamuğ edgüke, kutadsu bu edgü yegü kedgüke
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bütün iyilikler için Tanrı sana tevfik ihsan etsin, yiyecek ve giyecek hususunda da bu iyiliklerin sana hayrı dokunsun.
🇬🇧 EN 'May God grant thee success in all good works, and may this goodness bring blessing upon thy sustenance and attire.'
#1480 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئېسەن بول، تىرىكلىك قىلىپ مىڭ ياشاپ،
قۇۋانچ ۋە سۆيۈنچتە تولا ئەل سوراپ.

'Live in health, flourish through many long years, and rule over many lands in joy and tranquil majesty!'

Ömrünü sıhhatle geçir, çok seneler yaşa, saltanatın sevinç ve huzur içinde geçsin.

نەسرىي يەشمىسى:
ئامان ئېسەن ھايات كەچۈر، كۆپ يىللار ياشا، خۇشاللىق، ھالاۋەت بىلەن كۆپ ئەللەرگە ھۆكۈمرانلىق قىل.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەسەنىن تىرىلگىل ئۈكۈش يىل ياشا سەۋىنچىن ئاۋىنچىن ئۈكۈش ئەل ئاشا
Esenin tirilgil üküş yıl yaşa, sevinçin avınçın üküş el aşa
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ömrünü sıhhatle geçir, çok seneler yaşa, saltanatın sevinç ve huzur içinde geçsin.
🇬🇧 EN 'Live in health, flourish through many long years, and rule over many lands in joy and tranquil majesty!'
#1481 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئېرۇر مېھرىبانلىق پۈتۈن بۇ سۆزۈم،
سالامەت ئېسەن قال گۈزەل يۈزلۈكۈم.

'These words of mine are the pledge of my deep devotion; remain thou safe and prosperous, O radiant countenance!'

Bu sözlerim sana karşı içten bir bağlılığın nişânesidir, ey güzel yüzlüm, sağ ve esen kal.

نەسرىي يەشمىسى:
مېنىڭ بۇ سۆزۈم ساڭا سادىقلىقىمدۇر، ئەي گۈزەل يۈزلۈكۈم، ئامان ئېسەن قال.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
باغىرساقلىق ئەردى مەنىڭ بۇ سۆزۈم ئەسەن قال سەلامەت ئاي كۆركلۈگ يۈزۈم
Bağırsaklık erdi meniñ bu sözüm, esen kal selâmet ay körklüg yüzüm
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu sözlerim sana karşı içten bir bağlılığın nişânesidir, ey güzel yüzlüm, sağ ve esen kal.
🇬🇧 EN 'These words of mine are the pledge of my deep devotion; remain thou safe and prosperous, O radiant countenance!'
#1482 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
مانا مەن كېتەرمەن، ئەي ئەلىگ قۇتى،
قېلىپ قالدى ئوغلۇم بۇ باغرىم ئوتى.

'Behold, I am departing, O blessed King; my son, the fire of my heart, remaineth behind.'

Ey devletli hükümdar, işte ben gidiyorum, oğlum, bu ciğer-pârem, burada kalıyor.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي دۆلەتمەن ئەلگ، مانا مەن كېتىپ بارىمەن، باغرىمنىڭ ئوتى ئوغلۇم قېلىۋاتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇنۇ مەن بارىر-مەن ئاي ئىلىگ قۇتى تۇرۇ قالدى ئوغلۇم بۇ باغرىم ئوتى
Munu men barır-men ay ilig kutı, turu kaldı oğlum bu bağrım otı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey devletli hükümdar, işte ben gidiyorum, oğlum, bu ciğer-pârem, burada kalıyor.
🇬🇧 EN 'Behold, I am departing, O blessed King; my son, the fire of my heart, remaineth behind.'
#1483 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بۇنى تاپشۇردۇم مەن ھەققە يالۋۇرا،
تىلىسە ئۇ ساقلار كۆيەر ئوت ئارا.

'With supplication I have entrusted him unto God; if He so pleaseth, He will preserve him even in the midst of burning flames.'

Onu yalvararak, Tanrıya emânet ettim, o isterse, yanar âteş içinde de olsa, onu korur.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇنى خۇداغا يالۋۇرۇپ تاپشۇردۇم، خالىسا، كۆيۈۋاتقان ئوت ئىچىدە ساقلىغاي.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
باياتقا تۇتۇزدۇم مۇنى يالۋارا تىلەسە كۈدەزگەي كۈيەر ئوت ئارا
Bayatka tutuzdum munı yalvara, tilese küdezgey küyer ot ara
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Onu yalvararak, Tanrıya emânet ettim, o isterse, yanar âteş içinde de olsa, onu korur.
🇬🇧 EN 'With supplication I have entrusted him unto God; if He so pleaseth, He will preserve him even in the midst of burning flames.'
#1484 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ساڭا ھاجىتىم شۇ: قاراپ قوي ئاڭا،
يىراق قىلما، بولۇپ قالمىغاي ياۋا.

'My final petition unto thee is this: watch over him and cast him not away, lest he fall among the worthless.'

Senden dileğim şudur: ona nezâret et, kendinden uzaklaştırma, yoksa, o yabanî bir diken gibi olur.

نەسرىي يەشمىسى:
ساڭا ھاجىتىم شۇكى، ئوغلۇمغا قاراپ تۇر، ئۇنى تاشلىۋەتمە، بولمىسا يارىماسلار قاتارىدا بولۇپ قالىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ساڭا ھاجەتىم بۇ كۆرۈ بەر مۇنى سۈرە ئىدما بولغاي ياۋالار سانى
Saña hâcetim bu körü ber munı, süre ıdma bolğay yavalar sanı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Senden dileğim şudur: ona nezâret et, kendinden uzaklaştırma, yoksa, o yabanî bir diken gibi olur.
🇬🇧 EN 'My final petition unto thee is this: watch over him and cast him not away, lest he fall among the worthless.'
#1485 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ھەر ئىشقا قىلۇر بىر سەۋەبنى خۇدا،
يامان ياخشىلىقتۇر ئۇنىڭ قولىدا.

'God createth the cause for every event, and to Him are linked all things, both good and ill.'

Tanrı her şeye bir sebep yaratır, iyi ve kötü, her şeyi o nasîb eder.

نەسرىي يەشمىسى:
تەڭرى بارلىق نەرسىلەرگە سەۋەب يارىتىدۇ، ھەممە ياخشى ۋە يامانلىق شۇنىڭغا باغلىنىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قامۇغ نەڭكە تەڭرى قىلۇر ئول سەبەب قامۇغ ئەدگۈ ئىسىز ئاڭار ئۆز ئۇلاپ
Kamuğ neñke teñri kılur ol sebeb, kamuğ edgü isiz añar öz ulap
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tanrı her şeye bir sebep yaratır, iyi ve kötü, her şeyi o nasîb eder.
🇬🇧 EN 'God createth the cause for every event, and to Him are linked all things, both good and ill.'
#1486 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئوغۇل قىز سەۋەبى ئاتا ھەم ئانا،
بۇزۇلسا قىلىقى، تۈزەلسە يانا.

'The father and mother are the cause of whether children turn to virtue or fall into ruin.'

Çocukların iyi veya kötü olmalarına anne ve babalan sebep olur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئوغۇل قىزنىڭ بۇزۇلۇشى ياكى تۈزىلىشىنىڭ سەۋەبى ئاتا ۋە ئانىدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئوغۇل قىز سەبەبى ئاتا ئول ئانا قىلىنچ ئارتاسا يا ئىتىلسە يانا
Oğul kız sebebi ata ol ana, kılınç artasa ya itilse yana
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Çocukların iyi veya kötü olmalarına anne ve babalan sebep olur.
🇬🇧 EN 'The father and mother are the cause of whether children turn to virtue or fall into ruin.'
#1487 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
مانا مەن ئاتىسى ئۆلەرمەن بۇ كۈن،
كىچىك قالدى ئوغلۇم يېتىم - ئۆكسۈزۈن.

'Behold, I, his father, am dying today; my son remaineth young, an orphan bereft of counsel.'

îşte onun babası olan ben bugün ölüyorum, oğlum küçük yaşta yetim ve öksüz kalıyor.

نەسرىي يەشمىسى:
مانا مەن ئۇنىڭ ئاتىسى، بۈگۈن ئۆلۈۋاتىمەن، ئوغلۇم كىچىك، ئۆگسۈز يېتىم قالدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
مۇنۇ مەن ئاتاسى ئۆلۈر-مەن بۇ كۈن كىچىگ قالدى ئوغلۇم يەتىم ئۆگسۈزۈن
Munu men atası ölür-men bu kün, kiçig kaldı oğlum yetim ögsüzün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR îşte onun babası olan ben bugün ölüyorum, oğlum küçük yaşta yetim ve öksüz kalıyor.
🇬🇧 EN 'Behold, I, his father, am dying today; my son remaineth young, an orphan bereft of counsel.'
#1488 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تونۇساڭ خادىم ھەققى بار مەتدە دەپ،
ئۇنى ياخشى يولغا ئۈندە، بول سەۋەب.

'If this thy servant hath any claim of service upon thee, be the cause that guideth him into the path of righteousness.'

Eğer bu hizmetkârın sende bir hakkı varsa, sebep ol ve onu iyi yola şevket.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر خىزمەتچىنىڭ سەندە ھەققى بولسا، سەۋەب بولۇپ، ئوغلۇمنى ياخشى يولغا دەۋەت قىل.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بار ئەرسە قالى بۇ تاپۇغچى ھاقى سەبەب بول مۇنى ئەدگۈ يولقا ئوقى
Bar erse kalı bu tapuğçı hakı, sebeb bol munı edgü yolka okı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer bu hizmetkârın sende bir hakkı varsa, sebep ol ve onu iyi yola şevket.
🇬🇧 EN 'If this thy servant hath any claim of service upon thee, be the cause that guideth him into the path of righteousness.'
#1489 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قاراپ تۇر، ئۆگەت ئاڭا ئەردەم، بىلىك،
بىلىم پەزلىلە بولسۇن ئەلگە يېتىك.

'Keep him not far from thy sight; teach him virtue and knowledge, that through wisdom he may attain honor in the realm.'

Gözden uzak bulundurma, ona fazilet ve bilgi öğret, bilgi ve fazilet ile memlekette mevki sahibi olsun.

نەسرىي يەشمىسى:
نەزىرىڭدىن يىراقلاشتۇرما، پەزىلەت ۋە بىلىم ئۆگەت، بىلىم ۋە پەزىلەت بىلەن ئەلدە ئىناۋەتكە ئېرىشسۇن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كۆرۈ ئىدما ئۆگرەتگىل ئەردەم بىلىگ بىلىگ ئەردەمىن بۇلسۇ ئىلكە ئەلىگ
Körü ıdma ögretgil erdem bilig, bilig erdemin bulsu ilke elig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Gözden uzak bulundurma, ona fazilet ve bilgi öğret, bilgi ve fazilet ile memlekette mevki sahibi olsun.
🇬🇧 EN 'Keep him not far from thy sight; teach him virtue and knowledge, that through wisdom he may attain honor in the realm.'
#1490 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يېتىلسۇن، تۈزەتسۇن قىلىق - ھەرىكىتىن،
لاياقەت بىرلە ئۇ تاپسۇن خىزمىتىن.

'Let his character be refined and his conduct made upright, that he may become worthy of service and acquire noble traits.'

Tavır ve hareketi mâkul, muntazam ve iyi ahlâklı, hizmete lâyık ve meziyet sahibi olsun.

نەسرىي يەشمىسى:
مىجەز خۇلقى ياخشى بولۇپ، ئادىتى تۈزەلسۇن، خىزمەتكە ياراملىق بولسۇن، ياخشى مىجەز ئۆزلەشتۈرسۇن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇تىلسۈ قىلىنچى تۈزۈلسۈ يورىق تۇسۇلسۇ تاپۇغقا ئالىنسۇ ئالىق
İtilsü kılınçı tüzülsü yorık, tusulsu tapuğka alınsu alık
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tavır ve hareketi mâkul, muntazam ve iyi ahlâklı, hizmete lâyık ve meziyet sahibi olsun.
🇬🇧 EN 'Let his character be refined and his conduct made upright, that he may become worthy of service and acquire noble traits.'
#1491 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۇنى قويمىغىن بوش، قاتتىق تۈت سىقىپ،
تۈتۈلسا ئوغۇل چىڭ، تاپار قۇت بېرىپ.

'Leave him not idle or undisciplined; hold him firmly and restrain him, for when a youth is disciplined, he attaineth blessed fortune.'

Serbest ve başı-boş bırakma, sıkı tut ve kötü hareketlerine mâni ol, çocuk sıkı bir terbiye altında bulundurulursa, sonunda bahtiyar olur.

نەسرىي يەشمىسى:
بىكار، بوش قويۇۋەتمە، يىغىپ مەھكەم تۇت، ئوغلاننى چىڭ تۇتسا، بەختكە ئېرىشىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياۋا ئىدما بوشلاغ يىغا تۇت قىسا يىغا تۇتسا ئوغلان بۇلۇر قۇت باسا
Yava ıdma boşlağ yığa tut kısa, yığa tutsa oğlan bulur kut basa
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Serbest ve başı-boş bırakma, sıkı tut ve kötü hareketlerine mâni ol, çocuk sıkı bir terbiye altında bulundurulursa, sonunda bahtiyar olur.
🇬🇧 EN 'Leave him not idle or undisciplined; hold him firmly and restrain him, for when a youth is disciplined, he attaineth blessed fortune.'
#1492 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە دەر ئىشىت، چال، بىلەرمەن كىشى،
سىناپ ھەم ئوقۇپ سۆز سۆزلىگەن كىشى.

'Hear what the experienced elder of ripe years saith—he who spoke having tasted, understood, and observed all affairs:'

Tecrübe ile anlayarak, bilerek söyleyen ve işin künhüne vâkıf olan pîr ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
سىناپ كۆرگەن، ئوقۇپ ۋە بىلىپ سۆزلەيدىغان، ياشانغان مويسىپىت نېمە دەيدۇ، ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل قارى كۆكلەمىش سىنامىش ئۇقۇپ ھەم بىلىپ سۆزلەمىش
Negü ter eşitgil karı köklemiş, sınamış ukup hem bilip sözlemiş
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tecrübe ile anlayarak, bilerek söyleyen ve işin künhüne vâkıf olan pîr ne der, dinle.
🇬🇧 EN 'Hear what the experienced elder of ripe years saith—he who spoke having tasted, understood, and observed all affairs:'
#1493 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئوغۇلنى كىچىكتە ئوقۇتماق زۆرۈر،
كىچىكلىكتە بىلسە ئۇتۇقلۇق بولۇر.

'Teach knowledge unto the son while he is yet young; if he acquireth wisdom in youth, he shall be elevated in manhood.'

Oğula bilgiyi henüz küçük iken öğret, küçüklüğünde bilgi öğrenirse, hayatta muvaffak olur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئوغۇل كىچىك ئىكەن، ئۇنىڭغا بىلىم ئۆگەت، كىچىكلىكىدە بىلىم بىلسە، قولى ئۈستۈن بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىچىگ ئەركەن ئۆگرەت ئوغۇلقا بىلىگ كىچىگدە بىلىگ بىلسە كۆترۈر ئەلىگ
Kiçig erken ögret oğulka bilig, kiçigde bilig bilse kötrür elig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Oğula bilgiyi henüz küçük iken öğret, küçüklüğünde bilgi öğrenirse, hayatta muvaffak olur.
🇬🇧 EN 'Teach knowledge unto the son while he is yet young; if he acquireth wisdom in youth, he shall be elevated in manhood.'
#1494 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئوغۇل - قىز ئايىماي تاياق بىرلە ئۆز،
تاياق قىز - ئوغۇلغا بىلىم ئۆگىتۈر.

'Spare not the rod when needful; let discipline correct the child, for the rod instructeth son and daughter in wisdom.'

Gerekirse, oğula-kıza acımadan dayak at, dayak oğula-kıza bilgi öğretir.

نەسرىي يەشمىسى:
ئايىما، ئوغۇل قىزغا قامچا تەگكۈز، قامچا ئوغۇل قىزغا بىلىم ئۆگىتىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئاياما ئوغۇل قىزقا بەرگە يەتۈر ئوغۇل قىزقا بەرگە بىلىگ ئۆگرەتۈر
Ayama oğul kızka berge yetür, oğul kızka berge bilig ögretür
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Gerekirse, oğula-kıza acımadan dayak at, dayak oğula-kıza bilgi öğretir.
🇬🇧 EN 'Spare not the rod when needful; let discipline correct the child, for the rod instructeth son and daughter in wisdom.'
#1495 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كىچىك چاغدا بىلسە بالا نېمىنى،
قېرىپ ئۆلمىگۈنچە ئۈنتۈماس ئۇنى.

'Whatever a child learneth in youth, he forgetteth not until old age and death.'

Oğul-kız küçüklükte ne öğrenirse, yaşlanıp, ölünceye kadar onu unutmaz.

نەسرىي يەشمىسى:
ئوغۇل قىز كىچىكلىكىدە نېمىنى بىلسە، قېرىپ ئۆلگۈچە ئۇنى ئۇنتۇمايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىچىگلىكتە بىلسە ئوغۇل قىز نەنى قارىپ ئۆلمەگىنچە ئۇنىتماز ئانى
Kiçiglikte bilse oğul kız neni, karıp ölmeginçe unıtmaz anı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Oğul-kız küçüklükte ne öğrenirse, yaşlanıp, ölünceye kadar onu unutmaz.
🇬🇧 EN 'Whatever a child learneth in youth, he forgetteth not until old age and death.'
#1496 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۇ خەتنى تۈگىتىپ باغلىدى تۈرۈپ،
ئېلىپ ئوغلىغا بەردى قولنى سۈنۈپ.

Ay-Toldi concluded his testament, rolled up the parchment and tied it fast, and reaching forth his hand, gave it to his son.

Mektubu tamamladı, dürüp bağladı, eli ile uzatarak, oğluna verdi.

نەسرىي يەشمىسى:
ئايتولدى خەتنى تۈگەتتى، تۈرۈپ باغلىدى، ئېلىپ، قول ئۆزىنىپ ئوغلىغا بەردى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۈكەتتى بىتىگ تۈردى بادى تۈرە ئالىپ ئوغلىڭا بەردى ئەلگىن سۇنۇپ
Tüketti bitig türdi badı türe, alıp oğlıña berdi elgin sunup
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Mektubu tamamladı, dürüp bağladı, eli ile uzatarak, oğluna verdi.
🇬🇧 EN Ay-Toldi concluded his testament, rolled up the parchment and tied it fast, and reaching forth his hand, gave it to his son.
#1497 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
دېدى: تۈت يۈ خەتنى،
يوقاتما ئوغۇل، ئەلىككە يېتۈرگىن، مىراسىمدۇر ئول.

He said: 'Take this letter and lose it not, O my son; deliver it unto the King, for this is my last testament unto him.'

Oğlum —dedi—bu mektubu sakla, kaybetme, hükümdara götür, ona mirasım budur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئېيتتىكى، ئوغلۇم، بۇ خەتنى ئال، يىتتۈرمە، ئەلگە يەتكۈزگىن، بۇ مېنىڭ ۋەسىيىتىم.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئايۇر بۇ بىتىگ تۇت يىتۈرمە ئوغۇل ئىلىگكە تەگۈرگىل قۇمارۇم بۇ ئول
Ayur bu bitig tut yitürme oğul, iligke tegürgil kumarum bu ol
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Oğlum —dedi—bu mektubu sakla, kaybetme, hükümdara götür, ona mirasım budur.
🇬🇧 EN He said: 'Take this letter and lose it not, O my son; deliver it unto the King, for this is my last testament unto him.'
#1498 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
خېتىمنى ئوقۇسۇن، سۆزۈم تۇتسۇن ئۇ،
ئۆلۈمگە بولۇپ تەق، ئىشىن ئەتسۇن ئۇ.

'Let him read my writing and heed my words, that he may prepare for death and set his affairs aright.'

Mektubumu okusun, sözümü tutsun, ölüme hazırlansın ve işini ona göre tanzim etsin

نەسرىي يەشمىسى:
خېتىمنى ئوقۇسۇن، سۆزۈمنى ئېسىدە تۇتسۇن، ئۆلۈمگە ھازىرلانسۇن، ئىشىنى ئوڭشىسۇن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىتىگىم ئوقىسۇن سۆزۈم تۇتسۇنى ئۆلۈمكە ئانۇنسۇن ئىشىن ئىتسۈنى
Bitigim okısun sözüm tutsunı, ölümke anunsun işin itsüni
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Mektubumu okusun, sözümü tutsun, ölüme hazırlansın ve işini ona göre tanzim etsin
🇬🇧 EN 'Let him read my writing and heed my words, that he may prepare for death and set his affairs aright.'
#1499 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۈلۈغ بىرنى تىندى، قاراپ ئوغلىغا،
دېدى: بىل يۈنى، ماڭ ھەقلىق يولىغا.

He paused in a long, silent sigh; then gazing upon his son, said: 'Understand what I have spoken, and cling ever unto rectitude.'

Uzun bir müddet sustu, sonra oğluna bakarak, dedi:—Sen bunu anla, doğruluktan ayrılma.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇ ئۇلۇغ كىچىك تىندى، كېيىن ئوغلىغا قاراپ ئېيتتى: سەن دېگەنلىرىمنى چۈشەن، توغرىلىققا يېقىنلاش.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۇلۇغ تىندى ئۆترۈ ئوغۇلقا باقا ئايۇر سەن مۇنى ئۇق كۆنىكە ياقا
Uluğ tındı ötrü oğulka baka, ayur sen munı uk könike yaka
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Uzun bir müddet sustu, sonra oğluna bakarak, dedi:—Sen bunu anla, doğruluktan ayrılma.
🇬🇧 EN He paused in a long, silent sigh; then gazing upon his son, said: 'Understand what I have spoken, and cling ever unto rectitude.'
#1500 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۇ باستى ئوغلىنى باغرىغا قۇچۇپ،
ئۇپۇپ يىغلىدى كۆپ يېشىنى تۆكۈپ.

He embraced his son once more and pressed him to his bosom, kissing him with tears streaming down his face.

Oğlunu kucaklayarak, tekrar bağrına bastı, öpüp ağladı, yüzü göz yaşları ile kaplandı.

نەسرىي يەشمىسى:
يەنە ئوغلىنى باغرىغا بېسىپ قۇچاقلىدى، سۆيۈپ تۇرۇپ ياش تۆكۈپ يىغلىدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يانا ئالدى ئوغلىن قويىڭا قۇچا ئۆپۈپ يىغلادى بارنۇ ياشىن ساچا
Yana aldı oğlın koyıña kuça, öpüp yığladı barnu yaşın saça
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Oğlunu kucaklayarak, tekrar bağrına bastı, öpüp ağladı, yüzü göz yaşları ile kaplandı.
🇬🇧 EN He embraced his son once more and pressed him to his bosom, kissing him with tears streaming down his face.
#1501 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
دېدى: ئەي ئوغۇل، سەن كۆرەرسەن مېنى،
نە ھالدا كېتەرمەن، ئۇنتۇما بۇنى.

He said: 'O my son, thou seest me now; forget not in what plight I am departing from this world.'

Ey oğlum;— dedi— işte beni görüyorsun, ben ne hâlde gidiyorum, bunu hatırından çıkarma.

نەسرىي يەشمىسى:
ئايتولدى دېدى: ئەي ئوغلۇم، ئەمدى مانا مېنى كۆردۈڭ، نېمە ھالدا كېتىۋاتىمەن، بۇنى ئۇنتۇما.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئايۇر ئاي ئوغۇل كۆردۈڭ ئەمدى مەنى نە ھالىن بارىر-مەن ئۇنىتما مۇنى
Ayur ay oğul kördüñ emdi meni, ne hâlin barır-men unıtma munı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey oğlum;— dedi— işte beni görüyorsun, ben ne hâlde gidiyorum, bunu hatırından çıkarma.
🇬🇧 EN He said: 'O my son, thou seest me now; forget not in what plight I am departing from this world.'
#1502 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ساڭا ھەم كېلەدۇر شۈبھىسىز بۇ كۈن،
ئايىل بولما، ئاخىر ئۆلىسەن بىر كۈن.

'Without doubt this hour shall come unto thee as well; be not negligent, for in the end thou too must die.'

Sana da, şüphesiz, bu an gelecektir, gafil olma, bir gün sen de öleceksin.

نەسرىي يەشمىسى:
شۇبھىسىز، ساڭىمۇ بۇنداق پەيت كەلگۈسىدۇر، غاپىل بولما، ئاخىر سەنمۇ ئۆلىسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ساڭا ما سەزىكسىز بۇ ئۈد كەلگۈ ئول ئوسال بولما ئاھىر ئۆزۈڭ ئۆلگۈ ئول
Saña ma seziksiz bu üd kelgü ol, osal bolma âhır özüñ ölgü ol
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sana da, şüphesiz, bu an gelecektir, gafil olma, bir gün sen de öleceksin.
🇬🇧 EN 'Without doubt this hour shall come unto thee as well; be not negligent, for in the end thou too must die.'
#1503 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كېرەكلىك سۆزۈمنى مەن ئېيتتىم ساڭا،
سۆزۈمنى ئۇنتۇما، دۇئا قىل ماڭا.

'I have entrusted unto thee every needful counsel; forget not my words, and pray for my soul.'

Ben sana gereken sözleri söyledim, sözümü unutma ve bana duâ et.

نەسرىي يەشمىسى:
مەن ساڭا كېرەكلىك سۆزلەرنى ئېيتتىم، سۆزۈمنى ئۇنتۇما، ماڭا دۇئا قىل.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كەرەكلىگ سۆزۈگ مەن تۇتۇزدۇم ساڭا سۆزۈمنى ئۇنىتما دۇا قىل ماڭا
Kereklig sözüg men tutuzdum saña, sözümni unıtma duâ kıl maña
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ben sana gereken sözleri söyledim, sözümü unutma ve bana duâ et.
🇬🇧 EN 'I have entrusted unto thee every needful counsel; forget not my words, and pray for my soul.'
#1504 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يېتىپ چاغ ئەلىگ گەر ئىستىسە سېنى،
ھالال قىل خىزمىتىن، قەدىرلە ئۈنى.

'If the King should summon thee in days to come, refine thy manners, serve him faithfully, and never disparage his authority.'

Eğer gün gelir de hükümdar seni isterse, tavır ve hareketini düzelt, ona hizmet ve hürmette kusur etme.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەگەر ئەلگ ۋاقت يېتىپ، سېنى خالىسا، مىجەز خۇلقۇڭنى تۈزەپ خىزمەت قىل، ئۇنى كەمسىتمە.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قالى ئىلىگ ئۈدلەپ تىلەسە سەنى يورىق تۈز تاپۇغ قىل باسىنما ئانى
Kalı ilig üdlep tilese seni, yorık tüz tapuğ kıl basınma anı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Eğer gün gelir de hükümdar seni isterse, tavır ve hareketini düzelt, ona hizmet ve hürmette kusur etme.
🇬🇧 EN 'If the King should summon thee in days to come, refine thy manners, serve him faithfully, and never disparage his authority.'
#1505 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
لاغايلاپ يىھۇدە يۈرمىگىن ئۆزۈڭ،
سىلىق، توغرا بولسۇن قىلىقىڭ، سۆزۈڭ.

'Be not an idler nor run heedlessly about; be upright and gentle in both thy speech and thy actions.'

Aylak olma ve başı-boş dolaşma, kendi-kendine koşma, işinde ve sözünde dürüst ve mülayim ol.

نەسرىي يەشمىسى:
بىكارچى بولما، ئۆزۈڭچە بىھۇدە يۈگۈرمە، سۆز ۋە ھەرىكىتىڭدە توغرا ۋە مۇلايىم بول.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ياۋا بولما بوشلاغ يۈگۈرمە ئۆزۈن كۆنى بول سىلىگ بول قىلىنچىن سۆزۈن
Yava bolma boşlağ yügürme özün, köni bol silig bol kılınçın sözün
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Aylak olma ve başı-boş dolaşma, kendi-kendine koşma, işinde ve sözünde dürüst ve mülayim ol.
🇬🇧 EN 'Be not an idler nor run heedlessly about; be upright and gentle in both thy speech and thy actions.'
#1506 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يېتىپ ئاخشىمى كەچ، يەنە تۇر سەھەر،
سەھەر تۇرسا بەختى كىشىنىڭ ئۆسەر.

'Go late to bed at night and rise early at dawn; he who riseth early from his bed increaseth his fortune.'

Gece geç yat, yine de^ erken kalk, yataktan erken kalkan saadetini arttırır.

نەسرىي يەشمىسى:
كېچىسى كەچ يات ۋە يەنە ئەتىگەن تۇر، كەچ يېتىپ ئەتىگەن قوپۇش بەختنى ئاشۇرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كەچە ياتسا كەچ يات يانا ئەرتە تۇر ياتىپ ئەرتە قوپغان قۇتىن ئارتۇرۇر
Keçe yatsa keç yat yana erte tur, yatıp erte kopğan kutın arturur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Gece geç yat, yine de^ erken kalk, yataktan erken kalkan saadetini arttırır.
🇬🇧 EN 'Go late to bed at night and rise early at dawn; he who riseth early from his bed increaseth his fortune.'
#1507 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
خۇدا بۇيرۇغىنى ئەزىز تۇت ئەزىز،
ئەلىگە خىزمەت قىل، بېرىپ دىلنى تېز.

'Revere the commandments of God with highest honor; serve the King with fidelity, and warm thy heart in loyalty.'

Tanrı buyruğuna çok itaat et, hükümdara hizmet et ve ona gönülden bağlan.

نەسرىي يەشمىسى:
تەڭرىنىڭ بۇيرۇقىنى بەكمۇ قەدىرلە، ئەلگكە خىزمەت قىل، بۇنىڭ بىلەن قەلبىڭنى ئىسسىت.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بايات يارلىغىن سەن ئاغىر تۇت ئاغىر ئىلىگكە تاپۇغ قىل ئىسىڭىل باغىر
Bayat yarlığın sen ağır tut ağır, iligke tapuğ kıl isiñil bağır
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Tanrı buyruğuna çok itaat et, hükümdara hizmet et ve ona gönülden bağlan.
🇬🇧 EN 'Revere the commandments of God with highest honor; serve the King with fidelity, and warm thy heart in loyalty.'
#1508 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يامانغا يولىما، يىراق تۇر ھامان،
تۈزەت خۇي - پەيلىڭ، قىل ياخشىلىق ھەر ئان.

'Approach not the wicked, but flee far from them; ever do good deeds, and straighten thy conduct and thy path.'

Kötüye yaklaşma, ondan uzak dur, kaç, dâima iylik yap, tavır ve hareketini düzelt.

نەسرىي يەشمىسى:
يامانغا يېقىنلاشما، قېچىپ يىراق تۇر، دائىم ياخشىلىق قىل، مىجەز ۋە يولۇڭنى تۈزە.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇سىزكە ياغۇما يىراق تۇر تەزە يورى ئەدگۈلۈك قىل يورىق يول تۈزە
İsizke yağuma yırak tur teze, yorı edgülük kıl yorık yol tüze
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Kötüye yaklaşma, ondan uzak dur, kaç, dâima iylik yap, tavır ve hareketini düzelt.
🇬🇧 EN 'Approach not the wicked, but flee far from them; ever do good deeds, and straighten thy conduct and thy path.'
#1509 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كۆزۈڭنى كۆزىتىپ، سالامەت يۈرى،
ئۆزۈڭنى كۆزىتىپ، سالامەت قېرى.

'Guard thy speech and live in safety; watch over thyself, and grow old in peace and honor.'

Sözünü gözet, emniyet içinde yaşa, kendini gözet, esenlik ile ihtiyarla.

نەسرىي يەشمىسى:
بايقاپ سۆزلە، ئامان ياشىغىن، ئۆزۈڭنى كۆزىتىپ، ساغلام قېرىغىن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سۆزۈڭنى كۈدەزگىل سەلامەت يورى ئۆزۈڭنى كۈدەزگىل ئەسەنىن قارى
Sözüñni küdezgil selâmet yorı, özüñni küdezgil esenin karı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sözünü gözet, emniyet içinde yaşa, kendini gözet, esenlik ile ihtiyarla.
🇬🇧 EN 'Guard thy speech and live in safety; watch over thyself, and grow old in peace and honor.'
#1510 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
سۆزىن كەستى، ئوغلىن قۇچۇپ يىغلىدى،
يانا ئىڭراپ تولا پۇشايمان يېدى.

Ay-Toldi ceased his speech, embraced his son with weeping, and sighed deeply in bitter remorse.

Sustu, oğlunu kucaklayıp, ağladı, tekrar ah-vah etti ve peşimanlıklar getirdi.

نەسرىي يەشمىسى:
ئايتولدى سۆزىنى توختاتتى، ئوغلىنى قۇچاقلاپ يىغلىدى، يەنە نالە قىلىپ، پۇشايمان يېدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سۆزىن كەستى ئوغلىن قۇچۇپ يىغلادى ئولىندى يانا ئول ئۆكۈنچلەر يەدى
Sözin kesti oğlın kuçup yığladı, olındı yana ol ökünçler yedi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Sustu, oğlunu kucaklayıp, ağladı, tekrar ah-vah etti ve peşimanlıklar getirdi.
🇬🇧 EN Ay-Toldi ceased his speech, embraced his son with weeping, and sighed deeply in bitter remorse.
#1511 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
دېدى: ئەي ئىشەنچسىز جاھان، بىۋاپا،
نېچۈك قىلدىڭ ئەمدى ماڭا سەن جاپا.

He said: 'O faithless and inconstant world! Why hast thou dealt so cruelly with me at the last?'

Ey vefasız, güvenilmez dünya, — dedi—niçin şimdi baha cefa ediyorsun.

نەسرىي يەشمىسى:
ئېيتتى: ئەي ئىشەنچىسىز، بىۋاپا دۇنيا، ئەمدى نېمىشقا ماڭا جاپا قىلدىڭ؟!
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئايۇر ئاي ئىنانچسىز ئاجۇن بى-ۋەفا نەلۈك قىلدىڭ ئەمدى ماڭا سەن جەفا
Ayur ay ınançsız ajun bi-vefâ, nelük kıldıñ emdi maña sen cefâ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey vefasız, güvenilmez dünya, — dedi—niçin şimdi baha cefa ediyorsun.
🇬🇧 EN He said: 'O faithless and inconstant world! Why hast thou dealt so cruelly with me at the last?'
#1512 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يېبان نازۇ - تېمەت بېقىلغان ئۆزۈم،
كىرەر بۇ قارا يەرگە كۆركەم يۈزۈم.

'This body of mine, reared amidst bounties, and this fair countenance must now enter the dark earth.'

Bol nimet içinde beslenmiş olan bu vücudum ve bu güzel yüzüm kara toprağa giriyor.

نەسرىي يەشمىسى:
كۆپ نېمەتلەر بىلەن يېتىشتۈرگەن ۋۇجۇدۇم ۋە كۆركەم يۈزۈم قارا يەرگە كىرىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۈ نىمەت بىلە بۇ ئىگىدمىش ئۆزۈم كىرۈر بۇ قارا يەركە كۆركلۈگ يۈزۈم
Tü nimet bile bu igidmiş özüm, kirür bu kara yerke körklüg yüzüm
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bol nimet içinde beslenmiş olan bu vücudum ve bu güzel yüzüm kara toprağa giriyor.
🇬🇧 EN 'This body of mine, reared amidst bounties, and this fair countenance must now enter the dark earth.'
#1513 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئانىدىن نېچۈك مەن تۇغۇلسام شۇ كۈن،
كېتەرمەن مۇڭ ئىچرە يالىڭاچ بۇ كۈن.

'As naked as I was born of my mother, so naked and helpless do I depart today.'

Anadan nasıl doğdum ise, bugün o şekilde ve aciz içinde gidiyorum.

نەسرىي يەشمىسى:
ئانىدىن قانداق تۇغۇلغان بولسام، بۈگۈن يەنە شۇنداق يالىڭاچ، مۇڭلۇق كېتىۋاتىمەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئانادىن نەتەگ توغدۇم ئەرسە بۇ كۈن ئانىڭ تەگ بارىر-مەن يالىڭىن مۇڭۇن
Anadın neteg toğdum erse bu kün, anıñ teg barır-men yalıñın muñun
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Anadan nasıl doğdum ise, bugün o şekilde ve aciz içinde gidiyorum.
🇬🇧 EN 'As naked as I was born of my mother, so naked and helpless do I depart today.'
#1514 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە دەر، ئىشىتكىن، ئۆلۈۋاتقان ئەر،
ئۆلۈمگە ئۆكۈنۈپ ئىڭراۋاتقان ئەر.

Hear what the dying hero saith—he who groaneth in bitter remorse as death approacheth:

Ölmek üzere bulunan ve ölürken peşiman olarak, inleyen kuvvetli insan ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆلۈمگە يۈزلەنگەن ۋە ئۆلۈمگە ئۆكۈنۈپ، نالە قىلغان قۇۋۋەتلىك ئەرنىڭ نېمە دېگەنلىكىنى ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل ئۆلۈگلى ئۆك ئەر ئۆلۈمكە ئۆكۈنۈپ ئۇلىغلى بەك ئەر
Negü ter eşitgil ölügli ök er, ölümke ökünüp ulığlı bek er
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölmek üzere bulunan ve ölürken peşiman olarak, inleyen kuvvetli insan ne der, dinle.
🇬🇧 EN Hear what the dying hero saith—he who groaneth in bitter remorse as death approacheth:
#1515 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قېرىندىن چىقاردىڭ، قېرىنغا كىرۈر،
شېكەر يېگەن تەننى يىلانلار يېيۇر.

'Thou didst bring me forth from the womb, and now I enter the belly of the earth; I depart naked as I arrived, leaving all behind.'

Karından çıkardın, tekrar karına giriyorum, şeker ile beslediğin bu vücûdu yılana veriyorum.

نەسرىي يەشمىسى:
”قېرىندىن چىققان ۋۇجۇد قېرىنغا كىرسەن، شېكەر بىلەن يېتىشتۈرگەن ۋۇجۇدنى ئىلانغا بېرىسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قارىندىن چىقاردىڭ قارىنقا كىرۈر شەكەردىن ئىگىدتىڭ يىلانقا بەرۈر
Karındın çıkardıñ karınka kirür, şekerdin igidtiñ yılanka berür
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Karından çıkardın, tekrar karına giriyorum, şeker ile beslediğin bu vücûdu yılana veriyorum.
🇬🇧 EN 'Thou didst bring me forth from the womb, and now I enter the belly of the earth; I depart naked as I arrived, leaving all behind.'
#1516 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئىسىت ھەي يىگىتلىك، تىرىكلىك ئىسىت،
ئۆكۈنچىلۈك يىغى بىرلە گۆرگە كىرۈر.

'Where are those riches I gathered with toil? They remain for others, while their reckoning is upon my neck.'

Bana yazık oldu, gençliğime ve hayatıma yazık oldu, peşimanlıkla ve ağlayarak, mezara giriyorum.

نەسرىي يەشمىسى:
ئىست يىگىتلىك، ئىست تىرىكلىك، ئۆكۈنىچ بىلەن يىغلاپ گۆرگە كىرىسەن“.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇سىزىم يەگىتلىك تىرىگلىك ئىسىز ئۆكۈنچۈن سىغىت بىرلە گۇركە كىرۈر
İsizim yegitlik tiriglik isiz, ökünçün sığıt birle gûrke kirür
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bana yazık oldu, gençliğime ve hayatıma yazık oldu, peşimanlıkla ve ağlayarak, mezara giriyorum.
🇬🇧 EN 'Where are those riches I gathered with toil? They remain for others, while their reckoning is upon my neck.'
#1517 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قىلىپ بەس يىغىسىن ئۇ ئەقلىن يىغىپ،
ئۈلەشتۈردى مالىن ھەدىيە قىلىپ.

'Alas for the days that were wasted in vain! Alas for the breath that was spent for naught!'

Ay-Toldı başına aklını topladı, ağlamağı bıraktı, malını, miras olarak, başkalarına dağıttı.

نەسرىي يەشمىسى:
ئايتولدى ئەقلىنى توپلاپ، يىغلاشنى قويدى، مال دۇنياسىنى باشقىلارغا مىراس قىلىپ تارقاتتى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
سىغىت قودتى ئاي تولدى يەترۈپ ئۆگىن قۇمارۇ ئۈلەدى كىشىكە نەڭىن
Sığıt kodtı ay toldı yetrüp ögin, kumaru üledi kişike neñin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ay-Toldı başına aklını topladı, ağlamağı bıraktı, malını, miras olarak, başkalarına dağıttı.
🇬🇧 EN 'Alas for the days that were wasted in vain! Alas for the breath that was spent for naught!'
#1518 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
رىزالىق تىلىدى يېقىنلاردىن ئول،
ئالۇر بولدى جانى يېشىل كۆككە يول.

His speech began to fail and his breath grew labored; his eyes grew dim, and his pure spirit yearned to take flight to the azure heaven.

Bütün akrabaları ile helâllaştı, canı mâvî göğe doğru yol almak istedi.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۇ بارلىق تۇغقانلىرى بىلەن خەيرلەشتى، جېنى يېشىل كۆككە يول ئېلىشنى تىلىدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
باھىل قولدى بارچا قاداشلارقا ئول تىلەر بولدى جانى ياشىل كۆككە يول
Bahil koldı barça kadaşlarka ol, tiler boldı cânı yaşıl kökke yol
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bütün akrabaları ile helâllaştı, canı mâvî göğe doğru yol almak istedi.
🇬🇧 EN His speech began to fail and his breath grew labored; his eyes grew dim, and his pure spirit yearned to take flight to the azure heaven.
#1519 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كۆزىن كۆككە تىكتى كۆتەردى قولىن،
شاھادەت بىلەن كەستى تەبرەر تىلىن.

He turned his eyes toward heaven and lifted his hand; his moving tongue ceased, sealed with the confession of faith.

Gözünü göğe dikti, elini kaldırdı, son sözü kelime-i şehâdet oldu.

نەسرىي يەشمىسى:
كۆزىنى كۆككە تىكىپ، قولىنى كۆتۈردى، شاھادەت بىلەن تىلى ھەرىكەتتىن توختىدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كۆزىن كۆككە تىكتى كۆتۈردى ئەلىگ شاھادەت بىلە كەستى تەپرەر تىلىگ
Közin kökke tikti kötürdi elig, şahâdet bile kesti teprer tilig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Gözünü göğe dikti, elini kaldırdı, son sözü kelime-i şehâdet oldu.
🇬🇧 EN He turned his eyes toward heaven and lifted his hand; his moving tongue ceased, sealed with the confession of faith.
#1520 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يورۇق جان ئۈزۈلدى، قارايدى كۈنى،
خۇدا ئاتى بىرلە كېسىلدى تىنى.

His radiant spirit departed and his day turned dark; with the Name of God upon his lips, his breath was cut short.

Nurlu can ayrıldı, günü karardı, Tanrı adı ile son nefesini verdi.

نەسرىي يەشمىسى:
يورۇق جېنى ئايرىلدى، كۈنى قاراڭغۇلاشتى، خۇدا نامى بىلەن تىنىقى كېسىلدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
يارۇق جان ئۈزۈلدى تۈنەردى كۈنى بايات ئاتى بىرلە كەسىلدى تىنى
Yaruk cân üzüldi tünerdi küni, bayat atı birle kesildi tını
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Nurlu can ayrıldı, günü karardı, Tanrı adı ile son nefesini verdi.
🇬🇧 EN His radiant spirit departed and his day turned dark; with the Name of God upon his lips, his breath was cut short.
#1521 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
سۈزۈك جان تىلىدى ئېگىزدىن تۇرۇق،
ئۇچۇپ كەتتى جان، قالدى جىسمى قۇرۇق.

His pure, undefiled soul sought its high abode; the spirit flew away, leaving only the empty clay.

Saf ve temiz ruhu yükselmek diledi, ruhu uçtu, gitti, boş bir kalıp kaldı.

نەسرىي يەشمىسى:
ساپ پاكىز جېنى ئېگىزلىكتىن ئورۇن ئىستىدى، جېنى ئۇچۇپ كەتتى، قۇرۇق ۋۇجۇدى قالدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەدىزلىك تىلەدى سۈزۈك جان تۇرۇغ ئۇچۇپ باردى جان قالدى قالبۈد قۇرۇغ
Edizlik tiledi süzük cân turuğ, uçup bardı cân kaldı kalbüd kuruğ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Saf ve temiz ruhu yükselmek diledi, ruhu uçtu, gitti, boş bir kalıp kaldı.
🇬🇧 EN His pure, undefiled soul sought its high abode; the spirit flew away, leaving only the empty clay.
#1522 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بولۇپ تۇغمىغاندەك يىتىپ كەتتى جان،
جاھاندا ئېتى قالدى بەلگە - نىشان.

As though he had never been born or walked the earth, his soul vanished, and in this world only his name remained as a memorial.

Rûh, hiç doğmamış gibi, kayboldu, gitti, dünyada alâmet ve nişan olarak, yalnız adı kaldı.

نەسرىي يەشمىسى:
جان يارالمىغان ۋە مەۋجۇت بولمىغاندەك يوقىلىپ كەتتى، جاھاندا بەلگە نىشان بولۇپ ناملا قالدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بولۇپ توغمادۇق تەگ يىتىپ باردى جان ئاجۇندا ئاتى قالدى بەلگۈ نىشان
Bolup toğmaduk teg yitip bardı cân, ajunda atı kaldı belgü nişân
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Rûh, hiç doğmamış gibi, kayboldu, gitti, dünyada alâmet ve nişan olarak, yalnız adı kaldı.
🇬🇧 EN As though he had never been born or walked the earth, his soul vanished, and in this world only his name remained as a memorial.
#1523 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە دەر ئىشىت ئەمدى كۆڭلى كۆنى،
غەپلەت ئۇيقۇسىدىن ئويغانغان كۈنى.

Hear now what the man of upright heart said on the day he awakened from the slumber of negligence:

Şimdi dürüst gönüllü ve gaflet uykusundan uyanmış insan ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەمدى، كۆڭلى توغرا كىشىنىڭ غەپلەت ئۇيقۇسىدىن ئويغانغان كۈنى نېمە دېگەنلىكىنى ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىت ئەمدى كۆڭلى كۆنى ئوساللىق ئۇسىندىن ئودۇنمىش كۈنى
Negü ter eşit emdi köñli köni, osallık usındın odunmış küni
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Şimdi dürüst gönüllü ve gaflet uykusundan uyanmış insan ne der, dinle.
🇬🇧 EN Hear now what the man of upright heart said on the day he awakened from the slumber of negligence:
#1524 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ۋۇجۇدۇڭ ئۆيىدۇر بېزەكلىك ئۆيۈڭ،
سۈزۈك جان ئۆيىدۇر سۈرەتتەك تېنىڭ.

'Thy adorned house is the dwelling of thy flesh, and thy sculpted frame is the lodging of thy pure soul.'

Bu süslü evin vücûdun evidir, o heykel gibi vücûdun temiz ruhun evidir.

نەسرىي يەشمىسى:
بېزەكلىك ئۆيۈڭ ۋۇجۇدىڭنىڭ ئۆيىدۇر، سۈرەتتەك تېنىڭ بولسا، تازا جانىڭ ئۆيىدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەت ئۆزنۈڭ ئەۋى ئول بەدىزلىگ ئەۋىڭ سۈزۈك جان ئەۋى ئول بەدىز تەگ تەنىڭ
Et öznüñ evi ol bedizlig eviñ, süzük cân evi ol bediz teg teniñ
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu süslü evin vücûdun evidir, o heykel gibi vücûdun temiz ruhun evidir.
🇬🇧 EN 'Thy adorned house is the dwelling of thy flesh, and thy sculpted frame is the lodging of thy pure soul.'
#1525 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قۇرۇق تەن قالۇر ئۇ ئۇچۇپ كەتسە جان،
خۇدالا بىلۈر نەگە بارغاي بۇ جان.

'When the spirit flieth away, the body remaineth empty; and whither the soul goeth, God alone knoweth.'

Rûh uçup gidince, vücût boş kalır, ruhun nereye gittiğini ancak Tanrı bilir.

نەسرىي يەشمىسى:
جان ئۇچۇپ كەتسە ۋۇجۇد بوش قالىدۇ، جاننىڭ قەيەرگە كېتىدىغانلىقىنى خۇدالا بىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قۇرۇغ قالدى قالبۈد ئۇچۇپ بارسا جان بايات بىلدى قانچا بارىر ئەرسە جان
Kuruğ kaldı kalbüd uçup barsa cân, bayat bildi kança barır erse cân
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Rûh uçup gidince, vücût boş kalır, ruhun nereye gittiğini ancak Tanrı bilir.
🇬🇧 EN 'When the spirit flieth away, the body remaineth empty; and whither the soul goeth, God alone knoweth.'
#1526 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
جان ئورنى ئېگىزدە، بىل ئەي بەختىيار،
تۆۋەن چۈشسە يامان پالاكەت پولار.

'If its dwelling be exalted on high, O blessed soul, that is fortune; but if it descendeth low, that is ruin and calamity.'

Ey devletli, onun yeri yükseklerdedir, onun yükselmesi saadet, aşağı inmesi felâkettir.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي قۇتلۇق، ئۇنىڭ ئورنى ئېگىز بولسا، بۇ بەختتۇر، تۆۋەنگە چۈشسە، جۇت پالاكەت بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەدىز بولدى ئورنى ئاي قۇتلۇغ قۇتا تۆڭىتسە قودى ئەنسە بولدى يۇتا
Ediz boldı ornı ay kutluğ kuta, töñitse kodı ense boldı yuta
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey devletli, onun yeri yükseklerdedir, onun yükselmesi saadet, aşağı inmesi felâkettir.
🇬🇧 EN 'If its dwelling be exalted on high, O blessed soul, that is fortune; but if it descendeth low, that is ruin and calamity.'
#1527 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۇ شەكسىز ئىككىدىن بىرىنى تاپار،
ئۇ ئۆلمەس، ئۇزۇن ھەم مەڭگۈلۈك ياشار.

'Without doubt one of these two lots is assigned unto it; and there it beginneth an endless, deathless existence.'

Şüphesiz, ona ikisinden biri nasip olur, o ölümsüz, uzun, ebedî bir hayat sürmeğe başlar

نەسرىي يەشمىسى:
شەكسىزكى، بۇ ئىككىدىن بىرسى نېسىپ بولىدۇ، جان ئۇزۇن، مەڭگۈ، ئۆلۈمسىز ياشايدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇كىدە بىرى بولدى شەكسىز ئۈلۈگ تىرىلدى ئۆلۈمسۈز ئۇزۇن مەڭلۈگ
İkide biri boldı şeksiz ülüg, tirildi ölümsüz uzun meñlüg
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Şüphesiz, ona ikisinden biri nasip olur, o ölümsüz, uzun, ebedî bir hayat sürmeğe başlar
🇬🇧 EN 'Without doubt one of these two lots is assigned unto it; and there it beginneth an endless, deathless existence.'
#1528 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نە چاغلىق رەئىپتۇر بۇ ئىنسان ئۆزى،
يۈرەركەن يىتەر ئېتى، كېسىلۈر سۆزى.

Consider how utterly helpless is the mortal man: while walking in life, his name vanisheth and his voice is silenced.

Dikkat edersen, insan ne kadar âciz bir mahlûktur, yürürken, yere serilir ve sesi kesilir.

نەسرىي يەشمىسى:
سەپسالساڭ، ئىنسان نېمىدېگەن ئاجىز ھە؟ ياشىسىمۇ نامى يوقىلىدۇ ۋە سۆزى كېسىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نە مۇڭلۇغ-تۇرۇر كۆرسە يالڭۇق ئۆزى يورىردا يىتەر ئاتى كەسلۈر سۆزى
Ne muñluğ-turur körse yalñuk özi, yorırda yiter atı keslür sözi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Dikkat edersen, insan ne kadar âciz bir mahlûktur, yürürken, yere serilir ve sesi kesilir.
🇬🇧 EN Consider how utterly helpless is the mortal man: while walking in life, his name vanisheth and his voice is silenced.
#1529 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قەيەردىن كېلۈركىن؟ قەيەرگە يارۇر،
قەيەردە تۇرۇركىن؟ قەيەردە يۈرۈر.

From whence doth he come, and whither doth he go? Where did he abide, and where doth he walk now?

Nereden gelir, nereye gider, nerede durur, nerede yürür.

نەسرىي يەشمىسى:
قەيەردىن كېلىدۇيۇ، قەيەرگە بارىدۇ، قەيەردە تۇرىدۇيۇ، قەيەردە يۈرىدۇ؟!
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
قايۇدىن كەلىر ئەركى قانچا بارىر قايۇدا-تۇرۇر ئەركى قايدا يورىر
Kayudın kelir erki kança barır, kayuda-turur erki kayda yorır
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Nereden gelir, nereye gider, nerede durur, nerede yürür.
🇬🇧 EN From whence doth he come, and whither doth he go? Where did he abide, and where doth he walk now?
#1530 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بىلىملىك بىلەمدۇ؟ نېمە دەر بۇنى،
ئەقىللىك ئۇقامدۇ؟ نېمە دەر ئۇنى.

Doth the scholar know this, or what can he say? Doth the intelligent man comprehend it, or what can the sage declare?

Bunu bilen varını, ne der, ne, akıllı anlarmı, hakîm buna ne der?

نەسرىي يەشمىسى:
بۇنى بىلىملىك بىلەمدۇ، نېمىمۇ دېيەلەيدۇ، ئەقىللىق ئۇقامدۇ، دانا نېمە دېيەلەيدۇ؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىلىگلى بىلىرمۈ نەگۈ تەر نەگۈ ئۇقۇغلى ئۇقارمۇ نەگۈ تەر بۈگۈ
Biligli bilirmü negü ter negü, ukuğlı ukarmu negü ter bügü
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bunu bilen varını, ne der, ne, akıllı anlarmı, hakîm buna ne der?
🇬🇧 EN Doth the scholar know this, or what can he say? Doth the intelligent man comprehend it, or what can the sage declare?
#1531 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
خۇدادىن بۆلەك يوق بۇنى بىلگۈچى،
پەقەت بىرلا تەڭرى بۇنى ئۇققۇچى.

God alone is the Knower who fathometh this mystery; the Almighty Ruler alone comprehendeth this secret.

Bu işi bilen, ancak her şeyi bilen Tanrıdır, bu işin hikmetini ve sırrını bilen, ancak hüküm eden Allahtır.

نەسرىي يەشمىسى:
بىلىدىغان خۇدادۇركى، ئۇ بۇ ئىشنى بىلىدۇ، ئۇققۇچى تەڭرى بۇ ئىشنى ئۇقىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بىلىگلى بايات ئول بىلىر بۇ ئىشىگ ئۇقۇغلى ئۇغان ئول ئۇقار بۇ ئىشىگ
Biligli bayat ol bilir bu işig, ukuğlı uğan ol ukar bu işig
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu işi bilen, ancak her şeyi bilen Tanrıdır, bu işin hikmetini ve sırrını bilen, ancak hüküm eden Allahtır.
🇬🇧 EN God alone is the Knower who fathometh this mystery; the Almighty Ruler alone comprehendeth this secret.
#1532 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
گاھى ئۇ يوشۇرۇنۇپ كېزەر بەلگىسىز،
ۋە بەزى كۆرۈنۈپ، كېتەر بەلگىسىز.

At times man hideth away and walketh unseen; at times he vanisheth without a trace before our very eyes.

Bâzan kaybolur, kendisini göstermeden dolaşır, bâzan daha göz önünde iken, silinip gider.

نەسرىي يەشمىسى:
بەزەن بىردىن يوشۇرۇنۇپ بەلگىسىز يۈرىدۇ، بەزەن كۆز ئۆڭۈڭدىن نام نىشانسىز يوقىلىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئارا يەر ئىچەر كۆر يورىر بەلگۈسۈز ئارا كۆز كۆرۈردە بولۇر بەلگۈسۈز
Ara yer içer kör yorır belgüsüz, ara köz körürde bolur belgüsüz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bâzan kaybolur, kendisini göstermeden dolaşır, bâzan daha göz önünde iken, silinip gider.
🇬🇧 EN At times man hideth away and walketh unseen; at times he vanisheth without a trace before our very eyes.
#1533 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
تولا قىسقا ئۆمۈرلۈك بۇ ئىنسان ئۆزى،
غېمىلا ئۇزۇن ھەم بۈيۈك تىل - سۆزى.

Very brief is the lifespan of this son of Adam, yet his ambitions are boundless, and his words are haughty and vast.

Bu insanın kendisi çok kısa ömürlüdür, fakat emeli uzun, dili ve sözü büyüktür.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ ئىنسان ئۆزى ناھايىتى قىسقا ئۆمۈر كەچۈرسىمۇ، قايغۇسى ئۇزۇن، تىل سۆزى يۈكسەكتۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇دى قىسغا ئۆزلۈگ بۇ يالڭۇق ئۆزى ساقىنچى ئۇزۇن ھەم بەدۈك تىل سۆزى
İdi kısğa özlüg bu yalñuk özi, sakınçı uzun hem bedük til sözi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu insanın kendisi çok kısa ömürlüdür, fakat emeli uzun, dili ve sözü büyüktür.
🇬🇧 EN Very brief is the lifespan of this son of Adam, yet his ambitions are boundless, and his words are haughty and vast.
#1534 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كۆرەرسەن، بۇ ئىنسان رەئىپ نە قەدەر،
ئۇ شۇنچە يامانلىق نېچۈك كۆتىرەر.

When one considereth this utter helplessness of man, one marveleth why the wicked hold their heads so high with arrogance.

İnsanın bu aczine dikkatle bakarsan, kötülerin niçin bu kadar gurur getirdiklerine hayret edersin.

نەسرىي يەشمىسى:
سەپسالساڭ، ئىنسان بۇنداق ئەركىسىز تۇرۇپ، نېمە ئۈچۈن بۇنچە يارىماس ھالدا غادىيىدۇ؟
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كۆرۈ بارسا يالڭۇق بۇ ئەركسىزلىكىن نەلۈك مۇنچا ياۋلاق كۆتۈردى ئەگىن
Körü barsa yalñuk bu erksizlikin, nelük munça yavlak kötürdi egin
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İnsanın bu aczine dikkatle bakarsan, kötülerin niçin bu kadar gurur getirdiklerine hayret edersin.
🇬🇧 EN When one considereth this utter helplessness of man, one marveleth why the wicked hold their heads so high with arrogance.
#1535 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئىككى كۈنلۈك ئۆتكۈنچى دۇنيا كۆرۈپ،
نېچۈك كەردى كۆكسىن قىيا تاش بولۇپ.

Having gained this two-day transitory world, why do they swell their chests like unyielding granite crags?

İki günlük bu geçici dünyayı bulunca, niçin kaya gibi, göğüs kabartırlar.

نەسرىي يەشمىسى:
ئىككى كۈنلۈك ئۆتكۈنچى دۇنياغا ئېرىشىپلا، نېمىشقا قىيادەك كۆكسىنى كېرىدۇ؟!
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇كى كۈنلۈك ئەرتەر ئاجۇنۇغ بۇلۇپ نەلۈك كەردى كۆگسىن قايا تەگ بولۇپ
İki künlük erter ajunuğ bulup, nelük kerdi kögsin kaya teg bolup
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İki günlük bu geçici dünyayı bulunca, niçin kaya gibi, göğüs kabartırlar.
🇬🇧 EN Having gained this two-day transitory world, why do they swell their chests like unyielding granite crags?
#1536 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نېمە دەر، ئىشىتكىن، ئويغانغان كىشى،
ئۆلۈمنى تۈنۈپ، يولغا كۆنگەن كىشى.

Hear what the awakened man saith—he who understood death and entered upon the path of rectitude:

Uyanmış ve ölümü anlayarak, doğru yola girmiş olan insan ne der, dinle.

نەسرىي يەشمىسى:
ئويغانغان ۋە ئۆلۈمىنى چۈشىنىپ، توغرا يولغا كىرگەن كىشىنىڭ نېمە دېگەنلىكىنى ئاڭلا:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نەگۈ تەر ئەشىتگىل ئودۇنمىش كىشى ئۆلۈمۈگ ئۇقۇپ يولقا كۆنمىش كىشى
Negü ter eşitgil odunmış kişi, ölümüg ukup yolka könmiş kişi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Uyanmış ve ölümü anlayarak, doğru yola girmiş olan insan ne der, dinle.
🇬🇧 EN Hear what the awakened man saith—he who understood death and entered upon the path of rectitude:
#1537 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەجەپ تەڭدىشىڭ يوق، يامان، ئەي ئۆلۈم،
توسالماس سېنى بولسا مىڭلاپ تۈلۈم.

'O terrible, ruthless death, what a matchless adversary art thou! Even if a man prepared tens of thousands of weapons, not one would avail against thee.'

Ey kötü ölüm, sen ne eşi-benzeri olmayan bir şeysin ki, yüz binlerce silâhın sana karşı bir tek faydası yoktur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئەي يارىماس ئۆلۈم، نېمىدېگەن تەڭداشسىز ئۆلۈم، ساڭا قارشى مىڭلىغان قورال تەييارلىسىمۇ پايدىسى يوق.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نە تەڭسىز ئۆلۈم سەن ئاي ياۋلاق ئۆلۈم تۇسۇلماز ساڭا ئىتسە تۈك مىڭ تولۇم
Ne teñsiz ölüm sen ay yavlak ölüm, tusulmaz saña itse tük miñ tolum
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ey kötü ölüm, sen ne eşi-benzeri olmayan bir şeysin ki, yüz binlerce silâhın sana karşı bir tek faydası yoktur.
🇬🇧 EN 'O terrible, ruthless death, what a matchless adversary art thou! Even if a man prepared tens of thousands of weapons, not one would avail against thee.'
#1538 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كېلەرسەن ئومۇمغا، قۇتۇلماس بىرى،
يامانۇ - ياخشىنىڭ ئۆزۈڭ بىر تورى.

'Thou visitest every soul, and none can escape; thou art the inescapable snare for all, both good and evil.'

Her kese gelirsin, hiç kimse senden kurtulamaz, iyi ve kötü şeylerin hepsini tuzağına düşürürsün.

نەسرىي يەشمىسى:
ھەممىگە تېگىسەن، بىرىمۇ قۇتۇلمايدۇ، ياخشى، يامان نەرسىلەرگە سەنلا تور تۇزاق بولسەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
تۆزۈكە تەگىر سەن قۇتۇلماز بىرى ئىسىز ئەدگۈ نەڭكە سەن ئۆك سەن تۇرى
Tözüke tegir sen kutulmaz biri, isiz edgü neñke sen ök sen turı
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Her kese gelirsin, hiç kimse senden kurtulamaz, iyi ve kötü şeylerin hepsini tuzağına düşürürsün.
🇬🇧 EN 'Thou visitest every soul, and none can escape; thou art the inescapable snare for all, both good and evil.'
#1539 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
بولاتتى تىرىك قالسا ئالىم ئامان،
بولاتتى ئۆلۈپ كەتسە بارلىق نادان.

'Would that the wise lived on in blessed fortune, and that only the ignorant and arrogant perished in their folly!'

Alimlerin saadet içinde ömür sürmeleri lâzımdı, bütün câhil küstahlar hep ölmeli idiler.

نەسرىي يەشمىسى:
ئالىملار بەختىيار ھالدا ياشىشى كېرەك ئىدى، بىلىمسىز جاھىللار تامام ئۆلمىكى لازىم ئىدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كەرەك ئەردى بىلگە تىرىلسە قۇتۇن قامۇغ ئۆلسۈن ئەردى بىلىگسىز ئوتۇن
Kerek erdi bilge tirilse kutun, kamuğ ölsün erdi biligsiz otun
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Alimlerin saadet içinde ömür sürmeleri lâzımdı, bütün câhil küstahlar hep ölmeli idiler.
🇬🇧 EN 'Would that the wise lived on in blessed fortune, and that only the ignorant and arrogant perished in their folly!'
#1540 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
يامان - ياخشى قالماس تامامەن ئۆلۈر،
ئۈلۈغمۇ، كىچىكمۇ قارا يەر بولۇر.

'Yet neither good nor evil remaineth: all die alike; both the great and the small become dark dust.'

iyi veya kötü, hiç biri kalmaz, hepsi de ölür, büyük veya küçük, hepsi kara toprak olur.

نەسرىي يەشمىسى:
ياخشىمۇ، يامانمۇ قالمايدۇ، ھەممىسى ئوخشاشلا ئۆلىدۇ، ئۇلۇغمۇ، كىچىكمۇ قارا يەر بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئى̇سىز ئەدگۈ قالماز نەچە تۈز ئۆلۈر ئۇلۇغ يا كىچىگ تۇت قارا يەر بولۇر
İsiz edgü kalmaz neçe tüz ölür, uluğ ya kiçig tut kara yer bolur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR iyi veya kötü, hiç biri kalmaz, hepsi de ölür, büyük veya küçük, hepsi kara toprak olur.
🇬🇧 EN 'Yet neither good nor evil remaineth: all die alike; both the great and the small become dark dust.'
#1541 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئۆلۈمدىن قېچىشقا كېچىك يوق چوقۇم،
ھەرقانچە ياشا سەن، كېلەدۇر ئۆلۈم.

'There is no ford across death for the living; no matter how long one dwelleth on earth, death surely arriveth.'

Ölümden kurtuluş yoktur, insan ne kadar çok yaşarsa-yaşasın, ölüm gelecektir.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆلۈمگە كېچىك يوق، تىرىك ياشغۇچىلار قانچىلىك ئۇزۇن ھايات كەچۈرسىمۇ، ئۆلۈم كەلگۈسىدۇر.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆلۈمتىن كەچىگ يوق تىرىگ بۇلداچى نەجە كەچ تىرىلسە ئۆلۈم كەلدەچى
Ölümtin keçig yok tirig buldaçı, nece keç tirilse ölüm keldeçi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölümden kurtuluş yoktur, insan ne kadar çok yaşarsa-yaşasın, ölüm gelecektir.
🇬🇧 EN 'There is no ford across death for the living; no matter how long one dwelleth on earth, death surely arriveth.'
#1542 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نە ياخشى دېمىشتۇر بۇ ئەل باشلار ئەر،
ئىشىتى بىلىپ ھەم ئۇقۇپ ئىشلەر ئەر.

How splendidly hath he spoken who leadeth the people, conducting affairs with knowledge and understanding:

Halkın başında bulunan, bilgi ve anlayış ile işini gören insan ne güzel söylemiştir.

نەسرىي يەشمىسى:
بىلىم ۋە پاراسەت بىلەن ئىشنى بېجىرىپ، خەلقنى باشلايدىغان ئەر نېمىدېگەن ياخشى ئېيتقان:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نە ياقشى ئايۇر بۇ بودۇن باشلار ئەر بىلىگىن ئۇقۇشۇن ئىشىن ئىشلەر ئەر
Ne yakşı ayur bu bodun başlar er, biligin ukuşun işin işler er
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Halkın başında bulunan, bilgi ve anlayış ile işini gören insan ne güzel söylemiştir.
🇬🇧 EN How splendidly hath he spoken who leadeth the people, conducting affairs with knowledge and understanding:
#1543 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
نە ياخشى ئىش ئەردى ئۈلۈم بولمىسا،
نە كۆركەم ئىش ئەردى كىشى ئۆلمىسە.

'How wonderful a thing it would be if death existed not! How fair a thing it were if man never died!'

Ölüm olmasa idi, ne iyi olurdu, insan ölmese idi, ne güzel olurdu.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆلۈم بولمىسا قانداق ياخشى ئىش بولاتتى، كىشى ئۆلمىسە، قانچىلىك چىرايلىق ئىش بولاتتى!
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
نە ئەدگۈ ئىش ئەردى ئۆلۈم بولماسا نە كۆركلۈگ ئىش ئەردى كىشى ئۆلمەسە
Ne edgü iş erdi ölüm bolmasa, ne körklüg iş erdi kişi ölmese
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölüm olmasa idi, ne iyi olurdu, insan ölmese idi, ne güzel olurdu.
🇬🇧 EN 'How wonderful a thing it would be if death existed not! How fair a thing it were if man never died!'
#1544 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
راھەتكە يەتكۈزدى مېنى بۇ ئۆلۈم،
ئۆلۈم بۇزدى مېنىڭ ئاساسىم - ئۆلۈم.

'Yet death hath dissolved all my worldly ease; death is the destroyer of my foundation and root.'

Bana zevk ve saadet veren bu hayatımdır, benim esas ve temelimi bozan ölümdür.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ ئۆلۈم مېنى راھەتكە يەتكۈزدىكى، ئۆلۈم مېنىڭ ئۆلۈم ۋە ئاساسىنى بۇزدى.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئەرىنچكە تەگۈردى مەنى بۇ ئۆلۈم ئۆلۈم ئول بۇزۇغلى تۈپ ئۈم ھەم ئۇلۇم
Erinçke tegürdi meni bu ölüm, ölüm ol buzuğlı tüp üm hem ulum
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bana zevk ve saadet veren bu hayatımdır, benim esas ve temelimi bozan ölümdür.
🇬🇧 EN 'Yet death hath dissolved all my worldly ease; death is the destroyer of my foundation and root.'
#1545 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
ئەجەپ يوق ئۆلۈمگە، تۇغۇلغان ئۆلۈر،
تۇغۇلغان ئۆلۈر، كۆر، قارا يەر بولۇر.

'Marvel not at death, for every one that was born must die; the born dieth and becometh dark earth.'

Ölüme hayret edilmez, her doğan ölür, doğan ölür ve kara toprak olur.

نەسرىي يەشمىسى:
ئۆلۈمگە تاڭ قالمىغۇلۇق، تۇغۇلغان ئۆلىدۇ، تۇغۇلغان ئۆلىدۇ ھەم قارا يەر بولىدۇ.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
ئۆلۈمكە تاڭ ئەرمەز توغۇغلى ئۆلۈر توغۇغلى ئۆلۈر كۆر قارا يەر بولۇر
Ölümke tañ ermez toğuğlı ölür, toğuğlı ölür kör kara yer bolur
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Ölüme hayret edilmez, her doğan ölür, doğan ölür ve kara toprak olur.
🇬🇧 EN 'Marvel not at death, for every one that was born must die; the born dieth and becometh dark earth.'
#1546 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
كىشىگە ئىست، يوق كىشىلىك، ئىست،
ئەمەس ئەرگە، ئەپسۇس، دۇرۇسلۇق، ئىست.

'I grieve not for the mortal man, but for true humanity; I mourn not for individuals, but for the loss of righteousness.'

İnsana yazık değil, insanlığa yazıktır, ferdlere yazık değil, doğruluğa yazıktır.

نەسرىي يەشمىسى:
كىشىگە ئىست دېمەيمەن، كىشىلىككە ئىست دەيمەن، مەردكە ئىست دېمەيمەن، توغرىلىققا ئىست دەيمەن.
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
كىشى ئىسىز ئەرمەز كىشىلىك ئىسىز ئەرەن ئىسىز ئەرمەز كۆنىلىك ئىسىز
Kişi isiz ermez kişilik isiz, eren isiz ermez könilik isiz
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR İnsana yazık değil, insanlığa yazıktır, ferdlere yazık değil, doğruluğa yazıktır.
🇬🇧 EN 'I grieve not for the mortal man, but for true humanity; I mourn not for individuals, but for the loss of righteousness.'
#1547 ئايتولدى (ۋەزىر)
نەزمىي يەشمىسى:
قېرى بۇ جاھاننىڭ شۇدۇر ئادىتى،
ئەمەل قىل ۋە يا قوي ئۇنى شۇ پېتى.

'Such is the habit and custom of this ancient world: whether thou approvest of it or whether thou dost spurn it.'

Bu dünya acuzesinin huyu ve âdeti budur, ister beğen, ister beğenme.

نەسرىي يەشمىسى:
بۇ قېرى دۇنيا نىڭ خۇي پەيلى، ئادىتى شۇدۇر، خالىساڭ ئۇنىڭغا ئەمەل قىل، خالىساڭ بېقىنما:
ئەسلى قاراخانىيچە تېكىستى (Original Karakhanid)
بۇ قۇرتغا قىلىنچى بۇ ئول ئۆڭدىسى كەرەك ئۆڭدى تۇتغىل كەرەك تۈڭدىسى
Bu kurtğa kılınçı bu ol öñdisi, kerek öñdi tutğıl kerek tüñdisi
🌐 سېلىشتۇرما (تەرجىمىلەر)
🇹🇷 TR Bu dünya acuzesinin huyu ve âdeti budur, ister beğen, ister beğenme.
🇬🇧 EN 'Such is the habit and custom of this ancient world: whether thou approvest of it or whether thou dost spurn it.'
ئاۋازلىق كىتاب
23-باب: ئايتولدىنىڭ پادىشاھ كۈنتۇغدىغا يازغان ۋەسىيەتنامىسى
100%
00:00 --:--