Odghurmish answered: "I have heard your plea; Now hear the other side and answer me:
Odgurmış cevap verdi ve : — Ben sözlerini dinledim, şimdi sen de banların mahzurlu taraflarını dinle — dedi —
ئودغۇرمىشنىڭ دۇنيادىن يۈز ئۆرۈپ، قانائەت تاپقانلىقى بايانى. قۇتادغۇبىلىكنىڭ 67-بابى، 4680–4933-بېيىتلەر.
Odghurmish answered: "I have heard your plea; Now hear the other side and answer me:
Odgurmış cevap verdi ve : — Ben sözlerini dinledim, şimdi sen de banların mahzurlu taraflarını dinle — dedi —
If men should learn the doctrines you impart, They reach worldly desires within their heart.
Senin söylediğin bütün bu şeyleri insanlar öğrenirlerse, bu dünyada dilek ve arzularına erişirler.
Yet is man's life just food and drink to crave? O sage, consider what lies past the grave!
Fakat hayat yalnız yiyip-içmektenmi ibarettir, ey hakîm âlim, önce bunu bilmelidir.
Since none can linger long upon this earth, What is this toil to gather riches worth?
Bu dünyada uzun müddet kalmayacak olduktan sonra, insanın bu kadar zahmete katlanıp, bu malı toplaması neye yarar.
When mortal man pursues this earthly prize, Neglected worship and devotion lies.
insan bu dünya peşinde koşarsa, tâat ve ibâdet işini bir tarafa bırakır.
Lo, since your coming here today began, My prayers have halted through this talk of man.
Bugün senin bana geldiğinden beri, bak işte, bütün ibâdet olduğu gibi geri kaldı.
If meeting just one soul brings such a cost, Press me no more, lest all my peace be lost.
Yalnız bir tek insan ile görüşüp-konuşmak beni bu derece zarara sokarsa, artık bana gücenme ve beni zorlama.
If I descend to town and bustling street, My days are bound to every man I meet.
Ben kalkıp, kasaba ve şehre inersem, bütün işim-gücüm insanlar ile olacaktır.
How then could I my prayers and vows sustain? That sacred door would barred to me remain.
Ben tâat ve ibâdetimi nasıl edâ edebilirim, bu kapı artık benim içın kapanmış olacaktır.
My youth has fled, old age has turned me gray; In praise of God I now must spend my day.
Gençlikten ayrıldım, bugün artık ihtiyarladım, hayatımı Tanrıya hamd u sena ve ibâdet ile geçirdim.
Would it befit me to turn back once more To empty vanities I left before?
Heder olacak bir hayata tekrar geri dönmek bana yakışırını, ey merhametli insan.
How well the sage of river-wisdom taught; Heed his counsel, pure in every thought:
Bilgisi ırmak gibi gür akan âlim ne iyi söylemiş, ey temiz kalpli insan, sen bunu dinle.
"In youth prepare what age will soon demand, For failing strength can achieve no command."
İhtiyarlıkta yapılacak işleri gençken yapmağa çalış, insan ihtiyarlayınca, kuvveti kalmaz ve bunlar yapılamaz.
"Hasten in youth God's worship to fulfill; Old age lacks power to execute the will."
Gençlikte davran, Tanrıya ibâdet kıl, ihtiyarlıkta bu yapılamaz, bunu iyice bil.
"Perform good deeds while youth's fires brightly glow; In withered age the flame will burn too low."
Genç iken iyi hareket etmeğe çalış, ihtiyarlık gelince, bu ateş söner.
"How blessed is the youth who claims his share Of every virtue while his years are fair!"
Yiğitlik çağında her iyilikten kendisine bir hisse almak ne kadar güzel bir şeydir.
"How shameful when an elder, grey and slow, Still mimics youth in folly's senseless show!"
ihtiyarlamış bir kimsenin vaktini heder ederek, gençken yapılması icâp eden şeyler ile uğraşması ne kadar yakışıksız olur.
Earth's goods were made to serve man's brief breath; All need for wealth dissolves away in death.
Dünya malı hayat için yaratılmıştır, hayat sona erince, mal derdi de ortadan kalkar.
You heap up riches till your breath is spent; To whom it passes, is by fate intent.
Mal toplaya-toplaya hayatın sonuna geldi, nefesin kesilirse, bunları kime bırakacağın bellidir.
Suppose I serve the king as you suggest, And master courtly manners with the rest;
Senin dediğin gebi, hükümdarın hizmetine girdiğimi ve eş-dost ile halkın tavır ve hareketini tam öğrendiğimi düşünelim.
What will it profit when my soul is dead? Two strips of shroud are all that wrap my head!
Sonunda ölecek olduktan sonra, bunun faydası ne, bütün bunlardan elinde kalacak olan iki bez parçasıdır.
Why sweat in heat and shiver in the cold, For two vain goals that mortals strive to hold?
Sıcakta bu kadar terleyecek ve soğukta bu kadar titreyeceksin ve neticede ıkı arzunu elde edeceksin, ey müslüman yiğit.
The first is high renown through worldly gold; The second, having words that rule the bold.
Biri bu dünya malı ile kendini yükseltmek, biri de memlekette sözü geçen bir adam olmaktır.
Could man but live forever in this state, And cheat the bitter grasp of mortal fate,
Eğer bu ikisini elde ettikten sonra, ölümün pençesine düşmeyecek ve burada ebedî olarak kalacak olsa idim, bu çok güzel bir şey olurdu.
Then that were well; but death strips all delight! Why court a world that vanishes in night?
Bu iki zevki ölüm benim elimden aldıktan sonra, şimdi bu dünyanın bana ne lüzumu var, ey derin bilgili insan.
The mark of fortune on a righteous man Is that his goodness grows through all his span.
İnsanlar arasında saadete nail olan kimsenin nişanı olur, onun iyiliği günden-güne artar.
The wretched soul repels the hearts of men, And turns corrupt in his old age again.
Eğer insan talihsiz ise, o başkalarını kendisinden soğutur ve ihtiyarlık gününde ahlâkı bozulur.
Hear what the sage of wide wisdom did say; O fair-faced friend, heed well his guiding ray:
Hakîm ve bilgisi geniş olan insan çok iyi söylemiş, ey al yanaklı, sen bunu dinle.
"The blessed man grows better as he climbs, Forsaking evil deeds and former crimes;"
İnsanların kutlusu yükseldikçe iyi olur ve kötülüğü bırakır.
"While cursed is he who, white-haired and decrepit, Still chases lust and walks in folly stupid!"
Şunu açık olarak bil ki, ihtiyarladığı hâlde, nefsine uyarak, onun peşinde koşan kimse de insanların talihsizidir.
Where is the king who built iron walls of pride, And sought the whole wide world to keep inside?
Dünyayı isteyip, eline alan ve kendisine demirden şehir ve kale yaptıran kimse nerede.
Where is that insolent dog who rode the sky Astride an eagle, soaring bold and high?
Bu dünyayı bulan ve kartala binerek, mâvî göğe çıkan o küstah köpek nerede.
Where is that rogue who claimed: "A god am I!" Whom God submerged beneath the sea to die?
Ben Tanrıyım"" diyen ve sonunda Tanrının denizin dibine gönderdiği küstah nerede."
Where is the miser who amassed his gold, Swallowed by earth with all his wealth untold?
Bu dünya malını toplayan ve malı ile birlikte yerin dibine geçen;insan nerede.
Where is the monarch of world-girdling name, Who marched from East to West in quest of fame?
Doğudan batıya kadar sefer ederek, bir çok memleketleri hâkimiyeti altına alan dünya beyi nerede.
Where is the man whose rod became a snake, Who parted waters for his people's sake?
Asası yılana çevirilen ve deniz yarılarak, oradan yürüyüp geçen insan nerede.
Where is that just king who held sovereign sway O'er jinns and birds and men in bright array?
Peri, kuş ve insanlara hükmeden o âdil insan nerede.
Where is the sage who raised the dead to light? Even he was claimed by death's relentless night!
Ölüleri dirilten insan nerede, o da nihayet ölümün esiri olmuştur.
Where is the Chosen One, creation's best? Without him, all the world is left distressed!
insanlar arasında seçilmiş olan o iyi zât nerede, dünya onsuz boş kaldı, bir tarafı eksildi.
Death seized and carried all these souls away; O righteous soul, think you that you will stay?
Bu saydıklarımın hepsini ölüm yakaladı ve götürdü, ey temiz kalpli insan, senimi burada bırakacaktır.
Such is the law of this brief mortal place; Obey its rule, or fight against its face.
Bu dünyanın kanunu böyledir, ister buna göre hareket et, ister aksi yolu tut.
Behold how many lie beneath the clay! Yet its vast belly is not filled today.
Dikkat et, imdi bu kara toprak altına ne çeşit insanlar girmiştir, onun çukuru hâlâ dolmamıştır.
Could you but peel the earth aside and peer, You'd see what noble forms lie buried here!
Kara toprağın altını bir az açıp baksa idin, orada ne kadar seçkin ve iyi insanların cesetlerini görürdün.
How many kings have turned to dust and stone! How many sages lie in dirt alone!
Ne beyler kara toprak olmuş, yatarlar, ne âlim ve hakimler ölüp, toprağa karışmışlardır.
I cannot tell the master from the slave; No mark divides the beggar in the grave.
Ben orada beyi kuldan seçemiyorum, gözüm fakiri zenginden ayırt edemiyor.
How many proud and mighty men of war Lie motionless beneath the earthy floor!
Hayatlarında hiç bir hastalık görmeyen ne kadar cesur ve mağrur insanlar kara toprak altına girdiler, kımıldanmağa mecalleri yok.
All these have made the dusty earth their bed; Shall you and I survive among the dead?
Bütün bu insanlar toprağı döşendiler, burada senin ile benmi diri kalacağız.
A traveler resting on a highway wide Builds no enduring mansion to abide.
Bu büyük yolda yalnız dinlenmek için bir az duran yolcu ev-bark yapmaz.
I have expelled all longing from my breast; Leave me alone; in God alone I rest.
Ben içimdeki bütün arzu ve dilekleri yok ettim, beni bırak, Tanrım bana yeter bir destektir.
Greed makes man slave; I cast greed far away, Content and sated in the light of day.
İnsanı kul eden bu ihtirastır, ben ihtirası bıraktım, artık gözüm toktur.
Hear what the hermit from the world apart Declared with steadfast and enlightened heart:
Dünyayı bırakmış ve bu dönek dünyadan bıkmış olan insan ne der, dinle.
"I found my true desire beneath the skies; Greed's covetous veil is banished from my eyes."
Ben bu dünyada dileğimi buldum, her türlü ihtiras gözümden silindi.
"I severed ties with this deceitful shore; Desires are done, and words can say no more."
Bu dünya ile ilgimi kestim ve bütün dilek ve arzuları üzerimden attım, artık dileğim kalmadı, işte bu kadar.
This world is like a field of tilled domain: Whatever seed you sow, you reap that grain.
Bu dünya bir tarladır, burada bugün ne ekilirse, yarın o biçilir.
Sow seeds of goodness, and good fruit will rise To be your robe and bread beyond the skies.
iyilik tohumu ekilirse, iyilik çıkar ve bu iyilik senin için yiyecek ve giyecek olur.
Sow seeds of sin, and evil will awaken, A heavy yoke upon your neck unshaken.
Fenalık tohumu ekilirse, fenalık çıkar ve bu fenalık yarın insanın boynuna bir yük olur.
Unless I cast these earthly lusts aside, Tomorrow's grace can never be applied.
Bugün bu nefsi ve arzuları üzerimden atmadan, benim yarın iyilik bulmama imkân yoktur.
Forsake the world before it casts you out; Spurn it before it turns you roundabout.
Bu dünya seni terketmeden, sen onu bırak, o senden bıkmadan, sen daha önce davran, onu gözünden düşür.
If you forsake it not, it leaves you bare; If you tire not of it, it will not care.
Sen onu terketmezsen, o seni bırakacaktır, sen ondan bıkmazsan, o senden bıkacaktır.
Since it must leave, what good can it bestow? Abandon it before it strikes the blow!
Böyle olduktan sonra, bu dünyanın ne lüzumu var, onun seni terketmesini beklemektense, sen onu bırak.
Forsake this world, pursue that realm divine, And live where everlasting glories shine!"
Bunu bırak, şimdi o dünyayı iste ve orada huzur içinde, ebedî hayat sur.
Yet there is something better, if you can: Seek neither of the worlds, O mortal man!
Bundan daha iyisi de var, eğer yapabilirsen, bunların ikisini de isteme.
Go forth, seek the Lord of both realms above; What need have you of worlds beside His love?
Yürü, bu iki dünyanın sahibini iste, dünya ve âhiret, bu ikisinin de ne lüzumu var.
Find the Creator, and creation's yours; Attain the Maker, and all life endures.
Türeteni bulursan, türeyen senindir, yaratanı bulursan, yaratılan senindir.
Fear not created things, nor beg their hand; Fear the Creator, and upon Him stand.
Türeyenden korkma ve ondan hiç bir dilekte bulunma, türetenden kork ve her şeyi ondan iste.
Shall man neglect the Lord who gave him birth, To serve a creature fashioned from the earth?
Türeten rabbin ibâdetini geri bırakıp, türeyene uymak ve ona hizmet etmek değermi.
The royal servant reaps but twofold fate: Either his service pleases, raising state,
Hizmetkârın şu iki şeyden başka kazancı yoktur : ya onun hizmeti makbule geçer ve başı yükselir.
Or else ungrateful eyes reject his years, Wasting his precious life in vain and tears.
Yahut hizmeti ve zahmetleri makbule geçmez, vakti ve ömrü boşuna harcanmış olur.
If he find favor and the king confer, He is no longer free, but must concur.
Eğer hizmeti makbule geçer ve bey yükseltirse, aradığını bulduğu gün, o artık kendisine hâkim olamaz.
Hungry or fed, he runs at every call; When princes rest, he toils to bear it all.
Bunun için bâzan aç, bâzan tok koşmak lâzım, beyi rahat ederse, onun zahmetini hizmetkârının yüklenmesi lâzımdır.
And if his toil meets displeasure still, A wasted lifetime is his bitter pill.
Eğer onun bu yapmış olduğu hizmeti makbule geçmezse, bütün bir hayat, çok yazık ki, boşuna geçmiş olur.
Tell me, what profit does the servant claim? What sweetness lies within this bondage game?
Söyle, hizmetkârın elde ettiği nedir, onun bu hizmetinde ne gibi bir zevk vardır.
Hear what the ruler of the river land Declared of service and the court's command:
Hizmetkârlık âdap ve erkânı hakkında ila büyüğü ne der, dinle.
"Princes have perverse ways and haughty eyes; How hard to please them, though one strives and tries!"
Dikkat edersen, bu beylerin işi ters bir iştir, insan çok çalışmakla onlara kendisini kolay-kolay beğendiremez.
"If pleased, the servant loses all command; If displeased, he is cast out of the land."
Hizmeti beğenilirse, o kendi-kendisine hâkim olamaz, hizmeti beğenilmezse, o günden-güne itibardan düşer.
"Boast not of faithful service, courtier tried, Lest your own service crush your neck and pride."
Ey hizmeti çok olan insan, sen hizmetine güvenme, bu hizmet, sonunda, senin başına mal olur.
"When thought contented, rage and curses fly; When smiling fair, a scowl darkens the eye."
O "memnun oldu" derken, ortalığı berbat eder, söğer, "yüzü güldü" derken, hiddetlenir, kaşlarını çatar.
"No one can fathom all their moods and ways, Nor ward the sudden harm that cuts their days."
Onların tabiatlerini tamamiyle öğrenmek imkânsızdır, yapacakları fenalıkları da önlemek mümkün değildir.
O son, this world is like a stormy wind; A fleeting shadow leaving naught behind.
Ey oğul, bu dünya bir kasırga rüzgârıdır, o hiç bir yerde karar etmeyen bir gölgedir.
Behold, it glimmers like a desert sand; Reach out to grasp it, and it flees your hand!
Dikkat edersen, o ancak göze görünen bir seraptır, tutmak istersen, ele girmez, yok olur.
This worldly fortune turns its wheel around; It flees away, and with decay is bound.
Bu saadet nöbeti, bak, sıra iie gelir, o dönektir, kaçmak ister, bir de çabuk ihtiyarlar.
I have no need of such a world of pain, Nor fevered shifts of fortune's fickle reign.
Bana böyle bir dünyanın lüzumu yoktur, bu sıtmaya benzeyen saadet nöbetini de istemem, ey kahraman yiğit.
My Master's remembrance is my company and joy; In keeping His commands my soul I employ.
Rabbimin zikri bana kâfi bir iştir ve yerinde bir sevinçtir, onun emirlerini yerine getirmek, benim için kâfi bir meşgaledir.
If in my Lord's sweet love some task remains, I fight the devil who would forge my chains.
Rabbimin sevdiği işler kâfi gelmezse, mücâdele etmek için, düşmanım olan şeytan vardır.
To God alone I raise my hopeful prayer; In Him I trust, sheltered beneath His care.
Her arzumu Tanrıdan diler ve ona ümit bağlarım, her şeyde Tanrıya iltica eder ve ona güvenirim.
Rough wool to wear, coarse barley bread to eat: For me this makes the world's supply complete.
Giymek için, koyun yünü ve yemek için, arpa aşı bana yeter, ey kardeş, bu dünyadan başka bir şey beklemiyorum.
Hear what the cave-dwelling ascetic said, With pious heart and on contentment fed:
Mağarada yaşayan, merhametli ve takva sahibi insan ne der, dinle.
"I took my portion from this earthly land: Coarse bran to eat, rough wool upon my hand."
Dünyadan kendi hissemi aldım, kepekten yiyecek ile koyun yününden elbise bana yeter.
"Coarse bran to me tastes sweeter far than sweet; This plain white garb makes royal robes retreat."
Kepek yemeği, benim için, şekerden daha tatlıdır, bu beyaz elbise, sırmalı ipeklilere bedeldir.
"Man needs no more food than will stay his hunger; Barley or millet staves off famine longer."
Her yiyecek ve içecekten ancak karnı doyuracak kadar yemeli, içinde ister arpa, ister darı olsun, bu da benim karnımı doyuracaktır.
"Eat just enough to keep your soul alive; Feast not like oxen if you hope to thrive."
Ey kardeş, sen ölmeyecek kadar bir şey ye, öküz gibi çok yeme, mizacın bozulur.
Chase not vain pleasure; heavy is the toll; In filthy mire ends the lustful soul.
Zevk-safa sürme, zevkin cezası çok ağırdır, zevk karşılığında elde edilen yer berbat bir bataklıktır.
Sweet or sour dishes please the mouth alone; Who serves his throat is but a brute beast grown.
Ekşi veya tatlı yemekler boğaz zevkidir, boğazına düşkün adam hayvandan başka bir şey değildir.
Let others dress in silk and cloth-of-gold; Cover your nakedness against the cold.
İnsanlar ipekli ve sırma elbiseler giyerler, sen ancak vücûdunu örtecek bir şeyle iktifa et, ey erkeklerin iyisi. ¦
One full meal satisfies a couple days; One sturdy cloak two whole years' cold outstays.
Boğaz bir doyarsa, bu iki gün devam eder, sırta giyilen bir elbise iki yıl dayanır.
For these two things shall I resign my soul, And yield to men as slave without control?
Bu iki şey için insanların hizmetine girmekle, kendini bile-bile kul etmek değer mi.
From highest Throne down to the earthy floor, All creatures are in need for evermore.
Yukarıda Arş'tan aşağıdaki toprağa kadar, dünyada mevcut ne varsa, bunların hepsi, istisnasız, muhtaç durumdadır.
The One God only is free from all need; Forbearing, merciful, and kind indeed.
Her şeyden müstağni ancak bir Tanrı vardır, o ihtiyaçları bilir, merhametli ve halimdir.
With pure devotion to the One I cling; To Him alone my heartfelt prayers I bring.
Gönlümü ihlâs ile bir olan Tanrıya ulaştırdım, ısteyici sıfatı ile yalnız onu istiyorum.
I firmly trust His being, high and grand; My tongue proclaims Him through the darkened land.
Onun varlığına gönülden iman ettim, gönlüm inandı ve dilim şevkle onu zikreder.
I witness He exists, and seek Him still, Though where to find Him passes human skill.
بارلىقىغا ئىقرارمەن، ئۇيقۇسىز ئۇنى ئىزدەيمەن، قەيەردىن تېپىشىم ئۆزۈمگەمۇ بەلگىسىز.
I seek my Lord through sleepless nights of grace; I find His signs, yet cannot see His face.
ئۇخلىماي ئىگەمنى ئىزدەيمەن، نىشانىغا ئېرىشمەنۇ لېكىن ئۆزىنى كۆرەلمەيمەن.
The true seeker sleeps not, but seeks ahead; Nor turns back saying: "All my hopes are dead!"
Arayan uyumaz, durmadan ara, arayıp ona yaklaşmışken, bulamadım diye, geri dönme.
Seek without ceasing! None by search attained; Yet none who sought sat idle and complained.
Durup-dinlenmeden ara, aramakla ona erişebilen yok, fakat arayıp da, bulamadım diye, yan yatmak da doğru değildir.
He who seeks God must run without respite; The sluggard never finds the holy light.
Arayan kimse dinlenmeden koşmalıdır, dinlenerek yatan kimseler aradıklarını bulamadılar.
What treasures may the ceaseless seeker gain! Who ever won his hope in slumber vain?
Durmadan arayanlar neler bulmazlar, kim dinlenip-yatmakla arzusuna kavuşur.
First He desired me and showed His grace; So now with all my soul I seek His face.
ilk önce, severek, o beni arzuladı, ben de şimdi çırpınarak, onu arar oldum.
In pre-eternity He chose my soul; Now I seek Him alone to make me whole.
Önce o beni ezelde istemiş idi, onun için şimdi ben de yalnız onu ister oldum.
How should I not love such a Lord as He? How not hasten to Him on bended knee?
Böyle rabbimi nasıl sevmem, onu arayıp-bulmak için, nasıl çırpınıp durmam.
He aids my helplessness and lonely state; When sorrow comes, He opens mercy's gate.
Muhtaç olduğum zaman, başım sıkıldığı zaman, bana o yardım, eder, belâ ve kaygı gelirse, beni o kurtarır.
He chose me first, according to His will; For this my loving heart yearns for Him still.
ilk önce o beni isteyerek seçti, bu sebepten şimdi ben onu gönülden arzuluyorum.
He brought me into being from the clay; He nurtured me and raised me to this day.
Bu sözüm doğrudur, beni o yarattı, yetiştirdi ve ben de böylece büyümüş oldum.
I left all mortals to seek Him alone; He shields and keeps me by His mercy shown.
Ben halktan vaz geçtim, Tanrıya sığındım, o beni her şeyden korur.
In solitude, His praise is my delight; His holy name suffices through the night.
Yalnız kalırsam, bana rabbimin zikri yeter, zikretmek için, bana rabbimin adı yeter.
He is my refuge, solace, strength, and bread; By Him alone my hunger is well fed.
Avunacağım, sığınacağım, desteğim ve dayanağım odur, açlığımda ve tokluğumda beni gözeten o bir olan rabbimdir.
Hear what the purified ascetic spoke, Whose heart found freedom from the mortal yoke:
Kalbi temizlenmiş ve Tanrıya gerçekten ulaşmış olan insan ne der, dinle.
"To Thee I open all my secret heart; On wings of longing toward Thee I start."
Gönüldeki sırrımı sana açarım, dilek ve arzu ile sana uçarım.
"Thou art my solace, shelter, and my stay; I leave all else and turn to Thee today!"
Benim güvenecek, avunacak ve sığınacak rabbim sensin, her şey ile ilgimi kestim, sana sığınırım.
Your future station by this world is weighed; Without renouncing earth, no heaven is made.
Senin o dünyadaki yerin bu dünyaya bağlıdır, bu dünya hava ve heveslerinden vazgeçmeden, o dünyayı kim kazanabilir.
Man must turn back and leave this world behind; Only then shall the world to come be kind.
Bu dünyadan uzaklaşıp, ondan vaz geçmek lâzımdır, ancak böylelikle ukbâ elde edilebilir.
If one clings tight to this deceitful land, How can the eternal realm be in his hand?
İnsan bu dönek dünyaya sarılır ve onun zevklerine mukavemet etmezse, ebedî dünyayı nasıl bulur.
This world is fraught with perils dark and deep; Its sweet wine turns to poison while you sleep.
Bu dünya tehlikeler ile doludur, onun şerbeti zehirdir, sen bütün içecek ve yiyeceklerde temizlik ara.
To win a noble station in the next, Renounce this world wherein the soul is vexed.
Ukbâda iyi bir yer bulabilmek için insan bu dünyanın dilek ve arzularından vazgeçmelidir.
O my dear Ögdülmish, receive the truth Which I have learned from wisdom, age, and youth:
Ey Öğdülmiş'im, ben sana kendi bildiklerimi söyleyeceğim, sen bunları hakikat bil.
Till four desires are completely put away, Four noble deeds can never see the day:
insan şu dört şeyden tamamen vazgeçmedikçe, diğer dört işi iyice yapamaz.
Till all mundane affairs are cast aside, No work for the hereafter can abide.
Bu dünya işini tamamen bırakmadıkça, insan ukbâ işini yapamaz, ey inanılır insan.
Unless a man withdraws from mortal crowds, Devotion's sun remains obscured by clouds.
Ey kardeş, insanlardan uzaklaşmadıkça, Tanrıya ibâdet ile meşgul olunamaz.
Till carnal lust and appetite are slain, The righteous path will never ease your pain.
Kendi nefis ve hevesinin başını ezmedikçe, vücût doğruluk yoluna giremez.
Unless the heart expels all worldly art, True love of God can never fill the heart.
Gerçek Tanrı sevgisinin girebilmesi için, insan gönlünden bütün dünya arzularını çıkarıp-atmalıdır.
This world is for the faithful but a jail; Seek not repose where heavy chains prevail.
Bu dünya müslümanlar için bir zindandır, zindanda huzur arama, gönlünü doğrult.
Strive with your soul and crush its greedy plea, That you may walk in upright purity.
Elinden geldiği kadar vücûdun isteklerini yerine getirmemeğe gayret et, ancak böylelikle kendin doğru yola girebilirsin.
Squander not this fleeting hour and day; A departed night returns no more your way.
Bu geçici zaman ve gününü boşuna sarfetme, her geçen gecen bir daha geri dönmeyecektir.
If days pass by in vanity and cost, You will repent a lifetime spent and lost.
Geçen günün boşuna geçerse, sonunda peşiman olursun, bu hayatı boşuna harcarsan, onu tekrar elde edemezsin.
Hear what the ocean-minded sage has said, Humble in spirit, yet exalted head:
Dinle, bilgisi deryalar kadar geniş, mütevazı, gönülü alçak, fakat kendisi yüksek olan insan ne der.
"The man who moves from land to land afar Does best to send his goods before his car."
Diyardan-diyara göçen insan eşyalarını önceden gönderirse, işini daha iyi yapmış olur.
"If he dispatch his baggage on ahead, He finds rich ease when arriving at his stead."
Kendisi daha göç etmeden, göçünü önceden gönderirse, oraya varınca, onun için çok faydalı olur.
"Send forth your goods or not—you soon must part; The journey comes, so keep a watchful heart."
Göçünü ister gönder, ister gönderme, fakat sonunda kendin nasılsa göçeceksin, gafil olma.
"Be you a prince or slave of low degree, Death waits upon the road to summon thee."
ister bey ol, ister kul, burada uzun zaman kalacak değilsin, ölüm artık seni yolda bekliyor.
"Live eighteen summers or a thousand years, You die at last; leave a good name that cheers."
ister bin yıl yaşa, ister on sekiz, bir gün öleceksin, eser olarak, iyi ad bırakmağa çalış.
"Be you enriched or destitute and gray, Months, years, and days consume your life away."
ister zengin ol, ister yoksul ve fakir, her geçen yıl, ay ve gün hayatı kemirmektedir.
"Though to the vaulted sky your skull you rear, The narrow grave of dust ends your career."
Büyüklük ve şöhretle başın ne kadar göklere yükselirse-yükselsin, sonunda girip-yatacağın yer kara toprağın altıdır.
He who was granted life and wastes his span Leaps in the fire—a beast and not a man.
Hayat nimetini elde edip de vaktini boşuna geçiren insan kendisini ateşe atmış demektir, o hayvandan farksızdır.
Though blessed with health, if one lives life in vain, O brother dear, what ugliness and pain!
insan sağlık bulup da ömrünü boşuna sarfederse, ey kardeş, bu çok çirkin bir hayat olur.
Grieve not for me, my brother dear and near; Weep for yourself and shed your own heart's tear.
Ey kardeş, sen benim kaygımı yeme, sen gözünden yaş dökerek, kendi derdin ile uğraş.
The world's affairs are like a hunter's snare; Fall not within, for it will trap you there.
Bu dünya işi sağlam bir tuzaktır, tuzağa düşme, seni sım-sıkı yakalar.
Fortune smiles today and grants your plea; Trust not its smile, for soon it turns to flee.
Bugün sana saadet geldi, senin arzuna göre hareket eder, fakat sen ona inanma, o yine çabuk gider.
Be not neglectful, deem not death afar; It strikes like ambush in a sudden war.
Gafil olma, ölümü uzak sanma, onu beklemediğin bir anda, pusudan çıkan bir düşman gibi, karşında bulursun.
A thousand heedless souls has death laid low; How many gathered clans it shattered so!
Binlerce gafil kimseye bu ölüm baskın yapmıştır, bir çok toplulukları bu ölüm dağıtmıştır.
Hear what the watchful sage of wisdom cried: "Beware of death, nor in your ease abide!"
Şimdi gönülü uyanık insan ne der, dinle, ölüme karşı gafil davranma, zararını görürsün.
"Death scatters gatherings of wide renown; Remembering it, my tears like streams pour down."
Bir çok toplulukları, bak, ölüm dağıttı, ölüm hatırıma geldikçe, göz yaşım çeşme gibi akar.
"Those who cried 'I am mighty!' passed away; No shielded host could keep fierce death at bay."
Ben diyerek, göklere yükselmek isteyenin benliği kalmadı, silâhlı ordular ona karşı kâr etmedi.
Be watchful, friend! Life quietly slips by; These days will never return beneath the sky.
Gafil olma, hayat belli etmeden gider, bu zaman ve gün bir daha geri gelmemek üzere geçer.
Lose not yourself in comfort's fleeting trance; Trust not fickle fortune's treacherous dance.
Huzura dalıp, kendini avutma, yoksa günün boşuna geçer, bu saadete inanma, o dönek ve küstahtır.
Death seized the one who cried: 'Behold my might!' And humbled all the proud into the night.
Ben büyüğüm diyeni ölüm yakaladı, "ben uluyum" diyeni ölüm yendi.
Death laid the towns and palaces to waste; Great halls and homes were shattered in its haste.
Ölüm bir çok şehir ve memleketleri viraneye çevirdi, ölüm bir çok saray, köşk ve evleri yıktı.
How many thousands vanished under stone, Awaiting us in silence all alone!
Yaşayan kaç bin insan öldü ve yerin altına girip-gizlendi, orada bizim de gelmemizi bekliyorlar.
Gaze well upon their tombs with open eyes: Who tells the prince from where the vassal lies?
Onlara dikkatle bak, gözünü aç, beyi kuldan ayırabilirmisın.
No high dominion turned death's fatal blow; No ford was found to flee the undertow.
Büyüklük ölüme karşı fayda etmedi, ölümden kaçan — kaçacak bir yol bulamadı.
Death carried off the prophets, great and bold; What medicine or shield can stay its hold?
Nice ulu peygamberleri ölüm götürdü, artık kim ona karşı ilâç, deva veya silâh bulabilir.
Trust not this cruel world of sorrow deep; Its faithless nature leaves the soul to weep.
Bu cefacı dünyaya inanılmaz, o dönektir, onun tabiatı vefasızdır, küstahça hareket eder.
However spent, the brief days quickly glide; Good, bad, corrupt, and upright cannot bide.
Nasıl geçerse-geçsin, onun günü çabuk geçer, iyisi de, kötüsü de, eğrisi de, doğrusu da fânidir.
Both sated men and hungry starve away; Death shows no favor to the rich or gay.
insan doysa da geçer, aç kalsa da geçer, ne beye yüz verir, ne zengin, ne de kul seçer.
Its pain and pleasure are equally brief; Why make such clamor for so small a grief?
Onun ne huzuru ve ne de zahmeti uzun sürer, ey oğul, bu kadar gürültü ve patırdıya ne lüzum var.
How wisely spoke the sage of noble deed, Whose pure words with his righteous acts agreed:
Hakîm, bilgisi geniş, düşünce ve hareketi birbirine uygun olan kimse çok iyi söylemiş.
"At slightest gain, a fool forgets his plight, And boasts as if he touched the stars of night;"
Küçük bir saadete erince, insan kendisini unutur, sözünü mâvî gökten daha yukarılara yükseltir.
"Yet death has crushed the chest of heroes brave, Plucking the eyes of princes for the grave!"
Nice kabadayı, kibirli ve mağrur insanların göğüsünü ölüm ezmiş ve gözünü çıkarmıştır.
This is my sincere love for you, my friend, Which prompts these words of counsel that I send.
İşte bu söylediklerim sana gerçek bağlılığımın bir nişanıdır, ey cömerdim.
Whoever knows the truth of this domain Will never court its vanity again.
Bu hakikate vâkıf olan insan hiç bir zaman bu dünyaya kıymet vermez.
My youth has vanished and my years grow cold; Camphor-white hair replaces musk of old.
Gençliği kaybettim, yaşım ileriledi, misk yerine başım kâfur örtündü.
O best of men, the hour has come at last To make ready for death before life's passed.
Ey insanların iyisi, bundan sonra artık, şüphesiz, ölüme hazırlanma zamanı gelmiştir.
Death's sorrow has arrived and joy has flown; What will become of us when left alone?
Ölüm kaygısı sardı, sevinç artık bizden gitti, ölümden sonra, acaba, hâlimiz nice olacaktır.
When weighed with all this anguish and dismay, How could I rise and join the king's array?
Ey temiz kalpli insan, ben bu kaygı ve endişe içinde kıvranırken, nasıl kalkıp, hükümdarın yanına giderim.
The king would gain no benefit from me; I have no power to serve his sovereignty.
Hükümdar benden hiç istifâde edemeyecektir, kendisine faydalı olmamı istiyorsa, ona hiç bir faydam dokunamayacaktır.
If for the world to come he seeks my face, Let him imagine I am in his place.
Eğer beni öteki dünya için yanında istiyorsa, beni yanında farzederek, doğru yola gitsin.
The Almighty shaped man for a twofold part, And marked him by that purpose in his heart:
Kadir Tanrı insan-oğlunu iki şey için yaratmış ve bundan dolayı ona bu adı vermiştir.
Either to burn in hell or reign in bliss, Either high honor or contempt's abyss.
O ya cehennemde yanmak veya cennette bey olarak, sefa sürmek için yahud bu dünyada itibarlı veya itibarsız olmak için yaratılmıştır,
To those who seek high honor He gave light; For those who choose abasement, gloom and night.
itibarlı olmak istersen, bunun yolunu göstermiştir, itibarsızlık istiyorsan, onun da yolunu çizmiştir.
A servant must his servitude fulfill, And seek God's grace to carry out His will.
Şimdi kulun, Tanrının tevfikına mazhar olması için, kendi kulluğunu tam olarak yerine getirmesi lâzımdır.
If God's assistance crowns the servant's way, The gates of every virtue open straight.
Eğer kul Tanrının tevfikına nail olursa, ona bütün iyiliklerin yolu açılmış demektir.
Then let him strive in worship with his might; A thousand doors of good will greet his sight.
Bundan sonra da bütün ibâdetlerin yerine getirilmesine gayret etmelidir, böylece insanı binlerce iyiliklere götüren kapılar açılır.
This is what I have known, O faithful friend, Which to your thoughtful hearing I commend.
İşte benim bildiklerim bunlar idi, sana söyledim, ey iyi arkadaşım.
You need my counsel, honest and sincere; My words excel my person, brother dear.
Size benim faydalı sözlerim lâzımdır, benim sözlerim kendimden daha iyidir.
If you seek heaven, such is the righteous way; If you seek earth, you know your own display.
Eğer ukbâ istersen, onun yolu böyledir, eğer dünya istersen, sen kendin bunu daha iyi bilirsin.
Heaven favored you; you reached fortune's crest; Whatever else you seek will come to rest.
Felek rast getirdi, sen saadete kavuştun, başka ne gibi arzuların varsa, anlar da gelecektir, buna inan.
What other good in me could serve your need, O comrade dear, in action or in deed?
Bende size faydah olacak başka ne gibi bir iyilik var, ey iyi arkadaşım.
Let the king leave me to my God in peace, That my sincere prayers for him never cease!
Hükümdar beni Tanrıya bıraksın, iyiliği için, ona duacı olayım.
If wisdom he desires, hear what I taught; Recount to him each message and each thought.
Bilgi istiyorsa, işte bildiklerim bunlardır, sen işittin, sana söylediklerimi ona da naklet.
Follow my words! If you heed not this word, Tomorrow brings the grief you thought absurd.
Sözümü tutunuz, eğer tutmazsanız, bugün ummadıklarınızın hepsi yarın başınıza gelecektir.
How well the sage of ocean wisdom cried; Who keeps this truth will walk in joyful pride:
Denizler kadar bilgili insan şu sözü çok iyi söylemiş, insan buna göre hareket ederse, bahtiyar olur.
"My counsel seems like dreams to you today; Tomorrow it will guide your lonely way."
Bu sözüm, bak, bugün sana eş olur, yarın orada bunun ecrini bulursun.
"Be watchful! Strive to keep my words in sight; Neglect them, and you meet sorrow's night."
Gafil olma, sözüme göre hareket etmeğe gayret et, eğer sözümü tutmazsan, işte söylediklerim başına gelir.
Ask my forgiveness from the king with care; Do what is needed, and excuse me there.
Hükümdardan benim için özür dile, ne yapmak lâzım ise, onu yap ve bu işi hallet.
God grant you bounty for this journey made; Shine like the sun whose glory cannot fade.
Boraya gelip-gitme zahmetine katlandığın için, Tanrı sana bunun ecrini ihsan etsin, güneş gibi parla.
Vex not your heart for me, O brother dear; Nor shut me out from your affection near.
مەن ئۈچۈن دىلىڭنى مالال قىلما، ئەي قېرىنداش، يېقىنلىقىڭدىن مېنى سىرتتا قويما.
Then Ögdülmish replied: "Now I perceive The path of truth, and in your words believe."
Öğdülmiş cevap verdi ve : — Şimdi ben hakikat yolunu anladım — dedi —
"I listened close, weighed every sentence true; My doubts are gone; I yield my thoughts to you."
Söylediklerini dikkatle dinledim, sözlerini iyice tarttım, diyecek sözüm kalmadı.
"You have spoken truth, the righteous and the straight; All other paths lead to an evil fate."
Doğru söyledin, hakikat budur, bundan başkası hep eğri yoldur.
"Truth is with you; my worldly speech was play; I leave vain games to walk the truthful way."
Hakikat sendedir, benimki ise, oyundur, hakikate boyun eğiyorum ve oyunu bırakıyorum.
"Farewell, abide in health and peace divine, O you in whom both earthly worlds combine!"
Şimdi ben gideyim, sen sağ ve esen kal, ey her iki dünya saadetine kavuşan insan.
"May God grant strength and guidance from above; Forget me not in prayers of holy love."
Ey kardeşim, Tanrı sana tevfik ve kuvvet versin, dualarında beni de unutma, gönülden çıkarma.
"Pray to the Lord for me, that He may raise My sleeping heart to see His radiant ways."
Benim için de Tanrı'ya duâ et, Tanrı beni uyandırsın ve gönül gözümü açsın.
He ended speech, arose, and bade adieu, Then toward his dwelling turned his course anew.
Sözünü kesti, ayağa kalktı, vedâlaştı ve evine doğru yola düştü.
He mounted on his steed and rode his way; Reaching his home, he rested from the day.
Atına binip, tekrar evine geldi ve girip, bir az dinlendi.
He ate and drank, and sat in quiet thought, Reflecting on the counsel he was taught.
Yedi, içti ve bir müddet düşünceye daldı, işittiği sözler üzerinde uzun-uzun durdu.
The sun drew down a veil of dark disguise, And murky dust enveloped all the skies.
Güneş yüzüne siyah peçe örttü, her tarafı toz-duman rengi kapladı.
The maiden of Rome let down her raven hair; A veil of dusky tresses masked the air.
Rûmî kızı zülüflerini çözerek, yüzünü örttü, her taraf siyah zülüf rengini aldı.
The sky became like a dark Ethiopian face; Birds nested quiet, and beasts stayed their pace.
Göğün her tarafı zenci yüzüne döndü, uçan kuşlar kondu, dolaşan mahlûklar durdu.
He washed in ritual water, prayed the night, Then sought his bed when tasks were finished right.
Kalkıp, âbdest aldı ve yatsı namazını kıldı, yatak istedi ve işlerini bitirip, yattı.
He slept a little, then awoke to gaze: The star of Mars was sinking in the haze.
Bir az uykuya daldı, tekrar uyandı, Merih yıldızı tepeden kenara kaymıştı.
He looked again: the Pleiades dipped low, While in the east the Scorpion rose to glow.
Tekrar baktı, Ülker yıldızının başı ufka kaymış, karşısında şarktan Akrep kalkıp, yükselmişti.
He laid him down, yet slumber fled his eyes; Alert like sentinel beneath the skies.
Tekrar bir az yattı, fakat uyuyamadı, bir nöbetçi gibi, gözünü yummadı.
Sleepless he lay in thought through quiet hours, Till camphor white adorned the heavenly towers.
Uyumadan, bir müddet yattı, düşündü, göğün derisi kâfura boyandı.
The skies showed tint of ambergris and red, As spears of dawn their fiery branches spread.
Abîr serpilmiş gibi, gök alacalandı, ufuktan etrafa dallanarak, mızraklar yükseldi.
The sun arose, sweeping the dust away; Nine crimson banners heralded the day.
Güneş yükseldi, yerden toz kalktı, dokuz al tuğu yaklaşmağa başladı.
Ögdülmish rose, ablutions performed right, Offered his prayer and supplication bright.
Öğdülmiş kalkıp, âbdest aldı, namazını kıldı ve duâ etti.
As ruby spears and golden shields held sway, He reached the royal court without delay.
Kızarmış mızraklar ile kalkan ufuktan gözükürken, kalkıp, saraya gitti ve doğruca içeri girdi.
The king, informed of his arrival, bade Him enter; Ögdülmish clasped hands and stayed.
Hükümdar geldiğini haber alınca, onu yanına çağırttı, Öğdülmiş huzuruna girip, ellerini kavuşturdu.
The monarch signed him to an honored seat; Modest and calm, he took his place complete.
Bir parça durduktan sonra, hükümdar sordu : — Ey temiz tabiatlı, söyle, ne haber — dedi —
After a silence, spoke the sovereign king: "O noble-natured, what tidings do you bring?"
Öğdülmiş cevap verdi, onun söylediği sözleri, neler konuştuklarını, hepsini olduğu gibi anlattı.
"What said your brother? How succeeded art? Does your companion come with willing heart?"
قېرىندىشىڭ نېمە دېدى، ئىشلىرىڭ قانداق بولدى، تىلىكىڭ نېمە بولدى، دوستۇڭ كېلەمدۇ؟
Then Ögdülmish began his faithful speech, Relating all the hermit came to teach.
İkisi arasında konuşulan sözleri hükümdara aynen arzetti.
He told the king each word between them passed, Holding no detail back from first to last.
ئىككىسىنىڭ ئوتتۇرىسىدا بولۇپ ئۆتكەن سۆزلەرنى تەپسىلىي ھالدا ئەلىگە بايان قىلدى.
The monarch paused in silence, filled with fears; His heart grew tender and his eyes shed tears.
ئەلىگ بىرئاز ۋاقىت جىم بولۇپ قالدى، ئويلاندى، كۆڭلى يېرىم بولۇپ، كۆزلىرى ياشقا تولدى.
The king declared: "Your brother spoke aright; His words are truth, illuminated bright."
Hükümdar : — Kardeşin doğru söylemiş, söz onun söylediği sözdür — dedi —
"Today we do our own poor souls a wrong, While troubling him who has renounced the throng."
Bugün biz kendimize zulüm ettiğimiz gibi, ona da zulüm ve eziyet ediyoruz.
"This world is fleeting, destined to depart; None knows how long life beats within the heart."
Bu dünya geçicidir, kalmaz, bu kalan hayatın da ne kadar süreceği belli değildir.
"The eternal world approaches without fail; Sorrow or joy, soon tears aside the veil."
Hiç şüphe yok, ebedî dünya bize doğru yaklaşmaktadır, ister bize huzur, ister zahmet getirsin, gelmesi uzun sürmez.
"Where peace abides, there lies the true retreat; A noble footprint makes the way complete."
Nerede huzur varsa, rahat oradadır, orada insanın yeri ve yolu iyi olur.
"Your brother has awakened from the dream; To summon him to court in vain would seem."
Senin kardeşin gafletten tamâmiyle kurtulmuştur, onu çağırtmakla buraya getirmemize imkân yoktur.
"We are the slaves of lust and vain desire; Our wasted days in emptiness expire."
Bizim bu varlığımız hava ve hevesin esiridir, zamanımız ve hayatımız boşu-boşuna geçip-gidiyor.
Hear what the living-hearted sage has said, Giving good counsel to the upright head:
Dinle, imdi gönülü diri olan insan ne der, bak, sana iyi sözler ile öğüt ve nasihat verir.
"Passion and lust are foes of mortal kind; Given the chance, they leave ruin behind."
Hava ve nefis sana düşmandır, imkân bulursa, hiç şüphe etme, senden eski öcünü alacaktır.
"When lust revives, the spirit dies within; And dead hearts neglect worship into sin."
Hava ve nefis canlanırsa, gönül ölür;gönül ölürse, ibâdet ihmâl edilir, ey oğul.
"Our lusts have grown so mighty, stout, and proud; Our hearts lie dead beneath a worldly shroud."
Hava ve nefis boynunun bu kadar kalınlaşmış olduğuna bakılırsa, bizim gönlümüz bugün ölmüş olmalıdır.
"Grandeur and power and days of fortune bright Will not endure forever in our sight."
Ululuk, büyüklük ve bu saadet günleri uzun sürecek değildir, ey temiz kalpli insan.
"Behold, earth offers little joy or praise; But heavy burdens, curses, and dark days."
Dikkat edersen, bu dünyanın huzuru az, eziyeti çoktur, zahmeti çok olduğu gibi, üstelik bir de lanet ve bed-duâya uğramak felâketi vardır.
How well the elder spoke, mature in years, Who knew the world and conquered all its fears:
Bilgili ve dünyada tecrübeler görerek yaşı ilerilemiş olan insan çok iyi söylemiştir.
"Boast not of high dominion, proud and vain; For greater ranks bring only greater pain."
Büyüklük ile fazla sevinme ve gururlanma, insan büyüdükçe zahmeti de artar.
"Wherever joy arrives, some sorrow falls; And with one comfort, a thousand miseries calls."
قەيەردە شادلىق بولسا، ئاخىر بىر بالا كېلىدۇ، قەيەردە راھەت بولسا، مىڭ خىل جاپامۇ بىللە كېلىدۇ.“
The king continued: "Ögdülmish, my friend, In summoning your brother to this end,"
Hükümdar tekrar: — Ey Öğdülmiş'im — dedi— kardeşini buraya çağırmaktan maksadım,
"My hope was that he'd guide my soul to grace, That life might bloom again before my face."
Beni iyiliğe sevketmesi idi, ey pehlivan, acaba gönlüm tekrar canlanabilirini.
"He stood firm, refusing to draw near, Or meet with kinsmen and companions dear."
Direndi, buraya gelmeğe, eş-dost ve kardeşlerinin yüzünü görmeğe razı olmadı.
"Yet every single word he spoke was true; To force him now would be unseemly too."
Dikkat edersen, söylediklerinin hepsi doğrudur, onu şimdi zorlamak da yerinde olmaz.
"You toiled so hard upon this weary track, Speaking and running, riding forth and back."
Sana da gidip-gelmek zahmet oldu, çok konuştun, çok koştun ve çok yoruldun.
"Let us await what time shall yet bestow; Let patience reveal what seeds will grow."
Bekleyelim, bir bakalım, ey cömert, sonu ne olacak ve zaman bize daha neler gösterecektir.
"All future deeds are wrapped in dark of night; The shining sun alone can bring them light."
Gelecek hâdiseler karanlık geceye bürünmüştür, ey iyi arkadaşım, ancak parlak güneş aydınlatabilir.
"The bow of time is drawn with arrow keen; Sometimes it harms, sometimes brings joy unseen."
"Zamane yayı kuruludur, insanlara bâzan faydası, bâzan de zararı dokunur.
"Leave every matter to God's decree and sway; In its appointed hour it finds its way."
Bütün işleri Tanrı hükmüne bırak, vakti gelince, yoluna girer ve kendiliğinden açılır, ey gönlü diri olan insan.
"When an affair resists your earnest care, Set it aside awhile and leave it there."
İnsan hangi iş ile uğraşır ve ondan netice alamazsa, onu bir müddet bir tarafa bırakmalıdır, ey derin bilgili insan.
"Such is the world: pursue it, and it flees; Renounce it, and it turns toward you with ease."
Bu dünyanın huyu böyledir, peşine düşersen, senden kaçar, vaz geçsen, sana doğru gelmeğe başlar.
"Let us be patient, watch, and test the tide, And see what coming days and hours provide."
Bir az bekleyelim ve onu tecrübe edelifn, sonu ne olacak ve önümüzdeki günler bize neler gösterecek.
"Perchance in time he will desire our side, And do whatever wisdom may decide."
Olabilir ki, bir gün bizi ister, iyice düşünerek, kendisi için hangisi daha faydalı ise, onu yapar.
With this, the monarch ceased his thoughtful speech; Ögdülmish bowed and passed beyond his reach.
Buraya gelince, hükümdar sözünü kesti, Öğdülmiş yavaşça kalkıp, dışarı çıktı.
A few days passed while affairs remained; The king reflected deep on all ordained.
Bu konuşmadan sonra yine bir kaç gün geçti, hükümdar iyice baktı, bu işin ilerisini ve gerisini düşündü.